41453 برینش (بُ نِ) (اِمص .) 1 - قطع، برش . 2 - راندن شکم، اسهال . 1


41454 برینه (ب نَ) ( اِ.) سوراخ . 1


41455 بریه (بَ یِّ) [ ع . بریة ] ( اِ.) صحرا، بیابان . ج . براری . 1


48034 دروند (دَ وَ) (اِمر.) چنگک، قلاب . 1


41457 بریگاد (ب) [ فر. ] (اِ.) 1 - واحد نظامی مرکب از دو فوج، تیپ . 2 - چندین واحد نظامی از یک صنف که تحت فرماندهی یک سرتیپ (ژنرال ) باشند. 1


41458 بز ( بز .) (اِ.) = پژ. پج : 1 - پشتة بلند. 2 - تیغ کوه . 1


41459 بز (بُ) ( اِ.) هر یک از گونه های جانوران پستان دار نشخوارکننده از تیره گاوان که جزو دام های اهلی تربیت می شود و از گوشت و پنیر و پشم و کرک آن استفاده می کنند و به هیئت وحشی نیز به نام بز کوهی وجود دارد. 1


41460 بز (بَ) (اِ.) آیین، قاعده، طرز، روش . 1


41461 بز (بَ زّ) [ ع . ] ( اِ.) جامة کتانی یا پنبه ای . 1


41462 بز آوردن ( بز آوردن . وَ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - به دست آوردن حداقل امتیاز. 2 - بد آوردن . 1


41463 بز خر ( بز خر . خَ) (ص .) کسی که دنبال جنس ارزان و معامله های مناسب و پرسود می گردد. 1


41464 بز خریدن ( بز خریدن . خَ دَ) (مص ل .) کنایه از: ارزان خریدن . 1


41465 بز رقصاندن ( بز رقصاندن . رَ دَ) (مص ل .) کنایه از: بهانه های تازه و رنگارنگ آوردن . 1


41466 بزاخفش (بُ ز اَ فَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) کنایه از: آدم ابلهی که برای تظاهر به فهمیدن کلام سرش را تکان می دهد. 1


41467 بزاز (بَ زّ) [ ع . ] (ص .) پارچه فروش، جامه - فروش . 1


41468 بزازی ( بزازی .) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) پارچه - فروشی . 2 - ( اِ.) دکان پارچه فروشی . 1


41469 بزاق (بُ) [ ع . ] ( اِ.) آب دهان، ترشحاتی که از غدد زیر زبانی ایجاد می شود. 1


41470 بزان (بَ) (ص فا.) جهنده، جست زننده . 1


41471 بزباش (بُ) ( اِ.) نوعی آبگوشت که با گوشت بُز، حبوبات، سبزی و مواد دیگر درست کنند. 1


41472 بزداغ (ب یا بُ) ( اِ.) ابزاری که به وسیلة آن زنگ آیینه، تیغ و مانند آن را بزدایند. 1


41473 بزدل (بُ. د) (ص مر.) ترسو، جبان . 1


41474 بزرک (بَ رَ) ( اِ.) دانة گیاه کتان که از آن روغن گیرند. 1


41475 بزرگ (بُ زُ) (ص .) 1 - دارای حجم، وسعت یا کمیت زیاد. 2 - برجسته، نمایان . 3 - بالغ، بزرگسال . 4 - دارای سن بیشتر. 5 - عنوان احترام آمیز برای پدر، مادر، دایی و... 6 - رییس، پیشوا. 1


41476 بزرگ خوانده ( بزرگ خوانده . د)(ص .) نامبردار، مشهور. 1


41477 بزرگ داشتن ( بزرگ داشتن . تَ) (مص م .) احترام گذاشتن، تکریم کردن . 1


41478 بزرگ سال ( بزرگ سال .) (ص مر.) سالمند، مسن . 1


41479 بزرگوار (بُ زُ) (ص مر.) 1 - شریف، محترم . 2 - باشکوه، با جلال . 1


41480 بزغ (بَ زَ) ( اِ.) قورباغه . 1


41481 بزغاله (بُ لِ) (اِمر.) بچة بز، بز خردسال . 1


41482 بزغسمه (بَ زَ سَ مِ) (اِمر.) جلبک . 1


41483 بزغه (بَ زَ غِ) ( اِ.) چلپاسه، مارمولک . 1


41484 بزم (بَ) [ په . ] ( اِ.) جشن و طرب و مهمانی . 1


41485 بزم آرا (ی ) ( بزم آرا .) (ص فا.) آن که مجلس عیش و مهمانی را آرایش می کند، بزم آراینده . 1


41486 بزماورد (بَ وَ) [ په . ] ( اِ.) غذای حاضری، ساندویچ . 1


41487 بزمجه (بُ مَ جِّ) ( اِ.) سوسمار. 1


41488 بزمرغ (بُ مُ) (اِمر.) پرنده ای از راستة دوندگان جزو تیرة کازوآرها که وضع و شکل ظاهر آن کاملاً شبیه شترمرغ است ولی قد وی کمی از شترمرغ کوتاه تر و گردنش مخصوصاً از گردن شترمرغ قصیرتر است . ساق پای وی نیز از ساق پای شترمرغ کوتاه - تر می باشد. 1


41489 بزمگاه (بَ) (اِمر.) مجلس شراب و جشن و جای عیش و شادمانی و ضیاف خانه . 1


41490 بزن (ب زَ) (ص مر.) 1 - دلاور، شجاع . 2 - (فع .) دوم شخص مفرد امر حاضر از «زدن ». 1


41491 بزن بهادر (ب زَ. بَ دُ) [ فا - تر. ] (ص مر.) بسیار شجاع، دلیر. 1


41492 بزنگ (بَ زَ) ( اِ.) کلید. 1


41493 بزنگاه (ب زَ) (اِمر.) 1 - جای راهزنی . 2 - کنایه از: موقعیت حساس . 1


41494 بزه (بُ زَ یا ز) (اِ.) 1 - زمین پشته پشته و ناهموار. 2 - میوة خوشبوی . 1


41495 بزه (ب ز) [ په . ] ( اِ.) 1 - گناه و خطا. 2 - جرم . 1


41496 بزه کار ( بزه کار .) [ په . ] (ص فا.) گناهکار، مجرم . 1


41497 بزوغ (بُ) [ ع . ] (مص ل .) برآمدن، تافتن، تابیدن (آفتاب و ستارگان ). 1


41498 بزک (بَ زَ) ( اِ.) زینت و آرایش، توالت . 1


41499 بزیدن (بَ دَ) (مص ل .) نک وزیدن . 1


41500 بزیشه (بَ یا بُ ش) ( اِ.) تفالة کنجد. 1


41501 بزیچه (بُ چِ) (اِمصغ .) 1 - بزغاله . 2 - سه پایة قصاب و سلاخ . 1


41503 بس پاره (بَ رِ)(ص .) بسیار پرواز، تند پرواز. 1


41504 بس کردن (بَ. کَ دَ) (مص ل .) بسنده کردن . 1


41505 بسا (بَ) (ق .) بس، بسیار. 1


41506 بساتین (بَ) [ معر. ] ( اِ.) جِ بستان ؛ بوستان ها. 1


41507 بساردن (بَ یا ب دَ) (مص م .) شخم کردن، هموار کردن زمین شخم کرده . 1


41508 بسارده (بَ یا ب د) (ص مف .) 1 - زمین شخم شده . 2 - زمین آبیاری شده برای کاشتن . 1


41509 بساره (بَ یا ب رِ)( اِ.)1 - ایوان، صفه . 2 - بارگاه . 1


41510 بساز (ب) (ص ) سازگار، قانع . 1


41893 بنجیدن (بَ دَ) (مص م .) کمک کردن، یاری کردن . 1


41511 بساز و بفروش (ب زُ ب) (ص فا. اِ.) آن که کارش ساختن خانه و فروختن آن می باشد. 1


41512 بساز کردن ( بساز کردن . کَ دَ)(مص ل .) نیک ساختن . 1


41513 بساط (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - گستردنی . 2 - شادروان . 3 - فراخی میدان . 4 - سفرة چرمین . 1


41514 بساط انداختن ( بساط انداختن . اَ تَ) [ فا - ع . ] (مص م .) 1 - اسباب فروختنی را در مکانی پهن کردن . 2 - فرش انداختن . 1


41515 بساط درآوردن (بَ. دَ. وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) کنایه از: اَلَم شنگه راه انداختن . 1


41516 بساط کردن ( بساط کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) اسباب عیش و نوش را فراهم کردن . 1


41517 بساط کشیدن ( بساط کشیدن . کِ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) بساط گستردن . 1


41518 بساطت (ب طَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - ساده بودن . 2 - خوشرویی . 1


41519 بساطی (ب) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - خرده - فروش، خرازی فروش . 2 - کنایه از تریاکی و اهل عیش و نوش . 1


41520 بساعت (بَ عَ) [ فا - ع . ] (ق .) فوری، آناً. 1


41521 بسالت (بَ لَ) [ ع . ] (اِمص .) دلاوری، شجاعت . 1


41522 بسام (بَ سّ) [ ع . ] (ص .) خندان، گشاده رو. 1


41523 بسامان (ب) (ص مر.) 1 - مرتب، آماده . 2 - آسوده خاطر. 1


41524 بسامانی (ب) (حامص .) اصلاح، درست کرداری . 1


41525 بسامد (بَ مَ) (مص مر.) 1 - شمارش دفعه های چیزی در مدت معین یا دفعه های کاربرد واژه ای خاص در یک نوشته . 2 - فراوانی، وفور (ریاضی ). 3 - فرکانس (فیزیک ). 1


41526 بسان (ب) (ق مر.) مانند، شبیه، نظیر. 1


41527 بساوایی (ب) (حامص .) لمس . 1


41528 بساونده (ب وَ د) (ص فا.) لمس کننده . 1


41529 بساویدن (ب دَ) (مص م .) لمس کردن . 1


41530 بساویده (ب د) (ص مف .) لمس شده . 1


41531 بساک (بَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - تاجی از گل ها و ریاحین که پادشاهان و بزرگان روزهای عید و جشن و مردان در روز دامادی بر سر می گذاشتند. 2 - پرچم گل که دانه های گرده درون آن می باشد. 1


41532 بسباس (بَ) (ص .) هرزه، یاوه، سخن یاوه . 1


41533 بست (بُ) ( اِ.) 1 - گلزار. 2 - جایی که میوه های خوشبو در آن روید. 3 - محور سنگ آسیا. 4 - گندم بریان . 1


41534 بست (بَ) 1 - (مص مر.) بستن، سد کردن . 2 - ( اِ.) حلقه یا نیم دایره ای که به چهارچوب در یا پنجره متصل است و چفت یا قفل در آن قرار می گیرد. 3 - هر نوع وسیله برای گرفتن و نگهداشتن چیزی . 4 - جایی که مردم برای ایمن ماندن از تعرض یا دادخواهی به آن جا پناهنده می شدند، جای تحصن . 5 - آن مقدار از تریاک یا شیره که هر بار به حقه می چسبانند. 1


41535 بست زدن (بَ. زَ دَ) (مص ل .) 1 - پیوند زدن . 2 - (عا.) تریاک کشیدن . 1


41536 بست نشستن (بَ. نِ شَ یا ش ِ تَ) (مص ل .) متحصن شدن . 1


41537 بستاخ (بُ) (ص .) گستاخ . 1


41538 بستار (ب) (ص . اِ.) 1 - سست، نااستوار. 2 - گرفتار، گرو. 1


41539 بستان (بُ)( اِ.) 1 - باغ . 2 - باغ میوه . ج . بساتین . 1


41540 بستانکار (ب) (ص فا.) طلبکار. 1


41541 بستاوند (بُ وَ) ( اِ.) زمین پشته پشته . 1


41542 بستر (ب تَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - تُشک، جای خواب . 2 - پهنه، ساحت . 3 - زمینه و امکان برای کاری . 4 - پهنه ای که آب بر آن جریان دارد. 1


41543 بسترآهنگ ( بسترآهنگ . هَ) (اِ.) 1 - لحاف، نهالی . 2 - چادر شبی که بر روی بستر کشند. 1


41544 بستری (ب تَ) (ص نسب .) مریض، بیمار، ناخوش . 1


41545 بستن (بَ تَ) (مص م .) 1 - به بند کشیدن . 2 - منجمد کردن . 3 - نقاشی کردن . 4 - منجمد شدن . 5 - مغلوب کردن . 6 - نسبت دادن . 1


41546 بستنی (بَ تَ) (اِمر.) مخلوطی از شیر و شکر و اسانس های مختلف میوه که در دستگاه مخصوص یخ می زند و می بندد و انواع گوناگون دارد: میوه ای، سنتی، چوبی، حصیری، کیم و غیره . 1


41547 بسته (بَ تِ) (ص مف .) 1 - اسیر، دربند، مقید. 2 - منجمد شده . 3 - مجبور شده . 4 - مسدود، مقفل . 5 - سد شده، جلوگیری شده . 6 - فراز شده، مق . گشوده، باز. 1


41548 بسته بندی ( بسته بندی . بَ) (حامص .) عمل بستن اشیا به صورت جعبه ها و قوطی ها و مانند آن . 1


41549 بسته داشتن ( بسته داشتن . تَ)(مص م .) مقید ساختن . 1


41550 بسته میان ( بسته میان .) (ص .) کنایه از: آمادة به خدمت . 1


41551 بسته گیر ( بسته گیر .) (ص فا.) ضعیف کُش، کسی که به ضعیفان آزار می رساند. 1


41552 بستو (بَ) ( اِ.) 1 - سبو، کوزة سفالین . 2 - چوبی که ماست را بر هم زنند تا مسکه و دوغ از هم جدا گردد. 1


41553 بستوه (ب) (ص مر.) دلتنگ و ملول . 1


41554 بستک (بُ تَ) (ص . اِ.) 1 - خادم، خدمتکار. 2 - چمچة کوچک . 1


41555 بستگی (بَ تِ) (حامص .) 1 - رابطه، ارتباط، پیوستگی . 2 - استواری و استحکام . 3 - عقد، بند، علاقه . 1


41556 بسد (بُ یا ب سَّ) [ په . ] ( اِ.) مرجان . 1


41557 بسد (بُ) ( اِ.) گلزار، بُست . 1


41558 بسر آوردن ( بسر آوردن . وَ دَ) (مص ل .) 1 - تحمل کردن . 2 - سازگار شدن، ساختن . 3 - به پایان رساندن . 1


41559 بسر بردن ( بسر بردن . بُ دَ) (مص م .) 1 - گذراندن، سپری کردن وقت . 2 - بردن تا به انتها. 1


41560 بسرآمدن (ب. سَ. مَ دَ) (مص ل .) 1 - به پایان رسیدن . 2 - مردن، درگذشتن . 3 - به هوش آمدن، به خود آمدن . 1


41561 بسراق (بُ) (اِ.) زبرجد. 1


41562 بسزا (ب سَ یا س) (ص مر.) سزاوار، شایسته . 1


41563 بسط (بَ) [ ع . ] 1 - (مص م .)گستردن، پهن کردن . 2 - باز کردن . 3 - شرح دادن . 4 - (اِمص .) انتشار. 5 - فراخی، وسعت . 6 - آسوده شدن، آرامش خاطر. 7 - آرامش خاطری که سالک و عارف را دست دهد؛ مق قبض . 1


41564 بسط (بُ سُ) [ ع . ] ( اِ.) جِ بساط ؛ گستردنی ها. 1


41565 بسط دادن (بَ. دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - توسعه دادن . 2 - به تفصیل گفتن . 1


41566 بسطت (بَ طَ) [ ع . بسطة ] ( اِ.) 1 - فراخی، گشادگی . 2 - وسعت دادن . 3 - فضیلت . 1


41567 بسغ (بَ سَ) ( اِ.) 1 - اطاق فوقانی که دارای پنجره های متعدد برای نظاره و دخول هوا باشد. 2 - گنبد، سقف گنبدی . 1


41568 بسغده (بَ سُ د) (ص مر.) 1 - آماده، مهیا. 2 - کسی که کارها را سامان دهد. 1


41569 بسل (بُ) [ ع . ] (اِ.) جِ باسل ؛ شیران . شجاعان، دلیران . 1


41570 بسل (بَ سَ) ( اِ.) پاشنه، عقب . 1


41571 بسل (بَ) [ ع . ] (ص .) مرد ترش روی از خشم یا از شجاعت . 1


41572 بسلانیدن (ب سَ دَ) (مص م .) پاره کردن . شکستن . 1


41573 بسم الله (ب مِ لْ لا) [ ع . ] (جملة اسمی . فعل امر.) 1 - به نام خداوند، به نام خدا (جمله ای که فارسی زبانان هنگام شروع کاری یا قدم نهادن در جایی گویند). 2 - (عا.) بفرما میل کن، بخور. 3 - نوعی تعارف برای این که کسی پیشقدم شود: بفرمایید، پیش افتید. 4 - در موقع تعجب از چیزی و مخصوصاً شنیدن سخنی شگفت آور گویند و بیشتر افادة انکار و ناباوری کند. 5 - چشم بد دور، ماشاءالله. ؛از بای بسم الله تا تای تَمَُت از اول تا آخر. ؛اول بسم الله کنایه از: اول وقت، آغاز کار. 1


41574 بسمل (ب مِ) [ ع . بسم الله ] (ص .) 1 - حیوان سر بریده و ذبح کرده . ضح - وجه تسمیه اش آن است که در وقت ذبح کردن «بسم الله الرحمن الرحیم » گویند. 2 - صاحب حلم، بردبار. 1


41575 بسمل کردن ( بسمل کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) ذبح کردن . 1


41576 بسمه (بَ مِ) (اِ.) نک وسمه . 1


41577 بسنج (ب سَ) ( اِ.) کک و مک، خشکی و لکه ای که روی صورت انسان پیدا شود. 1


41578 بسنده ( بَ سَ د) 1 - (ص .)کافی، بس . 2 - شایسته . 1


41579 بسنده کردن ( بسنده کردن . کَ دَ) (مص ل .) 1 - قانع شدن، خشنود شدن . 2 - اکتفا کردن . 1


41580 بسنگ (ب سَ) (ص .) باوقار، باشکوه . 1


41581 بسودن (بَ دَ) (مص م .) 1 - دست سائیدن . 2 - سودن، لمس کردن . 1


41582 بسوده (بَ د)(ص مف .)1 - دست زده .2 - مالیده . 3 - لمس کرده شده . 1


41583 بسوق (بُ سُ) [ ع . ] (مص ل .) بالیدن، بالا برآوردن، بلند شدن . 1


41584 بسک (بَ سَ) ( اِ.) اکلیل الملک، گیاهی است با برگ های کوچک مانند شبدر و خوشه های گل زرد، گل هایش معطر است . دم کردة آن (هر 20 گرم در یک لیتر آب ) برای اسهال خونی و ورم روده نافع است . 1


41585 بسک (بُ سُ) (اِ.) 1 - پنبة پیچیده و فتیله کرده جهت رشتن . 2 - موی مجعد؛ دم . 1


41586 بسک (بَ) (اِ.) خمیازه . 1


41587 بسکتبال (بَ کِ) [ انگ . ] (اِمر.) نوعی ورزش با توپ که در آن دو تیم پنج نفری در زمین مخصوص بازی می کوشند که توپ را با دست از حریف بگیرند و از یک سبد توری که بر پایه بلندی قرار دارد عبور دهند. 1


41588 بسکتبالیست ( بسکتبالیست .) [ انگ . ] (ص فا.) ورزش کار یا بازیکنی که به ورزش بسکتبال می پردازد. 1


41589 بسکله (بَ کِ لِ یا لَ) ( اِ.) چوبی که پشت در خانه ها اندازند تا در بسته شود، چوب پس درِ خانه و سرا. بشکل و بشکله و بشکنه نیز گویند. 1


41590 بسی (بَ) (ق .) بسیاری، به اندازة زیاد. 1


41591 بسیار (ب) [ په . ] (ص . ق .)زیاد، متعدد، فراوان، دارای کمیت بزرگ نامعلوم . 1


41592 بسیاری (ب) (ق .) 1 - گروهی زیاد. 2 - مقداری زیاد. 1


41593 بسیج (بَ) ( اِ.) 1 - فراهم آوردن، تهیه . 2 - رخت سفر.3 - آمادگی . 4 - تجهیزات .5 - قصد، ارا د ه . 6 - آماده کردن نیروهای نظامی و مانند آن برای جنگ . 1


41594 بسیجیدن (بَ دَ) (مص م .) 1 - آماده شدن . 2 - قصد کردن . 3 - تدبیر کردن . 4 - سامان دادن . 1


41595 بسیجیده (بَ د) (ص مف .) 1 - سامان داده شده . 2 - آماده، مهیا. 1


41596 بسیدن (بَ دَ) (مص ل .) بس کردن . 1


41597 بسیط (بَ) [ ع . ] (ص .) 1 - گسترده . 2 - گشاد، پهن . 3 - خالص . 4 - ساده، بدون ترکیب . 1


41599 بسیم (بَ) [ ع . ] (ص .) خوشرو، خندان . 1


41600 بش ( بش .) (مص ل .) (ص .) گشاده روی، تازه روی، خوش منش . 1


41601 بش (بُ) ( اِ.) = پش . فش . بشک : موی گردن اسب، یال . 1


41602 بش (ب) ( اِ.) از اتباع خوش، خوش و بش . 1


41603 بش (بَ) ( اِ.) هر بندی به ویژه بندی که از آهن، برنج و یا نقره که برای قفل کردن صندوق درست کنند. 1


41604 بش باد (ب) (جملة فعلیه ) در موقعی که کسی به دشمنان دین لعنت فرستند، شنوندگان می گویند: بیش باد. 1


41605 بشار (بَ) (ص .) زرکوب، سیم کوفت . 1


41606 بشارت (بَ رَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) خبر خوش دادن، نوید دادن . 2 - ( اِ.) مژده، خبر خوش . 3 - نکویی، جمال . 1


41607 بشاش (بَ شّ) [ ع . ] ( اِ.) گشاده روی، خوشروی، خوش منش . 1


41608 بشاشت (بَ شَ) [ ع . ] (اِمص .) خوش رویی، سرزندگی . 1


41609 بشاعت (بَ عَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - از خوردن غذای بدمزه ناخوش شدن . 2 - بی مزه شدن . 1


41610 بشاورد (بُ وَ) ( اِ.) زمین تپه ماهور، زمین ناهموار. 1


41611 بشاک (بَ شّ) [ ع . ] (ص .) بسیار دروغگو، کذاب . 1


41612 بشترم (بُ تُ یا تِ رَ) ( اِ.) = بشتر: جوش های ریز و متورم که روی پوست بدن ظاهر شود و خارش بسیار دارد. 1


41613 بشتره (بُ تَ رِ) ( اِ.) نوعی حلوا. 1


41614 بشتک (بُ یا بَ تَ) ( اِ.) خمرة کوچک . 1


41615 بشخوار (ب یا بُ خا) (اِ.) بازماندة آب در ظرفی که از آن آب خورده باشند؛ بشخور، پیش خور. 1


41616 بشر (ب) [ ع . ] (مص ل .) گشاده رویی، خوشرویی . 1


41617 بشر (بَ شَ) [ ع . ] ( اِ.) مردم، آدمی، انسان . 1


41618 بشردوستانه ( بشردوستانه . نِ) [ ع - فا. ] (ص .) دارای روش و شیوة دوست داشتن انسان ها، نوع - دوستانه، انسان دوستانه . 1


41619 بشردوستی ( بشردوستی .) [ ع - فا. ] (حامص .) محبت داشتن نسبت به آدمیان، دوست داشتن نوع بشر، انسان دوستی . 1


41620 بشره (بَ شَ رِ) [ ع . بشرة ] ( اِ.) 1 - بیرونی ترین بخش پوست گیاهان . 2 - بخش سطحی پوست بدن جانوران و انسان . 1


41621 بشری (بُ را) [ ع . ] 1 - (مص م .) مژده دادن . 2 - (اِ.) مژده، مژدگانی . 1


41622 بشریت (بَ شَ یَّ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - وضع یا کیفیت بشر بودن . 2 - نوع انسان، مجموعة انسان ها. 3 - منش یا رفتار انسانی، انسانیت . 1


41623 بشقاب (بُ) ( اِ.) ظرف غذاخوری معمولاً گرد، کمابیش مسطح و لبه دار یا دارای شیبی اندک به طرف داخل . 1


41624 بشقاب پرنده ( بشقاب پرنده . پَ رَ د) [ تر - فا. ] (اِ.) شی ء یا پدیده ای به شکل بشقاب که برخی در کشورهای مختلف مدعی دیدار آن هستند و بیشتر مردم گمان می کنند که از کرات دیگر آمده اند. 1


41625 بشل (ب شَ) ( اِ.) 1 - درهم آمیخته، به هم چسبیده . 2 - درهم آمیختگی . 1


41626 بشلیدن (بَ شَ دَ) (مص م .) درآویختن، بر هم چسبیدن . 1


41627 بشم (بَ) (ص . اِ.) ملحد، بی دین . 1


41628 بشم (بَ شَ) (ص .) 1 - سوگوار، ملول . 2 - ناگوار. 1


41629 بشمه (بَ مِ) ( اِ.) پوست دباغی نشده . 1


41630 بشن (بَ) ( اِ.) 1 - قد و قامت . 2 - بدن، تن . 3 - سینه، بَر. 1


41631 بشنج (بَ شَ) ( اِ.) 1 - طراوت رخسار. 2 - آبرو. 1


41632 بشنج (ب شَ) ( اِ.) نک بسَنج . 1


41633 بشنجه (ب شَ جِ یا جَ) (اِ.) = پشنجه : 1 - افزاری که جولاهگان بدان آهار بر تانه مالند و آن دستة گیاهی است مانند جاروب برهم بسته . 2 - آهاری که بر تانه مالند. 1


41634 بشنجیدن (ب شَ دَ) (مص م .) پاشیدن، ریختن . 1


41635 بشنجیده (ب شَ د) (ص مف .) پاشیده . 1


41636 بشنگ (ب ش ِ) ( اِ.) 1 - کلنگ . 2 - تیشة بنایی و نجاری . 1


41637 بشوریدن (بُ دَ) (مص م .) لعن کردن، نفرین کردن . 1


41638 بشول (بَ یا ب یا بُ) (ص .) 1 - چالاک . 2 - باهوش . 3 - کارساز. 1


41639 بشولش (ب لِ) (اِمص .) 1 - کارسازی . 2 - چستی، مهارت . 3 - باهوشی . 1


41640 بشولنده (ب لَ د)(ص فا.)1 - محرّک . 2 - کارساز. 3 - باهوش . 4 - دانا، بینا. 1


41641 بشولیدن (ب دَ) (مص م .) 1 - حرکت دادن . 2 - کارسازی . 1


41642 بشولیده (ب د) (ص مف .) 1 - بر هم زده . 2 - آشفته، پریشان . 3 - کارآزموده . 4 - دانا. 1


41644 بشک (بُ) ( اِ.) زلف، موی مجعد. 1


41645 بشکلیدن (ب کَ دَ) (مص م .) 1 - خراشیدن . 2 - سوراخ کردن . 3 - محاصره کردن .4 - گستردن، پهن کردن . 1


41646 بشکم (بَ یا ب کَ) ( اِ.) = پشکم . پچکم : 1 - ایوان، صفه . 2 - خانه تابستانی که اطراف آن پنجره و بادگیر داشته باشد. 1


41647 بشکن (ب کَ) ( اِ.) آوازی که از انگشتان شخص در حال رقص و غیر آن بیرون آید. 1


41648 بشکه (بُ کِ) [ روس . ] ( اِ.) ظرف بزرگ شکم دار به شکل استوانه برای آب یا شراب، چلیک . 1


41649 بشکوفه (ب فِ) ( اِ.) 1 - شکوفه . 2 - گل . 1


41650 بشکول (ب یا بَ) (ص .) 1 - جَلد و هوشیار. 2 - نیرومند. 3 - حریص در کارها. 1


41651 بشکولیدن (ب دَ) (مص م .) 1 - جلدی و چابکی نمودن . 2 - حریص بودن در کارها. 1


41652 بشگرد (ب گَ) (اِ.) = بشگر: 1 - شکار. 2 - شکارگاه . 3 - شکاری، صیاد. 1


41653 بشگیر (بَ) (اِ.) هوله، دستمال . 1


41654 بشیر (بَ) [ ع . ] (ص .) 1 - مژده رسان . 2 - نیکو - روی، خوبروی . 1


41655 بشیز (بَ) ( اِ.) 1 - مطهره . 2 - ظرف آبی که از چرم ساخته باشند. 1


41656 بصارت (بَ رَ) [ ع . بصارة ] (مص ل .) 1 - بینا شدن . 2 - دقیق دیدن . 3 - روشن بینی . 1


41657 بصاق (بُ) [ ع . ] (اِ.) بزاق، آب دهان . 1


41658 بصر (بَ صَ) [ ع . ] ( اِ.) دیده، چشم . ج . ابصار. 1


41660 بصل النخاع (بَ صَ لُ نْ نُ) [ ع . ] (اِمر.) قسمتی از محور مغزی نخاعی که نخاع شوکی را در قسمت بالا ختم می کند. این قسمت کمی قطرش بیشتر از سایر قسمت های نخاع شوکی است، پیاز مغز، پیاز تیرة مغز. 1


41661 بصیر (بَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بیننده . 2- دانا. 3 - روشن بین . 1


41662 بصیرت (بَ رَ) [ ع . بصیرة ] ( اِ.) 1 - بینش، بینایی . 2 - روشن بینی . 3 - دانایی . ج . بصایر. 1


41663 بضاعت (ب یا بَ عَ) [ ع . بضاعة ] ( اِ.) 1 - سرمایه . 2 - مال، مکنت . 3 - متاع، کالا. ج . بضایع . 1


41664 بضاعت مزجات ( بضاعت مزجات مُ) [ ع . ] (اِمر.) سرمایة کم . 1


41665 بضع (ب) [ ع . ] ( اِ.) 1 - از سه تا ده، چند، اند. 2 - پاره ای از شب . 1


41666 بضعه (بَ عَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - گوشت پاره . 2 - فرزند، جگرگوشه . 1


41667 بضغ (بُ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - کابین، مهر. 2 - جماع . 3 - طلاق . 1


41668 بط (بَ طّ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - مرغابی . 2 - صراحی شراب . 1


41669 بط ء (بُ) (مص ل .) درنگ کردن، آهستگی کردن . 1


41670 بطال (بَ طّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بیکار. 2 - یاوه گو. 1


41671 بطالت ( بطالت .) [ ع . بطالة ] 1 - (مص ل .) دلیر شدن . 2 - (اِمص .) شجاعت، درگیری . 1


41672 بطالت (بَ لَ) [ ع . بطالة ] 1 - (مص ل .) بیکاره بودن . 2 - (اِمص .) بیهوده گویی . 1


41673 بطانه (ب نِ) [ ع . بطانة ] ( اِ.) 1 - دوستی بی آلایش . 2 - راز نهانی . 3 - محرم راز و اسرار. 4 - آستر. 1


41674 بطحاء (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - رود بزرگ، رود وسیع . 2 - مجرای وسیع آب . ج . بطاح، بطائح . 1


41675 بطر (بَ طَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - غرور داشتن . 2 - ناسپاسی کردن . 3 - سرمستی و شادی . 1


41676 بطر گرفتن ( بطر گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) مغرور شدن، سرمست شدن . 1


41677 بطری (بُ) [ انگ . ] ( اِ.) ظرف استوانه ای شکل که دهانة آن باریک است و در آن مایعات ریزند. 1


41678 بطریر (ب) [ ع . ] (ص .) مردم بی شرم زبان دراز منهمک در گمراهی . 1


41679 بطریق (ب) [ معر. ] (ص . اِ.)1 - فرمانده سپاهیان رومی . 2 - کشیش مسیحی . ج . بطارقه . 1


41680 بطش (بَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - سخت گرفتن . 2 - خشم راندن . 3 - با خشم حمله کردن . 1


41681 بطل (بَ طَ) [ ع . ] (ص .) پهلوان، دلیر، دلاور. ج . ابطال . 1


41682 بطلان (بُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - باطل شدن، تباه شدن . 2 - از کار افتادن . 3 - نادرستی، ناچیزی . 1


41683 بطن (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - شکم . ج . بطون . 2 - درون، میان . 3 - قبیله، طایفه کوچک . 1


41684 بطن (بَ طَ) [ ع . ] ( اِ.) شکم درد. 1


41685 بطن (بَ طِ) (مص ل .) (ص .) 1 - مرد شکم پرست . 2 - مالدار. 3 - متکبر. 1


41686 بطون (بُ) [ ع . ] (مص ل .) نهان شدن . 1


41687 بطی ء (بَ) [ ع . ] (ص .) کند، آهسته . 1


41688 بطین (ب) [ ع . ] (ص .) آن که شکمش بزرگ باشد، بزرگ شکم . 1


41689 بعث (بَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - برانگیختن . 2 - فرستادن . 3 - زنده کردن مردگان . 1


41690 بعثت (ب ثَ) [ ع . بعثة ] (مص م .) 1 - برانگیختن . 2 - رستاخیز. 3 - فرستادن . 1


41691 بعد (بَ) [ ع . ] (ق .) 1 - پس، سپس . 2 - به غیر از، به جز. 3 - پس از. ؛ بعد از نود و بوقی (عا.) پس از مدت های طولانی . 1


41692 بعد (بُ) [ ع . ] ( اِ.)1 - دوری . 2 - جدایی . 3 - طول، عرض وعمق یا ارتفاع جسم . 4 - رأی، حزم . 1


41693 بعداً (بَ دَ نْ) [ ع . ] (ق .) پس از زمان مورد اشاره، سپس . 1


41694 بعر (بَ) [ ع . ] (اِ.) پشک، پشکل، سرگین . 1


41695 بعض (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - پاره ای از چیزی . 2 - گروهی از مردم . 1


41696 بعضاً (بَ ضَ نْ) [ ع . ] (ق .) 1 - به طور ناقص یا جزیی . 2 - به طور اتفاقی . 1


41697 بعضی (بَ) [ ع - فا. ] ( اِ.) 1 - پاره ای از چیزی . 2 - گروهی از مردم . 1


41698 بعل (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - شوهر، زوج . 2 - صاحب، خداوند. 3 - نام چند بُت از اقوام سامی، به ویژه فینیقی ها. ج . بعول، بعال . 1


41699 بعلاوه ( بعلاوه .) [ ع . ] (ق .) افزون بر این، از این گذشته . 1


41700 بعلاوه (ب عَ وِ) [ ع . ] ( اِ.) نام نشانه ای به شکل + که نشان می دهد کمیت های دو طرف آن با یکدیگر جمع می شود. 1


41701 بعوض (بَ) [ ع . ] ( اِ.) پشه، حشرات موذی . 1


41702 بعون الله (ب عُ نِ لْ لا) [ ع . ] (شب جم .) (ق .) به یاری خدا. 1


41704 بعیر (بَ) [ ع . ] ( اِ.) شتر، اشتر. 1


41705 بغ (بَ) ( اِ.) 1 - خدا. 2 - ایزد، فرشته . 3 - بُت . فغ هم گویند. 1


41706 بغ کردن (بُ. کَ دَ) (مص ل .) عبوس شدن، ترشرو شدن . 1


41707 بغا (بَ) (ص .) 1 - مخنّث، هیز. 2 - روسپی . 1


41708 بغات (بُ) [ ع . بغاة ] (ص .) جِ باغی .1 - سرکشان، ناف رمانان . 2 - کسانی از پیروان اسلام که ضد معصومین قیام نمایند، مانند خوارج . 1


41709 بغاث (بُ یا بَ یا ب) [ ع . ] ( اِ.) مرغی با رنگ تیره کوچکتر از کرکس که به کُندی حرکت می کند. 1


41710 بغاز (ب) ( اِ.) 1 - قطعه چوبی که کفاشان میان کفش و قالب گذارند. 2 - تکه چوبی که نجاران به وقت شکافتن چوب در شکاف آن گذارند. 1


41982 به خشت فتادن (ب. خِ. فِ دَ)(مص ل .)متولد شدن، به دنیا آمدن . 1


41711 بغاز (بُ) [ تر. ] ( اِ.) تنگه، باب، بخشی از دریا که دو خشکی را از هم جدا می نماید، یا دو دریا را به هم می پیوندد. 1


41712 بغال (ب) [ ع . ] ( اِ.) جِ بغل ؛ استران . 1


41713 بغامه (بَ مِ) ( اِ.) غول، غول بیابانی . 1


41714 بغاوت (بُ وَ) [ ع . ] (اِمص .) سرکشی، یاغی گری . 1


41715 بغبندی (بُ غْ بَ) ( اِ.) رختخواب پیچیده در چادرشب . 1


41716 بغتةً (بَ غْ تَ تَ نْ) [ ع . ] (ق .)ناگهان، ناگهانی . 1


41717 بغراو (بُ) ( اِ.) همهمه، بانگ و فریاد. 1


41718 بغرنج (بُ رَ) ( اِ.) مشکل، دشوار. 1


41719 بغستان (بَ غِ) ( اِ.) 1 - بتخانه، بتکده . 2 - خانة خدا. 3 - کوه بیستون . فغستان هم گفته شده . 1


41720 بغض (بُ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - دشمنی، کینه . 2 - حالتی از گلو که شخص جلو گریة خود را بگیرد. 1


41721 بغضاء (بَ) [ ع . ] ( اِ.) کینه و دشمنی شدید. 1


41722 بغل (بَ) [ ع . ] ( اِ.) استر، قاطر. ج . بغال . 1


41723 بغل (بَ غَ) ( اِ.) 1 - پهلو، کنار. 2 - جانب، طرف . 1


41724 بغلطاق (بَ غَ) ( اِ.) 1 - کلاه . 2 - نوعی لباس گشاد، برگستوان . بغتان و بغلتان نیز گویند. 1


41725 بغلک (بَ غَ لَ) ( اِ.) 1 - غده ای که زیر بغل پیدا شود. 2 - دامن لباس . 1


41726 بغلی (بَ غَ) ( اِ.) 1 - نوعی قطع کتاب در اندازة تقریبی 8*12 سانتی متر. 2 - بطری کوچک مشروب . 1


41727 بغند (بَ غَ) ( اِ.) چرم، پوست حیوان . 1


41728 بغپور (بَ) (اِمر.)1 - پسر خدا.2 - لقب پادشاهان چین . فغفور و فغپور هم گفته اند. 1


41729 بغچه (بُ چِ) [ تر. ] ( اِ.) = بقچه : پارچه بزرگی که در آن جامه و انواع قماش پیچند. سارغ هم گویند. 1


41730 بغی (بَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) ستم کردن . 2 - (اِمص .) نافرمانی کردن، سرکشی . 1


41731 بغیاز (بَ) ( اِ.) انعامی که به شاگرد دهند، شاگردانه . 1


41732 بغیت (بَ یَّ) [ ع . بغیة ] ( اِ.) آرزو، خواهش . 1


41733 بغیض (بَ) [ ع . ] (ص .)دشمن داشته، دشمن - روی . 1


41734 بغیه (بُ غّ یَ) [ ع . بغیة ] ( اِ.) آرزو، خواهش . 1


41735 بفتری (بَ تَ) (اِمر.) 1 - ابزار چوبی بافندگان . 2 - کارگاه بافندگی . 1


41736 بفج (بَ) ( اِ.) 1 - کف دهان . 2 - آب دهان . بفج، بفچ هم گفته شده . 1


41737 بفخم (بَ یا ب خَ) (ق .) فراوان، زیاد، بسیار. بفجم و فخم، پخم نیز گفته اند. 1


41738 بقاء (بَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - زیستن، زندگانی کردن . 2 - پایدار ماندن، دوام . 1


41739 بقاع (ب) [ ع . ] ( اِ.) جِ بقعه ؛ خانه ها، سرای ها. 1


41740 بقال (بَ قّ) [ ع . ] (ص . اِ.) خواربارفروش . 1


41741 بقایا (بَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ بقیه . 1 - باقی مانده ها. 2 - آثار، رسوم . 3 - مالیات پس افتاده . 1


41742 بقر (بَ قَ) [ ع . ] ( اِ.) گاو نر. 1


41743 بقعه (بُ عِ) [ ع . بقعة ] ( اِ.) 1 - قطعه ای از زمین . 2 - بنا، زیارتگاه . 3 - مزار ائمه و بزرگان دین . 4 - جای، مقام . ج . بقاع، بُقَع . 5 - اتاقکی که بر روی گور اولیا و قدیسان می سازند. 1


41744 بقل (بَ) [ ع . ] (اِ.) هر گیاهی که زمین بدان سبز گردد، اسم عام سبزی ها و علوفه های خوراکی ؛ سبزی، تره ؛ ج . بقول . 1


41745 بقم (بَ قَ) [ معر. ] ( اِ.) درختی بلند و تناور با گل های ریز و برگ هایی مانند برگ بادام، دارای میوه ای گرد و سرخ رنگ . از این درخت مادة رنگینی به نام هماتین یا هماتوکسیلین می گیرند که برای ساختن رنگ های بنفش، آبی، سرخ، خاکستری و سیاه استفاده می شود و در رنگرزی پارچه های ابریشمی و پشمی به کار می رود. 1


41746 بقول (بَ) ( اِ.) بُنشن، ج . بقولات . 1


41747 بقیة السیف (بَ یَّ تُ سْ سَ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - کسانی که از دَم تیغ دشمن جان به در برده اند. 2 - بازمانده، بجا مانده . 1


41748 بقیة الله (بَ یَّ تُ لْ لا) [ ع . ] (ص مر. اِمر.) باقی ماندة خدا، باقی گذاشتة خدا از چیزهای خوب و حلال . 1


41749 بقیع (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - جایی که در آن درختان گوناگون باشد. 2 - نام گورستانی در مدینه که آرامگاه بسیاری از نزدیکان پیامبر در آنجاست . 1


41750 بقیه (بَ یِّ) [ ع . بقیة ] ( اِ.) 1 - به جا مانده، آن چه باقی مانده . 2 - دنباله، ادامه . 1


41751 بل (بَ) [ ع . ] (حرف عطف .) بلکه . 1


41752 بل ( بل .) (اِ.) پاشنة پای . 1


41753 بل ( بل .) 1 - پیشوندی است که بر سر برخی واژه ها می آید و معنای بسیاری و فراوانی می دهد، مانند بُلکامه : یعنی بسیار هوس . 2 - در آغاز اسامی خاص می آید مانند: بلحسن = بوالحسن = ابوالحسن . یا در اول اسماء معنی عربی می آید مانند: بلعجب = ابوالعجب یا بلهوس = بوالهوس درمی آید. 3 - ( اِ.) (عا.) چیزی که از روی هوا گرفته شود، گرفتن، چیزی را از روی هوا قاپ زدن . 4 - کنایه از: سوءاستفاده کردن از موضوعی . 1


41754 بل گرفتن (بُ. گِ رِ تَ) (مص م .) (عا.) 1 - چیزی را از روی هوا گرفتن . 2 - مجازاً از یک فرصت مناسب به نفع خود سود جستن . 1


41755 بلا (بَ) [ ع . بلاء ] ( اِ.) 1 - آزمایش . 2 - سختی، گرفتاری . 3 - مصیبت، آفت . 4 - بدبختی ای که بدون انتظار و بی سبب بر سر کسی وارد آید. 5 - ظلم، ستم . ؛ بلا بر سر کسی آوردن کسی را گرفتار زحمت کردن . 1


41756 بلا (ب) [ ع . ] (پیش .) بی، بدون : این کلمه بر سر اسماء و مصادر عربی درآید مانند: بلاتردید، بلاتشبیه . 1


41757 بلااستثناء ( بلااستثناء . اِ تِ) [ ع . ] (ق .) بدون استثناء. 1


41758 بلااستفاده ( بلااستفاده . اِ تِ د یا دَ) [ ع . ] (ق .) بی - فایده، بی بهره مق . مفید، سودمند. 1


41759 بلاتکلیف ( بلاتکلیف . تَ) [ ع . ] (ص .)آن که نداند چه کار باید بکند، بدون تکلیف . 1


41760 بلاج (بَ) ( اِ.) بوریا، حصیر. 1


41761 بلاد (ب) [ ع . ] ( اِ.) جِ بلدة . 1 - شهرها. 2 - نواحی . 1


41762 بلادت (بَ دَ) [ ع . بلادة ] (مص ل .) 1 - کند ذهن بودن . 2 - کودنی . 1


41763 بلادر (بَ دَ یا دُ) 1 - زینت آلات زنان، زرینه و پیرایة زنان (عموماً). 2 - زرینه ای که زنان بر سر بندند (خصوصاً). 1


41764 بلاده (بَ د)(ص .) = بلایه : 1 - بدکار. 2 - فاسق . 3 - روسپی . 1


41765 بلارج (بَ رَ) ( اِ.) لک لک . 1


41766 بلارک (بَ رَ)( اِ.) = بلالک :1 - فولاد جوهردار. 2 - شمشیر جوهردار. پرالک و بلالک هم گفته شده . 1


41767 بلاشرط (ب شَ) [ ع . ] (ق .) بدون شرط، به طور مطلق . 1


41768 بلاشک ( بلاشک . شَ) [ ع . ] (ق .) بدون شک، بی تردید، بدون شبهه . 1


41769 بلاغ (بَ) [ ع . ] 1 - (مص م .)رسانیدن . 2 - (اِمص .) پیام رسانی . 1


41770 بلاغت (بَ غَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - فصیح بودن، رسایی سخن . 2 - آوردن کلام با مقتضای مقام، بدون ضعف تألیف . 1


41771 بلافاصله (ب ص ِ لِ) [ ع . ] (ق .) فوری، بی - وقفه . 1


41772 بلال (بَ) ( اِ.) 1 - آذربویه . 2 - ذرت . 1


41773 بلامانع (ب نِ) [ ع . ] (ق .) به آسانی، به راحتی، بدون مشکل . 1


41774 بلانسبت ( بلانسبت . نِ بَ) [ ع . ] (ق .) بدون نسبت . ضح - در استعمال کلمه یا جمله ای نا به جا و غیرمناسب برای این که به مخاطب برنخورد گویند. 1


41775 بلاهت (بَ هَ) [ ع . بلاهة ] (اِمص .) 1 - کم خردی . 2 - ضعف تدبیر، سستی رأی . 1


41776 بلاچین (بَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) بلاگردان . 1


41777 بلاگ (ب) [ انگ . ] (اِ.) مخفف وب لاگ ؛ نوعی سایت اینترنتی شخصی که در آن آثار، نقطه نظرها، تصاویر شخصی یا عمومی صاحب سایت درج شده است . 1


41778 بلاگردان (بَ. گَ) [ ع . ] (ص فا.) 1 - دفع کنندة بلا. 2 - حافظ . 3 - چیزی که بلا را از آدمی دور گرداند، صدقه، قربانی . 1


41779 بلبال (بَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) شدت اندوه و غم . وسوسه . 2 - (اِمص .) برانگیختگی، تحریک - کردگی . 1


41780 بلبال (ب) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سخت اندوهگین ش دن . 2 - وسوسه ناک شدن . 3 - (مص م .) برانگیختن، تحریک کردن . 1


41781 بلبرینگ (بُ ب) [ انگ . ] (اِمر.)کاسة ساچمه ای که برای کم کردن نیروی اصطکاک و تبدیل لغزیدن به چرخیدن در قسمت های مختلف گردندة ماشین ها و ابزارها از آن استفاده کنند. 1


41782 بلبشو (بَ بَ)( اِ.) آشفتگی، بی نظمی، آشوب ؛ هرج و مرج . 1


41783 بلبل (بُ بُ) ( اِ.) پرنده ای کوچک از تیرة توکا با سطح پشتی قهوه ای خوش رنگ و یک دست و سطح شکمی مایل به خاکستری کم رنگ که در ناحیة گلو و شکم به سفیدی می گراید. به خاطر آواز زیبایش معروف است . 1


41784 بلبله (بُ بُ لِ) ( اِ.) 1 - ظرف آب لوله دار. 2 - کوزه شراب . 3 - قهوه جوش . 1


41785 بلخ (بَ) ( اِ.) کدویی که در آن شراب کنند. 1


41786 بلخم (بَ خَ) ( اِ.) فلاخن، سنگ انداز. 1


41787 بلد (بَ لَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - شهر. ج . بلاد، بلدان . 2 - زمین، ناحیه . 3 - آن که راه را می شناسد و دیگران را راهنمایی می کند. 1


41788 بلدرچین (بَ یا ب دَ) ( اِ.) نک کرک . 1


41789 بلده (بَ لَ د) [ ع . بلدة ] ( اِ.) 1 - شهر. ج . بلاد. 2 - ناحیه، زمین . 1


41790 بلدیه (بَ لَ یّ) [ ازع . ] ( اِ.) شهرداری . 1


41791 بلسک (ب لِ یا بُ لُ) ( اِ.) 1 - سیخ آهنی که یک سر آن پهن باشد برای جدا کردن نان از تنور. 2 - سیخ کباب . 1


41792 بلسک (بَ لَ) (اِ.) = بلشک : پرستو. 1


41793 بلشویسم (بُ ش ِ) [ روس . ] ( اِ.) اصول عقیدتی که به وسیلة لنین و براساس اصول مارکسیسم تدوین و تنظیم شد و مورد پذیرش حزب کمونیست اتحاد شوروی سابق قرار گرفت . ویژگی های این تفکر عبارت است از: اعتقاد به مارکسیسم و ترکیب آن با سنت مردم باوری ( پوپولیسم ) روسی و داشتن سازمان متمرکز حزبی، انقلاب خواهی و مبارزه با رفرمیسم . 1


41794 بلشویک ( بلشویک .) [ روس . ] (ص .) پیرو مرام بلشویسم . 1


41795 بلع (بَ) [ ع . ] (مص م .) فرو بردن، به گلو فرو بردن . 1


41796 بلعجب (بُ عَ) [ ع . ] (ص مر.) = بوالعجب . ابوالعجب : پر شگفتی، عجیب . 1


41797 بلعم (بَ عَ) [ ع . بلعوم ] (ص .) مرد بسیار خوار، کسی که غذا را به تندی بلعد. 1


41798 بلعیدن (بَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - در حلق فرو بردن . 2 - خوردن . 1


41799 بلغاء (بُ لَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ بلیغ ؛ سخندانان، سخن سنجان . 1


41800 بلغار (بُ) ( اِ.)پوست های رنگین دباغی شدة خوشبوی . 1


41890 بنجل (بُ جُ) (ص .) (عا.) کالایی که به فروش نر فته و روی دست صاحبش مانده باشد. 1


41892 بنجک (بُ جَ) ( اِ.) پنبة زده شده و گلوله شده برای رشتن . بندک و بندش هم گفته شده . 1


41801 بلغار ( بلغار .) ( اِ.) 1 - هر یک از ساکنان بومی کشور بلغارستان یا فرزندانشان . 2 - قومی از نژاد اسلاو. 3 - قومی از نژاد ترک که در سده های اول میلادی به دشت های روسیه رانده شدند. 4 - هر یک از افراد آن قوم . 1


41802 بلغاق (بُ) ( اِ.) آشوب، شور و غوغای بسیار. 1


41803 بلغاک (بُ) ( اِ.) آشوب، فتنه . 1


41804 بلغده (بَ غَ د) (ص .) بالای هم نهاده، جمع کرده . 1


41805 بلغس (بَ غَ) ( اِ.) نک برغست . 1


41806 بلغم (بَ غَ) ( اِ.) 1 - ترشحات لزج سلول های بدن . 2 - از اخلاط چهارگانة بدن در طب قدیم که غلبة آن سُستی و بی حالی می آورد. 1


41807 بلغندر (بَ غَ دَ) (ص . اِ.) 1 - بی قید، بی بند و بار. 2 - بی دین . 3 - تن پرور. 1


41808 بلغنده (بَ غُ یا غَ د)( اِ.)1 - جامه دان . 2 - بغچه . 3 - هر چیز بسته شده . 1


41809 بلغه (بُ غَ) [ ع . بُلغَة ] ( اِ.) غذای یک روزه . 1


41810 بلغور (بَ یا بُ) ( اِ.) 1 - گندم نیم کوفته . 2 - آشی که از گندم مذکور پزند. 3 - سخنان درهم برهم . 4 - هر چیز درهم شکسته . 1


41811 بلغور کردن ( بلغور کردن . کَ دَ) (مص ل .) سخنان فرد دیگری را بدون فهمیدن مطلب بیان کردن . 1


41812 بلغونه (بُ نِ) ( اِ.) سرخاب . 1


41813 بلف زدن (ب لُ. زَ دَ) [ انگ - فا. ] (مص ل .) لاف زدن، حرف تو خالی زدن، یک دستی زدن . 1


41814 بلفرخج (بُ فَ خَ) (ص .) بد، زشت، پلید. 1


41815 بلق (بَ لَ یا لْ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پیسه گردیدن، سپید دست و پا شدن تا ران . 2 - (اِمص .) پیسگی، سیه سپیدی، ابلقی . 1


41816 بلل (بَ لَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تری، نم، نمناکی . 2 - چیز اندک . 3 - بلل مشتبه (فق .) رطوبت شبهه ناک که در زیر جامة نایم دیده شود. 1


41817 بلم (بَ لَ) ( اِ.) قایق، کرجی . 1


41818 بلماج (بُ لْ یا لَ) (اِ.) نوعی از کاچی که آش بی گوشت رقیق آبکی باشد؛ اماج . 1


41819 بلمه (بَ مِ) ( اِ.) 1 - ریش بلند و انبوه . 2 - مردی که ریش بلند و انبوه داشته باشد. بامه هم گفته شده . 1


41820 بلنج (بَ لَ) ( اِ.) 1 - اندازه، مقدار. 2 - مبلغ . 1


41821 بلند (بُ لَ) (ص .) 1 - دارای کشیدگی زیاد به سوی بالا. 2 - دارای فاصله زیاد از زمین . 3 - دراز، کشیده . 4 - دارای دامنة زیاد. 5 - دارای ارزش، یا اهمیت یا اعتبار معنوی . 1


41822 بلند کردن ( بلند کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - برداشتن و بالا بردن . 2 - دزدیدن . 1


41823 بلندآوازه ( بلندآوازه . ز) (ص مر.) معروف، نامدار، مشهور. 1


41824 بلندبالا ( بلندبالا .) (ص مر.) بلند قد، بلند قامت . 1


41825 بلندپایه ( بلندپایه . ی ِ) (ص مر.) 1 - مرتفع، عالی . 2 - صاحب شأن . 1


41826 بلندپرواز ( بلندپرواز . پَ) (ص مر.) آن که آرزوی ترقی بسیار دارد. 1


41827 بلندگو ( بلندگو .) ( اِ.) وسیله ای به شکل شیپور برای انتقال صوت به مسافت دور. 1


41828 بلندی ( بلندی .) 1 - (ص نسب .) علو، بالایی . مق . پستی، کوتاهی . 2 - ارتفاع . 3 - درازی، طول . 4 - بزرگی، عظمت . 5 - (اِ.) قله (کوه ). 6 - نجد. مق . غور. 7 - اوج، ذروه . 1


41829 بلندین (بَ یا ب لَ) (اِ.) = پلندین : 1 - پیرامون در خانه، آستانه . 2 - چوب بالایین در خانه . 1


41830 بله (بَ لِ) (ق .) آری، بلی . 1


41831 بله (بُ لْ) [ ع . ] ( اِ.) ابله، کم خردان . 1


41832 بله بران (بَ ل ِ. بُ) (اِمر) (عا.) صحبت ها و قول و قرارهای قبل از عروسی بین خانواده - های عروس و داماد. 1


41833 بلهاء (بَ) [ ع . ] (ص .) زن کم خرد، زن ساده دل . 1


41834 بلهانه (بُ نِ) [ ع - فا. ] 1 - (ق مر.) به طور بلاهت و بی تمیزی . 2 - (ص .) شبیه و مانند بله . 1


41835 بلهوس (بُ هَ وَ) [ ع . ] (ص .)پرهوس، هوسکار. 1


41836 بلوا (بَ) [ ع . بلوی ] ( اِ.) 1 - شورش، آشوب . 2 - سرکشی . 1


41837 بلوایه (بَ یِ) (اِمر.) پرستو. 1


41838 بلور (بُ یا بَ) [ معر. ] ( اِ.) 1 - نوعی شیشه که از ترکیب سیلیکات دوپتاسیم و سیلیکات دوپلمب ساخته شود. 2 - کنایه از: شفاف . 1


41839 بلورجات ( بلورجات .) [ معر. ] (اِ.) انواع ظرف ها و اشیاء ساخته شده از بلور و شیشه . 1


41840 بلورین ( بلورین .) [ معر - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به بلور، ساخته شده از بلور، بلوری . 2 - جلیدیه . ؛ دست ِ بلورین دستی که مانند بلور صاف و شفاف است . 1


41841 بلوز (بُ) [ فر. ] ( اِ.) پیراهن نیم تنه . 1


41842 بلوز (بَ) (اِ.) سفرة بزرگ . 1


41843 بلوط (بَ) [ په . ] ( اِ.) درختی است تناور با برگ های شکافدار و گل های دراز و آویخته و زردرنگ .میوه اش بیضی شکل است و درون آن د انه ای قرار دارد که هم آن را بریان کرده می خورند و هم از آرد آن نان می پزند. چوبش سخت و محکم است، از آن در نجاری و ساختن قایق استفاده می شود. در تنه و شاخه های این درخت ماده ای به نام مازو وجود دارد که از آن در طب و داروسازی و نیز ساختن مرکب استفاده می کنند. 1


41844 بلوغ (بُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - به سر رسیدن . 2 - رسیدن به سن رشد. 3 - رسیدگی . 4 - سن قانونی . 1


41845 بلوند [ فر. ] (ص .) رنگی است نزدیک به زرد، بور و طلایی . 1


41891 بنجه (بُ جِ یا جَ) (اِ.) = پنجه . پنچه : پیشانی، ناصیه . 1


41846 بلوچ (بَ) (اِ.) 1 - علامتی که بر تیزی طاق و ایوان نصب کنند. 2 - تاج خروس . 3 - صفحة نازکی که بر روی ساقة عمودی در جایی مرتفع آن را قرار دهند و آن به سهولت گردش می کند و معبر باد را نشان می دهد. 4 - پارچة گوشتی که بر ختنه گاه زنان می باشد و بریدن او سنت است . 5 - نام یکی از طوایف ایران ساکن بلوچستان . 1


41847 بلوک (بُ لُ) ( اِ.) 1 - ناحیه ای شامل چند قریه و ده . 2 - جماعت، دسته . 1


41848 بلوک ( بلوک .) [ فر. ] ( اِ.) 1 - چند کشور متحد که دارای مرام و روش سیاسی یکسان باشند. 2 - قطعة زمین . 3 - قطعه ای از مصالح ساختمانی . 4 - ظرفی که در آن شراب خورند. 1


41849 بلوی (بَ وا) [ ع . ] (اِمص .) 1 - آزمایش، آزمون . 2 - سختی، گرفتاری . 3 - شورش . 1


41850 بلک (ب) ( اِ.) شرارة آتش . 1


41851 بلک (ب لَ) ( اِ.) 1 - تحفه، ارمغان . 2 - میوة تازه . 3 - جامة نو. 1


41852 بلک (بُ) ( اِ.) چشم درشت برآمده . 1


41853 بلک (ب لَ) ( اِ.) مخففِ بیلک، تیر، پیکان . 1


41854 بلکامه (بُ مِ) (ص مر. اِمر.) پرآرزو، بسیار کام . 1


41855 بلکفد (بُ کَ) ( اِ.) رشوه . 1


41856 بلکن (بَ کَ یا بُ لُ کَ) ( اِ.) 1 - منجنیق . 2 - سر دیوار. 1


41857 بلکه (بَ کِ) (ق .) 1 - شاید. 2 - به علاوه . 3 - باشد که . 4 - برخلاف، برعکس . 1


41858 بلکک (ب کَ) ( اِ.) آب نیم گرم . بلکل و بنکل هم گفته اند. 1


41859 بلی (بَ) (ق .) بله، آری . 1


41860 بلی (ب لا) [ ع . ] (اِمص .) کهنگی، آوارگی . 1


41861 بلیت (ب) [ فر. ] ( اِ.) = بلیط : تکه کاغذ چاپ شده برای ورود به سینما، اتوبوس، هواپیما، راه آهن و غیره . 1


41862 بلید (بَ) [ ع . ] (ص .) کند ذهن، کودن . 1


41863 بلیغ (بَ) [ ع . ] (ص .) 1 - زبان آور. 2 - رسا، شیوا. 1


41864 بلیه (بَ یِّ) [ ع . ] ( اِ.) گرفتاری، سختی . ج . بلایا. 1


41865 بم (بَ) ( اِ.) صدای درشت و خشن آدمی و ساز. مق . زیر. 1


41866 بمب (بُ) [ فر. ] ( اِ.) محفظه ای پر شده از مواد منفجره که پس از پرتاب و برخورد با هدف منفجر می شود. ؛ بمب آتش زا بمبی پر شده با مخلوطی از بنزین ژلاتینی شده و مجهز به یک چاشنی . ؛ بمب خوشه ای بمبی شامل تعداد زیادی بمب های کوچک که هنگام فرود در منطقة وسیعی پراکنده شوند و دارای زمان انفجار متغیر باشند. ؛ بمب ساعتی بمبی که بر اثر اتصال به یک مدار الکتریکی با ایجاد جرقه ای از طریق چاشنی، مواد منفجرة داخلی آن در زمان معینی منفجر شود. ؛ بمب شیمیایی بمبی حاوی یک عامل شیمیایی مانند گاز جنگی یا پردة دود یا مادة آتش زا. ؛ بمب ناپالم بمبی محتوی نوعی ترکیب مایع که پس از پرتاب و برخورد به هدف مادة ژلاتینی تولید کند و با شعله و حرارت زیاد بسوزد. ؛ بمب هیدروژنی بمبی که از یک بمب اتمی و مجموعه ای از عناصر سبک تشکیل شده باشد و در آن از شکاف عناصر سبک به عنوان منبع انرژی استفاده شود. 1


41867 بمب افکن ( بمب افکن . اَ کَ) [ فر - فا. ] (اِمر.) هواپیمای جنگی مخصوص حمل و افکندن بمب . 1


41868 بمباران ( بمباران .) [ فر - فا. ] (اِمر.) بمباردمان ؛ فرو ریختن پیاپی بمب از هواپیما بر روی اهداف از پیش تعیین شده . 1


41869 بن ( بن .) [ فر. ] ( اِ.) تکه کاغذ چاپی که دارندة آن می تواند به موجب آن از کالا یا خدمتی استفاده کند. 1


41871 بن (بُ) [ په . ] ( اِ.) 1 - ریشه، بنیاد. 2 - پایان، آخر. 3 - سوراخ مقعد. 4 - انقیاد. 1


41872 بن بست (بُ بَ) (ص مر.) فاقد راه خروج . 1


41873 بن دندان (بُ نِ دَ) (اِمر.) 1 - ریشه دندان . 2 - لثه . 3 - قصد، اراده . 4 - فرمانبرداری و اطاعت با میل و رغبت . 1


41874 بنا (بَ نّ) [ ع . ] ( اِ.) کارگر ساختمانی ماهر که زیر نظر معمار یا مهندس کارهای ساختمانی انجام می دهد. 1


41875 بنا (بَ) [ ع . بناء ] ( اِ.) ساختمان، ج . ابینه . 1


41876 بنا گذاشتن (بَ. گُ تَ)(مص م .)بنیاد گذاشتن، اساس گذاشتن . 1


41877 بناب (بُ) ( اِ.) قعر آب، ته آب . 1


41878 بنات (بَ) [ ع . ] (اِ.) جِ بنت ؛ دختران . 1


41879 بنات النعش (بَ تُ نَّ) [ ع . ] (اِمر.) دو صورت فلکی : 1 - دب اکبر (خرس بزرگ، هفت اورنگ مهین ). 2 - دب اصغر (خرس کوچک، هفت اورنگ کوچک ). 1


41880 بناغ (بَ) ( اِ.) 1 - تار ابریشم، تار ریسمان . 2 - ریسمان خام که دور دوک پیچند. 1


41881 بناغ (بَ) (اِ. ص .) هوو، دو زن که یک شوهر داشته باشند. 1


41882 بنام (ب) (ص .)1 - همنام . 2 - معروف، مشهور. 1


41883 بنان (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - سرانگشت . 2 - انگشت . 1


41884 بناور (بُ وَ) (ص .) 1 - هر چیز ریشه دار. 2 - عمیق، گود. 3 - دُمل بزرگ و سخت . 1


41885 بناگوش ( بُ ) ( اِ.)1 - نرمة گوش . 2 - پس گوش . 1


41886 بنبل (بَ بَ) ( اِ.) 1 - هر نوع ترشی (عموماً). 2 - سیب ترشی (خصوصاً). 1


41888 بنجاق (بُ) [ تر. ] = بنجق . بنجوق : 1 - (اِ.) حلقه ها، گوی های الوان . 2 - قطعات شیشه ای ک ه برای زینت اسبان و استران به کار رود. 3 - (ص .) اسب زینت شده با بنجاق . 1


41889 بنجشک (بَ جِ) ( اِ.) گنجشک . 1


41894 بند (بَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - زنجیر و ریسمانی که بر پای و دست اسیران بندند. 2 - گره . 3 - محل به هم پیوستن دو چیز. 4 - مفصل . 5 - هر یک از فصول و فقرات نامه ها، قوانین و لوایح . 6 - سدی که در پیش آب بندند. 7 - حبس . 8 - نیرنگ، فریب . 9 - عهد، پیمان . 1


41895 بند آمدن ( بند آمدن . مَ دَ)(مص ل .) 1 - بازایستادن . 2 - بسته شدن . 3 - متوقف شدن . 1


41896 بند آوردن ( بند آوردن . وَ دَ) (مص م .) 1 - جلوی جریان چیزی را گرفتن . 2 - مقاومت نشان دادن و ماندن در جایی . 1


41897 بند انداختن (بَ. اَ تِ) (مص م .) برچیدن موی چهرة زنان به وسیلة بند. 1


41898 بند زدن (بَ. زَ دَ)(مص م .) ظرف های شکسته را پیوند زدن . 1


41899 بند شدن (بَ. شُ دَ) (مص ل .) 1 - چسبیدن . 2 - محکم شدن . 1


41900 بند شهریار (بَ د شَ)(امر.) یکی از آهنگ های موسیقی قدیم ایران . 1


41901 بند ناف (بَ د) (اِمر.) رشته ای که جنین را در پستانداران به جفت متصل می کند و رابط بین مادر و جنین است . 1


41902 بند و بست (بَ دُ بَ)(اِمر.)1 - توطئه، ساخت و پاخت، دست به یکی کردن . 2 - ترتیب، انتظام . 1


41903 بند کردن (بَ. کَ دَ) (مص م .) 1 - اسیر کردن . 2 - محکم گرفتن . 3 - محکم کردن . 1


41904 بنداد (بُ) (اِمر.) 1 - بنیاد، اساس . 2 - اصل هر چیز. 1


41905 بندار (بُ) (ص مر.)1 - مالدار، مایه دار. 2 - کیسه دار، خانه دار. 3 - دوا فروش . 4 - ری شه دار. 5 - نام طبقه ای از طبقات عالی اجتماعی در قدیم که لباس مخصوص به خود را داشتن . 1


41906 بنداق (بَ) (اِ.) کلاهی دراز شبیه به تاجی که درویشان و قلندران بر سر گذارند. 1


41907 بندانداز (بَ. اَ) (ص فا.) سلمانی زن . 1


41908 بنداوسی (ب اُ) ( اِ.) درمی بود پنج برابر دینار. پیداوسی هم گفته شده . 1


41909 بندباز (بَ) (ص فا.) کسی که روی طناب بازی می کند و نمایش می دهد. 1


41910 بندبازی ( بندبازی .) (حامص .) ریسمان بازی، آکروباسی، نوعی نمایش ورزشی که در آن شخص بر روی بند هنرنمایی کند. 1


41911 بندتنبانی ( بندتنبانی . تُ) (ص نسب .) (عا.) 1 - سخن سبک و بی معنی . 2 - جلف و کوچه بازاری . 1


41912 بندر (بَ دَ) ( اِ.) محلی است در ساحل دریا یا رودخانه که محل توقف و بارگیری است، بندرگاه، لنگرگاه . 1


41913 بندرگاه ( بندرگاه .) (اِمر.) 1 - بندر. 2 - لنگرگاه کشتی در کنار دریا. 1


41914 بندزن ( بندزن . زَ) (ص فا.) آن که ظروف شکسته را پیوند می زد. 1


41915 بندش (بَ دَ) ( اِ.) پنبة حلاجی کرده و گلوله ساخته به جهت رشتن . 1


41916 بندق (بُ دُ) [ ع . ] ( اِ.) گلولة گلین یا سنگی یا سربی و یا غیر آن . ج . بنادق . 1


41917 بندمه (بَ د مِ) (اِ.) = بندیمه : تکمه، گوی گریبان . 1


41918 بنده (بَ د) [ په . ] ( اِ.) 1 - مخلوق خداوند. 2 - برده . 3 - نوکر، غلام . 4 - مطیع، فرمانبردار. 5 - من، اینجانب . 1


41919 بندهشن (بُ دَ هِ شْ)1 - اصل آفرینش، آفرینش نخستین . 2 - نام یکی از کتاب های دینی زرتشتی که حاوی اساطیرِ مربوط به خلقت جهان می باشد. از این کتاب دو نسخه موجود است . یکی بندهشن هندی و یکی بندهشن ایرانی . 1


41920 بندوق (بَ یا بُ) (اِ.) = بندق : تفنگ . ج . بنادیق . 1


41921 بندک (بَ دَ) ( اِ.) نک بُنجک . 1


41922 بندکش (بَ. کَ یا کِ) ( ص فا.) کارگری که پر کردن درزهای نمای ساختمان را انجام می دهد. 1


41923 بندکشی ( بندکشی .) (حامص .) پر کردن درزهای نمای ساختمان با سیمان و ... . 1


41924 بندگاه (بَ) (اِمر.) مفصل، محل اتصال دو استخوان . 1


41925 بندگی (بَ د) [ په . ] (حامص .) 1 - غلامی، بنده بودن . 2 - نوکری . 3 - عبودیت . 4 - اطاعت، فرمانبرداری . 1


41926 بندی (بَ) (ص نسب .) 1 - اسیر، گرفتار. 2 - زندانی . ج . بندیان . 1


41927 بندی خانه ( بندی خانه . نِ) (اِمر.) زندان، بندخانه . 1


41928 بندیل (بَ) (اِ.) (عا.) 1 - وسیله و بار سفر. 2 - واحد شمارش ورق فلزی . 1


41929 بندیمه (بَ مَ یا مِ) (اِ.)= بندمه . بندنه . بندینه : 1 - تکمه . 2 - گوی گریبان . 1


41930 بندیوان (بَ د) (اِمر.)= بندی بان : زندان بان . 1


41931 بنزن (بَ زَ یا ز) [ فر. ] ( اِ.) مایعی بی رنگ و با بوی تند مخصوص که کمی سبک تر از آب است و در آن حل نمی شود ولی حلالی بسیار خوب است و از مشتقات نفت و قطران می باشد. بسیار فرُار و سریع و در صنعت اهمیت بسیار دارد. 1


41932 بنزین (ب) [ فر. ] ( اِ.) از فرآورده های نفتی که از تقطیر نفت خام به دست می آید و جهت سوخت وسایل نقلیه استفاده می شود. 1


41933 بنساله (بُ لِ) (ص مر.) کهن، سالخورده . 1


41934 بنشن (بُ شَ) ( اِ.) حبوبات مانند نخود، لوبیا، عدس، ماش، باقلا و غیره . 1


41935 بنصر (ب ص ِ) [ ع . ] ( اِ.) انگشت میانة کوچک و وسطی . ج . بناصر. 1


41936 بنطیقسطی (بَ قُ) [ معر. ] (اِ.)به معنی پنجاهمین (روز) نزد یهودیان، جشنی به یاد روزی که خدا الواح را به موسی فرستاد. نزد عیسویان، جشنی که در پنجاهمین روز پس از «پاک » به یاد نزول روح القدوس به حواریون برپا شود. 1


41981 به جا آوردن (ب. وَ دَ) (مص م .) 1 - شناختن، به یاد آوردن . 2 - انجام دادن . 1


41937 بنفش (بَ نَ) (اِ.) 1 - رنگی است فرعی که از ترکیب دو رنگ اصلی قرمز و آبی بدست آید. 2 - نوعی از جواهر کریمه . 1


41938 بنفش (بَ نَ) ( اِ.) کبود رنگ . رنگی غیراصلی که از ترکیب دو رنگ قرمز و آبی به دست آید. 1


41939 بنفشه (بَ نَ ش ِ) [ په . ] ( اِ.) گیاهی است کوتاه با ساقه های باریک و برگ های متناوب، دارای پنج گلبرگ می باشد، گل هایش کوچک و به رنگ بنفش و زرد و سفید. این گل در بهار پیش از سایر گل ها می روید و بسیار خوشبو است . 1


41940 بنفوز (بُ فُ) ( اِ.) پوز، پوزه . 1


41941 بنلاد (بُ) (اِمر.) 1 - دیوار، پی، بنیاد. 2 - پشتیبان . 1


41942 بنه (بَ نِ) ( اِ.) درختی است مانند پستة معمولی که آن را پسته وحشی هم گویند. بلندی اش تا چهار متر می رسد. گل این درخت به رنگ قرمز است که از آن در رنگرزی استفاده می شود. از پوست این درخت ماده ای بد ست می آید به نام سقز، از این رو به آن درخت سقز هم می گویند. 1


41943 بنه ( بنه .) (اِمر.) بیخ درخت، اصل، ریشه . 1


41944 بنه (بَ نَ یا نِ) (اِ.) طناب باریک . 1


41945 بنه (بُ نِ) [ په . ] (اِمر.) 1 - بار و اسباب سفر. 2 - مال، دارایی . 3 - زاد، توشه . 4 - جفت . 5 - رخت و لباس . 6 - لانه و آشیانه مرغ . 7 - خانه، شبستان . 1


41946 بنه کن ( بنه کن . کَ) (اِمر.) حرکت دسته جمعی یک خانواده یا یک دسته از جایی به جایی . 1


41947 بنو (بُ) ( اِ.) = بنوه : خرمن گندم و جو و کاه و مانند آن . 1


41948 بنوا دادن (ب نَ. دَ) (مص ل .) گِرو دادن . 1


41949 بنوان (بَ یا بُ) (ص مر. اِمر.) نگه دارندة زراعت، نگهبان خرمن . 1


41950 بنوان (بُ) (ص مر. اِمر.) نگاه دارندة اسباب و اموال، نگهبان . 1


41951 بنوت (بُ نُ وَّ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - پسری . 2 - پسرخواندگی . 1


41952 بنوره (بُ وَ رَ یا رِ) (اِمر.) بنای عمارت و دیوار، بنیاد، بنلاد. 1


41953 بنون (بَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ابن . پسران . 1


41954 بنچاق (بُ) [ تر. ] ( اِ.) قباله، سند قدیمی، سند مالکیت غیررسمی . بُنْجَه هم گفته شده . 1


41955 بنک ( بنک .) (اِ.) = بنه : جای، مکان، جایی که نقد و جنس در آن نهند، بنگاه . 1


41956 بنک (بُ نَ)( اِ.)1 - ردّ پا. 2 - نشان و اثر هر چیز. 1


41957 بنک (بَ نَ) (اِ.) 1 - نوعی از قماش اطلس که بر آن گل های زربفت باشد. 2 - گل ها و نشان ها که بر روی مهوشان از نوشیدن شراب بهم رسد، عرق که بر پیشانی ایشان نشیند. 1


41958 بنکدار (بُ نَ) (ص فا.) عمده فروش، کسی که جنس را به طور عمده می فروشد. 1


41959 بنکران (بُ کَ) ( اِ.) ته دیگ، هر چیز چسبیده به ته دیگ . 1


41960 بنکن (بُ کَ) ( اِ.) کج بیل باغبانی . 1


41961 بنگ (بَ) ( اِ.) 1 - شاهدانه . 2 - گردی که از کوبیدن برگ ها و سرشاخه های گلدار شاهدانه می گیرند که به خاطر داشتن مواد سمی مخدر است، حشیش . 1


41962 بنگاب (بَ) (اِمر.) مایعی که با جوشاندنِ برگ شاهدانه در آب یا شیر بدست می آورند و مانند مُسکرات می نوشند. 1


41963 بنگار (ب نِ) (ص .) منقش . 1


41964 بنگاه (بُ) (اِمر.) 1 - سرای، خانه . 2 - جای داد و ستد. 3 - سازمان، مؤسسه . 4 - انبار، مخزن . 5 - جای بند و ساز و برگ سپاه . ؛ بنگاه سخن پراکنی ایستگاه فرستندة رادیویی . ؛ بنگاه خیریه سازمانی که داوطلبانه به نیازمندان یاری می رساند. ؛ بنگاه شادمانی موسسه ای که در جشن ها برنامه های تفریحی اجرا می کند. 1


41965 بنگره (بَ گَ رِ) ( اِ.) لالایی، آوازی که زنان برای خواباندن طفل می خوانند. 1


41966 بنگله (بَ گَ لِ یا لَ) (اِ.) 1 - خانة نئین . 2 - خانة ییلاقی . 1


41967 بنگه (بَ گَ یا گِ) (اِ.) = بانگه : 1 - آواز، نعره . 2 - کشیدن آواز. 1


41968 بنی آدم (بَ دَ) [ ع . ] ( اِ.) انسان، آدمیزاد. 1


41969 بنی بشر (بَ بَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - فرزندان بشر. 2 - انسان، آدم . 1


41970 بنیاد (بُ) [ په . ] (اِمر.) 1 - شالوده، اساس . 2 - بیخ، پایه . 1


41971 بنیاد برانداختن ( بنیاد . بَ رَ تَ) (مص م .) خراب کردن، منهدم کردن . 1


41972 بنیان (بُ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - شالوده . 2 - بنیاد. 3 - بنا. 1


41973 بنیت (ب یَ) [ ع . بنیة ] ( اِ.) 1 - ساختمان، بنا. 2 - فطرت . 3 - توانایی . 1


41974 بنیز (ب) (ق مر.) 1 - هرگز، حاشا. 2 - زود، به شتاب . 3 - ایضاً، نیز. 1


41975 بنیه (بُ یِّ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - توان، توانایی . 2 - ساخت . 3 - نهاد، آفرینش . 1


41976 بنیچه (بُ چِ یا چَ) (اِمصغ .) (اِ.) 1 - جمعی که دیوانیان بر اصناف حرفت و املاک می بندند، ارزیابی مالیاتی دسته جمعی یک ده و امثال آن . 2 - تعهد اهالی هر ده مبنی بر آماده کردن عده ای سرباز برای حکومت . 1


41977 به ( به .) ( اِ.) درختی است مانند درخت سیب که پشت برگ هایش کرک دار است . میوه اش زرد و خوشبو و کرکدار که در پاییز می رسد. میوه و تخم میوه اش برای سینه و ریه نافع است . 1


41978 به صرافت کاری افتادن (ب. صِ فَ تِ اُ دَ) [ فا - ع . ] (مص ل .) به انجام کاری وسوسه شدن . 1


41979 به (ب) (حراض .) 1 - به وسیلة، توسط . 2 - سوگند، قَسم مانند: به خدا، به جان تو. 3 - به سویی، به طرف . 4 - برای، به خاطر. 5 - بر روی، بر. 1


41983 به دست گرفتن (ب. دَ. گِ رِ تَ) (مص ل .) پیشه کردن، در پیش گرفتن . 1


41984 به سر بردن (ب. سَ. بُ دَ) (مص ل .) 1 - گذراندن . 2 - به جا آوردن وعده . 1


41985 به سر رسیدن ( به سر رسیدن . رَ یا رِ دَ)(مص ل .) به پایان رسیدن . 1


41986 به سر شدن ( به سر شدن . شُ دَ) (مص ل .) به پایان رسیدن، تمام شدن . 1


41987 به طور کلی (ب طُ رِ کُ لّ) [ ع . ] (ق مر.) از هر لحاظ، من حیث المجموع . 1


41988 به لیمو (ب) [ فا - سنس . ] (اِ.) 1 - درختچه ای از تیرة شاه پسندیان که برگ های آن طعم تند و کمی تلخ دارد و گل های کوچکش به صورت سنبله های متعدد در انتهای محور ساقه می روید. 2 - شربتی که از جوشاندن میوة به و اضافه کردن آب لیمو تهیه می شود. 1


41989 به مجرد (ب. مُ جَ رَُ د) [ فا - ع . ] (ق مر.) در حال، بلافاصله . 1


41990 به هم برآمدن (ب. هَ. بَ. مَ دَ) (مص ل .) 1 - دلتنگ شدن، اندوهگین گشتن . 2 - خشمگین شدن . 1


41991 به هم خوردن ( به هم خوردن . خُ دَ) (مص ل .) 1 - برخورد کردن . 2 - انحلال یک حزب یا گروه ... 3 - بد - حال شدن . 1


41992 به هم زدن ( به هم زدن . زَ دَ) (مص م .)1 - خراب کردن . 2 - باطل کردن . 3 - منحل کردن . 4 - آمیختن . 5 - دوستی را با کسی قطع کردن . 1


41993 به چیز داشتن (ب . تَ) (مص ل .) در شمار آن چیز آوردن . 1


41994 بها (بَ) ( اِ.) قیمت، ارزش، نرخ . 1


41995 بها آوردن ( بها آوردن . وَ دَ) (مص ل .) ارزش داشتن . 1


41996 بهاء (بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - روشنی، درخشندگی . 2 - زیبایی، نیکویی . 3 - زینت، آرایش . 4 - رونق . 1


41997 بهادر (بَ دُ) [ تر. ] (ص .) دلیر، دلاور، شجاع . 1


41998 بهار ( بهار .) ( اِ.) بتخانه، بتکده . 1


41999 بهار (بَ) [ په . ] ( اِ.) اولین فصل سال شامل سه ماه : فروردین، اردیبهشت و خرداد. 1


42000 بهار دادن ( بهار . دَ) (مص ل .) در فصل بهار، با لشکر در جایی اقامت کردن . 1


42001 بهار نارنج (بَ. رِ) ( اِ.) شکوفه نارنج که در عطرسازی، ساختن اسانس و تهیه مربا کاربرد دارد. 1


42002 بهاربند ( بهاربند . بَ) ( اِ.) 1 - جای بستن چارپایان در بهار و تابستان که سقف ندارد. 2 - خانة هواگیر ویژة فصل بهار. 1


42003 بهارخواب ( بهارخواب . خا) ( اِ.) ایوان سرپوشیده ای که بخشی از اطرافش باز است، مهتابی . 1


42004 بهارستان (بَ رِ) (اِمر.) بتخانه، بتکده . 1


42005 بهاره (بَ رِ) (اِمر.) 1 - کشت و زراعتی که در فصل بهار انجام می شود. 2 - شکوفة درخت به ویژه مرکبات . 1


42006 بهاریه (بَ یِّ) ( اِ.) اشعاری که دربارة فصل بهار گفته شود. 1


42007 بهاز (ب) ( اِ.) اسب نجیب و اصیل که برای جفت گیری آن را در میان گلة اسب رها کنند. 1


42008 بهانه (بَ نِ) [ په . ] ( اِ.) 1 - عذر نابجا. 2 - بازخواست . 3 - سبب، باعث . 1


42009 بهایم (بَ یِ) [ ع .بهائم ] ( اِ.) جِ بهیمه ؛ چار - پایان، ستوران . 1


42010 بهایی (بَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - منسوب به بهاء. 2 - پیرو آیین بهاء، پیروان میرزا حسینعلی نوری، معروف به بهاءالله که بعد از باب کار وی را دنبال کرد و کتب و رسالات بسیاری نوشت که مهمترین آنها کتاب ارض اقدس است . 1


42011 بهایی ( بهایی .) (ص نسب .) گرانبها، پرقیمت، فروشی، قابل سودا، نوعی پارچة بغدادی . 1


42012 بهبود (ب) (مص مر.) 1 - خوب شدن، نیکو شدن . 2 - سلامت، تندرستی . 1


42013 بهبودی ( بهبودی .) (حامص .) 1 - خوبی، نیکی . 2 - تندرستی . 1


42014 بهت (بَ یا بُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - سرگشته ماندن، خیره شدن . 2 - عاجز شدن، درمانده گشتن . 1


42015 بهت (بُ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - کذب، دروغ . 2 - افترا. 1


42016 بهتان (بُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - دروغ بستن، دروغ زدن . 2 - افتراء، نسبت بد دادن . 1


42017 بهتر (ب تَ) (ص تف .) 1 - نیکوتر، خوب تر. 2 - زیباتر، جمیل تر. 3 - شایسته تر، لایق تر. 4 - با کیفیت خوب تر. 1


42018 بهترین ( بهترین .) (ص عالی .) 1 - نیکوترین، خوب ترین . 2 - زیباترین، قشنگ ترین . 3 - شایسته ترین، لایق ترین . 1


42019 بهجت (ب یا بَ جَ) [ ع . بهجة ] 1 - (مص ل .) شادمان شدن . 2 - (اِمص .) زیبایی . 3 - سرور، شادی . 1


42020 بهدار (ب) (ص فا.) مأمور بهداری که عهده دار رسیدگی به بهداشت مردم مخصوصاً اهالی روستا و قصبات است . 1


42021 بهداری ( بهداری .) (حامص .) وزارت یا اداره ای که عهده دار رسیدگی به امور بهداشت و سلامتی مردم است . 1


42022 بهداشت (ب)(اِمر.)حفظ تندرستی و سلامت . 1


42023 بهدانه (ب نِ) (اِمر.) دانة میوة به که در طب قدیم مستعمل بوده . 1


42024 بهدین (ب) [ په . ] (اِمر.) 1 - دین نیک، آیین خوب . 2 - دین زردشتی . 1


42025 بهر (حر اض .) برای، جهت . 1


42026 بهر (بَ) [ په . ] ( اِ.)1 - بهره، نصیب . 2 - بخشی از شبانروز. 3 - پاره، جزو. 1


42027 بهرام (بَ) [ په . ] ( اِ.) در آیین زردشتی یکی از ایزدان است وی یار ایزدمهر و پاسبان عهد و پیمان و موکل به روز بیستم هر ماه شمسی (موسوم به بهرام ) است . 1


42074 بوالعجب (بُ لْ عَ جَ) [ ع . ] (ص .) شگفت آور، شعبده، پر از شگفتی . 1


42028 بهرمان (بَ رَ)( اِ.)1 - نوعی یاقوت سرخ . 2 - پارچة ابریشمین رنگین ؛ بهرمن نیز گویند. 1


42029 بهرمه (بَ رَ مَ یا مِ) (اِ.) = برمه . پرمه . پرما: (نج .) متة درودگران . 1


42030 بهره (بَ رِ) [ په . ] ( اِ.)1 - نصیب، قسمت . 2 - سود، نفع . 3 - حاصل، محصول . 4 - حاصل قست . 1


42031 بهره برداری ( بهره برداری . بَ) (حامص .) 1 - استفاده از سود چیزی . 2 - عمل برداشتن حاصل زراعت . 3 - سهم گرفتن . 4 - به فروش رساندن محصول کارخانه یا معدن . 1


42032 بهره ور ( بهره ور . وَ) (ص مر.)1 - بهره بر. 2 - بهره - دار، بافایده . 3 - سودبرنده . 4 - کامیاب . 1


42033 بهروج (ب رُ) (اِمر.) = بهرو: 1 - نوعی بلور کبود شفاف و کم قیمت . 2 - کندر هندی . 1


42034 بهروز (ب) 1 - (اِمر.) روز خوب، روز خوش . 2 - نوعی بلور کبود و شفاف و کم قیمت . 3 - کندر هندی . 4 - (ص مر.)نیک روز، خوش اختر، نیک بخت . 1


42035 بهروزی ( بهروزی .)(حامص .) خوشبختی، سعادت . 1


42036 بهرک (بَ رَ) ( اِ.) پینة دست یا پا. 1


42037 بهزاد (ب) (ص مف .) نیک نژاد، نیکوتبار. 1


42038 بهش (بَ) [ ع . ] (ص .) مرد خندان و گشاده رو. 1


42039 بهشت (ب هِ) [ په . ] ( اِ.)جایی خوش آب وهوا و سرسبز و خرم و سرشار از خوبی ها و لذت ها که پاداش پس از مرگ است، فردوس، جنت، مینو، خلد. 1


42040 بهق (بَ هَ) [ معر. ] ( اِ.) خال ها و نقطه های سیاه و سفید روی بدن، لک و پیس . کک و مک . بهک نیز گویند. 1


42041 بهله (بَ لِ) ( اِ.)دستکش چرمی که میرشکاران ب رای نگهداشتن باز بر روی دست بر دست می کردند. 1


42042 بهلول (بُ) [ ع . ] (ص .) 1 - مرد خنده رو. 2 - نیکوکار. 3 - بزرگ طایفه . 1


42043 بهم (ب هَ) (ص مر.) 1 - با هم، همراه .2 - تنگدل، محزون . 1


42044 بهمان (بَ) (مبهم ) شخص یا شی ء مجهول . 1


42045 بهمن (بَ مَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - یکی از امشاسپندان . 2 - دوّمین روز از هر ماه خورشیدی . 3 - یازدهمین ماه سال خورشیدی و دومین ماه زمستان . 4 - تودة بزرگ برفی که در اثر صدا یا هر محرک دیگر از کوه فرو می ریزد. 5 - از الحان قدیم ایرانی . 6 - گیاهی دو ساله و سبز رنگ با گلی زرد که ریشة آن مصرف دارویی دارد. 1


42046 بهمنجنه (بَ مَ جَ نِّ) [ معر. ] (اِمر.) جشنی که در دومین روز از ماه بهمن (که به همین نام می باشد) در ایران باستان برگزار می شد. 1


42047 بهمنش (ب مَ نِ) (ص مر.) = وهمنش : دارای منش نیک، دارای اندیشة خوب . 1


42048 بهنانه (بَ نَ) ( اِ.) بوزینه، میمون . پهنانه هم گویند. 1


42049 بهنانه (بَ نَ یا نِ ) [ ع . بهنانة ] ( اِ.) 1 - زن خوشروی و نرم گفتار. 2 - زن خوشبوی . 1


42050 بهو (بَ) ( اِ.) 1 - صفه . 2 - ایوان . 3 - کوشک . 4 - بالاخانه . 1


42051 بهک (بَ هَ) ( اِ.) لک و پیس، کک و مک . 1


42052 بهی (ب) (اِمر.) به، آبی . 1


42053 بهی (بَ) [ ع . ] (ص .) 1 - نیکو، زیبا. 2 - روشن، تابان . 1


42054 بهیار (ب) ( اِ.) پرستار، آن که پس از طی دوره های خاصی اجازه دارد بخشی از وظایف پرستاران را انجام دهد. 1


42055 بهیج (بَ) [ ع . ] (ص .) شادمان، خوشحال . 1


42056 بهیزک (ب زَ) [ په . ] ( اِ.) پنج روز آخر سال . به نام های : اهنود، اشتود، سپنتمد، و هوخشتر، و هیشتوایشت، که مأخوذ از نام پنج فصل گاثه ها می باشد. در ایران باستان هر ماه سی روز بوده است بنابراین به آخر سال یعنی پایان اسفند، پنج روز می افزودند تا سال سیصدوشصت وپنج روز کامل شود. در فارسی پنجه یا پنجة دزدیده و پنجک، و در عربی خمسه مسترقه و در پهلوی بهیزک یا وَهیچک و اندرگاه نامیده اند. 1


42057 بهیمه (بَ مِ) [ ع . بهیمة ] ( اِ.) چهارپا، ج . بهایم . 1


42058 بهین (ب) (ص نسب .) برگزیده، منتخب . 1


42059 بهینه (ب نِ) (ص نسب .) بهین . 1


42060 بهیه (ب یَّ) [ ع . بهیّة ] (ص .) 1 - روشن، تابان . 2 - نیکو، زیبا. 1


42061 بو 1 - ( اِ.) آن چه به وسیلة بینی و حس شامه احساس شود. 2 - امید، آرزو. 3 - عطر. 4 - (مص م .) درک کردن، دریافتن . 1


42062 بو [ ع . ] ( اِ.) در آغاز کنیه های عربی می آید: بوالقاسم، بوالفضل . 1


42063 بو بردن (بُ دَ) (مص م .) فهمیدن، پی به موضوعی سرُی بردن . 1


42064 بو گرفتن (گِ رِ تَ) (مص ل .) گندیدن، فاسد شدن . 1


42065 بوآ (بُ) [ انگ . ] ( اِ.) نوی مار عظیم الجثه از تیرة اژدر ماران . این جانور زنده زا است . 1


42066 بواب (بَ وّ) [ ع . ] (ص .) دربان، نگهبان . 1


42067 بواد (بُ) (فعل دعایی از بودن ) بُوَد، باشد. 1


42068 بوادر (بَ د) [ ع . ] (ص .) ج . باردة . 1 - تندی و تیزی چشم . 2 - تیزی شمشیر. 3 - شتابزدگی . 1


42069 بوادی (بَ) [ ع . ] ( اِ.) جِ بادیه ؛ صحراها. 1


42070 بوار (بَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - نیست شدن، هلاک گشتن . 2 - نیستی، کساد. 1


42071 بوارد (بَ رِ) [ ع . ] ( اِ.) جِ بارد، بارده . 1 - شمشیرهای بران . 2 - چیزهای سرد و خنک . 3 - غنیمت های با رنج . 1


42072 بواسیر (بَ) [ ع . ] ( اِ.) زخم و ورم رگ های مقعد که حاد آن موجب خونریزی می شود و با عمل جراحی معالجه می شود. 1


42073 بواصل (ب ص ِ) [ فا - ع . ] (ق .) نقداً، نقد، دستادست . 1


42075 بوالفضول (بُ لْ فُ) [ ع . ] (ص .) بیهوده گو. 1


42076 بوب (بو یا بُ) [ په . ] ( اِ.) فرش، بساط خانه . 1


42077 بوبر (بُ) ( اِ.) هدهد. 1


42078 بوبرد (بُ) ( اِ.) بلبل . 1


42080 بوبک (بَ) ( اِ.) نک پوپک . 1


42081 بوبین [ فر. ] ( اِ.) قرقره ای که به دور آن سیم روپوش دار پیچیده شده است و برای تغییر مقدار جریان برق در موتورها و دستگاه های برقی به کار می رود. 1


42082 بوتان [ فر. ] (اِ.) گازی بی رنگ و خفه کننده که جهت سوخت و ساخت لاستیک مصنوعی به کار می رود. 1


42083 بوتراب (تُ) [ ع . ] ( اِ.) پدر خاک، کنیة حضرت آدم . 1


42084 بوته (تِ) ( اِ.) 1 - گیاهی پر شاخ و برگ که زیاد بلند نشود. 2 - بچة آدمی و دیگر حیوانات . 3 - نقش و نگار روی پارچه . 4 - کنایه از: زلف و گیسو. 1


42085 بوته (تَ یا تِ) (معر.) ( اِ.) ظرفی که طلا و نقره را در آن ذوب کنند: بوته زرگری . 1


42086 بوتیمار ( اِ.) مرغی است ماهیخوار با منقار کشیده و گردن دراز و دم کوتاه و پرهایی به رنگ سبز و سفید و آبی، در کنار رودخانه ها می نشیند و ماهی شکار می کند. می گویند با وجود تشنگی شدید، آب نمی خورد زیرا می ترسد که آب جهان تمام شود، از این رو غمخورک و غمخوارک هم نامیده می شود. 1


42087 بوتیک [ فر. ] (اِ.) مغازه ای که در آن لباس، کفش، عطر و مانند آن فروخته می شود. 1


42088 بوج (بَ) (اِ.) = بوچ : 1 - تکبر، غرور. 2 - خودنمایی . 3 - کروفر. 1


42089 بوجار (ص .)کسی که غلات و حبوبات را الک می کند. 1


42090 بوجاری (حامص .) الک کردن غلات و حبوبات . 1


42091 بوجه (ب وَ) [ ع - فا. ] (ق .) شایسته، آنچنان که باید. 1


42092 بود (مص مر.) 1 - وجود. 2 - هستی، سرمایه . بو دادن (دَ) (مص ل .) تفت دادن چیزی روی آتش، مانند تخمه و فندق و پسته و بادام و ذرت . 1


42093 بودار (اِفا.) سخنی که در آن کنایه و منظوری غیر از ظاهر سخن، نهفته باشد. 1


42094 بودجه (جِ) [ فر. ] ( اِ.) مجموع درآمدها و هزینه های یک کشور، وزارتخانه، اداره، خانواده و یک فرد. 1


42095 بودن (دَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - وجود داشتن، هستی . 2 - حاضر بودن . 3 - اقامت داشتن . 1


42096 بودنی (دَ)( اِ.)1 - پیشامد، ماجرا. 2 - سرنوشت . 1


42097 بوده (د) (ص مف .) 1 - وجود داشته، موجود. 2 - واقع شده، حادث گشته . 1


42098 بودیسم [ فر. ] (اِ.) اصول و اعتقاد دین بودایی . 1


42099 بور [ په . ] (ص .) 1 - سرخ کم رنگ . 2 - اسب سرخ . 3 - کسی که از عهده انجام کار برنیامده و شرمنده شده باشد. 1


42100 بور شدن (شُ دَ) (مص ل .) خوار شدن، کنف شدن . 1


42101 بوران [ تر. ] ( اِ.) 1 - باران یا برفی که با باد باشد. 2 - باد شدیدی که برف های کوه را از جایی به جایی منتقل کند. 1


42102 بورانی (اِمر.) نان خورشی که از اسفناج و کدو و بادنجان با ماست و کشک درست کنند. 1


42103 بورس [ فر. ] ( اِ.) 1 - خرید و فروش اوراق بهادار، بها بازار (فره ). 2 - کمک هزینة پرداختی به دانشجو جهت تحصیل، راتبه (فره ). 1


42104 بوروکرات (رُ کْ) [ فر. ] (ص .) 1 - معتقد به مقررات و تشریفات اداری . 2 - دارای شغلی در دستگاه اداری . 1


42105 بوروکراسی (رُ کْ) [ فر. ] ( اِ.) دیوانسالاری ؛ حکومت سازمان های اداری بر جامعه . 1


42106 بورژوا [ فر. ] (ص .) ثروتمند، دارندة سرمایه و ابزار تولید. 1


42107 بورژوازی [ فر. ] ( اِ.) طبقة سرمایه داری که با در دست داشتن وسایل تولید و سرمایه، زندگی مرفه دارد. 1


42108 بورک (رَ) ( اِ.) 1 - زنگار. 2 - کَپَک . 1


42109 بورک ( بورک .) ( اِ.) 1 - سنبوسه . 2 - آشی که با آرد گندم می پزند. 1


42110 بورک ( بورک .) ( اِ.) پولی که قماربازان پس از بردن به رسم انعام به حاضران دهند. 1


42111 بوریا [ ع . ] ( اِ.) حصیر، حصیری که از نی شکافته می بافند. 1


42112 بوز (ص .) 1 - اسب تندرو. 2 - مرد تیزهوش . 1


42113 بوز ( بوز .) (اِ.) زنبور سیاه . 1


42114 بوز (بَ بُ) (اِ.) = بوزک . بوز: 1 - کفک . 2 - تنة درخت . 1


42115 بوزه (ز) ( اِ.) شرابی که از آرد برنج و ارزن و جو تهیه کنند. 1


42116 بوزکند (کَ) (اِمر.) صفه، ایوان . 1


42117 بوزینه (نِ) ( اِ.) میمون . 1


42119 بوستان [ په . ] (اِمر.) 1 - جایی که گل های خوشبو در آن بسیار باشد. 2 - باغ مصفا. 1


42120 بوستان افروز (اَ) ( اِ.) گل تاج خروس . 1


42121 بوستر (تِ) [ انگ . ] (اِ.) وسیله ای که فرکانس های رادیویی را تقویت می کند و معمولاً برای دریافت بهتر تصاویر تلویزیونی به کار می رود. 1


42122 بوسلیمان (سُ لَ) [ ع . ] ( اِ.)هُدهُد، مرغ سلیمان . 1


42123 بوسلیک (سَ) ( اِ.) نام یکی از آهنگ های موسیقی ایرانی . 1


42124 بوسه (س ِ) ( اِ.) 1 - تماس لب های کسی بر لب، گونه، دست و پای کس دیگر یا چیز مقدس از روی محبت و احترام و عشق یا چاپلوسی . 2 - ماچ . 1


42125 بوسیدن (دَ)(مص م .) بوسه دادن، ماچ کردن . 1


42126 بوش ( اِ.)1 - کرّ و فر. 2 - خودنمایی، خودآرایی . 1


42127 بوش (بُ وِ) [ په . ] (اِمص .) 1 - بودن، کون . 2 - وجود هستی . 3 - تقدیر، سرنوشت . 1


42128 بوش [ فر. ] (اِ.) قطعة استوانه ای تو خالی که میله یا محوری در آن می چرخد. 1


42129 بوش (اِ.) [ معر. ] گیاهی که از آن شیاف سازند و سابقاً آن را از «دربند» می آوردند و بوش دربندی می گفتند. 1


42130 بوشاسب [ په . ] ( اِ.)خواب دیدن، رؤیا.بوشاسپ، بشاسب، بشاسپ و گوشاسب نیز گویند. 1


42132 بوغاز [ ع . ] ( اِ.) تنگه، باب، بغز هم گویند. ج . بواغیز. 1


42134 بوفالو (بُ لُ) ( اِ.) جانوری است پستاندار از تیرة گاوان و دستة جفت سمان با شاخ های هلالی . 1


42135 بوفه (فِ) [ فر. ] ( اِ.)1 - قفسة ظروف، چینی جا (فره ). 2 - محل فروش نوشابه و خوراکی در مکان های عمومی . 1


42136 بوق ( اِ.) 1 - نای، نای بزرگ . 2 - دستگاهی در وسایل نقلیه که با به صدا درآوردن آن به دیگران اخطار می دهند. 3 - نوعی از شیپور کوتاه که شکارچیان برای راندن شکار از محلی به محل دیگر به کار برند، نفیر. 4 - صدای ممتد یا مقطع سوت مانندی که از گوشی تلفن شنیده می شود. 5 - میوة خشکی شبیه قیف که از یک طرف می شکافد. 6 - (عا.) کنایه از: آدم ابله و خونسرد. ؛ بوق زدن در هزیمت کار احمقانه کردن . ؛ بوق سحر صبح بسیار زود، هنگام سحر. ؛ بوق سگ دیر وقت شب، نزدیک سحر. 1


42137 بوقتب (قَ تَ) [ ع . ابوقَتَب ] ( اِ.) 1 - پدرپالان، پالان دار. 2 - کنایه از: مردم احمق و نادان . 1


42138 بوقلمون (قَ لَ) [ معر. ] ( اِ.) 1 - دیبای رومی رنگارنگ، پارچه ای که نمایش چند رنگ بدهد. 2 - پرنده ای از راسته ماکیان با گردنی برهنه و گوشتی و پنجه های قوی . 1


42139 بوقماش (قُ) [ ع . ابوقماش ] ( اِ.) نک بوقَتَب . 1


42140 بول [ ع . ] ( اِ.) پیشاب، ادرار، شاش . 1


42141 بولتن (بُ لْ تَ) [ انگ . ] ( اِ.) گزارش کوتاه چاپی (یا تکثیر شده ) رویدادها و خبرهای یک مؤسسه، خبرنامه (فره ). 1


42142 بولدوزر (دُ ز) [ انگ . ] (اِ.) ماشین سنگین زنجیردار با قدرت زیاد که با تیغة فولادی سپر مانند جلوی خود، خاک و مصالح روی زمین را جا به جا می کند، هموارساز (فره ). 1


42143 بولوار [ فر. ] ( اِ.) خیابان پهنی که وسط آن درخت و گل و گیاه باشد و به دو قسمت مساوی تقسیم شود، چارباغ (فره ). 1


42144 بولینگ [ انگ . ] ( اِ.) نوعی بازی که در آن بازیکنان باید نشانه های چوبی بطری مانند را با پرتاب گوی سرنگون کنند. 1


42145 بوم [ په . ] ( اِ.) 1 - سرزمین، ناحیه . 2 - زمین شیار نکرده . 3 - جا، مقام . 4 - سرشت، طبیعت . 5 - پارچه قاب گرفته ای که روی آن نقاشی کنند. 6 - زمینة پارچة زردوزی شده . 1


42147 بومادران (دَ) (اِمر.) گیاهی از تیرة مرکبان دارای ساقه های بلند و برگ های بسیار بریده و گل های خوشه ای مرکب . ارتفاعش تا 70 سانتی متر می رسد. رنگ گل هایش سفید یا صورتی و گلبرگ هایش ریز و خوشبوست، علف هزار برگ، زهرة القندیل . 1


42148 بومره (مَ رَّ) [ ع . ابومرة ] ( اِ.) ابلیس، شیطان . 1


42149 بومهن (مَ هَ) ( اِ.) زمین لرزه، زلزله . 1


42150 بومی (ص نسب .) منسوب به بوم، اهل محل، اهل ناحیه، محلی . 1


42151 بون ( اِ.) بچه دان، زهدان . 1


42152 بون (بَ) [ ع . ] (اِ.) دوری، جدایی . 1


42153 بون (اِ.) = بن : نهایت و پایان هر چیز، بیخ . 1


42154 بونکر (بُ کِ) [ انگ . ] (اِ.) مخزن ثابت یا متحرک ذخیرة مواد فله ای مانند سیمان و گندم . 1


42155 بوژ ( اِ.) 1 - گرداب . 2 - سنگینی حال و تب و حرارت بدن . 1


42156 بوژنه (نِ) ( اِ.) 1 - شکوفه، شکوفة درخت . 2 - غنچه . 1


42157 بوک (بُ) (شب جم .) شاید که، مگر. 1


42158 بوکان ( اِ.) زهدان، رحم . 1


42159 بوکس (بُ) [ فر. ] ( اِ.) ورزشی که در آن ورزشکار با استفاده از مشت با ورزشکار دیگر مبارزه می کند، مشت زنی . 1


42160 بوکسور (بُ سُ) (ص فا.) ورزشکاری که با استفاده از مشت به مبارزه با ورزشکار دیگر بپردازد، مشت زن . 1


42161 بوکشیدن (کِ دَ) (مص م .) 1 - بوی چیزی را استشمام کردن . 2 - پی به مطلبی بردن . 1


42162 بوکه (بُ کِ) 1 - کلمة تمنی '، کاشکی . 2 - (ق .) مگر. 1


42163 بوگندو (گَ) (اِصت .) 1 - دارای بوی بسیار بد. 2 - جهت ابراز تنفر به کسی یا چیزی گفته می شود. 1


42164 بوی سوز (اِمر.) مجمر، آتشدان . 1


42165 بویا [ په . ] (ص .) خوشبو، معطر. 1


42166 بویایی (حامص .)یکی از حواس پنجگانة انسان، شامُه . 1


42167 بویناک (ص مر.)دارای بوی بد، بدبو، متعفن . 1


42168 بویه (یِ) ( اِ.) 1 - آرزومندی . 2 - آرزو. 1


42169 بوییدن (دَ) (مص م .) 1 - بو کردن، استشمام کردن . 2 - بو دادن . 1


42170 بُل (بُ) (ص .) احمق، نادان . 1


42171 بپا (ب) (ص مر.) (عا.) مراقب، نگهبان . 1


42172 بچاپ بچاپ (ب ب) [ فا - تر. ] (اِمص .) (عا.) دزدی و غارت، سوءاستفادة مالی . 1


42275 بی پروا (پَ) (ص مر.) بی باک، نترس . 1


42173 بچل (بَ چَ) (ص .) شخصی که پیوسته لباس خود را ضایع کند و چرک و ملوث سازد. 1


42174 بچه (بَ چِّ) ( اِ.) 1 - کودک، طفل . 2 - فرزند. 1


42175 بچه باز ( بچه باز .) (ص فا.) آن که تمایل به آمیزش جنسی با پسر بچه ها دارد. 1


42176 بچه بازی ( بچه بازی .) (حامص .) 1 - بازی کودکانه . 2 - عمل بچه باز. 3 - (عا.) رفتار نامناسب و نسنجیده . 4 - (عا.) آسان پنداشتن کار و جدی نگرفتن آن . 1


42177 بچه دان ( بچه دان .) (اِمر.) رحم، زهدان . 1


42178 بچه ننه ( بچه ننه . نَ نِ) (ص .) کنایه از: آدم ترسو، بی کفایت و وابسته به دیگران . 1


42179 بچگانه (بَ چِّ نِ) (ص .) مربوط یا منسوب به بچه مجازاً نسجیده، احمقانه . 1


42180 بژ (ب) [ فر. ] (ص .) قهوه ای خیلی کم رنگ، یشم طبیعی . 1


42181 بژ (بَ) ( اِ.) برف و دمه . 1


42182 بژهان (بُ) (اِ.) = پژهان : صفتی است در آدمی که خوبی دیگران را برای خود نیز خواهد و این صفت برخلاف حسد ممدوح است چه حسود صفات خوب دیگران را فقط از برای خود خواهد اما بژهان چنین نیست، غبطه . 1


42183 بژکم (بَ کَ) 1 - (اِ.) منع، بازداشت . 2 - (ص .) بازدارنده، مانع . 1


42184 بژکول ( بَ کُ) (ص .) = بشکول : 1 - مرد قوی هیکل و جلد. 2 - رنجکش . 3 - حریص در کارها. 1


42185 بک (بُ) (اِ.) 1 - نوعی کوزة دهن تنگ که گردنش کوتاه و شکمش پهن و گرد است، تنگ . 2 - نوعی غلیان سفالین، غلیان بک . غلیان بک : نوعی غلیان سفالی . 1


42186 بک (ب) (اِ.) انگشت، زغال، زگال . 1


42187 بک (بَ) [ انگ . ] ( اِ.) در فوتبال به بازیکنان مدافع گفته می شود که جلویِ دروازه بان و پشت سر بازی کنان دیگر قرار دارند. 1


42188 بک (بَ) ( اِ.) 1 - قورباغه، وزغ . 2 - گریزگاه . 3 - جنگل، بیشه . 4 - دشت غیر مزروع . 5 - خیار دشتی . 1


42189 بک هند (بَ هَ) [ انگ . ] (اِ.) ضربه ای که به توپ با پشت راکت در بازی هایی چون تنیس و تنیس روی میز زده می شود. 1


42190 بک ولک (بُ کُ لُ) = پک و لک : 1 - (ص .) ناهموار، درشت . 2 - (اِ.) بی عقلی . 3 - بی هنری . 1


42191 بکاء (بُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)گریستن . 2 - (اِمص .) گریه . 1


42192 بکار آمده (ب د) (اِمف .) 1 - کار کرده، با - تجربه . 2 - به درد بخور. 1


42193 بکارت (ب رَ) [ ع . بکارة ] 1 - (مص ل .) دوشیزه بودن . 2 - (اِمص .) دختری . 3 - تازگی . 1


42194 بکبکه (بَ بَ کِ) ( اِ.) 1 - نان خورشی که از کشک و روغن آمیخته سازند. 2 - فساد کننده . 3 - در عربی به معنی ازدحام، رفت و آمد. 1


42195 بکتاش (بَ) (اِمر.) 1 - هر یک از خادمان یک امیر. 2 - بزرگ ایل و طایفه . 1


42196 بکتر (بَ تَ) ( اِ.) زره، لباس جنگی ساخته شده از آهن و فولاد. 1


42197 بکر (ب) [ ع . ] (ص .) 1 - دختر دوشیزه . 2 - تازه، دست نخورده . 3 - اندیشه نو. 1


42198 بکره (بُ رِ یا رَ) [ ع . بکرة ] (اِ.) بامداد پگاه، پگاه . 1


42199 بکسل (بُ س) [ انگ . ] ( اِ.) عمل یا فرایند یدک کشیدن یک وسیله نقلیه با وسیلة نقلیة دیگر. 1


42200 بکسور (بُ سُ) [ انگ . ] ( اِ.) مشت زن . 1


42201 بکلی (ب کُ لّ) [ فا - ع . ] (ق مر.) کلاً، تماماً. 1


42202 بکم (بُ) [ ع . ] ( اِ.) جِ ابکم ؛ گنگان، لالان . ؛صم و بکم کران و گنگان . 1


42203 بکم (بَ کَ) ( اِ.) نک بقم . 1


42204 بکم (بَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) گنگ شدن . 2 - (اِمص .) گنگی . 1


42205 بکنک (بَ نَ) (ص .) حیوان دم بریده . 1


42206 بکور (بُ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پگاه خاستن . 2 - بامداد رفتن . 3 - بامداد کردن . 4 - (ا ِمص .) پگاه خیزی، سحرخیزی . 1


42207 بگاه (ب) (ق مر.) 1 - به وقت، به موقع . 2 - صبح زود، هنگام فجر. 1


42208 بگشن (ب گُ) (ص .) نَرخواه . 1


42209 بگماز (ب) ( اِ.) 1 - شراب، باده . 2 - پیالة شراب . 3 - باده گساری . 1


42210 بگماز کردن ( بگماز کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - مجلس شراب داشتن . 2 - مهمانی دادن . 1


42211 بگنی (بَ گَ) ( اِ.) شرابی که از برنج و ارزن و جو و مانند آنها سازند. 1


42212 بگوبخند (بُ ب خَ) (اِمص .) گفتگوی همراه با شوخی و خنده . 1


42213 بگومگو (بُ مَ) (اِمص .) گفتگوی همراه با خشم، جر و بحث . 1


42214 بگونیا (ب) [ فر. ] ( اِ.) گیاهی است زینتی دارای گل های زیبای سرخ یا سفید یا صورتی این گیاه اصلش از آمریکای مرکزی است و در حدود 400 گونه از آن شناخته شده است . 1


42215 بگیر بگیر (ب. ب) (اِمر.) بازداشت عده ای از مردم، توقیف افراد بسیار. 1


42216 بی 1 - نشانه نفی و سلب که بر سر اسم درآید و کلمه را صفت سازد: بی کار، بی چاره . 2 - گاه بر سر اسم درآید و قید مرکب سازد: بی شک، بی گفت و گو. 1


42217 بی آلایش (یِ) (ص .) 1 - خالص و پاک . 2 - مجازاً صاف و ساده، بی ریا. 1


42218 بی اختیار (اِ) [ فا - ع . ] (ص .) 1 - بی اراده . 2 - بدون فکر و تصمیم قبلی . 1


42219 بی ادب (اَ دَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - بی دانش . 2 - بی تربیت . 3 - گستاخ، جسور. 1


42220 بی اندام (اَ) (ص مر.) نامتناسب، ناموزون . 1


42221 بی انصاف (اِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - آن که از راه عدالت منحرف گردد. 2 - ظالم، ستمکار، بیدادگر. 1


42222 بی انضباط (اِ ض ِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - آن که در هیچ چیز نظم ندارد. 2 - بی عصمت، بی تربیت، بی نظم . 1


42223 بی باک (ص مر.) بی ترس، دلاور. 1


42224 بی برگ (بَ) (ص مر.) بینوا، فقیر. 1


42225 بی برگی ( بی برگی .) (حامص ) فقر، نیازمندی . 1


42226 بی بضاعت (بَ عَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) تهیدست، کم سرمایه . 1


42227 بی بند و بار (بَ دُ) (ص مر.) لاابالی، بی قید. 1


42228 بی بها (بَ) (ص مر.) 1 - بی ارزش، بی قیمت . 2 - پُربها، گرانبها، آنقدر که نتوان برایش قیمتی تعیین کرد. 1


42229 بی بی [ تر. ] ( اِ.) 1 - کدبانو. 2 - مادربزرگ . 3 - از خال های ورق که میان شاه و سرباز جای دارد. 1


42230 بی تا (ص مر.) بی مانند، بی نظیر. 1


42231 بی جهت (جَ هَ) [ فا - ع . ] (ق مر.) 1 - بی سبب، بدون دلیل، بی علت . 2 - بیهوده . 1


42232 بی جگر (جِ گَ) (ص ) 1 - ترسو. 2 - بدون رنج و زحمت . 1


42233 بی حد (حَ) (ص مر. ق مر.) 1 - بی اندازه، بی شمار. 2 - بی کران، غیرمحدود. 1


42234 بی حساب (حِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) بی اندازه . 1


42235 بی حمیت (حَ یَّ) [ فا - ع . ] (ص مر.) بی غیرت . 1


42236 بی خطر (خَ طَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - بدون آسیب . 2 - بی ارزش . 1


42237 بی خود (خُ) (ص مر.) 1 - بی هوش، بی حال . 2 - بی اختیار، بلااراده . 3 - شوریده . 4 - (عا.) بیهوده، بی فایده . 1


42238 بی خیال (ص مر.) 1 - بی فکر، بی اندیشه . 2 - غافل . 3 - بی غم، لاقید. 1


42239 بی درنگ (دَ رَ) (ق مر.) بی تأمل، فوراً. 1


42240 بی دریغ (دَ) (ق مر.) 1 - بی مضایقه . 2 - بدون ملاحظه و خودداری . 1


42241 بی دست و پا (دَ تُ) (ص .) مجازاً فاقد زیرکی ی ا ورزیدگی لازم برای کار و فعالیت، دست و پاچلفتی . 1


42242 بی دستگاه (دَ) (ص مر.) بی سر و سامان، بی سرمایه . 1


42243 بی دولتی (دُ لَ) (اِمص .) بدبختی، اِدبار. 1


42244 بی ربط (رَ) [ فا - ع . ] 1 - (ق مر.) بدون ارتباط، بی رابطه . 2 - بی اساس، مهمل . 1


42245 بی رحم (رَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - سخت دل، شقی، قسی . 2 - ظالم، ستمکار. 1


42246 بی رنگ (رَ) (ص مر.) 1 - بدون رنگ . 2 - عالم وحدت . 3 - کنایه از: ساده و بی آلایش . 1


42247 بی رگ (رَ) (ص مر.) بی غیرت . 1


42248 بی ریش (ص مر.) مخنُث، اَمْرَد. 1


42249 بی سامان (ص مر.) 1 - بی نظم و ترتیب . 2 - فقیر، درویش . 1


42250 بی سامانی (حامص .)1 - بی ترتیبی .2 - درویشی . 3 - بی خانمانی . 1


42251 بی سر و پا (سَ رُ) (ص مر.) 1 - فرومایه، پست، دنی . 2 - ناتوان، عاجز. 1


42252 بی سنگ (سَ) (ص مر.) 1 - بی ارزش، سبُک . 2 - بی طاقت . 1


42253 بی سکه (س کِّ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - زر و سیمی که بر آن چیزی نقش نشده باشد. 2 - کنایه از: بی اعتبار، بی قدر. 1


42254 بی سکه کردن ( بی سکه کردن . کَ دَ) [ فا - ع . ] (مص م .) بی ارزش کردن، بی اعتبار کردن . 1


42255 بی سیم (اِمر.)دستگاه فرستندة امواج الکترو - مغناطیسی که بدون نیاز به ارتباط از راه سیم کار می کند. 1


42256 بی شبهه (شُ هَ یا هِ) [ فا - ع . ] (ق مر.) 1 - بی شک و تردید. 2 - بی اشتباه . 1


42257 بی شرف (شَ رَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - بی - آبرو، بی عزت . 2 - بی ناموس . 1


42258 بی شعور (شُ) [ فا - ع . ] (ص مر.) نادان، بی - عقل، احمق . 1


42259 بی طرف (طَ رَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - کسی که تعصب ندارد. 2 - دولتی که در سیاست های جهانی داخل دسته بندی ها نشود و جانب بعضی دولت ها را نگیرد. 1


42260 بی عار [ فا - ع . ] (ص مر.) کسی که از کارهای ناشایست ننگ نداشته باشد. 1


42261 بی عدیل (عَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) بی مانند، بی نظیر. 1


42262 بی عرضه (عُ ض ِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) ناتوان، بی مصرف، بیکاره . 1


42263 بی قرار (قَ) (ص مر.) 1 - ناپایدار، بی ثبات . 2 - بی صبر، ناشکیبا. 1


42264 بی محل (مَ حَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) بی ارزش، بی اعتبار. 1


42265 بی مر (مَ) (ص مر.) بی حد، بی حساب . 1


42266 بی معرفت (مَ رِ فَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - فاقد معرفت . 2 - فاقد شناخت یا آگاهی لازم نسبت به ارزش های جامعه . 3 - دارای رفتار مغایر با آن ارزش ها. 1


42267 بی ناخن (خُ یا خَ) (ص مر.) بی انصاف، کسی که نفعش به کسی نمی رسد. 1


42268 بی ناموسی (حامص .) 1 - انجام کار خلاف و یا نامشروع که باعث بدنامی و بی آبرویی می شود. 2 - بی ناموس بودن . 1


42269 بی نمک (نَ) (ص مر.) 1 - آن چه نمک ندارد. 2 - آن که شکل یا حرکاتش توجه کسی را جلب نکند. 1


42270 بی نوا (نَ) (ص مر.) 1 - بی چیز، تهی دست . 2 - بی چاره، بی سامان . 3 - ناتوان، درمانده . 1


42271 بی همال (ب هَ) (ص مر.) بی همتا، بی مانند. 1


42272 بی هوده (د)(ص .) = بیهده :1 - باطل . 2 - بی - ثمر، بی فایده . 3 - بی معنی، پوچ، یاوه . 1


42273 بی هوش (ص مر.) 1 - کندذهن، کندفهم . 2 - آن که طبیعتاً یا با داروی بیهوشی، حواس خود را از دست داده باشد و درد را احساس نکند. 1


42274 بی هوشی (حامص .) 1 - بی هوش بودن . 2 - بی فراستی، بی ادراکی . ؛ داروی بی هوشی دارویی که به واسطة آن شخصی را بی هوش کنند. 1


42276 بی چون (ص مر.) 1 - بی مانند، بی نظیر. 2 - خدای تعالی . 1


42277 بی کار (ص مر.) کسی که کاری ندارد. 1


42278 بی کاره (رِ یا رَ)(ص مر.)1 - بی کار. 2 - بی هنر. 3 - ولگرد. 4 - بی فایده، بی مصرف . 1


42279 بیا 1 - فعل امر از آمدن . 2 - (شب جم .) موافقت، همراهی کن، ملاحظه کن . 3 - (عا.) برای تحقیر و توهین معمولاً با نشان دادن انگشت شست . 1


42280 بیابان [ په . ] (اِمر.) صحرای بی آب و علف، دشت لم یزرع . 1


42281 بیابان گرد (گَ) (ص مر.) بدوی، چادرنشین . 1


42282 بیات ( بیات .) [ ع . ] (مص ل .) 1 - شب ماندن در جایی . 2 - شبیخون زدن . 1


42283 بیات (بَ) (ص .) فاقد تازگی (در مورد مواد پختنی ). 1


42284 بیات ( بیات .) ( اِ.) گوشه ای از موسیقی ایرانی . 1


42285 بیات اصفهان ( بیات اصفهان ِ اِ فَ)(اِمر.)یکی از گوشه - های همایون . 1


42286 بیات ترک ( بیات ترک . تُ) (اِمر.) آوازی است بسیار یکنواخت و عامه پسند. 1


42287 بیاره (بَ رَ یا رِ) (اِ.) گیاهی که ساقة بلند و مستقیم ندارد و شاخه های آن روی زمین افتد مانند کدو، خربزه و غیره ؛ بوته . 1


42288 بیاستو (بَ تُ) ( اِ.)1 - خمیازه . 2 - بوی دهان . 1


42289 بیاض (بَ) [ ع . ] ( اِ.)1 - سفیدی . 2 - دفتر سفید که در آن چیزی ننوشته اند. 3 - دفتر بغلی . 4 - کتاب دعا. 1


42290 بیاضی (بَ) (اِ.) کتاب و دفتری که از طول باز می شود و از عرض، شیرازه بندی و ته بندی می شود. 1


42291 بیاع (بَ یّ) [ ع . ] (ص نسب .) فروشنده، سوداگر. 1


42292 بیان (بَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پیدا شدن، آشکار شدن .2 - (اِمص .) شرح، توضیح . 3 - زبان آوری، فصاحت . 4 - ( اِ.) علمی است که آوردن یک معنی به طرق گوناگون را می آموزد. 1


42293 بیانیه (بَ یِ) [ ع . ] (اِ.) اطلاعیه یا نوشته ای که از سوی سازمان، حزب یا شخص مسئولی صادر شود. 1


42294 بیاوار (ب) ( اِ.) شغل، کار سخت . 1


42295 بیب ( اِ.) نک بید. 1


42296 بیت (ب یا بَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - خانه، اتاق . ج . بیوت . 2 - دو مصراع از شعر. ج . ابیات . 1


42297 بیت الحرام (ب تُ لْ حَ) [ ع . ] (اِمر.) خانة مقدس و محترم، بقعة متبرک . 1


42298 بیت العتیق (ب ِ ت ُ عَ) [ ع . ] ( اِ.)خانة کهن، کعبه . 1


42299 بیت الغزل ( بیت الغزل . غَ زَ) [ ع . ] (اِمر.) بیت منتخب یک غزل . 1


42300 بیت الله ( بیت الله . لْ لا) [ ع . ] (اِمر.)خانة خدا، کعبه . 1


42301 بیت المال ( بیت المال . لْ) [ ع . ] (اِمر.) خزانة کل مملکت . 1


42302 بیت المعمور ( بیت المعمور . مَ) [ ع . ] ( اِ.) خانه ای است در آسمان چهارم . 1


42303 بیتوته (بَ تَ یا ب تِ) [ ع . بیتوتة ] 1 - (مص ل .) شب ماندن در جایی . 2 - شب زنده - داری . 3 - (اِمص .) شب ماندگی . 1


42304 بیتوته کردن ( بیتوته کردن . کَ دَ) [ فا - ع . ] (مص ل .) 1 - شب در جایی ماندن . 2 - تا صبح بیدار بودن . 1


42305 بیجاده (د) ( اِ.) نوعی از سنگ های قیمتی مانند یاقوت ؛ کهربا. 1


42306 بیجه (ب جَ) ( اِ.) 1 - مقداری از کالا که بدون وزن کردن و شمردن، خرید و فروش شود. 2 - مقدار زمینی که بتوان در آن صد من بذر کاشت . 1


42307 بیجک (جَ) ( اِ.) فاکتور، کاغذی که در آن فروشنده نوع، مقدار و قیمت کالا را می نویسد. 1


42308 بیخ ( اِ.) 1 - اصل، اساس . 2 - ریشة گیاه . 1


42309 بیخ زدن (زَ دَ) (مص ل .) 1 - ریشه زدن . 2 - نقش زدن . 1


42310 بیخ کردن (کَ دَ) (مص ل .) ریشه دوانیدن . 1


42311 بیختن (تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - الک کردن، 2 - غربال کردن . 1


42312 بیخته (تِ) (ص مف .) الک شده . 1


42313 بیخو (خُ یا خَ) (ص مر.) زمینی که از علف و گیاهان هرزه پاک شده باشد. 1


42314 بید [ په . ] ( اِ.) درختی است از تیرة بیدها، بی میوه، سایه دار، دارای شاخه های مستقیم و بلند. چوبش کم دوام است از پوست آن ماده ای به نام سالیسین به دست می آید که تب بُر است . 1


42315 بید ( اِ.) = پت : حشره ای است ریز با بال های باریک که پارچه های پشمین را می خورد بیو، بیب، بیتک هم گفته شده . 1


42316 بید برگ (بَ) (اِمر.) نوعی از پیکانِ تیر که به شکل برگ بید است . 1


42317 بیداء (بَ یا ب یْ) [ ع . ] (اِ.) بیابان، ج . بیداوات . 1


42318 بیداد [ په . ] ( اِ.) ستم، ظلم . 1


42319 بیدار (ص .) 1 - کسی که در خواب نباشد؛ مق خوابیده . 2 - آگاه، هوشیار. 1


42320 بیداربخت (بَ) (ص مر.) خوشبخت، نیک - اختر. 1


42321 بیداردل (د) (ص مر.) دل آگاه، هوشیار. 1


42322 بیدخ (دَ) (ص .) تند و جلد. 1


42323 بیدخت (ب دُ) (اِمر.) سیاره زهره، ناهید. 1


42324 بیدخشت (خِ) (اِمر.) شکرکی که روی درخت بید بوجود می آید. از آن برای نرم کردن، سفید و شیرین کردن دارو استفاده می کنند. 1


42325 بیدر (بَ یا ب یْ دَ) [ ع . ] (اِ.) خرمن (جو، گندم ). خرمنگاه ؛ ج . بیادر. 1


42326 بیدستر (دَ تَ) (اِمر.) پستانداری از راستة جوندگان که نسبتاً بزرگ است با وزن بیست کیلوگرم و قد هفتادوپنج سانتیمتر، موهای بدنش زیباست و به همین مناسبت شکار می شود. سگ آبی . 1


42327 بیدق (دَ) [ معر. ] ( اِ.) 1 - پیاده . 2 - یکی از مهره های شطرنج . ج . بیادق . 3 - راهنما در سفر. 1


42328 بیدل (د) (ص مر.) 1 - آزرده . 2 - عاشق، دلداده . 1


42329 بیدلا (د) (اِمر.) هذیان، سخنان بی معنی . 1


42330 بیدمال (اِمص .) پاک کردن زنگ از روی آیینه، شمشیر و سلاح های دیگر به وسیلة چوب بید و چوب های دیگر. 1


42331 بیدمشک (مُ یا مِ) (اِمر.) درختی است از گونة بید، با شکوفه های معطر که عرق آن نشاط آور است . 1


42332 بیر (اِ.) حفظ، از بر کردن، حافظه . 1


42333 بیر (اِ.) جامة خواب، نهالی و توشک، بستر. 1


42334 بیر ( اِ.) 1 - رعد و برق . 2 - صاعقه، طوفان . 1


42336 بیرانه (نِ) ( اِ.) نک ویرانه . 1


42337 بیراه (ص مر.) 1 - گمراه، منحرف از راه . 2 - بی انصاف . 3 - آن که کارهای ناشایسته کند. 1


42338 بیراهه (هِ) (اِمر.) 1 - راه کج . 2 - بیابانی که راه به جایی نداشته باشد. 1


42339 بیرزد (زَ) (اِ.) = بارزد. پیرژد. بیرزه . بیرزی . بارزد: برادة فلزات . 1


42340 بیرق (ب رَ) [ تر. ] ( اِ.)پرچم درفش . ج . بیارق . 1


42341 بیرقدار (ب رَ) [ تر - فا. ] (اِفا.) علمدار، پرچمدار. 1


42342 بیرم (ب یا بَ یا رَ) ( اِ.) پارچة نخی نازک . 1


42343 بیرو 1 - (اِمر.) کیسه، کیسة پول . 2 - (ص مر.) بی شرم، پُررو. 1


42344 بیرون [ په . ] ( اِ.) 1 - خارج . 2 - ظاهر چیزی . 3 - محلی که برای وقت گذرانی به آن جا می روند. 1


42345 بیرون آمدن (مَ دَ) (مص ل .) 1 - خارج شدن . 2 - نمایان شدن . 3 - سرکشی کردن . 1


42346 بیرونی (ص نسب .) 1 - خارجی . 2 - بخشی از عمارت که مخصوص پذیرایی مهمانان بوده است . 3 - بیگانه . 1


42347 بیزار (ص مر.) بی میل، متنفر. 1


42348 بیزنده (زَ د) (ص فا.) غربال کننده . 1


42349 بیزیدن (دَ) (مص م .) نک بیختن . 1


42350 بیزیده (د) (ص مف .) بیخته . 1


42351 بیس بال (ب سْ) [ انگ . ] (اِمر.) از ورزش های گروهی با توپ که شبیه بازی چوگان است . 1


42352 بیسار (ب) ( اِ.) نک بیستار. 1


42353 بیست [ په . ] ( اِ.) 1 - برابر با دو ده، نوزده به اضافة یک . 2 - کنایه از: بسیار عالی . 1


42354 بیست و چهارساعته (تُ چِ عَ تِ) [ فا - ع . ] 1 - در تمام مدت شبانه روز. 2 - مجازاً: همیشه، دائم . 1


42355 بیستار ( اِ.) واژه ایست مانند: فلان، که اشاره به یک چیز یا شخص مجهول و نامعلوم است . 1


42356 بیستم (تُ) (ص .) دارای رتبه با شمارة بیست . 1


42357 بیستمین (تُ) (ص نسب .) منسوب به بیستم، آن که یا آن چه در مرتبة بیست باشد. 1


42358 بیستگانی (اِمر.) حقوق و مقرری به سپاهیان . 1


42359 بیسراک (سُ) ( اِ.) 1 - شتر جوان قوی . 2 - استر، قاطر. 1


42360 بیسکویت [ فر. ] ( اِ.) نوعی شیرینی که خشک و کم وزن است . 1


42361 بیش [ په . ] (ق .) افزون، زیاد. 1


42362 بیش تر (تَ) (ص تف .) افزون تر، زیادتر. 1


42363 بیشمار (شُ) (ص مر.) 1 - بی حساب، بی اندازه . 2 - بسیار زیاد. 1


42364 بیشه (ش ِ) [ په . ] ( اِ.) 1 - نیزار، نیستان . 2 - جنگل کوچک . 1


42365 بیشینه (ب نِ یا نَ) (ص نسب . اِمر.) بیشترین مقدار ممکن . 1


42366 بیص (ب) [ ع . ] ( اِ.) تنگی، گرفتاری . 1


42367 بیضاء (بَ) [ ع . ] (ص .) سفید، روشن . 1


42368 بیضه (بَ یا ب ض ِ یا ضَ) [ ع . بیضة ] (اِ.) 1 - تخم مرغ . 2 - خایه، خصیه . 3 - کلاهخود. ؛ بیضه در کلاه داشتن کنایه از: رسوا شدن، مفتضح شدن . 1


42369 بیضه آوردن ( بیضه آوردن . وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) بچه از تخم درآوردن . 1


42370 بیضوی (ب یا بَ ضَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به بیضه . 1 - به شکل تخم مرغ . 2 - یکی از اشکال هندسی . 1


42371 بیضی (ب) [ ع . ] (اِمر.) یکی از اشکال هندسی که کشیده تر از دایره بوده و دارای دو کانون می باشد. 1


42372 بیطار (ب) [ معر. ] (ص .) دامپزشک . ج . بیاطره . 1


42373 بیطره (بَ یا ب طَ رَ یا رِ) [ ع . ] (اِ.) دام پزشکی . 1


42375 بیعانه (ب نِ) (اِمر.) پول پیش، پولی که خریدار پیش از خرید به فروشنده می دهد. 1


42376 بیعت (ب عَ) [ ع . بیعة ] 1 - (مص ل .) پیمان بستن . 2 - (اِ.) عهد، پیمان . 3 - (اِ.) معبد یهود و نصاری ؛ ج . بیعات . 1


42377 بیعت شکستن ( بیعت شکستن . ش کَ تَ) [ ع - فا. ] (مص م .) پیمان شکستن، بر هم زدن قرارداد. 1


42378 بیعت گرفتن ( بیعت گرفتن . گِ رِ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) عهد و پیمان از کسی گرفتن . 1


42379 بیغار (ب) ( اِ.) سرزنش، طعنه . 1


42380 بیغاره (ب رِ) نک بیغار. 1


42381 بیغال ( اِ.) نیزه، رمح . 1


42382 بیغوش (ب) ( اِ.) بایغوش . 1


42383 بیغوله (ب لِ) ( اِ.) 1 - کُنج، گوشه . 2 - ویرانه . 1


42384 بیفتک (تِ) [ فر. ] ( اِ.) قطعه ای نازک از گوشت گاو که آن را سرخ کنند. 1


42434 بیکینی [ فر. ] (اِ.) مایو دو تکه . 1


48037 دروگر (د رُ گَ) (ص .) درو کننده . 1


42385 بیل ( اِ.) ابزاری دارای دسته بلند و صفحه ای پهن و قاشق مانند که برای جا به جا کردن خاک و گل به کار می رود. 1


42386 بیل مز (مَ) [ تر. ] ( اِ.) ابله، زبان نفهم . 1


42387 بیلاخ (اِصت .) (عا.) = بیلَخ : به طعنه به کسی گویند که دست به کار نسنجیده ای زده و شکست خورده است . (معمولاً همراه با بالا بردن انگشت شست ). 1


42388 بیلان [ فر. ] ( اِ.) صورت ریز دارایی و بدهی شرکت ها و مؤسسات که معمولاً در آخر سال مالی تهیه شود، ترازنامه (فره ). 1


42389 بیلسته (لَ تِ) ( اِ.) وجب، شبر. 1


42390 بیله (لِ) (اِمر.) 1 - پیکانی که مانند بیل می ساختند. 2 - پارو. 1


42391 بیلک ( بیلک .) (اِمصغ .) 1 - نوعی پیکان شبیه بیل کوچک . 2 - تیر دو شاخه . 1


42392 بیلک (لَ) ( اِ.) 1 - منشور پادشاهان . 2 - قبالة خانه و باغ و مانند آن . 1


42393 بیلیارد [ فر. ] ( اِ.)= بلیارد: نوعی بازی روی میزهای مخصوص پوشانده از ماهوت با چهار سوراخ در چهار گوش و دو سوراخ در حدوسط طولی دو طرف و تعدادی گوی در روی میز و چوب هایی در دست بازیکنان که می باید با دقت و مهارت توسط چوب گوی ها را در سوراخ اندازند. 1


42394 بیلیون [ فر. ] ( اِ.) عددی معادل هزارمیلیون . 1


42395 بیم [ په . ] ( اِ.) ترس، خوف . 1


42396 بیمار (ص .) 1 - مریض، دردمند. 2 - ناتوان، رنجور. 1


42397 بیمارستان (رِ) (اِمر.) جایی که بیماران را در آنجا بستری و معالجه کنند، مریض خانه . 1


42398 بیمارغنج (غَ) (ص مر.) 1 - علیل، رنجور، همیشه بیمار. 2 - کسی که بیماری او از روی ناز و غمزه باشد. 1


42399 بیمناک (ص مر.) 1 - ترسنده، بیم دارنده . 2 - ترسناک . 1


42400 بیمه (مِ) ( اِ.) عقدی است که به موجب آن یک طرف (بیمه گر) تعهد می کند در ازای پرداخت وجه (حق بیمه ) از طرف دیگر (بیمه گذار) در صورت وقوع حادثه خسارت وارده بر او را جبران کند و انواع مختلف دارد: آتش سوزی، اتومبیل، از کار افتادگی، حوادث، عمر، اتکایی، بیکاری و غیره . ؛ بیمه اجتماعی بیمه ای که گروه شغلی یا اجتماعی معینی را به طور دست جمعی و بدون استثناء دربرمی گیرد. ؛ بیمه شخص ثالث نوعی بیمة اتومبیل که بیمه گر تعهد می کند در صورتی که بیمه گذار موجب مرگ یا نقص عضو کسی شود دیة آن را به وارث بپردازد. ؛ بیمه خویش فرما بیمه ای که در آن شخص بدون وابستگی به سازمان معینی با پرداخت پول خود را بیمه کند. 1


42401 بین (بَ یا ب) [ ع . ] (مص .) جدایی . 1


42402 بین (ب) [ ع . ] ( اِ.) میان، فاصلة میان دو چیز. 1


42403 بین (بَ یِّ) [ ع . ] (ص .) هویدا، واضح . 1


42404 بین الملل (ب نُ لْ مِ لَ) [ ع . ] (ق مر. ص مر.) میان ملت ملت های مختلف . 1


42405 بینا [ په . ] (ص فا.) 1 - بیننده، بصیر. 2 - آگاه، هوشیار. 1


42406 بینابین (بَ یا ب ب) [ ع - فا. ] (ق مر.) میانه، حد وسط، بین بین . 1


42407 بینات (بَ یِّ) [ ع . ] (اِ.) جِ. بینه ؛ دلیل های آشکار، براهین واضح . 1


42408 بینایی (حامص .) 1 - بینندگی، بصیرت . 2 - قوة باصره . 1


42409 بینش (نِ) (اِمص .) 1 - رؤیت . 2 - بصیرت . 1


42410 بینه (بَ یِّ نِ) [ ع . بینة ] ( اِ.) دلیل آشکار، برهان واضح . ج . بینات . 1


42411 بینونت (بَ یا ب نَ) [ ع . بینونة ] (اِمص .) جدایی، مفارقت . 1


42412 بینی و بین الله (ب یْ یُ ب یْ نُ لْ لا) [ ع . ] (عا.) سوگند گونه ای برای تأکید ادعای خود یا پرسیدن حقیقت از کسی . 1


42413 بیو ( اِ.) نک بید. 1


42414 بیواره (رِ) (ص .)1 - بی کس، غریب . 2 - بی قدر، بی اعتبار. 1


42415 بیواز ( اِ.) شب پره، خفاش . 1


42416 بیوت (بُ) [ ع . ] ( اِ.) جِ بیت ؛ خانه ها، اتاق ها. ج . بیوتات . 1


42417 بیوتات (بُ) [ ع . ] ( اِ.) خانه ها، اتاق ها. 1


42418 بیور (وَ) [ په . ] ( اِ.) عددی معادل ده هزار. 1


42419 بیوس (بَ)( اِ.)1 - چشمداشت، توقع . 2 - طمع . 3 - امید، آرزو. 1


42420 بیوسنده (بَ سَ د) (ص فا.) 1 - چشم به راه . 2 - متوقع، طمعکار. 1


42421 بیوسیدن (بَ دَ) (مص م .) 1 - انتظار داشتن . 2 - چشم داشتن . 3 - طمع داشتن . 1


42422 بیوشیمی [ فر. ] ( اِ.) بخشی است از علم شیمی که به مطالعة پدیده های حیاتی می پردازد. 1


42423 بیولوژی [ فر. ] ( اِ.) زیست شناسی . 1


42424 بیوه (وِ) (ص . اِ.) زن بی شوهر، مرد بی زن . 1


42425 بیوک (بُ) [ تر. ] (ص . اِ.) بزرگ، مهتر. 1


42426 بیوگ (بَ) [ سنس . ] ( اِ.) عروس . 1


42427 بیوگانی (بَ) (حامص .) عروسی، نکاح . 1


42428 بیوگرافی [ فر. ] ( اِ.) کتابی که در آن زندگی نامه شخصیتی شرح داده شده باشد، سرگذشت، شرح حال، زندگی نامه . (فره ). 1


42429 بیچاره (رِ) (ص .) 1 - شخصی که دچار وضع بدی شده است . 2 - شخص ناتوان و درمانده، بی نوا. 1


42430 بیژه (ژِ) (ص .) 1 - خالص، بی غش . 2 - خاص، ویژه . 1


42431 بیک (ب) [ تر. ] ( اِ.) = بیگ : 1 - بزرگ زاده، شاهزاده . 2 - رییس قبیله . 3 - فرماندة سپاه . 1


42432 بیکبار (به یکبار) (ب) (ق .) ناگهان . 1


42433 بیکران (کَ) (ص مر.) بی پایان، نامحدود. 1


42436 بیگانه (نِ) [ په . ] (ص مر. اِمر.)1 - غریب، ناآشنا. 2 - خارجی، اجنبی . 1


42437 بیگلر (لَ) [ تر. ] (ص مر.) 1 - امیر. 2 - بزرگ شهر یا طایفه . 1


42438 بیگلربیک (لَ ب) [ تر. ] (اِمر.) رییس کدخدایان . 1


42439 بیگم (ب گُ) [ تر. ] (ص . اِ.) خانم، خاتون، بانو. 1


42440 بیگودی [ فر. ] (اِ.) نوعی وسیلة استوانه ای کوچک از جنس فلز یا پلاستیک جهت حالت دادن موها. 1


42441 ت (حر.) چهارمین حرف از الفبای فارسی که در حساب ابجد برابر عدد 400 می باشد. 1


42442 ت (ضم .) ضمیر متصل شخصی، دوم شخص مفرد. و آن بر دو گونه است : الف - اضافی : کتابت . ب - مفعولی : گفتمت . 1


42443 تأبی (تَ أَ بّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) سرکشی کردن، سرباز زدن . 2 - (اِمص .) سرکشی، گردنکشی . 1


42444 تأبید (تَ) [ ع . ] (مص م .) جاوید کردن، جاودانه کردن . 1


42445 تأتی (تَ أَ تّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - آماده شدن، حاصل گشتن کار، دست دادن، فراهم آمدن . 2 - رفق و نرمی کردن . 1


42446 تأثر (تَ أَ ثُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - اندوهگین شدن . 2 - اثر پذیرفتن . 1


42447 تأثل (تَ أَ ثُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - محکم و استوار شدن . 2 - بزرگ شدن . 1


42448 تأثم (ثَ أَ ثُّ) [ ع . ] (مص ل .) باز ایستادن از گناه، توبه کردن . 1


42449 تأثیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - اثر کردن . 2 - نفوذ کردن ج . تَأثیرات . 1


42450 تأثیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) با اصل و استوار کردن . 1


42451 تأثیم (تَ) [ ع . ] (مص م .) کسی را به گناه نسبت دادن . 1


42452 تأجیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) مهلت دادن . 1


42453 تأحد (تَ أَ حُّ) [ ع . ] (مص ل .) یگانه شدن، یکی شدن . 1


42454 تأخر (تَ أَ خُّ) [ ع . ] (مص ل .) پس ماندن، عقب افتادن . 1


42455 تأخی (تَ أَ خّ) [ ع . ] (مص ل .) برادری کردن دو گروه با هم . 1


42456 تأخیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - دیر کردن . 2 - دیر آمدن . 3 - (اِمص .) دیرکرد. 1


42457 تأدب (تَ أَدُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - فرهنگ آموختن . 2 - باادب شدن . 1


42458 تأدیب (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - تربیت کردن . 2 - تنبیه کردن . 1


42459 تأدیه (تَ یِ) [ ع . تأدیة ] 1 - (مص م .) گزاردن، پرداختن . 2 - (اِمص .) پرداخت . 1


42460 تأذن (تَ أَ ذُّ) [ ع . ] (مص م .) آگاهانیدن، آگاه کردن . 1


42461 تأذی (تَ أَ ذّ) [ ع . ] (مص ل .) آزرده شدن، آزار دیدن . 1


42462 تأزش (ز) (اِمص .) تاختن، یورش . 1


42463 تأسف ( تَ أَ سُُ) [ ع . ] (مص ل .) دریغ خوردن، اندوه خوردن . 1


42464 تأسی (تَ أَ سّ) [ ع . ] (مص ل .) پیروی کردن، اقتدا کردن . 1


42465 تأسیس (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بنیاد نهادن . 2 - (اِمص .) بنیانگذاری . 1


42466 تأصل (تَ أَ صُّ) [ ع . ] (مص ل .) با اصل گردیدن، ثابت و راسخ شدن . 1


42467 تألف (تَ أَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) دوست شدن، الفت یافتن، دمساز شدن . 1


42468 تألم (تَ أَ لُّ) [ ع . ] (مص ل .) اندوهگین شدن، دردمندی نمودن . 1


42469 تأله (تَ أَ لِّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) پرستیدن . 2 - خدا شدن، الاهیت را به خود بستن . 3 - (اِمص .) خداپرستی . 4 - پارسایی . 1


42470 تألیف (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فراهم آوردن، گرد آوردن . 2 - نوشتن کتاب . 1


42471 تألیف کردن ( تألیف کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) نوشتن کتاب . 1


42472 تأمر (تَ أَ مُّ) [ ع . ] (مص ل .) فرمان راندن . 1


42473 تأمل (تَ أَ مُّ) [ ع . ] (مص ل .) نیک نگریستن، اندیشه کردن . 1


42474 تأمل کردن ( تأمل کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) درنگ کردن . 1


42475 تأمیر (تَ) [ ع . ] (مص م .) به امارت گماردن، امیر کردن . 1


42476 تأمیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) امیدوار ساختن، آرزومند کردن . 1


42477 تأمین (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - ایمن کردن، آرام دادن . 2 - حفظ کردن . 1


42478 تأمینات (تَ) [ ع . ] (اِ.) جِ تأمین . شعبه ای در ادارة شهربانی در گذشته، که امروزه به نام آگاهی معروف است . 1


42479 تأنس (تَ أَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) انس گرفتن، خوی گرفتن . 1


42480 تأنق (تَ أَ نُّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - دقت زیاد در کاری . 2 - از روی حکمت کاری را انجام دادن . 1


42481 تأنی (تَ أَ نِّ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - درنگ کردن . 2 - سستی کردن، تأخیر کردن . 1


42482 تأنیث (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - علامت مؤنث به کلمه عربی ملحق کردن . 2 - مؤنث خواندن . 3 - مادگی . 1


42483 تأنیس (تَ) [ ع . ] (مص م .) دمساز کردن، انس دادن . 1


42484 تأهب (تَ أَ هُّ) [ ع . ] (مص ل .) آماده شدن، تهیه دیدن . 1


42485 تأهل (تَ أَ هُّ) [ ع . ] (مص ل .) زن گرفتن، ازدواج . 1


42486 تأهیل (تَ) [ ع . ] (مص م .) ارزانی داشتن، سزاوار شمردن، سزاوار کردن . 1


42487 تأویل (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) بازگردانیدن . 2 - تفسیر کردن، بیان کردن . 3 - (اِمص .) شرح و بیان کلمه یا کلام به طوری که غیر از ظاهر آن باشد، تعبیر. ج . تأویلات . 1


42488 تأکد (تَ أَ کُّ) (مص ل .) استوار شدن، محکم شدن . 1


42489 تأکید (تَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - استوار کردن . 2 - عهد یا کلام خود را محکم کردن . 1


42490 تأیید (تَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) نیرو دادن، کمک کردن، توفیق دادن . 2 - (اِمص .) توفیق . 3 - درست دانستن یا مناسب تشخیص دادن سخن یا عملی . 1


42491 تأییدیه (تَ یِ یا یَ) [ ع . ] (اِ.) نوشته ای که در آن درستی مطلبی یا صلاحیت کسی در موردی تأیید شده باشد. 1


42492 تئاتر (تَ) [ فر. ] (اِ.) = تیاتر. تآتر: 1 - اجرای زندة نمایشنامه . 2 - ساختمان یا تالاری که در آن نمایش اجرا شود، نمایش سرا. (فره ). 1


42493 تئوری ( تِ ئُ ) [ فر. ] (اِ.) 1 - علم نظری، فرضیه . 2 - مجموعة معلومات که بعضی امور و حوادث را تشریح می کند، نظریه (فره ). 1


42494 تئوریسین (تِ ئُ یَ) [ فر. ] (اِ.) کسی که دربارة مسائل اجتماعی یا سیاسی یا علمی نظریه های جدید ارائه دهد، نظریه پرداز (فره ). 1


42495 تئوریک (تِ ئُ) [ فر. ] (ص نسب .) مربوط به نظریه، غیرتجربی، نظری . (فره ). 1


42496 تئوکراسی (تِ ئُ کِ) [ فر. ] (اِمر.) دولتی که از اختلاط قدرت های دینی و سیاسی به وجود آید؛ حکومت دینی ؛ مانند حکومت امویان و عباسیان . 1


42497 تا [ په . ] (حر رب .) به معانی : 1 - اگر، مگر. 2 - همین که، بی درنگ . 3 - عاقبت . 4 - زنهار، مبادا. 1


42498 تا [ په . ] (اِ.) مثل، مانند. 1


42499 تا [ په . ] (اِ.) تخته، ورق، طاق، طاقه . 1


42500 تا [ په . ] (حر اض .) به معنی نهایت و انتها. 1


42501 تا [ په . ] (اِ.) 1 - خمیدگی کاغذ و پارچه، شکن . 2 - لا، ورق . 3 - فرد، یک، نقیض جفت .4 - لنگه چیزی، نیمة بار. 1


42502 تا (اِ.) 1 - تار، مو. 2 - تار، سیم . 1


42503 تا [ په . ] (اِ.) عدد، شمار. 1


42504 تا شدن (شُ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - دولا شدن . 2 - چین برداشتن . 1


42505 تا کردن (کَ دَ) (مص م .) (عا.) رفتار کردن . 1


42506 تاب 1 - (اِ.) حرارت، گرمی . 2 - فروغ، روشنی . 3 - (ص فا.) در بعضی ترکیبات به معنی «تابنده » آید: شب تاب، عالم تاب . 1


42507 تاب 1 - (اِ.) پیچ و خمی که در ریسمان و زلف و امثال آن باشد. 2 - خلل، فساد. 3 - خشم، قهر. 4 - غم، رنج . 5 - کجی (در چشم )، اعوجاج . 6 - (ص فا.) در بعضی ترکیبات به معنی «تابنده » آید: ریسمان تاب . 1


42508 تاب (اِ.) 1 - توان، توانایی . 2 - طاقت، پایداری . 3 - صبر، شکیبایی . 4 - رنج . 5 - پیچش، اضطراب . 1


42509 تاب (اِ.) طنابی که دو سر آن را به درخت یا امثال آن ببندند و در میان آن بنشینند و در هوا به عقب و جلو روند. 1


42510 تاب آوردن (وَ دَ) (مص ل .) تحمل کردن، طاقت آوردن . 1


42511 تاب بازی (حامص .) بازی و تفریح کردن با تاب . 1


42512 تاب برداشتن (بَ تَ) (مص ل .) پیچیدن چوب یا تختة تر پس از خشک شدن . ؛ تاب برداشتن چشم کج شدن چشم . 1


42513 تاب خوردن (دَ) (مص ل .) 1 - در تاب نشستن و در هوا به جلو و عقب رفتن . 2 - پیچ و خم پیدا کردن . 1


42514 تاب خورده (د) (ص مف .) پیچیده، تابیده شده . 1


42515 تاب دادن (دَ) (مص م .) 1 - تافتن، پیچ دادن، خماندن . 2 - زلف و ریسمان و امثال آن را پیچ و خم دادن . 3 - چیزی را در ظرفی فلزی در حرارت آتش بدون آب و روغن سرخ و برشته کردن . 4 - پرتو افکندن، روشن ساختن . 1


42516 تاب داده ( تاب داده .) (ص مف .) پیچیده، به هم بافته . 1


42517 تاب داشتن (تَ) (مص ل .) 1 - طاقت داشتن، تحمل داشتن . 2 - در رنج بودن، درد داشتن . 1


42518 تاب و توان (بُ تَ) (اِمر.) قدرت، نیروی مقاومت . 1


42519 تاب و توش (بُ) (اِمر.) 1 - تاب و توان . 2 - وسایل زندگی، اسباب معیشت . 1


42520 تاباق (اِ.) چوب دستی را گویند و آن چوب گنده ای است که بیشتر قلندران بر دست گیرند. 1


42521 تابان (ص فا.) روشن، درخشان . 1


42522 تاباندن (دَ) (مص م .) 1 - روشن ساختن، برافروختن . 2 - تاب دادن، پیچ و خم دادن . 3 - گرم کردن، تافتن . 4 - اعراض کردن . 1


42523 تابانیدن (دَ) (مص م .) نک تاباندن . 1


42524 تاباک (اِ.) = تاپاک . تپاک . تپ : 1 - تپیدن و اضطراب و بی قراری . 2 - تب داشتن . 1


42525 تابخانه (نِ) (اِمر.) 1 - خانه ای که دیوارهای آن آینه کاری شده باشد. 2 - حمام، گرمابه . 3 - خانة زمستانی که با بخاری و یا تنور گرم شود. 4 - شبستان . 1


42526 تابدار (ص فا.) 1 - تاب خورده، پیچ خورده . 2 - روشن، درخشان . 1


42527 تابدان (اِمر.) 1 - گلخن حمام . 2 - کوره آهنگری و مسگری . 3 - پنجره یا دریچه ای که برای استفاده از روشنایی آفتاب در دیوار تعبیه کنند. 1


42528 تابزن (زَ) (ص فا. اِمر.) = تاب زننده : سیخ کباب . 1


42529 تابستان (ب) (اِمر.) دومین فصل سال، فصل گرما، صیف . 1


42530 تابش (ب) (اِمص .) روشنی، فروغ، درخشش . 1


42531 تابع (ب) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پس رو، پیرو. 2 - فرمان بردار، مطیع . 3 - در ریاضی هرگاه میان دو تغییرپذیر چنان بستگی وجود داشته باشد ک ه تغییر یکی در دیگری تغییری پدید آورد؛ نخستین را متغیر اصلی و دومی را متغیر تابع یا «تابع » گویند. ؛ تابع مهمل لفظ مهملی است که بعد از یک لفظ موضوع می آید و اغلب حروف آن با حروف متبوعش یکی است . مثل : چراغ مراغ، کتاب متاب، دهاتی مهاتی . 1


42625 تاریک دل (د) (ص مر.) سیاه دل، بدذات . 1


42532 تابع شدن ( تابع شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - پیرو شدن . 2 - بنده و فرمانبردار گشتن . 1


42533 تابعه (ب عِ) [ ع . ] (اِفا.) به باور قدما جن یا پری که همزاد انسان باشد. 1


42534 تابعی (ب یّ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به تابع، آن که اصحاب رسول (ص ) را دیده . 1


42535 تابعیت (ب یَّ) [ ع . ] (مص جع .) 1 - پیروی کردن، اطاعت کردن . 2 - از افراد یک کشور و دولت بودن . 1


42536 تابعین (ب) [ ع . ] (اِ.) جِ تابع . 1 - تابعان . 2 - آنان که اصحاب رسول را دیده باشند. 1


42537 تابل (ب) [ ع . ] (اِ.)چیزهایی که برای خوشبو کردن غذا به کار برند. ج . توابل . 1


42538 تابلو (لُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - صفحة نقاشی . 2 - تخته ای سیاه یا سبز در کلاس درس . 3 - صفحه ای از جنس فلز، پلاستیک ... که نام یا مشخصات محلی روی آن قید شده باشد. 4 - (عا.) بسیار متمایز و مشخص . 1


42539 تابن (ب) [ ع . ] (اِفا.) کاه دهنده . 1


42540 تابناک (ص مر.) روشن، درخشان، تابدار. 1


42541 تابنده (بَ د) (ص فا.) 1 - تابان، درخشان . 2 - گرما دهنده . 3 - پیچان، در تب و تاب . 4 - ریسنده، ریسمان باف . 1


42542 تابندگی (بَ د) (حامص .) تشعشع، پرتو - افشانی . 1


42543 تابه (ب یا بَ) [ په . ] (اِ.) = تاوه : 1 - ظرف فلزی پهن که برای پختن گوشت، ماهی، کوکو و غیره به کار می رود. 2 - آلتی است که در آن دانة گندم و حبوب دیگر را بریان کنند. 3 - خشت پخته، آجر بزرگ . 4 - شیشة تابدان . تابه تا (ب یا بَ) (ص مر.) 1 - لنگه به لنگه، آن چه که یک شکل نباشد. 2 - لوچ، چپ، تابدار. 1


42544 تابو [ فر . ] (اِ.) 1 - تحریم اجتماعی یک عمل یا یک کلمه به طور رسمی . 2 - شخص، چیزی یا جایی که برای افراد یک قبیله تحریم شود. 3 - هر چیز نذری یا مقدسی که نزدیک شدن و دست زدن به آن ممنوع باشد. 1


42545 تابوت [ ع . ] (اِ.) صندوق فلزی یا چوبی که مرده را در آن گذارند. 1


42546 تابوغ [ تر. مغ . ] (اِ.) سلام خاص که مغولان سلاطین و خوانین را می دادند، بدین طریق که با سر برهنه یک گوش را به دست گرفته کرنش می کردند. 1


42547 تابوک (بُ) (اِ.) بالاخانة کوچک، غرفه . 1


42548 تابی (تَ اَ بّ) [ ع . ] (مص م .) کسی را به پدری گرفتن . 1


42549 تابیدن (دَ) (مص م .) 1 - پیچیدن، پیچ دادن . 2 - دوری جستن . 3 - تاب آوردن، ایستادگی . 1


42550 تابیدن ( تابیدن .) (مص ل .) 1 - درخشیدن . 2 - گرم شدن . 1


42551 تابین (ب) (اِ.) زیردست، سربازی که درجه ندارد. 1


42552 تاتا (اِ.) گرفتگی زبان، لُکنت . 1


42553 تاتار (اِ.) نامی که در گذشته به مغول اطلاق می شد. 1


42554 تاتلی (تِ لِ) (اِ.) سفره، خوان . 1


42555 تاتو (اِ.) اسب کوتولة پُر یال و دُم بریده . 1


42556 تاتو (اِ.) نوعی پستاندار که بدنش مانند حلقه های زره از فلس پوشیده شده است و در آمریکای جنوبی دیده می شود. 1


42557 تاتوره (رِ) (اِ.) زنجیر یا ریسمانی که بر پای اسب و استر بندند. 1


42558 تاتوره ( تاتوره .) (اِ.) گیاهی از تیرة بادنجان با برگ های درشت و بدبو و گل های شیپوری قرمز یا سفید. 1


42559 تاتول (ص .) 1 - کسی که دهانش کج شده باشد. 2 - گیج، بیهوش . خل، ابله . 1


42560 تاتی (اِ.) راه رفتن به شیوة کودکان . 1


42561 تاج [ معر. ] (اِ.) 1 - کلاه جواهرنشان که پادشاهان بر سر گذارند، افسر. 2 - هر چیز مانند تاج . 3 - کلاه ترک ترک درویشان، کلاه قاب دوزی شدة صوفیان . 4 - قسمت آشکار و مریی دندان که از لثه خارج و از مینا پوشیده است . 1


42562 تاج الملوک (جُ لْ مُ) [ ع . ] (اِمر.) گیاهی است پایا از تیرة آلاله ها و به ارتفاع یک متر که به طور خودرو در نقاط مرطوب و کوهستانی می روید. گل هایش نسبتاً درشت و زیبا و به رنگ های آبی و ارغوانی و سفید دیده می شود. از برگ های تازه و ریشة این گیاه در تداوی استفاده می کنند و انواع مختلف دارد. 1


42563 تاج خروس (خُ) (اِمر.) گیاهی یک ساله با گل های سرخ که بلندی آن به یک متر می رسد و ا نواع مختلف دارد. 1


42564 تاج و تخت (جُ تَ) [ معر - فا. ] (اِمر.) 1 - افسر و سریر. 2 - (مج .) پادشاهی، سلطنت . 1


42565 تاج گذاری (گُ) [ معر - فا. ] (حامص .) آیین بر سر نهادن تاج و بر تخت نشستن پادشاهی نو. 1


42566 تاجدار (ص فا.) 1 - دارندة تاج، نگاه دارندة افسر. 2 - پادشاه، سلطان . 3 - بزرگ، سرور. 1


42567 تاجر (جِ) [ ع . ] (اِفا.) بازرگان . سوداگر. ج . تجار. 1


42568 تاجور (وَ) (ص مر.) 1 - دارای تاج . 2 - پادشاه، سلطان . 1


42569 تاجیک (اِ.) 1 - غیرترک و عرب، آن که به زبان فارسی تکلم کند. 2 - سکنة کنونی کشور تاجیکستان . 1


42570 تاخ (اِ.) نک تاغ . 1


42571 تاخت (اِ.) 1 - دویدن اسب . 2 - دو، دویدن . 3 - حمله کردن، هجوم آوردن . ؛ تاخت و تالان تاخت و تاز و غارت . 1


42572 تاخت زدن (زَ دَ) (مص م .) مبادله کردن چیزی با چیز دیگر. 1


42573 تاخت کردن (کَ دَ) (مص ل .) 1 - دویدن، تازیدن . 2 - دواندن اسب . 1


42574 تاختن (تَ) (مص ل .) 1 - تند رفتن، دویدن . 2 - هجوم کردن . 3 - غارت کردن . 1


42575 تاخته (تِ) (ص مف .) 1 - دویده . 2 - غارت شده . 1


42576 تاختگاه (اِمر.) 1 - جایی برای تمرین اسب - سواری . 2 - خطی که اسب های دونده در اسب دوانی در آن می دوند. 1


42577 تاخیره (رِ) (اِ.) بخت، طالع، سرنوشت . 1


42578 تار (اِ.) 1 - رشته، نخ . 2 - یکی از سازهای ایرانی با یک کاسه، پنج تار و دسته ای بلند. 1


42579 تار [ هن د . ] (اِ.) =تال : نام درختی است بلند و تناور در هندوستان با ساقه های بلند و برگ های درازی شبیه پنجة آدمی . 1


42580 تار [ په . ] (ص .) تیره، تاریک . 1


42581 تار شدن (شُ دَ) (مص ل .) تیره شدن، تاریک گشتن . 1


42582 تار و تنبک (رُ تُ بَ) (اِمر.) 1 - تار همراه تنبک . 2 - آلات ضرب و نوازندگی . 1


42583 تار و تور ( تار و تور .) (ص مر.) 1 - بسیار تیره . 2 - ذره ذره، ریزه ریزه . 1


42584 تار و مار ( تار و مار .) (اِمر.) = تال و مال : پراکنده، از هم پاشیده . 1


42585 تار و مار شدن ( تار و مار شدن . شُ دَ) (مص ل .) از هم پاشیده شدن . 1


42586 تار و پود (رُ) (اِمر.) 1 - تارهای طول و عرض پارچه . 2 - اساس و پایة هر چیز. 1


42587 تارا (اِ.) ستاره . 1


42588 تارات [ ع . ] (اِ.) جِ تارة ؛ دفعات، بارها. 1


42589 تاراج (اِ.) 1 - غارت، چپاول . 2 - یغما کردن . 1


42590 تاراجگر (گَ) (ص فا.) غارتگر، یغماگر. 1


42591 تاراجیدن (دَ) (مص م .) نک تاراج . 1


42592 تاران (ص .) تار، تاریک . 1


42593 تاراندن (دَ) (مص م .) 1 - دور کردن . 2 - ترسانیدن . 1


42594 تارانده (د یا دَ) ( ص مف .) 1 - پراکنده، متفرق . 2 - دور کرده . 3 - ترسانیده . 1


42595 تاراننده (نَ د) (ص فا.) 1 - دور کننده . 2 - ترساننده . 1


42596 تارانیدن (دَ) (مص م .) نک تاراندن . 1


42597 تاربام (اِمر.) صبح زود که هنوز هوا تاریک باشد. 1


42598 تارتار (اِ. ص .) پاره پاره، ریزه ریزه . 1


42599 تارتن (تَ)1 - (ص فا.)بافنده . 2 - (اِ.) عنکبوت . 3 - کرم ابریشم . 1


42600 تارس (رِ) [ ع . ] (اِفا. ص .) مرد با سپر، سپردار. 1