36061 آ (حر.) «آ» یا «الف ممدوده » نخستین حرف از الفبای فارسی ؛ اولین حرف از حروف ابجد، برابر با عدد «1». 1


36062 آ هان ! هلا! آی ! 1


36063 آئورت (ئُ) [ فر. ] (اِ.) سرخرگ بزرگی که به بطن چپ قلب متصل است و خون تصفیه شده را به تمام بدن می رساند، بزرگ سرخرگ . (فره ) 1


36064 آب خفته (ب خُ تِ) (اِمر.) 1 - آب راکد. 2 - ژاله . 3 - برف . 4 - تگرگ . یخ . 5 - شیشه، بلور. 6 - شمشیر (در غلاف ). 1


36065 آب دهان (ب دَ) (اِمر.) آبی لزج و اندکی قلیایی که از غده های دهان ترشح گردد و وقتی با غذا آمیخته شود موجب سهولت هضم آن می گردد، بزاق . 1


36066 آب رز (ب رَ)(اِمر.) 1 - شراب، می . 2 - آب زهر. 1


36067 آب خانه (نِ) (اِمر.) مستراح، مبرز، مبال . 1


36068 آب [ په . ] ( اِ.) مایعی است شفاف، بی طعم و بی بو، مرکب از دو عنصر اکسیژن و ئیدروژن ؛ o 2 H، در باور قدما یکی از چهار عنصر «آب، آتش، باد، خاک » محسوب می شده . معانی کنایی آب : 1 - آبرو. 2 - جلا، درخشندگی . 3 - رونق . 4 - اشک . 5 - عرق . 6 - نازکی . 7 - شادابی . 8 - زیبایی و شکوه . 9 - مَنی، نطفه . 10 - ارج، قیمت . 11 - پیشاب، ادرار. 12 - عصاره، شیره . 13 - رود، نهر. 14 - بزاق، آب دهان . ؛ آب در هاون کوبیدن کار بیهوده کردن . ؛ آب از آب تکان نخوردن کنایه از: آرام بودن اوضاع و احوال . ؛ آب از دست نچکیدن کنایه از: نهایت خست و پول دوستی . ؛ آب از سر گذشتن بی فایده شدن چاره و تدبیر. ؛ آب از دریا بخشیدن از دیگران مایع گذاشتن، از حساب دیگران بخشیدن . ؛ آب بر در کسی ریختن خدمت آن کس را کردن . ؛ آب پاکی روی دست کسی ریختن اتمام حجت کردن، حرف آخر را زدن . ؛ آب زیر پوست کسی رفتن کنایه از: چاق شدن . ؛ از آب گل آلود ماهی گرفتن از وضع آشفته سوء استفاده کردن . ؛ آب از چیزی خوردن از آن چیز بهره مند شدن . 1


36069 آب [ سر - عبر. ] ( اِ.) 1 - یازدهمین ماه از سال سریانی برابر با «مرداد ماه ». 2 - نام ماه یازدهم سالِ یهود. 1


36070 آب ریختگی (تِ) (حامص .) آبروریزی، افتضاح . 1


36071 آب آوردن (وَ دَ) (مص ل .) نوعی بیماری چشم که بر اثر پیری یا بیماری آب از چشم روان می گردد. 1


36072 آب اماله (ب اِ لِ) [ فا - ع . ] ( اِ.) هر داروی مایعی که ا ز طریق تنقیه به بیمار منتقل کنند. 1


36073 آب انبار (اَ)(اِمر.) 1 - جایی سرپوشیده برای ذخیره کردن آب در زیرزمین . 2 - آبدان، آبگیر. 1


36074 آب انداختن (اَ تَ)(مص ل .) 1 - نطفه ریختن در رحم . 2 - ادرار کردن . 1


36075 آب انداز (اَ)(اِمر.) 1 - استراحتگاهی در میان دو منزل برای رفع خستگی از چهارپایان . 2 - آب دزدک . 1


36076 آب اندام (بْ. اَ) (ص مر. اِمر.) خوش قد و قامت . 1


36077 آب انگور (ب اَ) (اِمر.) 1 - فشردة انگور. 2 - شراب، باده . 1


36078 آب اکسیژنه (اُ ژِ نِ) [ فا - فر. ] (اِ.) مایعی که خاصیت اکسید کنندگی قوی دارد و برای رنگ بری و ضدعفونی کردن به کار می رود، پراکسید هیدروژن . 1


36079 آب باختن (تَ) (مص ل .)از دست دادن شکوه و هیبت . 1


36080 آب باریک (اِمر.) 1 - آب کم . 2 - درآمد اندک . آب باریکه (کِ) (اِمر.) (عا.) نک آب باریک . 1


36081 آب باز (اِفا. اِمر.) 1 - شناگر. 2 - غواص . 1


36082 آب بازی (حامص .)1 - شناگری . 2 - غواصی . 1


36083 آب برداشتن (بَ تَ) (مص ل .) فرق داشتن هدف باطنی با اعمال ظاهری . 1


36084 آب بسته (ب بَ تِ) (اِمر.) 1 - شیشه، آبگینه، بلور. 2 - ژاله، شبنم . 3 - تگرگ، یخ . 1


36085 آب بقا (ب بَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) آب حیات . 1


36086 آب بند (بَ) (ص . اِمر.) 1 - سَّد. 2 - کسی که ماست و پنیر و مانند آن را درست می کند. 3 - کسی که تَرَک ظروف شکسته را می گرفت . 1


36087 آب بندی (بَ)(حامص . اِ. )1 - بستن مسیر آب . 2 - عایق کردن جایی یا چیزی در برابر نم و رطوبت . 3 - تنظیم شدن موتور ماشین یا هر دستگاه دیگری . 4 - ریختن آب در سماور، آب پاش و غیره . 1


36088 آب بها (بَ) (اِمر.) پولی که در ازای آب دهند، حق الشرب . 1


36089 آب تاخت (اِمر.) 1 - فشار آب، نیروی آب . 2 - پیشاب، ادرار. 1


36090 آب تاختن (تَ) (مص ل .) ادرار کردن، شاشیدن . 1


36091 آب تلخ (ب تَ) (اِمر.) (کن .) 1 - شراب . 2 - (کن .) عرق . 1


36092 آب تنی (تَ) (حامص .) شنا، غوطه خوردن در آب . 1


36093 آب جر (جَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) جزر. 1


36094 آب جو ( آب جو ِ جُ) (اِمر.) نوشابة الکلی ضعیف که از مالتوز و مخمر آب جو تهیه شود، ماءالشعیر، شراب جو، فوگان، فقاع . 1


36095 آب جگر (ب جِ) (اِمر.) کنایه از: خون، خونابه (طبق طب قدیم، جگر مرکز خون است ). 1


36096 آب حسرت (ب حَ رَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) اشک، سرشک . 1


36097 آب حوضی (حُ) (ص نسب .) کسی که آب حوض ها را کشیده و آن ها را تمیز می کرد. 1


36098 آب حیات (ب حَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - آب زندگانی ؛ گویند چشمه ای است در ظلمت که هر از آن بنوشد عمر جاودان پیدا می کند، اسکندر و خضر به دنبال آن رفتند، خضر از آن آب نوشید و عمر جاودان یافت . 2 - نوعی از شراب آمیخته به ادویة تند، ماءالحیات . 3 - نوعی از مهره ها به رنگ زرد که زنان از آن دستبند و مانند آن سازند. 4 - دهان معشوق . 5 - سخن گفتن معشوق . 1


36099 آب حیوان ( آب حیوان ِ حَ یا حِ)(اِمر.) نک آب حیات . 1


36100 آب خشک (ب خُ) (اِمر.) شیشه، آبگینه، بلور. 1


36101 آب خضر (ب خِ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - آب حیات بخش . 2 - معرفت حقیقی که خاصة انبیاء و اولیاست . 1


36102 آب خنک خوردن ( آب خنک خوردن خُ نَ. خُ دَ) (مص ل .) کنایه از: به زندان افتادن . 1


36103 آب خوردن (خُ دَ)(مص ل .)1 - آب نوشیدن، آشامیدن آب . 2 - (کن .) سرچشمه گرفتن، ناشی شدن . 3 - هزینه برداشتن، خرج برداشتن . 1


36104 آب خوره (رِ) (اِمر.) 1 - آبخوری . 2 - آبگیر. 3 - چشمه، جویبار. 1


36105 آب دادن (دَ) (مص م .) 1 - آبیاری کردن . 2 - فلزی را با فلز دیگر اندودن . 1


36106 آب داده (د) (ص مف .) 1 - آب پاشیده، مشروب . 2 - تیز، تیز کرده (صفت برای شمشیر یا خنجر). 1


36107 آب دانه (نِ) (اِ.) تاولی کوچک در پوست حداکثر به بزرگی ته سنجاق و حاوی مایعی روشن . (فره ). 1


36108 آب درمانی (دَ) (حامص . اِ.) معالجة بعضی بیماری ها با نوشیدن آب یا با نرمش های مخصوص در داخل آب . 1


36109 آب دزد (دُ) (اِمر.) 1 - منفذی درون زمین که آب و نم از آن نفوذ کند. 2 - مجرای آب . 3 - ابر، سحاب، قطره دزد. (فره ) 1


36110 آب دزدک (دُ دَ) (اِمر.) 1 - سرنگ . 2 - جانوری است قهوه ای رنگ با پای دندانه دار و تیز که زمین را سوراخ می کند و به ریشة گیاهان آسیب می رساند، خوراکش کرم ها و حشرات می باشد، بال های کوچکی هم دارد که می تواند کمی پرواز کند. 1


36111 آب دست (دَ)(اِمر.) 1 - آبی که پیش از خوردن غذا و پس از آن برای شستن دست و دهان به کار می بردند. 2 - وضو. ؛ آب دست به آب دست خرج دادن کنایه از: مایه گذاشتن . 1


36112 آب دهان (دَ) (ص مر.) دهن لق، کسی که راز نگه دار نیست . 1


36113 آب دوغ (اِمر.) 1 - ماستی که درون آن آب ریزند و به صورت دوغ درآورند، ماستی با آب بسیار. 2 - گچ یا آهکی که برای اندودن دیوارها به کار رود، دوغاب . 1


36114 آب رز دادن ( آب رز دادن رَ. دَ) (مص م .) 1 - شراب نوشاندن . 2 - زهرآب دادن . 1


36115 آب رفتن (رَ تَ) (مص ل .) 1 - کوتاه شدن جامه در اثر شستن . 2 - بی آبرو شدن . 1


36116 آب رنگ (رَ) (اِمر.) 1 - رنگ های فشرده یا خمیری شکل که در نقاشی مورد استفاده قرار می گیرد. 2 - تابلویی که با آب رنگ نقاشی شده باشد. 3 - کنایه از: خنجر تیز، شمشیر تیز. 1


36117 آب رو (رُ) (اِمر.) آبراه . 1


36118 آب ریختن (تَ) (مص م .) 1 - داخل کردن آب در ظرفی . 2 - ادرار کردن، پیشاب ریختن . 1


36119 آب ریخته (ب تِ) (ص مر.) بی آبرو، آبرو رفته . 1


36120 آب زر (ب زَ) (اِمر.) 1 - آب طلا. 2 - شراب زعفرانی . 1


36121 آب زرفت (زُ رُ) (اِ مر.) میوه ای که درون آن گندیده شده باشد. 1


36122 آب زندگانی (ب ز د) (اِمر.) نک آب حیات . 1


36123 آب زندگی ( آب زندگی ِ ز د) (اِمر.) نک آب حیات . 1


36124 آب زیر کاه (ص مر.) 1 - آبی که در زیر خار و خاشاک پنهان ماند. 2 - (کن .) آدم زرنگ و موذی . 3 - مکار، حیله گر. 1


36125 آب زیپو (پُ) (اِمر.) (عا.) غذای آبکی، رقیق و کمرنگ، کم مایه و بی مزه . 1


36126 آب سبز (ب سَ) (اِمر.) نوعی بیماری چشم که باعث درد کرة چشم و محدود شدن میدان دید می شود. 1


36127 آب سرخ (ب سُ) (اِمر.) شراب . 1


36128 آب سردکن (سَ. کُ) ( اِ.) دستگاهی معمولاً برقی برای خنک کردن آب آشامیدنی . مق آب گرم کن . 1


36129 آب سپید ( آب سپید ِ س ِ)(اِمر.) نک آب مروارید. 1


36130 آب سکندر (ب س ِ کَ دَ)(اِمر.) نک آب حیات . 1


36131 آب سیاه (ب) (اِمر.) 1 - نوعی بیماری چشمی که باعث تیرگی و نابینایی چشم می شود. 2 - حادثه . 3 - مداد، مرکب . 4 - آبی که تیره و رنگ آن تیره باشد. 1


36132 آب شدن (شُ دَ) (مص ل .) 1 - گداختن، ذوب شدن . 2 - شرمنده شدن . 3 - ناپدید شدن . 4 - لاغر و نحیف شدن .5 - خجالت کشیدن . ؛از خجالت آب شدن الف - بسیار شرمگین شدن . ب - رفتن آبرو. 1


36133 آب شناس (ش ِ) (اِفا.) 1 - شخصی که داند کدام جای از زمین آب دارد و کدام جا آب ندارد. 2 - آن که غرقاب و تنگ آب را از یکدیگر باز داند و راهنمای کشتی شود تا بر خاک ننشیند. 3 - قاعده دان . 4 - صاحب مهارت در علوم . 5 - حقیقت شناس . 1


36134 آب شنگرفی (ب شَ گَ)(اِمر.) کنایه از: شراب سرخ، اشک خونین . 1


36135 آب طراز (طَ) (اِمر.) = آب تراز: طراز بنّایان که در درون خود آب دارد، تراز آبی . 1


36136 آب طرب (ب طَ رَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) شراب انگوری، آب عشرت . 1


36137 آب طلا (طَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - آب زر. 2 - آب اکلیل . 1


36138 آب فسرده (ب فَ یا فِ سُ د) (اِمر.) 1 - یخ، برف . 2 - شیشه . 3 - بلور. 4 - خنجر. 1


36139 آب قند (ب قَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - شربت قند. 2 - قسمی خربزه کاشان که بسیار شیرین و لطیف است . 1


36140 آب لمبو (لَ) (ص مر.) (عا.) = آب لنبو: 1 - میوه ای که در اثر فشردن آبش را از دانه جدا کرده باشند، مانند انار. 2 - هرچیز له شده . 1


36141 آب لیمو [ فا - سنس . ] (اِمر.) آبی که از فشردن لیمو ترش به دست می آید. 1


37064 آوانس [ فر. ] ( اِ.) ارفاق، امتیاز. 1


36142 آب مروارید (مُ) (اِمر.) نوعی بیماری چشم که بر اثر پیری یا بیماری یا ضربه، عدسی چشم تیره شود. 1


36143 آب معدنی (مَ دَ) (اِمر.) آبی که از زمین جوشد و دارای گوگرد و املاح دیگر است . 1


36144 آب میوه گیری (وِ) 1 - (اِ.) دستگاهی که با آن آب میوه را می گیرند. 2 - (حامص .) کشیدن آب میوه ها. 1


36145 آب نبات (نَ) (اِمر.) نوعی شیرینی که با شیرة شکر سازند. ؛ آب نبات چوبی آب نبات مخصوص کودکان که معمولاً دستة چوبی یا پلاستیکی دارد. ؛ آب نبات قیچی آب نباتی که پیش از سرد شدن آن را به صورت مفتول باریکی درمی آورند و با قیچی به قطعات کوچک تقسیم می کنند. ؛ آب نبات کشی آب نباتی که هنگام خوردن یا گاز زدن کِش می آید. 1


36146 آب نشاط (ب نَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) منی . 1


36147 آب نما (نَ) (اِمر.) 1 - حوض یا جوی آب در خانه یا باغ که نمایان باشد. 2 - سراب . 1


36148 آب نکشیده (نَ کِ د) (ص مر.)1 - بد و زشت . 2 - نامفهوم . 1


36149 آب و رنگ (بُ رَ) 1 - (اِمر.) پرده ای که با آب و رنگ نقاشی شده باشد. 2 - (ص مر.) (کن .) شادابی چهره . 1


36150 آب و هوا (بُ هَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) مجموع آثار جوّی اعم از سرماو گرما در یک شهر یا ناحیه . 1


36151 آب و گل (بُ گِ) (اِمر.) 1 - بنا، ساختمان . 2 - زمین، ملک . ؛ از آب و گل درآمدن کنایه از: به سن رشد و بلوغ رسیدن . 1


36152 آب ورز (وَ) (ص فا.) 1 - شناگر. 2 - غواص . 3 - ملاح . 1


36153 آب پا (اِفا.) میرآب، کسی که در تقسیم آب نظارت کند. 1


36154 آب پاش (اِمر.) آلتی دسته دار و سر پهن و سوراخ سوراخ برای آب دادن به گیاهان . 1


36155 آب پاشان (بْ) (اِمر.) نک آبریزگان . 1


36156 آب پز (پَ)(اِمر.)آنچه که در آب ساده و بی - روغن پخته شده باشد. 1


36157 آب پشت (ب پُ) (اِمر.) منی، آب مرد. 1


36158 آب پیکر (پِ یْ کَ) (اِمر.) 1 - ستاره، کوکب . 2 - روشنایی صور فلکی . 1


36159 آب چرا (چَ) (اِمر.) 1 - ناشتایی، غذای اندک . 2 - خوراک وحوش و طیور. 1


36160 آب چشم (ب چَ) (اِمر.) اشک، سرشک . 1


36161 آب چشی (بْ. چِ یا چَ)(حامص . اِمر.) غذایی که نخستین بار در حدود شش ماهگی به کودک دهند. 1


36162 آب چلو (چِ لُ) (اِمر.) آبی که برنج در آن جوشیده باشد، ابریس، آشام، آشاب . 1


36163 آب چیلک (لَ) (اِ.) پرندة مهاجری که جثة کوچک، سر گرد، منقار دراز و باریک و پاهای بلند دارد و در کنار نهرها زندگی می کند و از کرم ها و حشره ها تغذیه می کند. 1


36164 آب ژاول (ب وِ) [ فا - فر. ] (اِ.) محلول هیپوکلریت سدیم در آب که برای رنگ بری و گندزدایی به کار می رود. 1


36165 آب کار (ب) (اِمر.) 1 - آبرو، اعتبار. 2 - نطفه، منی . 1


36166 آب کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - ذوب کردن . 2 - (عا.) به حیله جنس نامرغوب را فروختن . 1


36167 آب کشیدن (کَ یا کِ دَ) (مص ل .) 1 - کشیدن آب از چاه . 2 - شستن جامه در آب تا کف ناشی از صابون از بین برود. 3 - تطهیر شرعی . 4 - (عا.) چرکین شدن زخم در اثر آب آلوده . 1


36168 آب کور (ص مر.)1 - خسیس . 2 - حق ناشناس . 1


36169 آب گردش (گَ د) (ص مر.) تند رفتار، تندرو، سریع السیر. 1


36170 آب گرفتن (گِ رِ تَ) 1 - (مص م .) عصاره گرفتن، استخراج شیرة میوه . 2 - (مص ل .) به آبرو و اعتبار رسیدن . 1


36171 آب گرم (ب گَ) (اِمر.) 1 - آب معدنی گرم که از زمین می جوشد. 2 - جایی که در آن آب معدنی باشد. 3 - اشک . 4 - شراب . 1


36172 آب گرم کن (گَ کُ) (اِ.) دستگاه گرم کنندة آب که با نفت و گاز و برق یا گرمای خورشید کار می کند. 1


36173 آب گشاده (ب گُ د) (اِمر.) شراب زبون و کم کیف، بادة کم اثر. 1


36174 آباء [ ع . ] ( اِ.) جِ اَب .1 - پدران، اجداد. 2 - کشیشان . 1


36175 آباء سبعه (ء ِ سَ عَ) [ ع . ] (اِمر.) هفت پدران، کنایه از: هفت سیاره . 1


36176 آباء علوی ( آباء علوی عُ یُ) [ ع . ] (اِمر.)پدران آسمانی، کنایه از: هفت سیاره یا هفت آسمان . 1


36177 آباجی [ تر. ] (اِمر.) خواهر، آبجی . 1


36178 آباد [ په . ] (ص .) 1 - معمور، دایر. 2 - مزروع، کاشته . 3 - پر، سرشار. 4 - سالم . 5 - منظم، سامان . 6 - شادمان، خرم . 7 - مرفه . 1


36179 آباد [ ع . ] ( اِ.) جِ ابد؛ جاوید بودن ها. 1


36180 آبادان [ په . ] (ص مر.) 1 - معمور، دایر. 2 - مزروع، کاشته . 3 - پر، مشحون . 4 - سالم، تندرست . 5 - مأمون، ایمن . 6 - مرفه . 7 - شهر آبادان . 1


36181 آبادانی (حامص . اِ.) 1 - عمران، آبادی . 2 - منسوب به شهر «آبادان ». 3 - آبادی، قریه . 4 - رفاه، آسایش . 5 - زراعت، کشاورزی . 1


36182 آبادی [ په . ] (حامص . اِ.) 1 - عمران، آبادانی . 2 - جای آباد. 3 - ده، قریه . 1


36183 آبار [ ع . ] ( اِ.) جِ بئر؛ چاه ها. 1


36184 آبافت (اِمر.) 1 - نوعی جامه گران بها. 2 - پارچه ای محکم و خشن . 1


36185 آبال [ ع . ] (اِ.) جِ ابل ؛ شتران . 1


36186 آبان [ په . ] ( اِ.) 1 - ایزد نگهبان آب . 2 - هشتمین ماه از سال خورشیدی . 3 - روز دهم هر ماه شمسی . 1


36187 آبانگان [ په . ] (اِمر.) جشنی که ایرانیان در روز دهم از ماه آبان برپا می کردند. 1


36188 آبانگاه (اِمر.) 1 - نام روز دهم از ماه فروردین . گویند اگر در این روز باران ببارد آبانگاه مردان است و مردان به آب درآیند و اگر نبارد آبانگاه زنان باشد و ایشان به آب درآیند و این عمل را بر خود شگون و مبارک دانند. 2 - نام ایزد موکل بر آب . 1


36189 آباژور [ فر. ] (اِمر.) حباب و سرپوشی برای چراغ و مانند آن که نور را به پایین افکند. 1


36190 آبتاب (ص مر.) مشعشع، درخشان . 1


36191 آبج (بَ) ( اِ.) 1 - نشانة کمان گروهه . 2 - آلتی در زراعت . آبچ نیز گویند. 1


36192 آبجی [ تر. ] ( اِ.)1 - خواهر. 2 - مخففِ آغاباجی . 1


36193 آبخسب (خُ) (اِفا. اِمر.) چارپایی که چون آب ببیند در آن بخسبد و این از عیوب چارپایان است . 1


36194 آبخست (خَ یا خُ) 1 - (اِمر.) جزیره . 2 - میوه ای که بخشی از آن فاسد شده ب اشد. 3 - (ص مر.) مردم بدسرشت . 1


36195 آبخو (اِمر.) جزیره . 1


36196 آبخواره (خا ر ِ) (ص فا.اِمر.) 1 - هر ظرفی که بتوان در آن آب یا شراب خورد. 2 - آشامندة آب . 1


36197 آبخور (خُ) (اِمر.) 1 - سرچشمه و محلی که از آن جا آب برگیرند و بنوشند، آبشخور. 2 - قسمت، نصیب . 3 - موی اضافی سبیل . 1


36198 آبخورد (خُ) 1 - (مص مر.) آب خوردن . 2 - (اِمر.) آبخور، آبشخور. 3 - بهره، نصیب . 1


36199 آبخورش (خُ رِ) (اِمص .) (عا.) نصیب، قسمت . 1


36200 آبخوری (خُ) (اِمر.) 1 - لیوان . 2 - شارب، سبیل . 3 - نوعی از دهنة اسب که هنگام آب دادن بر دهانش زنند. 1


36201 آبخوست (خُ) (اِمر.) = آبخست : 1 - جزیره . 2 - محلی که آب آن را کنده باشد. 1


36202 آبخیز (اِمر.) 1 - زمین پر آب . 2 - مد؛ مق جزر. 3 - موج . 4 - طوفان . 1


36203 آبدار (ص .) 1 - آبدار باشی، ساقی . 2 - گیاه و میوة پرآب . 3 - تیز، برُنده . 4 - فصیح و روان . 5 - سخت، محکم، غلیظ . صفتی برای دشنام، سیلی . 1


36204 آبدارخانه (نِ) (اِمر.) 1 - اتاقی در اداره، یا هر جای دیگر که در آن چای یا قهوه درست می کنند. 2 - مجموع آلات و ادوات و خادمان و ستوران و آبداری در دستگاه سلاطین . 1


36205 آبدارو (اِمر.)1 - زفت رومی . 2 - مومیایی . 1


36206 آبدارچی (اِفا.) کسی که در اداره یا محل کار وظیفه اش درست کردن چای یا قهوه است . 1


36207 آبدارک (رَ) (اِمر.) دم جنبانک، گازر . 1


36208 آبداری 1 - (حامص .) آبدار بودن، شغل آبدار. 2 - طراوت، تازگی . 3 - ( اِ.) نمدی نامرغوب که در سفرها مورد استفاده قرار می گرفت . 1


36209 آبدان (اِمر.) 1 - آبگیر. 2 - آب انبار. 3 - کاسه . 4 - مثانه . 1


36210 آبدست (دَ) 1 - (ص مر.) زاهد، پاکدامن . 2 - ماهر، استاد. 3 - (اِمر.) مستراح . 4 - لباده . 1


36211 آبدستان (دَ) (اِمر.) ابریق، آفتابه . 1


36212 آبدستی (دَ) (ص .) چابکی، مهارت . 1


36213 آبدندان (دَ) (اِمر.) 1 - ساده لوح، ابله . 2 - حریفی که در قمار به راحتی مغلوب شود. 3 - نوعی گلابی . 4 - نوعی انار که بدون هسته می باشد. 5 - نوعی حلوا. 1


36214 آبدنگ (دَ) (اِمر.) آسیاب آبی . 1


36215 آبده (ب دَ یا د) [ ع . آبدة . ] (اِ.) جانور وحشی، دد؛ ج . اوابد. 1


36216 آبدیده (د) (ص مر.) 1 - جلا یافته، جوهردار. 2 - آزموده، باتجربه . 3 - چیزی که آب آن را فاسد کرده باشد. 1


36217 آبراهه (هِ) (اِمر.) 1 - راه آب، مجرای آب . 2 - گذرگاه سیل . 1


36218 آبرفت (رُ) (اِمر.) 1 - سنگ کف رود که جریان آب آن را ساییده باشد. 2 - موا د ته نشین شده در مجرای آب . 1


36219 آبره (رَ) ( اِ.) ابره، رویه . 1


36220 آبرو (اِمر.) 1 - اعتبار، ناموس . 2 - عرق، خوی . 1


36221 آبرود (اِمر.) 1 - سنبل . 2 - نیلوفر. 1


36222 آبرون ( اِ.) گل همیشه بهار. 1


36223 آبریز (اِمر.)1 - فاضلاب . 2 - مستراح . 3 - آفتابه . 4 - دلو. 1


36224 آبریزگان (زَ) [ په . ] (اِمر.) 1 - عید آب پاشان، جشنی که ایرانیان در روز تیر - سیزدهمین روز از ماه تیر - برپامی داشتند و آب بر یکدیگر می پاشیدند. 2 - نوعی غذا. 1


36225 آبزن (زَ) 1 - ( اِ.) تشتی از سفال یا فلز که در آن آب گرم و دارو می ریختند و بیمار را در آن می گذاشتند. 2 - وان . 3 - (اِفا.) آرام دهنده، تسکین دهنده، شخصی که مردم را به زبان خوش تسلی دهد. 1


36226 آبزه (ز) (اِمر.) آبی که از کنار چشمه، رود، تالاب و امثال آن به بیرون تراود. 1


36227 آبزی (اِفا.) جانوری که در آب زندگی می کند. 1


36228 آبسال (اِمر.) بهار، آبسالان . 1


36229 آبسالان (اِمر.) بهاران، فصل کار. 1


36230 آبست (بَ) ( اِ.) نک آبسته . 1


36231 آبست ( آبست .) ( اِ.) بخش درونی پوست مُرکبات . 1


36232 آبست (ب) 1 - (ص .) آبستن . 2 - ( اِ.) زهدان، رحم . 1


36233 آبستره (ب تِ رِ) [ فر. ] (ص .) 1 - ویژگی شیوه ای که در آن سعی می شود اشیا به صورت غیرواقعی اما به نوعی بیان کنندة عواطف هنرمند باشد. 2 - ویژگی هر اثر هنری که متکی به حالات ذاتی و درونی است نه نمودهای ظاهری ؛ انتزاعی . 1


36234 آبستن (ب تَ) (ص .) = آبستان : 1 - حامله، باردار. 2 - پنهان، پوشیده . ؛ آبستن شب آبستن است (کن .) وقوع حوادث تازه محتمل است . 1


36235 آبستن کردن ( آبستن کردن . کَ دَ) (مص م .) حامله کردن، باردار کردن . 1


36236 آبسته (ب تِ) 1 - (ص .) آبستن . 2 - ( اِ.) زهدان، رحم . 1


36237 آبسته (بَ تِ) ( اِ.) زمین آماده برای کاشت . 1


36238 آبسه (س ِ) [ فر. ] (اِ.) ورم عفونی در لثه یا هر نقطه ای از بدن، دمل . 1


36239 آبسوار (سَ) (اِمر.) حباب . 1


36240 آبسکون (ب)( اِ.) نام دریای خزر و جزیره ای در آن . 1


36241 آبشار ( اِ.) 1 - رودی که در مسیر خود از بلندی به پایین فرو ریزد. 2 - سنگ مشبک که بر دهانة ناودان ها نصب کنند. 3 - یکی از حرکات حمله ای در والیبال و پینگ پنگ و تنیس، پرش و زدن توپ از بالای تور به زمین حریف با زاویه ای تند. (فره ). 1


36243 آبشتن (ب تَ) (مص م .) نهفتن، پوشیده داشتن . 1


36244 آبشتگاه ( آبشتگاه .) (اِمر.) 1 - محل پنهان شدن . 2 - مستراح . 1


36245 آبشخور (ب خُ) (اِمر.) = آبشخوار. آبشخورد: 1 - جای خوردن یا برداشتن آب . 2 - ظرف آبخوری . 3 - منزل، مقام . 4 - بهره، قسمت . 5 - سرنوشت . 1


36246 آبشش (شُ) (اِمر.) دستگاه تنفسی جانوران آبزی . 1


36247 آبشن (شَ) ( اِ.) نک آویشن . 1


36248 آبشنگ (شَ) (اِمر.) نک آبزن . 1


36249 آبشی (اِمر.) فاضلاب، چاهک . 1


36250 آبغوره (رِ) (اِمر.) آبی که از غورة انگور گیرند. ؛ آبغوره گرفتن کنایه از: گریه کردن . 1


36251 آبفت (بَ) (اِمر.) نک آبافت . 1


36252 آبله (لَ یا ب لِ) ( اِ.) 1 - تاول، ورم پوست در اثر سوختگی یا زخم . 2 - مرضی که بیشتر در بین کودکان شایع است، از علائم آن تب شدید، درد ستون فقرات و تاول های روی پوست است . ؛ آبله افرنگ : سیفلیس . 1


36253 آبله مرغان ( آبله مرغان . مُ) (اِمر.) مرضی است شایع میان انسان و طیور. 1


36254 آبله کوبی ( آبله کوبی .) (حامص .) تزریق مایة آبله . 1


36255 آبلوج ( اِ.) قند سفید، نبات . 1


36256 آبنوس [ په . ] (اِ)درختی است با چوب بسیار سخت، سیاه رنگ و گران بها. 1


36257 آبه (ب) ( اِ.) مایعی غلیظ که با جنین از شکم مادر خارج می شود. 1


36258 آبو (اِ. ص .) برادر مادر، دایی . 1


36259 آبو (اِ.) = آبی : نیلوفر آبی . 1


36260 آبوند (وَ) (اِمر.) ظرف آب، آوند. 1


36261 آبونمان (بُ نِ) [ فر. ] ( اِ.)وجه اشتراک روزنامه، مجله، برق، تلفن و غیره، حق اشتراک (فره ). 1


36262 آبونه (نِ) [ فر. ] (ص .) 1 - مشترک روزنامه یا مجله و مانند آن . 2 - شخص حقیقی یا حقوقی که با پرداخت وجهی از خدمات خاصی استفاده کند، مشترک . (فره ). 1


36263 آبچین (اِمر.) 1 - حوله . 2 - پارچه ای که مرده را پس از غسل با آن خشک می کنند. 3 - کاغذ آب خشک کن . 1


36264 آبژ (ب) ( اِ.) شرارة آتش . 1


36265 آبک (بَ) (اِمر.) سیماب، جیوه . 1


36266 آبکار (ص مر.)1 - سقا. 2 - شرابخوار.3 - ساقی . 4 - باده فروش . 5 - نگین ساز. 6 - آبیاری مزرعه . 7 - کسی که فلزات را آب می دهد. 1


36267 آبکامه (مِ) (اِمر.) 1 - خورشی مخلوط از شیر و ماست . 2 - آش . 1


36268 آبکانه (نِ) (اِمر.) نک آفگانه . 1


36269 آبکش (کِ) 1 - (ص فا.) کسی که از چاه آب می کشد. 2 - سقا. 3 - (اِ.) ظرفی سوراخ سوراخ از جنس مس یا روی که با آن آب برنج نیم پخته را کشیده آمادة دم کردن می کنند. 4 - لوله - هایی در گیاه دارای سوراخ های ذره بینی بسیار که در میان آن ها صفحه هایی مانند غربال است . 1


36270 آبکشین (کَ) (اِمر.) دست برنجن، دستبند. 1


36271 آبکند (کَ) (اِمر.) 1 - آبگیر. 2 - گودال . 1


36272 آبکوهه (هِ) (اِمر.) موج . 1


36273 آبکی (بَ) (ص نسب .) 1 - مایع، روان . 2 - کنایه از: بی دوام و نامطمئن . 3 - پرآب . 1


36274 آبگاه (اِمر.) 1 - تالاب، استخر. 2 - پهلو، زیر دنده . 3 - مثانه . 1


36275 آبگرد (گِ) (اِمر.) نک گرداب . 1


36276 آبگردان (گَ)(اِمر.) ظرفی دسته دار مانند ملاقه، اما بزرگتر از آن، که به وسیله آن آب، آش یا غذاهای مانند آن را از ظرفی به ظرف دیگر می ریزند. 1


36277 آبگز (گَ) (ص مر.) میوة ترش شده و فاسد. 1


36278 آبگوشت (اِمر.) از غذاهای اصیل ایرانی است . خوراکی رقیق که از پختن گوشت و پیاز و سیب زمینی و حبوبات درست می شود که در دو مرحله می خورند اول آب آن را با تکه های نان مخلوط نموده، می خورند (ترید) و بقیه مواد را کاملا کوبیده با نان و چاشنی مانند ترشی و سبزی خوردن میل می کنند(گوشت کوبیده ). 1


36279 آبگون 1 - (ص مر.) آبی، کبود. 2 - سبز. 3 - آبدار، گوهردار. 4 - (اِمر.) گل آبگون، نیلوفر. 5 - نشاسته . 1


36280 آبگیر (اِمر.) 1 - استخر، حوض . 2 - تالاب، برکه . 3 - ظرفی که در آن آب یا گلاب ریزند. 4 - خادم حمام . 5 - کسی که سوراخ ظرف هایی م انند سماور یا آفتابه را با موم مذاب یا قلع می گرفت . 6 - گنجایش حوض یا هر ظرف دیگری . 1


36281 آبگینه (نِ) [ په . ] (اِمر.) 1 - شیشه . 2 - پیمانه یا ظرف بلوری . 3 - الماس . 4 - تیغ . 5 - کنایه از: آسمان . 1


36417 آذرشست ( آذرشست . شُ) ( اِ.) 1 - آذرنشین، سمندر. 2 - پنبة کوهی . 1


36282 آبی (ص نسب . اِ.) 1 - یکی از سه رنگ اصلی (زرد، قرمز، آبی ). 2 - به، سفرجل . 3 - نوعی انگور. 4 - نوعی زراعت که آبیاری می شود، مقابلِ دیمی . 1


36283 آبی (ص . اِ.) = آبو: برادر مادر، خال، خالو. 1


36284 آبیار (ص مر.) میرآب . تقسیم کنندة آب برای مزارع و باغ ها. 1


36285 آتربان (تُ) [ په . ] (اِمر.) در آیین زردشتی نگهبان آتش مقدس، آسروان . 1


36286 آترمه (رَ مِ) ( اِ.) نک آدرم . 1


36287 آتروپین (تْ رُ) [ فر. ] ( اِ.) شبه قلیایی است سمی که از مهرگیاه گرفته می شود و در پزشکی و کحالی استعمال می گردد. 1


36288 آتریاد (تِ) [ روس . ] (اِ.) یک دسته سرباز. 1


36289 آتش (تَ یا تِ) [ په . ] ( اِ.) شعله و حرارتی که از سوختن اشیاء حاصل شود، آذر، آتیش . ؛آب در آتش داشتن یا بودن کنایه از: کم شوق بودن . ؛ آتش کسی تند بودن کنایه از: سخت متعصب و پرشور بودن . ؛ آتش زیر خاکستر کنایه از: فتنه و آشوب پنهانی . 1


36290 آتش پارسی ( آتش ِ ) (اِمر.) 1 - تبخال، تاول های روی لب . 2 - آتشی که پارسیان در آتشکده می افروختند. 1


36291 آتش بهار ( آتش ِ بَ) (اِمر.) گل سرخ، لاله . 1


36292 آتش افروختن ( آتش افروختن . اَ تَ)(مص م .) کنایه از: آشوب و فتنه به پا کردن . 1


36293 آتش افروز ( آتش افروز . اَ) (ص فا.) 1 - کسی که در جشن ها مردم را سرگرم کرده، آتش روشن می کند و شعلة آن را در دهان خود فرو می برد و بیرون می آرد، و از مردم پول می گیرد. 2 - فتنه انگیز. 3 - چیزی که با آن آتش روشن کنند، آتشگیره . 1


36294 آتش افروزی ( آتش افروزی . اَ) (حامص .) کنایه از: ایجاد فتنه و آشوب . 1


36295 آتش انداز ( آتش انداز . اَ) (ص فا.) 1 - کسی که کارش روشن کردن کورة آجرپزی و اجاق و تنور نانوایی و تون حمام و مانند آن بود. 2 - در قدیم کسی که به صف دشمن نفت و آتش پرتاب می کرد. 1


36296 آتش باد ( آتش باد .) (اِمر.) باد گرم، باد مسموم . 1


36297 آتش بازی ( آتش بازی .) (حامص .) 1 - بازی با آتش . 2 - افروختن آلات و ادواتی که با باروت به صورت گوناگون ساخته می شود. 1


36298 آتش بس ( آتش بس . بَ) (اِمر.) دستور خودداری از تیراندازی . 1


36299 آتش زنه ( آتش زنه . زَ نِ) (اِمر.) سنگ چخماق . 1


36300 آتش نشان ( آتش نشان . نِ) (ص فا. اِمر.) 1 - مأموری که وظیفة او خاموش کردن حریق است . 2 - دستگاهی شامل مواد شیمیایی برای خاموش کردن حریق . 1


36301 آتش نشاندن ( آتش نشاندن . نِ دَ) (مص م .) 1 - خاموش کردن آتش . 2 - کنایه ا ز: فرو نشاندن خشم و غضب . 3 - خاموش کردن فتنه و آشوب . 1


36302 آتش نشانی ( آتش نشانی . نِ) ( اِ.) اداره و سازمانی که کارش فرونشاندن حریق است . 1


36303 آتش پاره ( آتش پاره . رِ) (اِمر.) 1 - پارة آتش، اخگر. 2 - کنایه از: کودک شریر. 1


36304 آتش پرست ( آتش پرست . پَ رَ) (اِمر.) پرستندة آتش . کسی که آتش را پرستش کند. زرتشتیان را به دلیل آن که آتش را گرامی و محترم می دارند آتش پرست می گویند: آذرپرست و آذرکیش هم گفته شده . 1


36305 آتش گردان ( آتش گردان . گَ) (اِمر.) ظرف کوچک سیمی که در آن چند تکه زغال افروخته قرار می دهند و در هوا می چرخانند تا مشتعل گردد؛ آتش چرخان، آتش سرخ کن . 1


36306 آتش گیره ( آتش گیره . رِ) (اِمر.) آن چه با آن آتش افروزند (پنبه، خار، هیزم )، آتش افروزنه . 1


36307 آتش یافتن (تَ. تَ)(مص ل .) 1 - گرم شدن . 2 - به شوق آمدن، شور و حال یافتن . 1


36308 آتشبار ( آتشبار .) (اِفا.) 1 - ریزندة آتش (شخص یا شی ء). 2 - چخماق . 3 - تفنگ، توپ . 4 - یک واحد از توپخانه شامل چهار گروهان . 1


36309 آتشبان ( آتشبان .) (ص مر.) 1 - نگهبان آتشکده . 2 - مالک دوزخ . 1


36310 آتشخوار ( آتشخوار . خا) (اِمر.) 1 - خورندة آتش . 2 - شترمرغ . 3 - کنایه از: آدم . 1


36311 آتشدان ( آتشدان .)(اِمر.) 1 - منقل، اجاق . 2 - تنور. 3 - ظرفی مخصوص در آتشکده که در آن آتش مقدس افروزند. 1


36312 آتشفشان ( آتشفشان . فِ) (ص فا. اِمر.) 1 - آن چه آتش فشاند. 2 - کوهی که از دهانة آن مواد سیال سوزان و خاکستر و آتش بیرون آید. 1


36313 آتشه (تَ یا تِ ش ِ) (اِمر.) برق، آذرخش . 1


36314 آتشپا ( آتشپا .)(ص مر.) تیزرو، بی قرار و آرام . 1


36315 آتشک (تَ شَ)(اِمر.)1 - آبلة فرنگی، سفلیس، کوفت . 2 - کرم شب تاب . 1


36316 آتشکده (تَ کَ د) (اِمر.) جایی که زردشتیان آتش مقدس را در آن نگه داری کنند، نیایشگاه زرتشتیان، آذرکده، آتشگاه . 1


36317 آتشگاه ( آتشگاه .) (اِمر.) 1 - آتشکده . 2 - آتشدان . 1


36318 آتشی شدن (تَ. شُ دَ) (عا.) عصبانی شدن . 1


36319 آتشیزه (تَ ز) (اِمر.) کرم شب تاب . 1


36320 آتشین (تَ) (ص نسب .) آتشی، از آتش . 1


36321 آتشین پنجه ( آتشین پنجه . پَ جِ) (ص مر.) صنعتگر. 1


36322 آتل (تِ) [ فر. ] (اِ.) ابزاری برای ثابت نگه داشتن اندام شکستة بدن . 1


36323 آتلیه (تُ یِّ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - کارگاه هنری که در آن چند هنرجو زیر نظر استاد به کار مشغولند. 2 - جایی که در آن فعالیت هنری انجام می شود. 1


36325 آتمسفر (مُ فِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - تودة هوایی که اطراف کرة زمین را فرا گرفته، جو. 2 - کنایه از: اوضاع و احوال . 1


36326 آته ئیست (تِ) [ فر. ] ( ص . اِ.) منکر وجود خدا، بی اعتقاد به وجود خدا. 1


36327 آتو (تُ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - ورق برنده در بازی . 2 - دستاویز، بهانه . 1


36328 آتورپات [ په . ] ( اِ.) نگاهبان آتش . 1


36329 آتی [ ع . ] (اِفا.) آینده، آن که پس از این آید. 1


36330 آتیه (یِّ) [ ع . ] مؤنث آتی ؛ آینده . 1


36331 آثار [ ع . ] ( اِ.) جِ اثر؛ نشانه ها. 1


36332 آثام [ ع . ] ( اِ.) جِ اثم ؛ گناه ها، بزه ها. 1


36333 آثم (ثِ) [ ع . ] (اِفا.) گناهکار، مجرم . 1


36334 آجاردن (دَ) (مص م .) از حد گذراندن . 1


36335 آجان ( اِ.)(عا.) = آژان :مأمور شهربانی، پاسبان . 1


36336 آجر (جُ) ( اِ.) معرب آگر یا آگور؛ خشتی که در کوره پخته شده باشد و یکی از مصالح قدیمی ساختمان سازی است و اندازة آن معمولاً از حدود 20*20 تا حدود 25*25 سانتی متر است و انواع مختلف دارد: نظامی، ختایی، فشاری، قزاقی، بهمنی، سه سانتی و غیره . 1


36337 آجر نسوز ( آجر نسوز ِ نَ) (اِمر.) نوعی از آجر که از اکسید منیزیوم و برخی از سیلیکات های دیرگداز ساخته می شود و در مقابل حرارت مقاومت دارند. 1


36339 آجل (جُ یا جَ) ( اِ.) آروغ . 1


36340 آجودان [ فر. ] (اِ.) 1 - افسری که در خدمت افسر عالی رتبه باشد. 2 - (عا.) آژان، مأمور پلیس . 1


36341 آجیدن (دَ) (مص م .) سوزن زدن، بخیه زدن ؛ فرو بردن سوزن، درفش، نیشتر و مانند آن در چیزی . 1


36342 آجیده (د)1 - (ص مف .) خلانیده، سوزن فرو برده . 2 - ( اِ.) بخیه، ناهمواری های سطح چیزی . 1


36343 آجیل ( اِ.) میوه خشک مرکب از پسته، بادام، فندق، تخمه و مانند آن . ؛ آجیل مشکل گشا آجیلی مرکب از هفت جزء (پسته، فندق، مغز بادام، نخودچی، کشمش، خرماخارک، توت خشکه ) که برای رفع مشکل نذر کنند و بخرند و میان هفت نفر متدین تقسیم کنند. 1


36344 آجین (ص .) آجیده، آژده . 1


36345 آحاد [ ع . ] ( اِ.) جِ احد؛ یکان، یک ها. 1 - افراد، اشخاص . 2 - دستة اعداد نخستین از 1 - تا 9. 1


36346 آخ (ص .) کلمة افسوس که هنگام احساس درد و رنج یا اظهار تأسف تلفظ می کنند. 1


36347 آخ و اوخ (خُ) (اِمر.) کلمه ای است حاکی از نالة بیمار و مانند آن . 1


36348 آخال ( اِ.) 1 - خاکروبه، آشغال . 2 - هر چیز دورانداختنی . 1


36349 آختن (تَ) (مص م .) 1 - بر آوردن، بیرون کشیدن (تیغ وشمشیر از غلاف ). 2 - بالا بردن، برافراشتن . 3 - آماده و کوک کردن ساز. 1


36350 آخته (تِ)(ص مف .) 1 - برآورده، کشیده، بیرون کشیده .2 - برافراشته، بالا برده . 3 - کشیده، مقابلِ منحنی . 4 - گشوده، باز کرده . 1


36351 آخته چی ( آخته چی .) [ تر. ] (ص مر.)داروغة اصطبل، ناظر طویله، میرآخور. 1


36352 آخر (خَ) [ ع . ] (ص .) دیگر، دیگری . ج . آخرین . 1


36353 آخر (خِ) [ ع . ] (ص .) پسین، پایان، انجام . ؛ آخر ِ خط بودن کنایه از: پایان عمر را طی کردن . 1


36354 آخرالامر (خِ رَ یا رُ اَ) [ ع . ] (ق مر.) سرانجام، آخرکار، عاقبت . 1


36355 آخرالدواء (خِ رُ دُّ) [ ع . ] (اِمر.) آخرین دارو، آخرین علاج . 1


36356 آخرت (خِ رَ) [ ع . ] ( اِ.) جهان دیگر، عقبی . 1


36357 آخردست (خَ. دَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - آخربار. 2 - پایین اتاق . 1


36358 آخرزمان (خَ. زَ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - دورة آخر. 2 - قسمت واپسین از دوران روزگار که به قیامت متصل گردد، آخرالزمان . 3 - مجازاً روزگاری که در آن حوادث نامعمول یا کارهای ناپسند زیاد روی می دهد. ؛ پیغمبر آخرزمان محمّد مصطفی (ص ). 1


36359 آخرسالار (خُ)(ص مر.)رییس کارکنان اصطبل . 1


36360 آخریان (رِ) ( اِ.) 1 - کالا، متاع . 2 - اثاثة خانه . 1


36361 آخرین (خَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ آخر؛ دیگران . 1


36362 آخرین (خَ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ آخر؛ بازپسینان، پسینیان . 1


36363 آخسمه (سُ یا سَ مِ) ( اِ.) بوزه ؛ شرابی که از برنج، ارزن، ذرت یا جو بگیرند. 1


36364 آخشمه (شُ یا شَ مِ) ( اِ.) آخسمه . 1


36365 آخشیج ( اِ.) 1 - عنصر. 2 - هیولی . 3 - ضد، مخالف . 1


36366 آخشیجان ( اِ.) جِ آخشیج ؛ عناصر چهارگانه . 1


36367 آخشیگ ( اِ.) نک آخشیج . 1


36368 آخور (خُ) [ په . ] ( اِ.)=آخر:1 - طویله، اصطبل . 2 - حوضچه . 1


36369 آخورخشک ( آخورخشک . خُ) (ص مر.) کم روزی، بی بضاعت . 1


36370 آخورسنگین ( آخورسنگین . سَ) (اِمر.) 1 - آخوری که در آن کاه و علف نباشد. 2 - سنگاب، آبشخور ساخته شده از سنگ برای چهارپایان اهلی . 1


36371 آخورچرب ( آخورچرب . چَ) (ص مر.) کسی که در رفاه و نعمت باشد، بسیاری مال . 1


36372 آخوند (ص . اِ.) 1 - ملا، معلم مکتب خانه . 2 - پیشوای مذهبی . 1


36373 آخوندبازی (حامص .) (عا.) توسل به حیله های شرعی . 1


36418 آذرنگ (ذَ رَ) 1 - (ص مر.) آتش رنگ، آذرگون . 2 - روشن، نورانی . 3 - (اِمر.) آتش، آذر. 1


36374 آخوندک (دَ) ( اِ.) 1 - حشره ای سبز رنگ مانند ملخ با پاهای دراز، سر بزرگ و دو جفت بال که خود را به شکل شاخه های کوچک درختان درمی آورد و حشرات مضر برای کشاورزی را می خورد. 2 - مجازاً آخوند حقیر یا کم سواد را گویند. 1


36375 آداب [ ع . ] جِ ادب ؛ رسوم، عادات . 1


36376 آداش [ تر. ] ( اِ.) همنام، هم اسم . 1


36377 آدامس [ از انگ . ] ( اِ.) نوعی صمغ برگرفته از نام اولین سازندة آن در ایران (انگلیسی زبانی به نام آدامز) که آن را معطر و خوش طعم می کنند و می جوند، سقز جویدنی، قندران . 1


36378 آداک ( اِ.) خشکی میان دریا، جزیره . 1


36379 آدخ (دَ) 1 - (ص .) خوب، نیکو. 2 - ( اِ.) تل، پشته . 1


36380 آدر (دَ) [ ع . ] (ص .) باد خایه، دبه خایه، غر. 1


36381 آدر (دَ) ( اِ.) آذر، آتش . 1


36382 آدر (د) ( اِ.) نیشتر فصاد، نیشتر رگزن . 1


36383 آدرس (رِ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - نشانی خانه، اداره و مانند آن، نشانی (فره ). 2 - عنوان و نام کس یا جایی بر پشت پاکت و مانند آن . 1


36384 آدرم (رَ) ( اِ.)1 - نمد زین اسب و مانند آن . 2 - درفشی که با آن نمدزین را دوزند. 3 - سلاح مانند خنجر و شمشیر. 1


36385 آدرمه (رَ مِ) ( اِ.) نک آدرم . 1


36386 آدرنگ (دَ رَ) ( اِ.) 1 - رنج، اندوه . 2 - آفت، مصیبت . 1


36387 آدم (دَ) [ ع . ] ( اِ.)1 - نخستین انسان . 2 - (عا.) نوکر. ؛ آدم خود را شناختن از توانایی جسمی یا خصوصیات روحی کسی آگاه شدن . 1


36388 آدم آهنی ( آدم آهنی . هَ) (اِ.) 1 - موجودی تخیلی با ظاهری شبیه انسان و ساخته شده از فلز و مدارهای الکترونیکی که در فیلم های سینمایی بسیاری از کارهای انسان را انجام می دهد. 2 - مجازاً به کسی که از خود اختیاری ندارد و طبق گفتة دیگران عمل می کند اطلاق می شود. 1


36389 آدم برفی ( آدم برفی . بَ) (اِ.) 1 - مترسک شبیه انسان که از برف ساخته می شود. 2 - آدم خیالی که گمان می کنند در کوه های هیمالیا زندگی می کند. 1


36390 آدم حسابی ( آدم حسابی . حِ) [ ع - فا. ] (ص .) 1 - فهمیده، قابل اعتماد. 2 - دارای اصالت . 1


36391 آدم دو قازی ( آدم دو قازی ِ دُ) (اِمر.) آدم بی سر و پا و بی ارزش . 1


36392 آدم شناس ( آدم شناس . ش ِ) آدم شناس ص فا.) آن که اخلاق مردم را از قیافه و طرز رفتار و گفتار آنان درک کند. 1


36393 آدم فروشی ( آدم فروشی . فُ) (حامص .) 1 - عمل آدم فروش اعم از سپردن و فروختن آدم ها به دست دیگران جهت منافع یا درآمد. 2 - کنایه از جاسوسی کردن . 1


36394 آدم قحطی ( آدم قحطی . قَ) ( اِ.) کنایه از: کمیابی آدم های شایسته و کارآمد. 1


36395 آدم کش (دَ. کُ) [ ع - فا. ] (ص فا.)کشندة آدم، قاتل انسان . 1


36396 آدمک (دَ مَ) (اِمصغ .) 1 - آدم کوچک . 2 - مترسک . 1


36397 آدمی سیرت ( آدمی سیرت . رَ) [ ع - فا. ] (ص مر.)نیکو - رفتار، نیکوخصال . 1


36398 آدمیت (دَ یَّ) (مص جع .) 1 - انسان بودن . 2 - به فضایل انسانی آراسته بودن . 1


36399 آدمیرال [ انگ . ] ( اِ.) امیرالبحر، دریاسالار. 1


36400 آدمیزاد (دَ) (ص مر.) = آدمیزاده : انسان، بشر. ؛ آدمیزاد شیر خام خورده کنایه از: انسان موجودی جایزالخطاست . 1


36401 آدنیس (دُ نِ) [ لا. ] (اِ.) 1 - گیاهی از تیرة آلاله ها. برگ هایش بریده و کمی از آلاله پهن تر، دارای گل های زرد و قرمز و در مزارع گندم پراکنده است . 2 - از رب النوع های فنقی که به صورت جوانی بسیار زیبا تصویر شده است، او را گرازی وحشی به سختی زخمی می کند. آفرودیت (الهة عشق ) او را به صورت لالة نعمانی درآورد. 1


36402 آده (د) ( اِ.) چوب دراز، چوب بستی که روی زمین برپا کنند تا پرندگان روی آن بنشینند. 1


36404 آدینده (یَ د) ( اِ.) آژفنداک، رنگین کمان، قوس قزح . 1


36405 آدینه (نِ) ( اِ.) روز جمعه، آخرین روز هفته . 1


36406 آذار [ معر. ] ( اِ.) ششمین ماه از ماه های سریانی، ماه اول بهار. 1


36407 آذارافیون (اَ) [ معر. ] ( اِ.) هشت پا. 1


36408 آذر (ذَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - آتش . 2 - ماه نهم از سال شمسی . 3 - روز نهم از هر ماه شمسی . 4 - نام ایزدی . 1


36409 آذرافروز ( آذرافروز . اَ) 1 - (ص فا.)افروزندة آتش، آتش آفروز. 2 - ( اِ.) ظرفی سفالین که برای تند و تیز کردن آتش به کار می برده اند. 1


36410 آذرافزا ( آذرافزا . اَ) (اِفا.) آتش افروز، آذرافروز. 1


36411 آذربایجانی ( آذربایجانی .) (ص نسب .) منسوب به آذربایجان، از مردم آذربایجان . 1


36412 آذربرزین ( آذربرزین . بَ) ( اِ.) نام یکی از سه آتشکدة بزرگ دورة ساسانی که در ریوند خراسان قرار داشت . 1


36413 آذربو ( آذربو .) (اِمر.) = آذربویه : گیاهی است جزو تیرة اسفناج و خودرو است و برگ های ریز به هم فشرده دارد. ریشة آن را گلیم شوی یا چوبک اشنان گویند. 1


36414 آذرجشن ( آذرجشن . جَ) (اِمر.) جشنی در روز آذر (نهم ) از ماه آذر، در این روز به زیارت آتشکده می رفتند. 1


36415 آذرخش (ذَ رَ) (اِمر.) برق، صاعقه . 1


36416 آذرروز (ذَ) (اِمر.) روز نهم از هر ماه شمسی . 1


36419 آذرکده ( آذرکده . کَ د) (اِمر.) آتشکده . 1


36420 آذرگشسپ ( آذرگشسپ . گُ شَ) (اِمر.) نک آذرگشنسب . 1


36421 آذرگشنسپ ( آذرگشنسپ . گُ نَ) (اِمر.) یکی از سه آتشکدة بزرگ عهد ساسانی که در شیز آذربایجان قرار داشت . 1


36422 آذرگون ( آذرگون .) (ص مر.) نک آذریون . 1


36423 آذری (ذَ) (ص نسب .) منسوب به آذر، آتشی . 1


36424 آذری ( آذری .)(ص نسب .) 1 - اهل آذربایجان . 2 - نام زبان قدیم سکنة آذربایجان . 1


36425 آذرین ( آذرین .)(ص نسب .)1 - آتشین . 2 - سنگ - های آتشفشانی . 1


36426 آذریون ( آذریون .) 1 - (ص مر.) آذرگون، آتش رنگ . 2 - (اِمر.) نوعی شقایق که کنارش سرخ و میانش سیاه باشد. 1


36427 آذوقه (قِ) ( اِ.) نک آزوقه . 1


36428 آذین ( اِ.) 1 - زیب، زینت، آرایش . 2 - رسم، قاعده، قانون . 1


36429 آذین بستن (بَ تَ) (مص م .) زینت کردن دکان و بازارها در روزهای جشن و شادمانی . 1


36430 آر 1 - (اسم فاعل ) پسوند فاعلی و آن به آخر مصدر مرخم = سوم شخص مفرد ماضی پیوندد و صفت فاعلی را سازد: خریدار، پرستار، فرماندار. 2 - پسوند مفعولی (اسم مفعول ) گرفتار، کشتار. 3 - پسوند اسم مصدر و آن در اصل « تار» است در مصادر مختوم به « تن »، و « دار» است در مصادر مختوم به « دن »: گفتار، دیدار، کردار. 1


36431 آر [ فر. ] ( اِ.) واحد مقیاس سطح برابر با 100 مترمربع . 1


36432 آر. پی . جی [ انگ . R.P.G ] (اِ.) نوعی موشک - انداز کوچک ضد تانک . 1


36433 آرا [ ع . آراء ] ( اِ.) جِ رأی ؛ رأی ها، اندیشه ها. 1


36434 آرا (ی ) (ری . اِفا.) در ترکیبات به جای «آراینده » آید: بزم آرا، جهان آرا، صف آرا. 1


36435 آراستن (تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - زینت دادن، زیور کردن . 2 - نظم دادن . 3 - آماده کردن . 4 - قصد کردن . 5 - مجهّز کردن (سپاه ). 6 - هماهنگ کردن (موسیقی ). 7 - غنی کردن، بی نیاز کردن . 8 - گماشتن، مأمور کردن . 9 - منقش کردن . 10 - آباد کردن، معمور کردن . 11 - برپا کردن، منعقد کردن . 12 - شاد کردن مسرور کردن . 1


36436 آراسته (تِ) 1 - (ص مف .) مزیُن، زینت شده . 2 - منظّم . 3 - (ص .) آماده، مهیّا. 4 - آهستگی، درنگ . 5 - آسایش، راحتی . 6 - خاموشی، سکوت . 7 - امن، امان . 8 - بستر، خوابگاه . 9 - جایگاه، مقام . 10 - جای خلوت . 11 - (ق .) آهسته، به تأنی . 12 - اطمینان خاطر. 1


36437 آرام 1 - ( اِ.) قرار، سکون . 2 - درنگ . 3 - آسایش، راحتی . 4 - (ص .)ساکت، خاموش . 5 - امن . 6 - (ق .) به آهستگی . 1


36438 آرام بخش (بَ) (ص فا.) تسکین دهنده، مسکن . 1


36439 آرامانیدن (دَ) (مص م .) 1 - آرام کردن . 2 - مطمئن کردن . 3 - سکونت دادن، اسکان . 1


36440 آرامش (مِ) 1 - (اِمص .) آرامیدن . 2 - وقار، سنگینی . 3 - ( اِ.) خواب کوتاه و سبک . 4 - فراغت، آسایش . 5 - صلح وآشتی . 6 - سکون . 1


36441 آرامش جان ( آرامش جان ِ)(اِمر.) لحن بیست و سوم از الحان باربدی ؛ آرامش جهان، رامش جهان . 1


36442 آرامگاه (اِمر.) 1 - جای آرمیدن . 2 - مجازاً به معنی گور، قبر. 1


36443 آرامی (ص نسب .) قومی از قبایل سامی نژاد که نسبشان به «آرام » (اِرَم ) پسر سام بن نوح می رسد. این قوم در قرن دوازده ق .م . به سرزمین های سوریه و شمال بین النهرین حمله بردند و بر دمشق و حلب دست یافتند. زبان منسوب به این قوم را زبان آرامی گویند. 1


36444 آرامیدن (دَ) (مص ل .)1 - خفتن، استراحت کردن . 2 - قرار یافتن، آرام شدن . 3 - صبر کردن . 1


36445 آرایش (ی ِ )(اِمص .) 1 - زیب و زینت . 2 - آماده شدن و صف کشیدن سپاه . 3 - تصنع، ظاهر - سازی . 4 - زیبا کردن چهره . 1


36446 آرایش جهان (یِ ش ِ جَ) (اِمر.) لحن هفدهم ازالحان باربد. لحن خورشید هم گفته اند. 1


36447 آرایش خورشید (یِ ش ِ خُ) (اِمر.) هفدهمین لحن از الحان باربدی . 1


36448 آرایشگاه (یِ) (اِمر.) جای آرایش، مغازة سلمانی . 1


36449 آرایشگر (یِ گَ) (ص فا.) آن که آرایش کند، سلمانی . 1


36450 آراییدن (دَ) (مص م .) آراستن . 1


36451 آرتروز (تْ رُ) [ فر. ] (اِ.) هر گونه بیماری دردناک مفصلی به ویژه نوع التهابی آن که با تحلیل سطح مفصل ها همراه است . 1


36452 آرتزین (تِ یَ) [ فر. ] ( اِ.) چاه جهنده، چاهی که بین دو دامنه در دره حفر کنند، و آبش به صورت جهنده از آن خارج می شود. 1


36453 آرتیست [ فر. ] (ص .) 1 - هنرمند، هنرپیشه . 2 - کنایه از:آدمی که برای رسیدن به خواسته هایش نقش بازی کند. 1


36454 آرتیشو (شُ) [ فر. ] (اِ.) گیاهی است بوته ای که قسمت درونی میوة آن مصرف خوراکی دارد، کنگر فرنگی . 1


36455 آرخالق (لُ) ( اِ.) نک ارخالق . 1


36456 آرد [ په . ] ( اِ.) گردی که از کوبیدن و آسیاب کردن غلات به دست می آید. ؛ آرد خود را بیختن و الک خود را آویختن کنایه از: وظایف خود را طی سالیان انجام دادن و دیگر اخلاقاً موظف یا عملاً توان انجام کاری را نداشتن . 1


36457 آردبیز (اِمر.) غربال، غربیل . 1


36458 آردل (د) [ تُر. ] ( اِ.) فراش، مأمور اجراء. 1


36459 آردن (دَ) ( اِ.) 1 - آبکش . 2 - کفگیر. 1


36460 آرده (د) ( اِ.) آرد کنجد سفید، ارده . 1


37066 آوانگارد [ فر. ] (ص .) پیشتاز، پیشرو. 1


36461 آردینه (نِ) (ص نسب .) 1 - منسوب به آرد، آنچه از آرد سازند. 2 - آشی که از آرد پزند، آش آرد. 1


36462 آرزم (رَ) ( اِ.) رزم، جنگ . 1


36463 آرزو (رِ) [ په . ] ( اِ.)1 - خواهش، کام . 2 - امید، چشمداشت . 3 - شوق، اشتیاق . 1


36464 آرزو بردن ( آرزو بردن . بُ دَ) (مص ل .) حسرت خوردن . 1


36465 آرزوخواه ( آرزوخواه . خا) (ص فا.) 1 - تمنی کننده، امیدوار. 2 - شهوی، شهوانی . 1


36466 آرزومند ( آرزومند . مَ)(ص مر.)1 - مشتاق . 2 - آزمند. 3 - کامجوی . 4 - دارندة حسرت . 1


36467 آرزومندی ( آرزومندی . مَ) (حامص .) 1 - شوق، اشتیاق . 2 - حسرت . 3 - غرض . 1


36468 آرستن (رِ تَ) 1 - (مص ل .)توانستن . 2 - (مص م .) نک آراستن . 1


36469 آرش (رِ) ( اِ.) اسم مصدر از «آوردن ». 1


36470 آرشه (ش ِ) [ فر. ] ( اِ.) چوب باریکی که روی آن چند رشته موی اسب کشیده و برای نواخت ن سازهای زهی مانند ویولون ویولونسل و کنترباس و... به کار می رود. 1


36471 آرشیتکت (تِ کْ تْ) [ فر. ] ( اِ.)مهندس معمار، طراح یا مشاور ساختمان . 1


36472 آرشیو [ فر. ] ( اِ.) بایگانی، جایی که اسناد، پرونده ها، اوراق و مانند آن حفظ شود. 1


36474 آرغ بی جا زدن ( آرغ بی جا زدن ِ زَ دَ) (مص ل .) 1 - سخن نابجا گفتن که باعث شرمساری شود. 2 - فضولی کردن . 1


36475 آرغده (رَ د) (ص .) 1 - برآشفته . 2 - خشمگین . 3 - آزمند. 1


36476 آرم [ فر. ] ( اِ.)علامت و نشانه ای که مخصوص یک ادارة دولتی یا هر مؤسسة دیگری باشد، نشانه (فره ). 1


36477 آرمان ( اِ.) 1 - آرزو، امید. 2 - حسرت، اندوه . 3 - اصل . 1


36478 آرمانشهر (شَ) (اِمر.) جامعه ای خیالی و آرمانی که در آن نظام کاملی برای سعادت نوع بشر حکمفرماست واز هرگونه شر و بدی از قبیل فقر و بدبختی عاری است . و افرادش به کمال علمی و عملی رسیده و از هوی و هوس رسته اند، مدینة فاضله، یوتوپیا. 1


36479 آرمیدن (رَ دَ) (مص ل .) نک آرامیدن . 1


36480 آرمیده (رَ د) (ص مف .) 1 - خفته، 2 - ساکن، مطمئن . 1


36481 آرمیچر (چِ) [ انگ . ] ( اِ.) محور سیم پیچ شده ای که در داخل استوانة استارت و یا دینام قرار دارد. 1


36483 آرنائوت (رْ ئ ُ) ( اِ.) 1 - قومی از نژاد هند و اروپایی ساکن در کشور آلبانی . 2 - در فارسی : سبیل کلفت، غول بی شاخ و دُم . 3 - زن ستیزه گر و آشوب طلب . 1


36484 آرنج (رِ) ( اِ.) مرفق، مفصل میان ساعد و بازو. 1


36485 آرنگ ( آرنگ .) ( اِ.) 1 - رنگ، لون . 2 - سُرخاب . 3 - گونه، روش . 1


36486 آرنگ ( آرنگ .) ( اِ.)1 - رنج، اذیت، آزار. 2 - مکر، حیله . 1


36487 آرنگ (رَ) ( اِ.) آرنج . 1


36488 آره (رِ) ( اِ.) آرواره . 1


36489 آرواره (رِ) ( اِ.) هر یک از دو قطعه استخوان که حفره های اندامی دندان در آن جای دارند، فَک . 1


36490 آروبند (بَ)(ص مر.)آن که استخوان شکسته و از جای برآمده را به هم پیوند زند، شکسته - بند. 1


36491 آروغ (رُ) ( اِ.) = آروق : گازی که در لوله های گوارشی ایجاد شود. اگر این گاز در معده باشد ممکن است با صدای مخصوصی از دهان خارج شود و اگر در روده باشد از مخرج خارج می گردد، باد گلو. 1


36492 آرون ( اِ.) صفت نیک، خوی خوش . 1


36493 آروند (وَ) ( اِ.) اروند، ارونگ . 1


36494 آروین (وِ) ( اِ.) تجربه، امتحان، آزمایش . 1


36495 آرگون (گُ) [ فر. ] (اِ.) عنصری شیمیایی، گازی است ساده، بی رنگ، بی بو و بی طعم که یک صدم هوا را تشکیل می دهد. 1


36496 آری (ق .) = آره : کلمه ای است برای تصدیق امری، بلی، بله ؛ مق نه، نی . 1


36497 آریا ( اِ.) قسمت اصلی ملودیک اپرا. 1


36498 آریا ( اِ.) مهم ترین شعبة نژاد سفید. 1


36499 آریا ( اِ.) شقایق وحشی خودرو از نوع خشخاش . 1


36500 آریستوکرات (تُ کِ) [ یو. ] (ص .) طرفدار اشراف، عضو طبقة اشراف، آن که معتقد به حکومت آریستوکراسی است . 1


36501 آریستوکراسی ( آریستوکراسی . ) [ یو . ] ( اِ.) نژاده سالاری، حکومت اشراف و اعیان (در فلسفة سیاسی یونان به معنای حکومت کسانی بود که از لحاظ کمال انسانی از دیگران برترند). 1


36502 آریغ ( اِ.) دلسردی، نفرت، کینه . 1


36503 آز [ په . ] ( اِ.) 1 - حرص، طمع، زیاده جویی . 2 - آرزو. 1


36504 آزاد [ په . ] (ص .) 1 - رها، وارسته . 2 - بی قید و بند. 3 - نوعی ماهی استخوانی که گوشت قرمز و چرب دارد و بزرگی آن تا یک متر می رسد. 4 - درختی است از خانوادة نارونان . 5 - آن که بندة کسی نباشد. مق بنده، عبد. 6 - مختار، مخیر. 7 - نجیب، اصیل . 8 - سالم و بی گزند. 9 - شاد، فارغ . 10 - سرافراز. 1


36505 آزادمرد (مَ)(ص مر.)1 - جوانمرد. 2 - اصیل، نجیب . 3 - ایرانی . 1


36506 آزاده (د) [ په . ] (ص .) 1 - اصیل، نجیب . 2 - ر ه ا. 3 - فروتن . 4 - فارغ . 5 - سَبُک . 6 - وارسته . 7 - ایرانی . 1


36507 آزادوار (ص مر.) 1 - با خوی آزادان . 2 - نوایی است در موسیقی قدیم . 1


36508 آزادگان (د) ( اِ.) ایرانیان . 1


36812 آلایش (یِ) (اِمص .) 1 - آلودگی . 2 - ناپاکی . 1


36509 آزادگی (دَ یا د) [ په . ] (حامص .) 1 - حریت، جوانمردی . 2 - نجابت، اصالت . 3 - آسایش، آسودگی . 1


36510 آزادی [ په . ] (حامص .) 1 - آزادگی . 2 - آزاده بودن . 3 - رهایی، خلاص . 4 - شادی خرمی . 5 - استراحت، آرامش . 6 - جدایی، دوری . 7 - شکر، سپاس . 1


36511 آزادی بخش (بَ) (ص .) کوشنده و تلاش گر برای به دست آوردن آزادی . 1


36512 آزادیخواه (خا)(ص فا.)آزادی طلب، دوستدار آز ادی، طرفدار آزادی . 1


36513 آزار [ په . ] ( اِ.) 1 - رنج، عذاب . 2 - بیماری، مرض . 1


36514 آزارتلخه (تَ خِ یا خَ) (اِمر.) یرقان، زردی . 1


36515 آزاردن (دَ) [ په . ] (مص م .) رنجاندن، آسیب رسانیدن . 1


36516 آزارنده (رَ د) (ص فا.) آزاردهنده، موذی . 1


36517 آزاریدن (دَ) 1 - (مص ل .) آزرده شدن . 2 - (مص م .) آزرده کردن . 1


36519 آزجوی (ص فا.) حریص، طماع . 1


36520 آزخ (زَ) ( اِ.) زگیل، بالو، واژو. 1


36521 آزدن (دَ) (مص م .) آژدن، آجیدن . 1


36522 آزرد (زَ) (اِ.) رنگ، لون، گونه . 1


36523 آزردن (زُ دَ) 1 - (مص ل .) رنجیدن . 2 - (مص م .) رنجانیدن . 1


36524 آزرده (زُ د) (ص مف .) رنجیده، دلتنگ . 1


36525 آزرده جان ( آزرده جان . ) (ص مر.) آزرده خاطر. 1


36526 آزرده دل ( آزرده دل . د) (ص مر.) رنجیده، ملول، آزرده خاطر. 1


36527 آزردگی (زَ یا زُ د)(حامص .)رنجش، رنجیدگی . 1


36528 آزرم (زَ) [ په . ] ( اِ.)1 - داد، انصاف .2 - شرم، حیا. 3 - رفق، مدارا. 4 - شفقت، رحم . 5 - حرمت، عزت . 6 - مهر و محبت . 7 - طرف - داری، جانب داری، رودربایستی .8 - فضیلت، تقوی . 9 - یاد، ذکر. 10 - اندیشه، دل مشغولی . 11 - تاب، طاقت . 12 - سلامت، راحت . 13 - اندوه، غم . 14 - ظاهر، آشکارا. 15 - نکبت . 1


36529 آزرمجو (ی ) ( آزرمجو .) (ص فا.) 1 - با شرم، کم رو. 2 - منصف، عادل . 1


36530 آزرمگین ( آزرمگین .) (ص مر.) باحیا، باشرم . 1


36531 آزری (زَ) (ص نسب .) منسوب به آزر جد مادری حضرت ابراهیم (ع ) یا عمّ او که آزر بتگر هم گفته شده . 1


36532 آزغ (زُ) [ په . ] ( اِ.) آنچه از شاخه های درخت خرما و تاک انگور و درختان دیگر ببرند. 1


36533 آزفنداک (فَ) ( اِ.) نک آژفنداک . 1


36534 آزما (ی ) (ص فا.) در ترکیبات به معنی آزماینده آید: جنگ آزما، بخت آزما، رزم آزما. 1


36535 آزمایش (یِ) ( اِ.) 1 - امتحان، تجربه، سنجش . 2 - ورزش، ریاضت، مشق . 1


36536 آزمایشگاه ( آزمایشگاه .) (اِمر.) 1 - محلی مجهز به وسایل لازم برای انجام تجارب علمی به وسیلة متخصصان یا دانشجویان . لابراتوار. 2 - محلی برای آزمایش، محل تجربه کردن . 1


36537 آزماینده (یَ د) (ص فا.) آزمایش کننده، آزمایشگر، مجرب . 1


36538 آزمایه (یِ) (اِ مص .) امتحان، آزمایش . 1


36539 آزمند (مَ) (ص مر.) حریص، طمع کار. 1


36540 آزمندی ( آزمندی .)(حامص .) حرص، ولع، طمع . 1


36541 آزمودن (دَ) (مص م .) 1 - امتحان کردن، آزمایش کردن . 2 - تجربه کردن . 3 - سنجیدن . 4 - به کار بردن . 5 - ریاضت دادن . 1


36542 آزموده (د) (ص مف .) 1 - امتحان شده . 2 - تجربه شده . 3 - سنجیده . 4 - ورزیده . 1


36543 آزمودگی (دَ یا د) (حامص .) آزموده بودن، باتجربه بودن . 1


36544 آزمون ( اِ.) 1 - آزمایش، امتحان . 2 - تجربه . 3 - مجموعه ای از پرسش ها و مسائل یا پاسخ - های عملی برای سنجش دانش و هوش یا استعداد افراد. 1


36545 آزناک (ص .) آزند، حریص . 1


36546 آزور (وَ) [ په . ] (ص مر.) حریص، طماع . 1


36547 آزوغ [ په . ] ( اِ.) نک آزغ . 1


36548 آزوقه (قِ) [ تر. ] ( اِ.) 1 - غذای کم، غذایی که در سفر با خود دارند؛ توشه . 2 - خواربار که در خانه نگه دارند. 1


36549 آزگار (زَ یا ز) (ق .) (عا.) کامل، تمام، دراز، طولانی . 1


36550 آزیدن (دَ) (مص م .) آژیدن، آجیدن . 1


36551 آزیر ( اِ.) آزار، رنج و آسیب . 1


36552 آس [ فر. ] ( اِ.) 1 - تک خال . 2 - یکی از ورق - های بازی که یک خال بر آن نقش شده . 1


36553 آس ( اِ.) دو سنگ گرد و مسطح بر هم نهاده که به وسیله آن غلات را آرد کنند. سنگ زیرین ساکن و سنگ بالایی متحرک می باشد. 1


36554 آس آب (س ِ) (اِمر.) آسی که با آب گردد؛ آسیاب . 1


36555 آس باد (س ِ) (اِمر.) آسی که با نیروی باد کار می کند. بادآس . 1


36556 آس شدن (شُ) (مص ل .) خرد شدن، له شدن . 1


36557 آس و پاس (سُ) (ص .) (عا.) لات و لوت، مفلس، بینوا. 1


36558 آس کردن (کَ دَ) (مص م ) خُرد کردن، آسیا کردن، ساییدن . 1


36559 آسا ( اِ.) خمیازه، دهان دره . 1


36560 آسا ( اِ.) 1 - زیب، زینت . 2 - وقار، تمکین . 3 - طرز، روش . 4 - پسوندی است که شباهت را می رساند مانند: رعدآسا. 1


36561 آسان [ په . ] (ص . ق .) امری که سخت و دشوار نباشد، سهل . مق دشوار، سخت . 1


36562 آسان کاری (حامص .) سهل گرفتن، مساهله . 1


36563 آسان گذار (گُ) (ص فا.) سهل انگار، بی خیال . 1


36712 آغالیدن (دَ) (مص م .) 1 - انگیختن، شوراندن . 2 - آشفتن . 3 - تنگ فراگرفتن . 1


36564 آسانسور (سُ) [ فر. ] ( اِ.) اتاقک متحرکی که به وسیلة آن از طبقه ای به طبقات بالا روند و یا از طبقة بالا به پایین فرود آیند؛ بالابر، آسان بر (فره ). 1


36565 آسانی [ په . ] (حامص .) 1 - سهولت، راحتی . 2 - آسایش . 3 - خواب . 4 - تنبلی . 5 - فراوانی نعمت، رفاه . 1


36566 آسایش (یِ) [ په . ] (اِمص .) آسودگی، راحتی . 1


36567 آسایشگاه ( آسایشگاه .) (اِمر.)محل آسایش و استراحت . 1


36568 آساینده (یَ د) (ص فا.) استراحت کننده . 1


36569 آساییدن (دَ) (مص ل .) آسودن . 1


36570 آسبان (ص مر.) آسیابان . 1


36571 آستان ( اِ.) 1 - درگاه، پیشگاه . 2 - کفش کن . 1


36572 آستان (ص .) ستان، به پشت خوابیده . 1


36573 آستان بوسی (حامص .) به خدمت بزرگی رسیدن . 1


36574 آستانه (نِ) [ په . ] ( اِ.) 1 - آستان . 2 - چوب زیرین چارچوب (در). 3 - مقدمه، وسیله . 4 - بارگاه شاهان . 1


36575 آستر (تَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - پارچه ای که زیر لباس می دوزند. 2 - رنگ اولی که بر روی سطحی که باید رنگ شود می زنند. 1


36576 آستر ( آستر .) (ق .) آن سوی تر، زاستر. 1


36577 آستر بدرقه ( آستر بدرقه . بَ رَ قِ) (اِمر.) پارچه یا کاغذی که از یک سو به جلد و از سوی دیگر به نخستین صفحة کتاب و مانند آن می چسبد. 1


36578 آستیم ( اِ.) = استیم . اشتیم . ستیم : 1 - چرک زخم، جراحت . 2 - زخم و جراحتی که در اثر سرما چرک و ورم کند. 1


36579 آستیم ( اِ.) دهانة ظروف . 1


36580 آستین ( اِ.) 1 - قسمتی از جامه که از شانه تا مچ دست را می پوشاند. 2 - مقدار چیزی که در آستین جا شود. 3 - طریقه، راه . ؛ آستین بالا زدن کنایه از: همت کردن، اقدام کردن . 1


36581 آستین افشاندن (اَ دَ)(مص ل .) 1 - تکان دادن دست و آستین به نشانة عفو یا بخشش . 2 - پشت پا زدن، ترک گفتن . 3 - رقصیدن . 4 - اجازه دادن . 1


36582 آستین دراز (د) (ص .) طماع، آزمند. 1


36583 آستین سر خود (سَ خُ) (ص .) 1 - دارای آستین بدون حلقه که به صورت یک پارچه بریده و دوخته شده است . 2 - (کن .) خودسر، به اختیار و خواست خود. 3 - مستقل از دیگران . 1


36584 آستین پوش (ص فا.) 1 - فروتن . 2 - مطیع، فرمانبردار. 1


36585 آستینه (نِ) (اِمر.) تخم مرغ، خایه . 1


36586 آستیگماتیسم (سْ) [ فر. ] (اِ.) عارضه ای که بر چشم رسد و به سبب آن، نمی توان اندام جسمی را به طور واضح و آشکارا دید. این عیب به علت نامنظم بودن قرنیه (که کروی نباشد) و یا جلیدیه (که نامنظم باشد) ایجاد می شود. در این صورت در آن واحد ممکن نیست که تصویر قسمت های مختلف یک جسم بر روی نقطة زرد یکسان و نمایان بیفتد. 1


36587 آسدست (دَ) (اِمر.) آسیابی که با دست کار کند. 1


36588 آسغده (سَ د) (ص مف .) آماده، مهیا. 1


36589 آسغده (سُ د) (ص مف .) نیم سوز، هیزم نیم سوخته . 1


36590 آسفالت [ فر. ] ( اِ.) مخلوطی از قیر و شن و ماسه که به رنگ قهوه ای یا سیاه است که در پوشش کف خیابان ها، جاده ها و پشت بام به کار می رود. 1


36591 آسم [ فر. ] (اِ.) نفس تنگی، اختلال در تنفس به علت انسداد برونش ها و آلرژی . 1


36592 آسمان (س ِ) [ په . ] (اِمر.) 1 - سپهر، فلک . 2 - هر یک از طبقات هفتگانه یا نه گانه افلاک در نظر قدما، فلک . 3 - یکی از ایزدان . 4 - روز بیست و هفتم از هر ماه خورشیدی . ؛ آسمان به زمین آمدن کنایه از: اتفاق خارق العاده افتادن و نظم امور را به هم زدن . 1


36593 آسمان جل ( آسمان جل . جُ) (ص مر) تهیدست، فقیر. 1


36594 آسمان دره ( آسمان دره . دَ رُِ) (اِمر.) کاهکشان، کهکشان . 1


36595 آسمان روز ( آسمان روز .) (اِمر.) نام روز بیست و هفتم از هر ماه خورشیدی . 1


36596 آسمان سنج ( آسمان سنج . سَ) (ص فا.) طالع بین . 1


36597 آسمان غرنبه ( آسمان غرنبه . غُ رُ ب) (اِمر.) (عا.) = آسمان غرغره . آسمان غرش : رعد، تندر. 1


36598 آسمان غره ( آسمان غره . غُ رُِ) (اِمر.) نک آسمان غرنبه . 1


36599 آسمان و ریسمان ( آسمان و ریسمان ُ ) (اِمر.) حرف های بی سر و ته، سخن های بی فایده . 1


36600 آسمانخانه ( آسمانخانه . نِ) (اِمر.) سقف، آسمانه . 1


36601 آسمانخراش ( آسمانخراش . خَ) (اِمر.) ساختمانی که طبقات زیاد دارد. 1


36602 آسمانه ( آسمانه . نِ) (اِمر.) سقف . 1


36603 آسمانی ( آسمانی .)(ص نسب .) 1 - سماوی، سپهری . 2 - نجومی . 3 - عالی . 4 - آبی روشن . 5 - خدایی . 1


36604 آسموغ (ص .) نک آشموغ . 1


36605 آسه ( آسه .)( اِ.)1 - کشت و زراعت . 2 - زمینی که برای کشت آماده کرده باشند. 1


36606 آسه ( آسه .) ( اِ.) 1 - آس، آسیا. 2 - محور، سنگ آسیا. 1


36607 آسه (س ِ) ( اِ.) آفتی که در گیاه باعث پژمردگی می شود. 1


36608 آسه یی (س ِ) (اِمر.) دومین مهرة گردن انسان که بعد از مهرة اطلس قرار دارد. 1


36609 آسودن (دَ) (مص ل .) 1 - آرمیدن، استراحت یافتن . 2 - سکون یافتن، آرام گرفتن . 3 - خوابیدن، خفتن . 4 - توقف کردن، درنگ کردن . 1


36763 آفریده (فَ د) [ په . ] (ص مف .) مخلوق، خلق شده . 1


36813 آلاییدن (دَ) (مص م .) آلودن . 1


36610 آسوده (د) (ص مف .)1 - خستگی در کرده . 2 - آرام گرفته، 3 - فارغ . 4 - خوش، شادمان . 5 - تنبل، بی کاره . 6 - بی رنج، بی تعب . 7 - بهره مند. 1


36611 آسوده خاطر ( آسوده خاطر . طِ) [ فا - ع . ] (ص مر.)آسوده - دل، فارق البال . 1


36612 آسوده دل ( آسوده دل . د ) (ص مر.) آسوده خاطر، فارغ البال، بی دلواپسی . 1


36613 آسودگی (د)(حامص .) 1 - آرامش، آهستگی . 2 - استراحت، راحت . 3 - فراغ بال . 1


36614 آسپیرین [ فر. ] (اِ.) دارویی که خاصیت تسکین درد، تب بری و ضد روماتیسمی دارد. 1


36615 آسکاریس [ فر. ] ( اِ.) از انواع کرم های لوله ای که در رودة میزبان (انسان و خوک ) زندگی و تخم ریزی می کند، کرم روده . 1


36616 آسی [ ع . ] (ص .) اندوهگین، غمگین . 1


36617 آسیا [ په . ] (اِمر.) 1 - آسیاب . 2 - هر یک از دندان های عقب دهان، که تعداد آن ها ده عدد در هر فک می باشد. 3 - (اِخ ) [ یو. ] بزرگ ترین و پرجمعیت ترین قارة دنیا. 1


36618 آسیاب [ په . ] (اِمر.) آسی که با نیروی آب کار می کند. ؛ آسیاب به نوبت کنایه از لزوم رعایت کردن نوبت . 1


36619 آسیاب گردان (گَ) (ص فا) کنایه از: گردانندة اصلی کارها. 1


36620 آسیابان (ص . اِ.) کسی که نگه داری و ادارة آسیاب را بر عهده دارد. 1


36621 آسیازنه (زَ نِ) (اِمر.) نک آژینه . 1


36622 آسیاو (اِمر.) آسیاب، آسیا. 1


36623 آسیاچرخ (چَ) (اِمر.) نک آس باد. 1


36624 آسیاکردن (کَ دَ) (مص م .) خرد و آرد کردن غله و حبوبات و مانند آن به وسیلة آسیا. 1


36625 آسیایی (ص نسب .) منسوب به قارة آسیا، اهل قارة آسیا (یکی از پنج قارة کرة زمین ). 1


36626 آسیب ( اِ.)1 - زخم، صدمه . 2 - رنج . 3 - آفت، بلا. 4 - آزار. 5 - زیان، ضرر. 1


36627 آسیب دیده (د)(ص مف .)صدمه دیده، ضربه - خورده . 1


36628 آسیل (اِ.) محتویات شکنبة گوسفند که در آب شیرین و صاف بریزند و در مرحله شستن پارچة سفید ساده، پیش از آن که قلمکار سازند، به کار برند. 1


36629 آسیمه (م ِ) (ص .) 1 - آشفته، پریشان . 2 - مضطرب، سرگشته . 3 - ژولیده . 4 - شتابزده . 5 - هراسیده . 1


36630 آسیمه سار ( آسیمه سار .)(ص مر.)سرآسیمه، آسیمه سر. 1


36631 آسیمه سر ( آسیمه سر . سَ) (ص مر.) نک آسیمه . 1


36632 آسینه (نِ) (اِمر.) تخم مرغ، خایه . 1


36633 آسیون (وَ) (ص .) آسیمه، سرگشته . 1


36634 آش [ سنس . ] ( اِ.)1 - غذای آبدار که از حبوبات و روغن و سبزی و مانند آن درست کنند. 2 - آهار و مایعی که برای دباغی پوست حیوانات ب ه کار برند. ؛ آش برای کسی پختن توطئه ای برای کسی ترتیب دادن . ؛ همان آش ُ همان کاسه وضع به همان منوال است که بود، هیچ تغییر نکرده است . ؛ آش با جاش کنایه از آدم طمع کاری که علاوه بر آش به کاسة آن نیز نظر دارد، کسی که انتظار بی مورد و بیش از حق خود دارد. 1


36635 آش آلو شدن (ش ِ یا شُ دَ) (مص ل .) کنف شدن، خجالت زده شدن . 1


36636 آش ابو دردا (ش ِ اَ. دَ)(اِمر.) آشی که به نیت شفای بیماری درست می کنند و به مستحقان می دهند. 1


36637 آش خور (ص مر.) 1 - کنایه از: کسی که تازه به سربازی رفته . 2 - تازه کار. 1


36638 آش در هم جوش (ش ِ دَ هَ) (اِمر.)1 - آشی که از سبزی، گوشت و حبوبات درست می کنند. 2 - کنایه از: وضعیت پیچیده و نامعلوم . 1


36639 آش دهن سوز ( آش دهن سوز ِ دَ هَ) (ص مر.) هر چیز با اهمیت، مطلوب . 1


36640 آش شله قلمکار (ش ِ شُ لِ قَ لَ) (اِمر.) 1 - آشی که از حبوبات و گوشت لِه شده درست می شود و بیشتر برای نذر و در ایام محرم و صفردرست می کنند. 2 - کنایه از: هرمجموعه ای که در آن نظم و ترتیب و قاعده ای به کار نرفته باشد. 1


36641 آش و لاش شدن (شُ شُ دَ) (مص ل .) 1 - از هم پاشیدن . 2 - عفونی شدن زخم . 1


36642 آش پشت پا (ش ِ پُ تِ) (اِمر.) آشی که پس از رفتن عزیزی به مسافرت درست می کنند و به فقرا می دهند. 1


36643 آش کردن (کَ دَ) (مص م .) دباغی کردن، پیراستن چرم . 1


36644 آشاب ( اِ.) نک آشام . 1


36645 آشام ( اِ.) 1 - نوشیدنی، شربت . 2 - غذای اندک . 1


36646 آشامیدن (دَ) (مص م .) نوشیدن . 1


36647 آشانه (نِ) ( اِ.) نک آشیانه . 1


36648 آشتالنگ (لَ) ( اِ.) کعب . استخوان پاشنة پا. 1


36649 آشتم (تُ) ( اِ.) آشتم، آستیم، چرک و ریم جراحت . 1


36650 آشتی ( اِ.) 1 - رفع دلخوری و کدورت . 2 - تمام کردن جنگ .3 - آرامش . 1


36651 آشتی کنان (کُ) (ص فا. اِ.) 1 - عمل آشتی کردن . 2 - مجلسی که برای آشتی کردن و آشتی دادن ترتیب دهند. 1


36652 آشخال ( اِ.) نک آشغال . 1


36653 آشخانه (نِ) (اِمر.) آشپزخانه، مطبخ . 1


36654 آشردن (شُ دَ) (مص م .) آشوردن . 1


36655 آشرمه (شُ مِ) ( اِ.) آدرم . 1


36656 آشغال ( اِ.) = آشخال : 1 - هر چیز دور ریختنی . 2 - (کن .) آدم بی ارزش و پست . 1


36657 آشفتن (شُ تَ) (مص ل .) 1 - پریشان شدن . 2 - مختل شدن امور. 3 - خشم گرفتن . 4 - به هیجان آمدن . 5 - شورش کردن . 6 - شیفته شدن . 7 - رنجیدن . 1


36764 آفریدگار (فَ د)(ص فا.) 1 - خالق، آفریننده . 2 - خدا، الله. 1


36658 آشفته (شُ تِ) (ص مف .) 1 - پریشان، شوریده . 2 - نابسامان، بی نظم . 3 - پراکنده . 4 - خشمگین . 5 - به هیجان آمده . 6 - رنجیده . 1


36659 آشفته دل ( آشفته دل . د ) (ص مر.) پریشان خاطر، آشفته حال . 1


36660 آشفته دماغ ( آشفته دماغ . د) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - حواس پرت . 2 - غمگین . 3 - دیوانه . 1


36661 آشفته روز ( آشفته روز .) (ص مر.) بدبخت، بداقبال . 1


36662 آشفته سامان ( آشفته سامان .) (ص مر.)1 - تهیدست، فقیر. 2 - شوریده، مجذوب . 1


36663 آشفتگی (شُ تِ) (حامص .) 1 - شوریدگی پریشان حالی . 2 - هرج و مرج . 3 - خشم، غضب . 4 - عشق، شیفتگی . 1


36664 آشمال (ص مر.) چاپلوس، متملق . 1


36665 آشمالی (حامص .) تملق، چاپلوسی . 1


36666 آشموغ [ په . ] (ص .) 1 - فریفتار، شریر. 2 - نام دیوی است از پیروان اهریمن . 1


36667 آشنا ( آشنا .) ( اِ.) شنا، شناوری . 1


36668 آشنا (شْ یا ش ِ) [ په . ] (ص .)1 - شناخته، غیر از بیگانه . 2 - خویش، نزدیک . 3 - دوست، یار. 4 - موافق، سازگار. 5 - کسی که از کاری اطلاع و آگاهی داشته باشد. 1


36669 آشناه ( آشناه .) ( اِ.) شنا، آشنا. 1


36670 آشناو ( آشناو .) ( اِ.) نک شنا. 1


36671 آشناوری ( آشناوری . وَ)(ص مر.)کسی که همنشینی با او دلپذیر باشد. 1


36672 آشناگر ( آشناگر . گَ) (ص فا.) شناگر، آب باز. 1


36673 آشنایی ( آشنایی .)(حامص .)1 - شناسایی، شناخت . 2 - خویشاوندی، دوستی . 3 - آگاهی از امری . 1


36674 آشوب ( اِ.) 1 - فتنه، فساد. 2 - مایة فتنه، موجب فساد. 3 - شور و غوغا. 4 - هرج و مرج . 5 - انقلاب، شورش . 6 - ازدحام . 1


36675 آشوبگر (گَ)(ص فا.)1 - فتنه جوی، شورش - خواه . 2 - فتان . 1


36676 آشوبیدن (دَ) 1 - (مص م .) آشفته کردن . 2 - (مص ل .) آشفته و متغیر شدن . 3 - خشمگین شدن . 4 - فتنه بر پا کردن . 1


36677 آشور ( اِ.) گوشه ای است در دستگاه راست ماهور و دستگاه راست پنجگاه . 1


36678 آشوردن (دَ) (مص م .) 1 - زیر و زبر کردن، برهم زدن . 2 - آمیختن . 3 - خمیر کردن . 1


36679 آشوریده (د) (ص مف .) شورانیده، درهم کرده . 1


36680 آشوغ (ص .) ناشناخته، گمنام . 1


36681 آشوفتن (تَ) (مص ل .) آشفتن . 1


36682 آشپز (پَ) (ص فا.) آن که شغلش پخت غذاست ؛ طباخ . 1


36683 آشپزخانه ( آشپزخانه . نِ) (اِمر.) آنجا که غذا پزند، مطبخ . 1


36684 آشکار (شْ یا ش ِ) 1 - (ص .) ظاهر، هویدا. 2 - (ق .) علناً. 3 - ( اِ.) صورت . مق معنی . 4 - حواس ظاهر. 1


36685 آشکارساز (ش ِ) (اِفا. اِمر.) اسبابی که وجود جریان های برق مغناطیسی را ظاهر می سازد. 1


36686 آشکاره (شُ یا ش ِ رِ) (ص .) پیدا، معلوم، آشکارا. 1


36687 آشکو ( اِ.) نک آشکوب . 1


36688 آشکوب [ په . ] ( اِ.) 1 - هر طبقه از ساختمان . 2 - هر یک از طبقات نه گانة آسمان ؛ سپهر. 3 - سقف، آسمانه . 4 - رگه های دیوار. 5 - هر طبقه از زمین . 1


36689 آشکوبه (ب) ( اِ.) آشکوب . 1


36690 آشکوخ ( اِ.) سکندری . 1


36691 آشکوخیدن (دَ) (مص ل .) لغزیدن، سکندری رفتن . 1


36692 آشگر (گَ) (ص .) دباغ، پوست پیرا. 1


36693 آشیانه (نِ) [ په . ] ( اِ.)= آشیان : 1 - لانة حیوانات . 2 - خانه . 3 - طبقه، مرتبه . 4 - سقف، آسمانه . 1


36694 آشیهه (هِ) ( اِ.) شیهه، صهیل . 1


36695 آصال [ ع . ] ( اِ.) جِ اصیل ؛ شبانگاه، نزدیک غروب . 1


36696 آغا [ تر. ] (ص . اِ.) 1 - خاتون، خانم . 2 - زن، زوجه . 3 - عنوانی که برای احترام به اول اسم خواجه سرایان افزوده می شد. مثل آغاالماس، مبارک آغا. 1


36697 آغاجی [ تُر. ] (اِ. ص .) حاجب، پرده دار، آنکه بدون اجازه می توانست بر شاه وارد شود. 1


36698 آغار 1 - ( اِ.) نم و رطوبت . 2 - (ص .) نم کشیده، خیس شده . 1


36699 آغاردن (دَ) (مص م .) آغاریدن . 1


36700 آغاری ( اِ.)نوعی جامة ابریشمین ضخیم که مردان از آن لباده، عبا و سرداری درست می کردند و زنان از آن نیم تنه و مانند آن . 1


36701 آغاریدن (دَ)1 - (مص م .)خیساندن، نم دادن . 2 - آمیختن . 3 - سرشتن . 4 - (مص ل .) نم کشیدن، خیسیدن . 5 - تراویدن . 1


36702 آغاز ( اِ.) اول، شروع، ابتدا. 1


36703 آغاز نهادن (دَ) (مص ل .) شروع کردن . 1


36704 آغازه (ز)( اِ.)آغاره، دوالی که بین رویه و تخت کفش دوزند تا آب و خاک به درون آن نرود. 1


36705 آغازگر (گَ) (ص فا.) 1 - آغاز کننده . 2 - در اصطلاح اسب دوانی، کسی که فرمان حرکت می دهد. 1


36706 آغازی 1 - (ص نسب .)ابتدایی، بدوی . 2 - ( اِ.) جانور و گیاه تک یاخته . 1


36707 آغازیدن (دَ) (مص ل .) ابتدا کردن، شروع کردن . 1


36708 آغال ( اِ.) نک آغل . 1


36709 آغال پشه (پَ ش ِ) (اِمر.) درختی است بزرگ و بر آن کیسه هایی پدید آید که پشه در آن ها جای دارد؛ شجرة البق، پش غال، پشه - خار، سارخک دار، سارشک دار، نارون نیز گویند. 1


36710 آغالش (لِ) (اِمص .) تحریک، برانگیختن . 1


36711 آغالنده (لَ د) (ص فا.) 1 - محرک، محرض . 2 - مفتن، فتنه انگیز. 1


36713 آغالیده (د) (ص مف .) 1 - تحریک شده، انگیخته . 2 - پریشان ساخته . 3 - برشورانیده، برانگیخته به فتنه و فساد و جنگ . 1


36714 آغر (غَ) ( اِ.) خشک رود، مسیر سیلاب که در بعضی جاهای آن آب مانده باشد. 1


36715 آغردن (غَ دَ) (مص م .) نک آغاریدن . 1


36716 آغری (غَ) ( اِ.) نک آغاری . 1


36717 آغز (غُ) ( اِ.) نک آغوز. 1


36718 آغستن (غِ تَ) (مص . م ) آغندن، آکندن، پر کردن . 1


36719 آغشتن (غَ یا غِ تَ) 1 - (مص م .) خیس کردن، نم کردن . 2 - آلودن . 3 - (مص ل .) خیسیدن، نم کشیدن . 1


36720 آغشته (غَ یا غِ تِ)(ص مف .) 1 - خیسانده، نم داده . 2 - آب داده . 3 - آلوده . 1


36721 آغل (غَ یا غُ) ( اِ.) 1 - جایی برای گوسفندان و گاوان . 2 - لانة مرغ خانگی . 3 - لانه زنبور. 1


36722 آغندن (غَ دَ) (مص م .) آکندن . 1


36723 آغنده (غَ د) ( اِ.) 1 - گلولة پنبه، پنبه گلوله کرده برای ریسیدن . 2 - نوعی از عنکبوت زهردار، رتیلا، رتیل . 1


36724 آغوز ( اِ.)اولین شیری که یک ماده به نوزادش دهد؛ ماک، شیر ماک . 1


36725 آغوش ( اِ.) میان دو دست فراهم آورده، بغل . ؛ به آغوش کشیدن به خود چسباندن کسی یا چیزی را. 1


36726 آغوشیدن (دَ) (مص م .) در بغل گرفتن، در بر کشیدن . 1


36727 آغول ( اِ.) زاغه . 1


36728 آغُش (غُ) ( اِ.) آغوش، بغل . 1


36729 آغچه (چِ) ( اِ.) پول کوچک . 1


36730 آغیل ( اِ.) = آغول : نگریستن از گوشة چشم از روی خشم . 1


36731 آف ( اِ.) مهر، خورشید. 1


36732 آفات [ ع . ] ( اِ.) جِ آفت ؛ آفت ها، آسیب ها. 1


36733 آفاق [ ع . ] ( اِ.) جِ افق . 1 - کرانه های آسمان، دشت . 2 - عالم، جهان . 1


36734 آفاقی [ ع - فا. ] (ص نسب .)منسوب به آفاق ؛ بیرونی، خارجی . 1


36735 آفت (فَ) ( اِ.) آسیب، بلا. 1


36736 آفتاب [ په . ] ( اِ.) 1 - خورشید، شمس، مهر. 2 - نور خورشید، شعاع شمس . ؛ آفتاب از سر دیوار گذشتن 1 - نزدیک شدن غروب . 2 - (کن .) پایان عمر. ؛ آفتاب به گل اندودن (کن .) سعی بیهوده برای پنهان کردن امری آشکار. ؛ آفتاب ِ لب بام آفتاب کن .) هنگام پیری و مرگ . 1


36737 آفتاب تنک (تُ نُ) (اِمر.) هنگام طلوع آفتاب . 1


36738 آفتاب زدن (زَ دَ)(مص ل .) طلوع کردن آفتاب . 1


36739 آفتاب زده (زَ د) (ص مر.) آن که از گرمای آفتاب بیمار شده باشد. 1


36740 آفتاب زرد (زَ) (اِمر.) 1 - نزدیک غروب . 2 - پایان عمر، نزدیک مرگ . 1


36741 آفتاب زردی (زَ) (اِمر.) نک آفتاب زرد. 1


36742 آفتاب مهتاب (مَ) (اِمر.) 1 - نوعی وسیلة آتش بازی که به هنگام سوختن به چند رنگ درمی آید. 2 - یکی از فنون کُشتی . 3 - پُشتَک وارو زدن . 1


36743 آفتاب نزده (نَ زَ د) (ق .) پیش از طلوع . 1


36744 آفتاب نشین (نِ) (ص .) بیکاره، تنبل . 1


36745 آفتاب پرست (پَ رَ) ( اِ.) 1 - جانوری است شبیه به مارمولک، از ردة خزندگان با زبانی دراز که از آن برای شکار حشرات استفاده می کند. 2 - گیاهی از تیرة گاوزبان که در اراضی بایر روید، و گل های کوچک و سفید و آبی دارد. 3 - مجازاً، زرتشتی، کافر. 1


36746 آفتاب گردان (گَ) 1 - (ص فا.) سایبان، چتر. 2 - پارچة ضخیم یا لبة کلاه که جلو تابش آفتاب بر چهره را می گیرد. 3 - (اِمر.) گیاهی از تیرة مرکبان که تخم آن را تف داده یا روغن گیرند. 1


36747 آفتاب گردش (گَ د)(اِمر.) نک آفتاب پرست . 1


36748 آفتاب گردک (گَ دَ)(اِمر.) نک آفتاب پرست . 1


36749 آفتاب گز کردن (گَ . کَ دَ) (مص ل .) کنایه از: بیکاری و ولگردی . 1


36750 آفتاب گیر (اِمر.) 1 - سایبان، چتر. 2 - جایی که هر روز آفتاب در آن بتابد، آفتاب رو. 1


36751 آفتابه (ب) (اِمر.) ظرفی فلزی یا پلاستیکی با لولة بلند و باریک که سر آن گشاد است و در آن آب کنند و جهت نظافت استفاده کنند. ؛ آفتابه خرج لحیم کردن (کن .) تعمیر کردن کالای فرسوده ای که هزینة تعمیر آن بیش از قیمت خود کالا باشد، کار بیهوده کردن . 1


36752 آفتابه دزد ( آفتابه دزد . دُ)(ص مر.) دزدی که چیزهای کم ارزش می دزدد. 1


36753 آفتابه لگن ( آفتابه لگن . لَ گَ) (اِمر.) آفتابه و لگن برای شستن دست و دهان قبل و بعد از غذا. 1


36754 آفتابی (ص نسب .) 1 - منسوب به آفتاب، شمسی . 2 - در آفتاب پرورده . 3 - در آفتاب خشک شده : کشمش آفتابی . 4 - بی ابر. 5 - رنگ بگشته و داغ زده از آفتاب . 1


36755 آفتابی شدن (شُ دَ) (مص ل .) 1 - علنی شدن . 2 - پیدا شدن . 1


36756 آفتومات [ روس . ] ( اِ.)=آفتامات :کلید خودکاری اس ت که فقط اجازه می دهد برق ازجانب دینام به باطری رود ولی اجازة بازگشت نمی دهد. 1


36757 آفدم (دُ)(ص .)1 - آخرین، نها ی ی . 2 - سرانجام، فرجام . 1


36758 آفرازه (ز) ( اِ.) شعله، زبانه . 1


36759 آفرنگ (رَ) ( اِ.) 1 - حشمت . 2 - اورنگ . 1


36760 آفروزه (ز) ( اِ.) 1 - آتشگیره، آتش زنه . 2 - فتیلة چراغ . 1


36761 آفروشه (ش ِ) [ په . ] ( اِ.) حلوایی که از آرد و عسل و روغن یا از زردة تخم مرغ و شیره و شکر می سازند. 1


36762 آفریدن (فَ دَ) (مص م .) خلق کردن، هستی دادن . 1


36765 آفرین ( آفرین .) [ په . ] ( اِ.)1 - تحسین . 2 - سپاس . 3 - درود، تهنیت، تبریک . 4 - دعای نیک . 1


36766 آفرین (فَ) (ص فا.) آفریننده : جهان آفرین، سخن آفرین . 1


36767 آفرین خانه ( آفرین خانه . نِ) (اِمر.) جایی که در آن عبادت کنند، نمازخانه . 1


36768 آفرین کردن ( آفرین کردن . کَ دَ) (مص ل .) 1 - طلب آمرزش کردن، آمرزش خواستن .2 - تعریف کردن، ستودن . 1


36769 آفریننده (فَ نَ د) (ص فا.) آفریدگار. 1


36770 آفرینگان (فَ) [ په . ] (اِمر.) برخی از نمازهای زردشتیان که در جشن ها و مواقع مختلف به جای آورده می شود. 1


36771 آفل (فِ) [ ع . ] (اِفا.) فرو شونده، غروب کننده . ج . آفلین . 1


36772 آفند (فَ) ( اِ.) خصومت، دشمنی، جنگ . 1


36773 آفندیدن (فَ دَ) (مص ل .) 1 - دشمنی کردن . 2 - جنگ کردن . 1


36774 آفگانه (نِ)(اِمر.)بچة نارسیده، جنین که پیش از موقع از شکم زن یا حیوان ماده سقْط شود. 1


36775 آفگانه کردن ( آفگانه کردن . کَ دَ)(مص ل .)سقط جنین کردن، بچه افکندن . 1


36776 آفیش [ فر. ] (اِ.) آگهی مکتوب و غالباً مصور که ابعاد آن در حدود 35*50 سانتی متر باشد؛ آگهی نامه (فره ). 1


36777 آق [ تر - مغ . ] (ص .) سفید: آق پر، پر سفید؛ آق تپه، تپة سفید. 1


36778 آق سقل (سَ قَّ) [ تر. ] (اِمر.) ریش سفید. 1


36779 آقا [ مغ . ] ( اِ.) 1 - برادر بزرگتر، برادر مهتر. 2 - امیر، ارباب، سرور، رییس . 3 - عنوانی است که برای احترام و تفخیم به اول یا آخر اسم کسی می افزایند: آقامحمد، محمدآقا. ج . آقایان . 1


36780 آقا بالا سر (سَ) [ مغ - فا. ] (ص . اِ.) 1 - رییس، سرپرست . 2 - مجازاً آن که بی مورد در کار دیگران دخالت و امر و نهی می کند. 1


36781 آقازاده (د) [ مغ - فا. ] (اِمر.) آقا، فرزند مردی بزرگ، فرزند سید، فرزند مجتهد. 1


36782 آقاسی [ مغ - فا. ] ( اِ.) بزرگ، مهتر، سرور. 1


36783 آقبانو [ مغ - فا. ] (اِمر.) نوعی پارچة نخی نازک و گلدار که زنان از آن چارقد می دوزند. 1


36784 آقسنقر (سُ قُ) [ تر. ] (اِمر.) 1 - شاهین سفید. 2 - کنایه از: روز، آفتاب . 3 - نام بعضی امرای ترک . 1


36785 آقشام [ تر - فا. ] (اِمر.) 1 - غروب، شامگاه . 2 - نوبتی که بر در پادشاهان و امرای ترک در شامگاه می زدند. 3 - شیپوری که هنگام غروب در سربازخانه ها می زدند. 1


36786 آقطی [ معر. ] (اِ.) = اقطی . اقتی : گیاهی از تیره بداغ ها که به طور خودرو در نواحی شمال ایران می روید و گل های آن سفید و معطر و مغز ساقه اش نرم است . و برای تهیة مقاطع گیاهی در آزمایشگاه ها به کار می رود؛ بیلسان، بیلاسان، شبوقه، خمان کبیر، یاس کبود و پلم نیز گفته می شود. 1


36787 آقورایی ( اِ.) سوغات، تحفة سفر. 1


36788 آقوش ( اِ.) درندگان، سباع . 1


36789 آقچه (چِ) [ تر - مغ . ] ( اِ.) 1 - زر یا سیم مسکوک . 2 - پول طلا یا نقره . 3 - واحدی برای آب که تقریباً برابر دوازده ساعت آب است . 1


36790 آل [ ع . ] ( اِ.) دودمان، طایفه . 1


36791 آل [ ع . ] (اِ.) جایی در بیابان که به هنگام تابش آفتاب همچون آب نماید، سراب . 1


36792 آل ( اِ.) نام موجودی موهوم که عوام معتقدند ب ه زن تازه زا آسیب می رساند، به همین علت افرادی به مدت شش تا ده روز، تا صبح بالای سر زائو بیدار می ماندند. 1


36793 آل [ په . ] 1 - (ص .) سرخ، سرخ کم رنگ . 2 - ( اِ.) نام درختی که از ریشة آن رنگی سرخ می گیرند و جامه باآن به رنگ سرخ درمی آورند. 1


36794 آل تمغا (تَ) [ تر - مغ . ] (اِمر.) مهر سرخ رنگی که پادشاهان مغول بر فرمان های خود می زدند. 1


36795 آل عبا (لِ عَ) [ ع . ] (اِمر.) خاندان پیغمبر اسلام . آل کسا و پنج تن آل عبا نیز نامیده می شود. 1


36796 آلا (ص .) سرخ، سرخ نیمرنگ . 1


36797 آلاء [ ع . ] ( اِ.) جِ اِلی ؛ نیکی ها. 1


36798 آلات [ ع . ] ( اِ.) جِ آلت ؛ وسایل . 1


36799 آلاخون والاخون ( ص مر.) 1 - (عا.) دربه در، بی خانمان . 2 - سرگردان، بی پناه . 1


36800 آلاس ( اِ.) زغال، زگال . 1


36801 آلاسکا [ انگ . ] (اِ.) نوعی بستنی یخی . 1


36802 آلاف [ ع . ] ( اِ.) جِ الف ؛ هزارها، هزاران . 1


36803 آلاله (لِ) ( اِ.) لاله سرخ، شقایق . 1


36804 آلام [ ع . ] ( اِ.) جِ الم ؛ دردها، رنج ها. 1


36805 آلامد (مُ) [ فر. ] (ق .) باب روز، مد روز. 1


36806 آلاو ( اِ.) 1 - شعلة آتش . 2 - آتش شعله دار. 1


36807 آلاوه (وِ) ( اِ.) 1 - شعلة آتش، زبانة آتش . 2 - جایی که در آن آتش روشن کنند. 1


36808 آلاپلنگی (پَ لَ) (ص .) (عا.) دارای لکه های سیاه و سفید و خال های بزرگ مانند پوست پلنگ . 1


36809 آلاچیق [ تر. ] ( اِ.)1 - نوعی خیمه که از پارچه - های ضخیم درست می کنند. 2 - سایبانی که میان باغ یا صحرا از شاخه های درخت و چوب سازند. آلاجق و آلاچق نیز گویند. 1


36810 آلاکلنگ (کُ لَ) (اِمر.) دو چوب بر هم نهادة متقاطع که دو کس بر دو سر چوب بالایی نشینند و به نوبت به زیر و بالا شوند. 1


36811 آلاگارسون (سُ) [ فر. ] (ص .)اصطلاحی برای موی خانم ها به سبک موی پسران و مردان . 1


36814 آلبالو (اِمر.) = آلوبالو: درختی از جنس بادامی ها، از تیرة گل سرخیان، میوة آن شبیه گیلاس و مزة آن ترش است . 1


36815 آلبالو گیلاس چیدن (دَ) (مص ل .) مجازاً صفتی برای چشم وقتی که نگاه می کند، ولی نمی بیند. حالتی برای چشم شخصی که مواد نشئه زا مصرف کرده . 1


36816 آلبوم (بُ) [ فر. ] ( اِ.) مجموعه ای از عکس، تصویر، تمبر، نمونة پارچه، صفحه، نوار موسیقی و غیره، جُنگ (فره ). 1


36817 آلبومین [ فر. ] ( اِ.) ماده ای است اندک نمکین که در نباتات و حیوانات وجود دارد و بخش اعظم سفیدة تخم مرغ و سرم خون از آن تشکیل می شود. 1


36818 آلت (لَ) [ ع . ] ( اِ.) 1 - ابزار، وسیله . 2 - سبب، مایه . 3 - عضو، اندام . 4 - زین و برگ (اسب ). 5 - آلت تناسلی زن و مرد. 1


36819 آلترناتیو (تِ) [ فر. ] ( اِ.) شق یا راه حل دوم به جای شق یا راه حل اولیه، علی البدل، گزینه . 1


36820 آلتون [ تر - مغ . ] (اِ.) = التون : زر، طلا، نامی از نام های زنان و کنیزکان ترک . 1


36821 آلر (لَ) ( اِ.) سرین، کفل . 1


36822 آلرژی (لِ) [ یو. ] ( اِ.) حساسیت، نسبت به چیزی حساسیت داشتن که باعث بروز علایمی چون عطسه، تنگی نفس، کهیر حتی شوک می شود. 1


36823 آلست (لَ) ( اِ.) = آلسن : نک آلر. 1


36825 آلغ (لُ) ( اِ.) نک آله . 1


36826 آلغده (لُ د) (ص .) نک آرغده . 1


36827 آلفا [ یو. ] ( اِ.) نخستین حرف از الفبای یونانی . 1


36828 آلفا [ فر. ] (اِ.) گیاهی است از تیرة غلات که دایمی است و در شمال آفریقا و جنوب اسپانیا فراوان است . الیاف این گیاه در کاغذسازی و ساختن طناب به کار می رود؛ جلفا، الفا، جلز، علف کاغذ، پیرز، علف پیرز نیز گویند. 1


36829 آلفتن (لُ تَ) 1 - (مص م .) آشفتن، پریشان ساختن . 2 - (مص ل .) شوریده شدن، پریشان شدن . 1


36830 آلفته (لُ تِ) (ص مف .) آشفته، پریشان . 1


36831 آلنگ (لَ) ( اِ.) 1 - خندق . 2 - دیواری که بر گِرد سپاه برای محافظت درست کنند. مورچال، سنگر. 1


36832 آله (لُ) ( اِ.) 1 - عقاب، شاهین . آلوه و آلغ نیز گویند. 1


36833 آله کلو (لِ یا لَ کُ) (اِمر.) حشره ای از راستة قاب بالان که در نواحی بحرالرومی فراوان است ؛ زراریح، آلاکلنگ، اللهکلنگ نیز گفته می شود. 1


36834 آلهه (لِ هِ) [ ع . ] ( اِ.) جِ اِله ؛ خدایان، معبودان . 1


36835 آلو [ په . ] ( اِ.) درختی از تیرة گل سرخیان از دستة بادامی ها و دارای انواع متعدد از قبیل : آلو زرد، آلو سیاه، آلو قیصی و غیره . 1


36836 آلوئک (ئ َ) ( اِ.) سنگ های آهکی کوچکی که داخل سفال یا آجر پخته باشد. آلودک هم گویند. 1


36837 آلودن (دَ) [ په . ] 1 - (مص م .) آغشته کردن، آلوده کردن . 2 - (مص ل .) کثیف شدن . 1


36838 آلوده (د) (ص مف .) 1 - مالیده به چیزی، آغشته . 2 - آغشته شده، کثیف . 1


36839 آلودگی (د) (حامص .) 1 - ناپاکی، آلایش، لکه . 2 - عادت به اعمال زشت . 3 - گناه، فسق . 1


36840 آلوسن (سَ) [ یو. ] (اِ.) = آلسن : قسمی زردآلوی لطیف . 1


36841 آلومین [ فر. ] ( اِ.) یکی از ترکیبات آلومینیوم که در طبیعت به صورت بلورین موجود است . 1


36842 آلومینیوم (یُ) [ فر. ] ( اِ.) فلزی سفید و سبک است که به خوبی ورق ورق می شود. از فلزات فسادناپذیر است و علامت اختصاری آن AL می باشد. 1


36843 آلونک (نَ) ( اِ.) (عا.) خانة کوچک . 1


36844 آلوچه (اِمصغ .) نوع کوچکتر گوجه سبز که از آن ترش تر است . 1


36845 آلپر (پَ)(ص .)(عا.) نک الپر. زرنگ، شیطان، متقلب . 1


36846 آلکالویید (لْ لُ) [ فر. ] (اِ.) آلکالوییدها، قلیاییات ها، شبه قلیاها، مواد آبی ازت داری هستند که در نباتات و حیوانات وجود دارند و همة آن ها جامدند (به استثنای نیکوتین که در تنباکو موجود و مایع است .) اغلب در آب غیرمحلول و در اتر محلول می باشند. 1


36847 آلگرو (لِّ گْ رُ) [ فر. ] (ق .) تند و سبک، شدید و بانشاط . 1


36848 آلگونه (نِ) (اِمر.) سُرخاب، گلگونه، مادة سرخ رنگی که زنان به گونة خود مالند. آلغونه نیز گویند. 1


36849 آلی [ ع . ] (ص نسب .) 1 - منسوب به آلت ؛ هر جسمی که دارای آلات متعدد باشد مانند حیوانات و نباتات . 2 - مبحثی در شیمی که به بحث درباره کربن و ترکیبات آن می پردازد. 1


36850 آلی (ص نسب .)1 - سرخی .2 - سرخی نیم رنگ . 1


36851 آلیاژ [ فر. ] ( اِ.) جسمی که از ترکیب دو یا چند فلز به وسیلة ذوب کردن، به دست می آید تا مقاومت آن ها بیشتر گردد. 1


36852 آلیداد [ فر. ] (اِ.) خط کشی مدرج، دارای آلتی برای رویت و آن برای اندازه گیری زوایا به کار می رود، ذوعضادتین . 1


36853 آلیز ( اِ.) 1 - جفتک، جفته، لگد. 2 - جَست و خیز. 3 - رم، رمیدن . 1


36854 آلیزیدن (دَ) (مص ل .) جفتک زدن، لگد انداختن . آلیزدن هم گویند. 1


36855 آلیگاتور (تُ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی نهنگ آمریکایی که طول آن به 4 تا 5 متر می رسد. 1


36856 آماتور (تُ) [ فر. ] (ص . اِ.) کسی که کاری را صرفاً از روی علاقه و میل و نه برای کسب درآمد انجام دهد، غیرحرفه ای (فره ). 1


36857 آماج ( اِ.) 1 - تلی از خاک که نشانه تیر را بر روی آن قرار دهند. 2 - نشان، نشانه، هدف . 1


36858 آماجگاه (اِمر.) 1 - نشانه گاه . 2 - میدانی که نشانه را درآن قرار دهند برای تمرین تیراندازی . 1


36859 آماده (د) (ص .) حاضر، مهیّا. 1


36860 آمادگی (د) 1 - (حامص .) آماده بودن . 2 - ( اِ.) تهیه، بسیج، استعداد. 1


36861 آمار [ په . ] ( اِ.)1 - حساب، شمار. 2 - واژه ای است فارسی، برابر استاتیستیک یا احصائیه، علمی که موضوع آن طبقه بندی علمی وقایع اجتماعی است، و قاعدة آن محاسبه و نشان دادن نتیجه به صورت ارقام و اعداد است مثل شمارة جمعیت یک ده، میزان محصولات صنعتی یا کشاورزی . 1


36862 آمارگر (گَ) [ په . ] (ص .) آن که مأمور انجام دادن امور آمار است، مأمور احصائیه . 1


36863 آماریدن (دَ) (مص م .) 1 - شمردن، به حساب آوردن . 2 - اهمیت دادن، به روی خود آوردن . 1


36864 آماریلیس [ فر. ] (اِ.) گیاه پیازداری از تیرة نرگسی ها جزو تک لپه ای های رنگین جام و رنگین کاسه با گل های درشت و زیبا با بوی خوش آیند و مطبوع که به عنوان زینت در باغچه ها کاشته می شود. 1


36865 آماس ( اِ.) = آماز: ورم، برآمدگی، آماده و آماز نیز گویند. 1


36866 آماسانیدن (دَ)(مص م )ایجاد برآمدگی کردن، متورم کردن . آماهانیدن و آماهیدن هم گفته می شود. 1


36867 آماسیدن (دَ) (مص ل .) باد کردن، ورم کردن . 1


36868 آماق ( اِ.) گوشه چشم . 1


36869 آمال [ ع . ] ( اِ.) جِ امل ؛ امیدها، آرزوها. 1


36870 آمانی [ ع . ] ( اِ.) جِ امنیّت ؛ آرزوها. 1


36871 آماهانیدن (دَ) (مص م .) نک آماسانیدن . 1


36872 آماهیدن (دَ) (مص ل .) نک آماسانیدن . 1


36873 آمبولانس [ فر. ] ( اِ.) اتومبیل مخصوص جهت حمل بیماران و مجروحان به بیمارستان و یا مردگان به آرامگاه . 1


36874 آمخته (مُ تِ) (ص مف .) نک آموخته . 1


36875 آمد (مَ) (مص مر.) 1 - آمدن، رفت و آمد. 2 - بازگشت . 3 - بخت، سازگاری بخت . 1


36876 آمد داشتن ( آمد داشتن . تَ) (مص ل .) فرخنده بودن، خوش قدم بودن . 1


36877 آمد شد ( آمد شد . شُ) (مص مر.) 1 - آمد و شد، رفت و آمد. 2 - تکرار. 1


36878 آمد نیامد (مَ مَ) (مص مر.) آمد و نیامد، فرخنده بودن و نبودن . 1


36879 آمد و رفت ( آمد و رفت ُ رَ) (مص مر.) مراوده، ایاب و ذهاب، تردد. 1


36880 آمد کار ( آمد کار .) (ص .) خجستگی، فرخنده . 1


36881 آمدن (مَ دَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - رسیدن، فرا - رسیدن . 2 - آغاز کردن، شروع کردن . 3 - سر زدن، واقع شدن . 4 - گذشتن، سپری شدن . 5 - اصابت کردن، رسیدن . 6 - گنجیدن . 7 - پدیدار گشتن، پیدا شدن . 8 - شدن، گردیدن . 9 - فرض کردن . 10 - برآمدن، مقابله کردن . 1


36882 آمدگان (مَ د) ( اِ.) فرستادگان، رسولان . 1


36883 آمر (مِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) امر کننده، فرماینده . 2 - ( اِ.) روز ششم یا چهارم از ایام عجوز. 1


36884 آمر علی (مِ عَ) (اِمر.) آدم فضول که مدام دستور می دهد. 1


36885 آمرانه (مِ نِ) (ق مر.) تحکم آمیز. 1


36886 آمرزش (مُ ز) (اِمص .)بخشایش گناه از طرف خدا، مغفرت . 1


36887 آمرزنده (مُ د) (ص فا.) بخشاینده، غفور. 1


36888 آمرزگار (مُ زْ یا ز) (ص فا.) آمرزشکار. 1


36889 آمرزیدن (مُ دَ) [ په . ] (مص م .) بخشیده شدن گناه توسط خداوند. غفران، آمرزش، آمرزیش . 1


36890 آمرزیده (مُ د) (ص مف .) مرحوم، شادروان . 1


36891 آمرغ (مُ) ( اِ.) 1 - مقدار، مایه، ارج . 2 - نفع، سود. 3 - خلاصه، ذخیره . 4- اندک، کم . 1


36892 آمرغ (مُ) ( اِ.) چیز اندک . 1


36893 آمفی تآتر (تِ) [ فر. ] (اِمر.) تماشاخانه، جای اجرای نمایشنامه و تئاتر. 1


36894 آمفیبول (بُ) [ فر. ] (اِ.) یکی از سنگ هایی که از عناصر اصلی سنگ های آذرین است و مواد ترکیب کننده اش عبارت از سیلیکات - های قلیایی (کلسیم و منیزیم ) و سیلیکات - های (آهن و منگنز) می باشد. 1


36895 آمن (مَ) [ ع . ] (ص تف .) استوارتر، ایمن تر. 1


36896 آمن (مِ) [ ع . ] (اِفا.) بی بیم، بی خوف، ایمن . 1


36897 آمنه (مِ نِ یا نَ) [ ع . ] (اِ.) مؤنث آمِن ؛ نام مادر حضرت محمد(ص ). 1


36898 آمنه (مَ نِ یا نَ) (اِ.) = امنه : پشتة هیزم، پشتوارة هیزم، تودة خرمن هیزم شکافته . 1


36899 آمه (مِ) ( اِ.) دوات، جای مرکب . 1


36900 آموت ( اِ.) آشیان، آشیانه . لانة پرندگان شکاری . 1


36901 آموختن (تَ) [ په . ] (مص ل .) یاد دادن و یاد گرفتن . 1


36902 آموخته (تِ) (ص مف .)1 - یاد گرفته، تعلیم گرفته . 2 - مؤدب، فرهیخته . 3 - عادت کرده . 4 - دست آموز. 5 - مطیع . 1


36903 آموخته کردن ( آموخته کردن . کَ دَ) (مص م .) عادت دادن . 1


36904 آمودن (دَ) (مص م .) 1 - ساختن، آراستن . 2 - جادادن گوهر در انگشتر. 3 - به نخ کشیدن گوهرها و مهره ها. 4 - زینت دادن . 5 - آماده . 1


36905 آموده (د) (ص مف .) آراسته، مزین، زینت یافته . 1


36906 آموزانه (نِ) ( اِ.) شهریه . 1


36907 آموزش (ز) [ په . ] (اِمص .)1 - یاد دادن . 2 - تعلیم، تربیت . 1


36908 آموزشی (ز) (ص نسب .)1 - تعلیمی . 2 - دوستدار آموختن . 1


36909 آموزشیار (ز) ( اِ.) کسی که در دانشگاه یا مدرسة عالی تدریس می کند و مقامش پایین تر از استادیار است . 1


36910 آموزنده (زَ د) (ص فا.) 1 - معلم . 2 - کسی که از دیگری می آموزد. 1


36911 آموزه (ز) ( اِ.) درس، یک واحد آموزشی . 1


36912 آموزگار (زْ یا ز) [ په . ] (ص .) 1 - معلم . 2 - معلم مدرسة ابتدایی . 3 - اندرزگوی . 4 - پرورنده، مربی . 1


36913 آموزگان (ز یا زْ) (اِمر.)مجموعه ای از واحدهای درسی که تشکیل یک رشتة تحصیلی را می دهند و می توان در آن رشته درجة دانشگاهی گرفت . 1


36914 آموق ( اِ.) نک آماق . 1


36915 آمولن (لُ) [ معر. ] (اِ.) نشاسته، نشا. 1


36916 آمون (ص .) پر، مملو، لبالب . 1


36917 آمونیاک [ فر. ] ( اِ.) گازی است بی رنگ، با بوی تند و اشک آور که در آب حل می شود. 1


36918 آموکسی سیلین (مُ) [ انگ . ] (اِ.) داروی ضد باکتری از دسته پنی سیلین ها. 1


36919 آمپر (پِ) [ فر. ] ( اِ.) واحدی برای اندازه - گیری شدت جریان برق . ؛ آمپر کسی بالا رفتن کنایه از: خشمگین شدن وی . 1


36920 آمپرسنج ( آمپرسنج . سَ) [ فر - فا. ] اسبابی برای اندازه گیری شدت جریان الکتریکی مستقیم و متناوب که معمولاً برحسب آمپر یا میلی آمپر یا میکروآمپر درجه بندی می شود. 1


36921 آمپلی فایر (پِ یِ) [ انگ . ] ( اِ.) مجموعه یا مدار الکترونیکی برای تقویت نیرو و جریان یا ولتاژ، تقویت کننده، فزون ساز. 1


36922 آمپول [ فر. ] ( اِ.) شیشة کوچکی محتوی داروی تزریقی یا خوراکی . 1


36923 آمپی سیلین [ انگ . ] ( اِ.) دارویی از انواع پنی سیلین که برای مقابله با گروه وسیعی از باکتری ها مصرف می شود 1


36924 آمیب [ فر. ] ( اِ.) جاندار ذره بینی تک سلولی از ردة آغازیان که در آب های شیرین و جاهای مرطوب و در آب حوض ها پیدا می شود. نوعی از آن در رودة انسان تولید می گردد و باعث اسهال خونی می شود. 1


36925 آمیختن (تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - درهم کردن یا شدن، مخلوط کردن یا شدن .2 - معاشرت . 3 - همخوابگی . 4 - جفت گیری . 1


36926 آمیختگی (تِ یا تَ) (حامص .) 1 - امتزاج، اختلاط . 2 - الفت، معاشرت، خلطه، آمیزش . 1


36927 آمیز قلمدون (قَ لَ)(اِمر.) کوتاه شدة آقامیرزا قلمدان . 1 - لقبی ریشخندآمیز که به کاتبان و منشیان دورة قاجاریه می داده اند. 2 - کسی که از طریق قلم زندگی می کند، میرزا بنویس . 1


36928 آمیزش (ز) (اِمص .) 1 - آمیختگی . 2 - همنشینی، معاشرت . 3 - جِماع . 1


36929 آمیزه (ز) (ص مر.) 1 - آمیخته، مخلوط . 2 - کسی که ریش جوگندمی دارد. آمیژه هم گویند. 1


36930 آمیزه مو ( آمیزه مو .) (ص مر.) کسی که موهای سرش جوگندمی (سیاه و سفید) باشد. 1


36931 آمیزگار ( اِ.) معاشر. 1


36932 آمیزگاری (اِ مص .) حُسن معاشرت، خوش اخلاقی . 1


36933 آمیغ ( اِ.) 1 - آمیزش . 2 - مباشرت، مجامعت و نیز پسوندی که معنای آمیختگی می دهد مانند، مرگ آمیغ، زهرآمیغ . 1


36934 آمیغه (غِ) (اِمص .) 1 - آمیزش . 2 - مباشرت، مجامعت . 1


36935 آمین [ ع . ] (شب جم .) کلمه ای است که پس از دعا گویند، به معنی برآور! بپذیر! اجابت کن ! 1


36936 آن [ ع . ] ( اِ.) وقت، هنگام، زمان اندک . ج . آنات . ؛ در یک آن در یک لحظه، در یک دم . 1


36937 آن چه (چِ)(ضم . حر.) 1 - چیزی که . 2 - هر چیز. 1


36938 آن 1 - پسوند دال بر زمان : بامدادان، ناگاهان . 2 - پسوند دال بر مکان و موطن : گیلان، یونان، ایران، دیلمان . 3 - پسوند حاصل مصدر است در آخر ریشة فعل : چادردران کردن، راه جامه دران . 4 - پسوند دال بر کثرت و استمرار در آخر اسم فاعل (مرخم .): درم - ریزان، گلریزان . 5 - پسوند صفت فاعلی در آخر ریشة فعل = مفرد امر حاضر: خرامان، روان، نگران . 6 - پسوند دال بر نسبت بنوت و فرزندی : اردشیر بابکان (اردشیر پسر بابک )، خسرو قبادان (خسرو پسر قباد). 7 - پسوند دال بر جشن و آذین و شادمانی و سوگ : آشتی کنان، آینه بندان . 8 - گاه به آخر صفات پیوندد و تغییری در معنی و نوع کلمه نمی دهد: شادان، آبادان . 9 - پسوند جمع : یکی از دو علامت جمع پارسی است و آن در موارد ذیل به کار رود: الف : جانداران (انسان و حیوان ) و نام اقوام و ملل به «ان » نیز جمع بسته شوند: مردان، اسبان، ترکان . ب : بعضی اعضای بدن (که زوج و متعدد باشند) علاوه بر «ها» به «ان » نیز جمع بسته شوند: چشمان، ابروان . ج : کلمات ذیل دال بر زمان : علاوه بر «ها» به «ان » جمع بسته شوند: روزگاران، روزان، شبان . 1


36939 آن ( اِ.) از مصطلحات صوفیانه است و آن نوعی حسن و زیبایی است که قابل درک اما توصیف ناپذیر است . 1


36940 آن [ په . ] (ضم .) ضمیر اشاره برای دور. مق این . 1


36941 آن جهان (جَ)( اِ.)آخرت، جهان پس از مرگ . 1


36942 آن سر (سَ) ( اِ.) کنایه از: آن دنیا، آخرت . 1


36943 آن سری (سَ) (ص نسب .) اخروی، آخرتی ؛ مق . این سری، خدایی، الهی، غیبی . 1


36944 آن چنان (چُ) (ق .) به طور، بدان گونه . 1


36945 آن چنانی ( آن چنانی .) (ص نسب .) 1 - (کن .) دارای وضع ناشایست و نامطلوب . 2 - (عا.)مجلل، گران قیمت . 1


36946 آن کجا (کُ) (ضم موصول .) آن که، آن کس که . آن چه . 1


36947 آن گاه (ق .) 1 - آن زمان، آن وقت . 2 - پس از آن، سپس، بعد. 1


36948 آن گونه (نِ) (ق مر.) آن سان، آن وجه . 1


36949 آنابولیسم (بُ) [ فر. ] (اِ.) فرایندهای شیمیایی ترکیبی در موجودات زنده، فراگشت . (فره ). 1


36951 آناتومی (تُ) [ لا. ] کالبدشناسی، بررسی عملی و تجربی شکل و ساختار میکروسکوپی بخش های گوناگون بدن، تشریح . (فره ). 1


36952 آنارشی [ فر. ] ( اِ.)1 - اغتشاش، هرج و مرج، بی نظمی، بی سروسامانی . 2 - خودسری مردم، وضع مملکتی که قانون نداشته باشد. 1


36953 آنارشیسم [ فر. ] ( اِ.) هرج و مرج طلبی، نوعی فلسفه سیاسی که مبنای آن بر یک جامعة بدون حکومت قرار گرفته است . 1


36954 آناس [ ع . ] ( اِ.) جمع انسان . 1


36955 آنالوگ (لُ) [ فر ] (ص .) ویژگی سیگنال یا دستگاهی که با کمیت هایی سروکار دارد که پیوسته تغییر می کند. مق . دیجیتال . 1


36956 آنالیز [ فر. ] ( اِ.) 1 - عمل تجزیه فیزیکی یا منطقی جسم، تجزیه . 2 - شاخه ای از علم ریاضی که به مطالعة رفتار توابع از نظر حد و پیوستگی و مشتق پذیری و غیره می پردازد. 3 - فهرست بندی داده های یک مسئله و داده های دیگر مربوط به آن و سپس جست و جوی هدف با مشخص کردن مراحلی که باید طی کرد و سرانجام توجیه نتیجه، تحلیل . (فره ). 1


36957 آنام [ ع . ] ( اِ.) نام، مخلوق، آفریده شدگان . 1


36958 آناناس [ فر. ] ( اِ.) درخت کوچکی که در آمریکا و بعضی کشورهای اروپایی می روید. برگ هایش دراز و گل هایش خوشه ای است، میوه اش درشت و لذیذ است . از آن کمپوت، مربا و ترشی هم درست می کنند، عین الناس، قشطه . 1


36959 آناً (نَ نْ) [ ع . ] (ق .) همان دم، در یک لحظه . 1


36960 آنتراکت (تِ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - فاصله بین دو پردة نمایش، میان پرده . 2 - وقفة کوتاهی که در مدت انجام یک کار بلند و طولانی ایجاد می شود. 1


36961 آنتریک (تِ) [ ازفر. ] ( اِمص .) 1 - تحریک، توطئه . 2 - ماجرای هیجان انگیز در یک داستان و نمایش یا فیلم که باعث جلب توجه یا علاقه می شود. 1


36962 آنتن (تِ) [ فر. ] ( اِ.)دستگاهی برای پخش یا دریافت امواج الکترومغناطیسی . 1


36963 آنتی بیوتیک [ فر. ] (اِمر.) به ماده ای که مانع ادامة حیات و تکثیر و رشد دسته ای از باکتری ها و عوامل بیماری زا شود گویند، پادزهر، پادزیست (فره ). 1


36964 آنتی تز (تِ) [ فر. ] ( اِ.) دومین طرف از مجموعة تز، آنتی تز و سنتز، وجود یا قضیه ای که در برابر تز قرار می گیرد یا آن را نقض می کند، برابرنهاد. 1


36965 آنتی هیستامین [ انگ . ] (اِ.) دارویی که بازدارندة برخی آثار هیستامین به ویژه نقش آلرژی زای آن باشد، ضد هیستامین . (فره ). 1


36966 آنتیک [ فر. ] (ص .) 1 - دیرینه، باستانی، عتیقه (فره ). 2 - (عا.) باارزش، قیمتی . 3 - (عا.) بسیار بد، سخت زشت و کریه . 1


36967 آنجا ( اِ.) آن مکان، مکان مورد اشاره یا مورد نظر. 1


36968 آند (نُ دْ) [ انگ . ] ( اِ.) مسیری که جریان برق مثبت طی می کند تا در قطب منفی وارد الکترولیت شود. اصطلاحاً قطب مثبت . 1


36969 آندوتوکسین (دُ تُ) [ فر. ] (اِ.) سمی که در باکتری وجود دارد و تنها پس از تجزیه یا مردن یا متلاشی شدن یاختة باکتریایی آزاد می شود، درون زهرابه . (فره ). 1


36970 آندودرم (دُ د رْ) [ فر. ] (اِ.) 1 - درونی ترین لایه از سه لایة زایندة اولیة جنین جانور که بخشی از لولة گوارش و ریه ها و ساختارهای مربوط از آن پدید آید. 2 - درونی ترین لایة پوست که مانند غلافی بافت آوندی ریشه ها و برخی ساقه ها را در برگیرد، درون پوست . (فره ). 1


36971 آندوسپرم (دُ پِ) [ فر. ] (اِ.) قسمتی از بذر که مواد غذایی مورد نیاز جنین را تأمین کند، خورش . (فره ). 1


36972 آندوسکوپی (دُ سْ کُ) [ فر. ] (اِمص .) معاینة مجراها و حفره های داخلی بدن با درون بین (آندوسکوپ )، درون بینی . (فره ). 1


36973 آندون (ق .) 1 - آن جا. 2 - بدان سوی، بدان جهت . 3 - آنچنان . 1


36974 آنرمال (نُ) [ فر. ] (ص .) نابهنجار، غیرعادی . 1


36975 آنزیم [ فر. ] (اِ.) گروهی از پروتئین های کاتالیزی که یاخته های زنده آن ها را تولید می کنند و حد واسط فرایندهای شیمیایی حیات هستند، زی مایه . (فره .) 1


36976 آنسه [ ع . آنسة ] (اِفا.) مؤنث آنس، زن نیکو، خانم . ج . اوانس، آنسات . 1


36977 آنسیلین (اِ.) مایعی است بی رنگ و با بوی نامطبوع که در هوا کدر می شود و در آب کم محلول است و آن یکی از ترکیبات بنزین است و نشانة آن در شیمی 2 NH 5 H 6 C است . اگر مخلوط نیترو بنزین و برادة آهن و اسید استیک را تقطیر کنیم، آتیلین به دست می آید. 1


36978 آنسیکلوپدی (لُ پِ) [ فر. ] ( اِ.) = انسیکلوپدی : دایرة المعارف، کتابی که تمام لغات و اصطلاحات علمی و ادبی یک زبان به ترتیب حروف هجا در آن نوشته شده است . 1


36979 آنفارکتوس [ فر. ] ( اِ.) قسمتی از بافت (قلب یا کلیه ) که شریان مشروب کنندة آن بسته باشد. 1


37060 آواشناسی (شَ) (حامص .) صوت شناسی، مطالعه و توصیف علمی آواهای زبان . 1


37068 آوخ (وَ) ( اِ.) نصیب، قسمت، بهره . 1


36980 آنفولانزا (فُ) [ فر. ] ( اِ.)نوعی بیماری ویروسی مسری که نشانه های آن سردرد، تب، کم اشتهایی، ضعف و کوفتگی عمومی، سرفه و عطسه است . 1


36981 آنه (نِ یا نَ) (پس .) 1 - پسوند ساختن قید از صفت : مردانه، دلیرانه . 2 - گاه به آخر اسم و صفت ملحق گردد به معنای ذیل : مانند، مثل، لایق، متعلق به، منسوب به، در حال، در وقت، به صفت . 1


36982 آنوریسم (نِ) [ یو. ] (اِ.) غدة متشکل از خون که غالباً به شریان مربوط است و محتویات آن ممکن است خون مایع یا خون منعقد باشد؛ آنوریسما و انوریسم نیز گویند. 1


36983 آنچ ( اِ اشاره مر. حر ربط .) مخفف آن چه . 1


36984 آنچت (چِ) (اِ اشاره مر + ضم .) مخفف آن چه تو را. 1


36985 آنژین [ فر. ] ( اِ.) گلو درد چرکی که با تب همراه است . 1


36986 آنژیوکت (یُ کَ) [ انگ . ] (اِ.) لولة لاستیکی باریکی که در مسیر رگ قرار می دهند و مایعات درمانی نظیر سرم را از طریق آن به بیمار می دهند. 1


36987 آنژیوگرافی (یُ گِ) [ فر. ] (اِمص .) تصویر - برداری از رگ ها با استفاده از اشعة ایکس همراه با تزریق مواد رنگی به خون برای پی بردن به نقایص موجود در رگ ها، رگ نگاری (فره ). 1


36988 آنک (نَ) کلمه ای است دال بر اشاره به دور اعم از مکان و زمان . مق اینک . 1


36990 آنگلوفیل (لُ) [ فر. ] (ص . اِ.) کسی که طرف دار انگلستان است، انگلیس دوست . 1


36991 آنیلین [ فر. ] (اِ .) مایعی است بی رنگ و با بوی نامطبوع که در هوا کدر می شود و درآب کم محلول است و آن یکی از ترکیبات بنزین است و نشانة آن در شیمی 2 NH 5 H 6 C است . 1


36992 آنین ( اِ.) خُم کوچک سفالین که دوغ را در آن می ریختند و آرام آرام تکان می دادند تا کره از آن جدا شود. 1


36993 آنیه [ ع . ] ( اِ.) جِ اناء؛ ظرف ها، آبدان ها. 1


36994 آنیون (یُ) [ فر. ] (اِ.) یون مثبت . مق . کاتیون . 1


36995 آه (صت .) کلمه ای است که برای نشان دادن درد، رنج، اسف و اندوه به کار می برند. آوه، آوخ، آخ و وای نیز گویند. ؛ آه در بساط نداشتن کنایه از: از هر گونه امکان مالی محروم بودن . 1


36996 آهار ( اِ.)مایعی که از نشاسته یا کتیرا درست می کنند و به پارچه می زنند تا سفت و براق شود. 1


36997 آهار (اِ.) گیاهی از تیرة مرکبان جزو دستة پیوسته گلبرگ ها که اصل آن از مکزیک است و دارای گونه های متعدد زینتی است . 1


36998 آهار مهره (مُ رِ) (اِمر.) آهار زدن و با مهره روشن و صیقلی کردن . 1


36999 آهاردن (دَ) (مص م .) آهار زدن . آهار کردن . 1


37000 آهازیدن (دَ) (مص م .) آهیختن، آختن، برکشیدن . 1


37001 آهان (صت .) آره، بلی . 1


37002 آهای (شب جم .) (عا.) 1 - حرف ندا؛ آی . 2 - علامت تحذیراست :مراقب باش، برحذر باش . 1


37003 آهرمن (هَ مَ) ( اِ.) نک اهریمن . 1


37004 آهرمنی (هَ مَ) نک اهریمنی . 1


37005 آهریمن (هَ مَ) ( اِ.) نک اهریمن . 1


37006 آهسته (هِ تِ) (ص . ق .) 1 - کند. 2 - آرام، ساکت . 3 - مهربان . 4 - باوقار. 5 - بردبار. 1


37007 آهسته کار ( آهسته کار .) (ص .) نرم خو، ملایم . 1


37008 آهستگی (هِ تِ)(حامص .) 1 - کندی . 2 - درنگ . 3 - ملایمت، مدارا. 4 - وقار. 5 - شکیبایی . 1


37009 آهستگی کردن ( آهستگی کردن . کَ دَ)(مص ل .) به نرمی رفتار کردن . 1


37010 آهل (هِ) [ ع . ] (ص .) مردی که زن و فرزند داشته باشد. 1


37011 آهمند (هُ مَ)(ص مر.) 1 - آهومند، گناهکار، عاصی . 2 - معیوب . 3 - دروغگو. 1


37012 آهن (هُ) ( اِ.) آهون، نقب . 1


37013 آهن (هَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - فلزی است چکش خور که از معادن استخراج می شود و غالباً به شکل اکسید یا کربنات یا سولفوردوفرو وجود دارد و آن ها را در کوره می گدازند و آهن خالص به دست می آورند و آن جسمی است سخت و محکم . 2 - شمشیر، تیغ . 3 - زنجیر. 4 - هر سلاح آهنین . 1


37014 آهن جامه (هَ. مِ) (اِمر.) ورق نازک آهنی که به وسیلة آن تخته های صندوق های چوبی را به هم متصل می کردند. 1


37015 آهن جفت ( آهن جفت . جُ) (اِمر.) گاوآهن . 1


37016 آهن خا (ی ) (هَ) (ص مر.) 1 - کسی که آهن را با دندان نرم کند. 2 - کنایه از: اسب سرکش و پرزور. 1


37017 آهن داغ ( آهن داغ .) (اِمر.) 1 - داغ کردن بخشی از پوست تن جانور با آهن تفته برای نشان گذاشتن یا مداوا. 2 - فرو بردن آهن تفته در آب . 1


37062 آوام ( اِ.) رنگ، لون . اوام نیز گویند. 1


37063 آوانتاژ [ فر. ] ( اِمص .) نادیده گرفتن خطاهای کوچک در برخی از بازی های گروهی . 1


37065 آوانویسی (نِ) (حامص .) نوشتن آواهای زبان که در آن تمام آواهای زبان که تلفظ و به وسیلة گوش دریافت می شوند با استفاده از نشانه های قراردادی بر کاغذ نوشته می شود، آوانگاری . 1


37067 آواکس [ انگ . A.W.A.C.S ] ( اِ.)1 - دستگاهی مراقبت کننده جهت ردگیری هواپیماهای دشمن که در هواپیمای خودی نصب می کنند. 2 - ( عا.) خبرچین . 1


37069 آور (و َ ) 1 - ( اِ.)یقین . 2 - (ق .) براستی، بی گمان . 1


37318 ابروکن ( ابروکن . کَ) (ص فا. اِمر.) موچینه، منقاش . 1


37018 آهن ربا ( آهن ربا . رُ) (اِفا. اِمر.) 1 - هر جسمی که آهن، فولاد، و نیکل را به طرف خود جذب کند. ؛ آهن ربا ی القایی جسمی که در اثر مجاورت با آهن ربا خاصیت آهن ربایی پیدا کند. ؛ آهن ربا ی الکتریکی (برقی ) میلة آهنی که سیم روپوش داری را چندین بار دور آن پیچیده باشند و همین که جریان برق را از سیم روپوش دار عبور دهند، میلة آهن خاصیت آهن ربایی پیدا می کند و با قطع جریان الکتریسته دوباره این خاصیت را از دست می دهد. ؛ آهن ربا ی آهن ربا طبیعی اکسید مغناطیسی آهن است که در طبیعت ایجاد می شود. ؛ آهن ربا ی مصنوی جسمی است آهنی یا فولادی که به وسیلة مالش دادن به آهن ربای طبیعی یا آهن ربای مصنوعی دیگر یا به وسیلة جریان برق خاصیت آهن ربایی پیدا کند. 2 - آلتی است چهارپهلو که کمر آن خمیده و دو سر آن با هم موازی و هم سطح هستند و در خاتم سازی از آن استفاده می شود. 1


37019 آهن رگ ( آهن رگ . رَ) (ص مر.) اسب قوی، اسب پرزور. 1


37020 آهن پاره (هَ. رِ) (اِمر.) 1 - تکه ای از آهن . 2 - (عا.) هر یک از قطعات ماشین مستعمل و دور انداختنی، اتومبیل کهنه . 1


37021 آهن پوش ( آهن پوش .) (ص مر.) کسی که زره آهنین به تن دارد. 1


37022 آهن گذار (هَ. گُ) (ص مر.) کسی که تیر را از آهن بگذراند. 1


37023 آهنج (هَ) (ص فا.) در ترکیب با کلمات معنای «بیرون آورنده » «برکشنده » می دهد مانند: میخ آهنج، جان آهنج . 1


37024 آهنجیدن (هَ دَ) [ په . ] (مص م .)1 - بیرون آوردن . 2 - کندن، برکندن . 1


37025 آهنگ (هَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - قصد، عزم . 2 - حمله، صولت . 3 - نوا، لحن . 4 - فحوی، مفاد. 5 - سان، گونه، روش . 6 - قطعة موسیقی . 7 - هر صدای موزون . 8 - میزان تغییر چیزی در طول زمان، روند. 1


37026 آهنگ کردن (هَ. ک دَ) (مص ل .) قصد کردن، عزم کردن . 1


37027 آهنگر ( آهنگر . گَ) [ په . ] ( اِ. ص .) کسی که پیشه اش ساختن آلات و ادوات آهنی است، حداد. 1


37028 آهنگساز (هَ)(اِ. ص .) سازنده آهنگ، موسیقی - دانی که آهنگ بساز د. 1


37029 آهنگی (هَ) (ص .) جنگی، جنگجو. 1


37030 آهنین (هَ) (ص نسب .) 1 - آهنی، از جنس آهن . 2 - (کن .) بسیار توانا و قوی . 1


37031 آهو [ په . ] 1 - ( اِ.) عیب، نقص . 2 - بیماری، مرض . 3 - (ص .) بد، ناپسند. 1


37032 آهو بره (بَ رِّ) (اِمر.) بچة آهو. 1


37033 آهو [ په . ] ( اِ.) جانوری از خانوادة تهی - شاخان، جزو راستة نشخوارکنندگان که اقسام مختلف دارد و عموماً دوندة بسیار سریع و چابک و دارای دست و پای بلند و چشمان زیباست، غزال، مارال . ؛ پشت آهو بسته بودن کنایه از: دور از دسترس بودن . 1


37034 آهوانگیز (اَ) (ص فا.) کسی که شکار را به سوی شکارچی هدایت می کند. 1


37035 آهوتک (تَ)(ص مر.) 1 - اسب تندرو، آهودو نیز گویند. 2 - هر حیوانی که مانند آهو بدود. 1


37036 آهودل (د) (ص مر.) ترسو، بزدل . 1


37037 آهوفغند (فَ غَ) (ص مر.) آهوجه ؛ آنکه مانند آهو جست و خیز کند. 1


37038 آهومند (مَ) (ص مر.) 1 - مریض، بیمار. 2 - معیوب، ناقص . 1


37039 آهون ( اِ.) رخنه، نقب . 1


37040 آهون بر (بُ) (ص مر.) نقب زن . 1


37041 آهوپا (ی ) (ص مر.) بنا یا خانة شش پهلو، خانة شش ضلعی . 1


37042 آهوچشم (چَ) (ص مر.) آن که چشمی مانند آهو دارد. 1


37043 آهک (هَ)( اِ.) 1 - اکسید کلیسم، جسمی است سفید، جذب کنندة رطوبت که از پخته شدن سنگ آهک به دست می آید. 2 - نوره، واجبی . 1


37044 آهیانه (نِ) ( اِ.) 1 - کاسة سر، جمجمه 2 - کام، دهان . 1


37045 آهیختن (تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - آهختن، آختن، برکشیدن ؛ بیرون کشیدن چیزی مانند شمشیر، تیغ . 2 - بلند کردن، برافراشتن . 3 - صف کشیدن . 4 - راست کردن، قائم کردن، محکم کردن، استوار کردن . 1


37047 آوا ( اِ.) آواز، بانگ . 1


37048 آواخ (شب جم .) =آوخ : 1 - کلمة افسوس، آه و آی . 2 - دریغا. 1


37049 آوار 1 - (ص .) آزار، رنج، ستم . 2 - خراب، ویران . 3 - ( اِ.) هرج و مرج، بی نظمی . 4 - غارت، چپاول . 5 - دربه در، آواره . 1


37050 آوار ( اِ.) 1 - گرد و غبار و خاک . 2 - فرو ریختن دیوار و سقف . 1


37051 آوار شدن (شُ)(مص ل .)1 - خراب شدن، فرو ریختن . 2 - (عا.) وارد شدن ناگها نیِ تعداد زیادی مهمان بر کسی . 1


37052 آواره (رِ) 1 - (ص .) بی خانمان، دربه در. 2 - گم گشته . 3 - فراری . 4 - پراکنده، پریشان . 5 - ( اِ.) ستم، آزار. 1


37053 آوارگی (رِ) (حامص .) 1 - بی خانمانی، بی - منزلی . 2 - سرگردانی، پریشانی . 1


37054 آواز ( اِ.) 1 - آوا، بانگ . 2 - نغمه، سرود، آهنگ . 3 - هر یک از دستگاه های موسیقی و گوشه های آن . 1


37055 آواز دادن (دَ) (مص ل .) صدا کردن، فرا - خواندن . 1


37056 آوازه (ز) ( اِ.) 1 - صیت، شهرت . 2 - صوت، آوا. 3 - نغمه، ترانه . 1


37057 آوازه افگندن ( آوازه . اَ گَ دَ) (مص م .) 1 - شهرت دادن . 2 - شایعه کردن . 1


37058 آوازه خوان ( آوازه خوان . خا) (ص فا. ص مر.) کسی که آواز خواند، خوانندة حرفه ای . 1


37059 آوازه شدن ( آوازه شدن . شُ دَ) (مص ل .) 1 - شهره شدن . 2 - مایة عبرت گشتن . 1


37061 آوام ( اِ.) وام، دین . اَوام هم گویند. 1


37070 آورتا (وُ) (اِ.) = آورت : سرخ رگی که در انسان از بطن چپ قلب خارج می شود و آن تنة اصلی و عمومی سرخ رگ های دیگر بدن است و به دو قسمت سینه ای و شکمی تقسیم گردد و خون روشن (اکسیژن دار) در آن جاری است ؛ بزرگ سرخ رگ بدن، ام الشرایین، آورت، آورطی، ارطی نیز گفته می شود. 1


37071 آورد (وَ) 1 - ( اِ.)جنگ، نبرد. 2 - پسوندی که معنای آورده شده می دهد. آب آورد، بادآورد. 1


37072 آوردجو (وَ) (ص فا.) آوردجوی، جنگجو، جنگاور، آوردخواه . 1


37073 آوردن (وَ یا وُ دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - چیزی یا کسی را از جایی به جای دیگر رساندن . 2 - کردن . 3 - روایت کردن، حکایت گفتن . 4 - زاییدن، به دنیا آوردن . 5 - ارزیدن . 1


37074 آوردگاه ( آوردگاه .) (اِمر.) آوردگه، میدان جنگ، عرصة کارزار. 1


37075 آوردگه ( آوردگه . گَ) (اِمر.) نک آوردگاه . 1


37076 آوردیدن (وَ دَ) (مص ل .) جنگ کردن، نبرد کردن . 1


37077 آورنجن (وَ رَ جَ) (اِمر.) 1 - دست بند، دست برنجن . 2 - خلخال، پای آورنجن . 1


37078 آورند (رَ) ( اِ.) نک اروند. 1


37079 آوره (رَ) (اِمر.) معبر آب، آبراهه . 1


37080 آوره (رِ) ( اِ.) ابره، رویه، رویة لباس . 1


37081 آورک (وَ رَ) ( اِ.) اورک . تاب، تاب خوردن . 1


37082 آوری (وَ) 1 - (ص نسب .) باورمند، معتقد. 2 - یقین، درست . 3 - ( اِ.) ایمان، باور. 1


37083 آوریدن (وَ دَ) (مص م .) نک آوردن . 1


37084 آوریل [ فر. ] ( اِ.) چهارمین ماه از سال میلادی . 1


37085 آوشن (شَ) ( اِ.) آویشن . 1


37087 آوند (وَ) [ په . ] ( اِ.) 1 - ظرف . 2 - کوزة آب یا شراب . 3 - لوله هایی که شیرة خام را از ریشه به برگ ها می رساند. 1


37088 آوند ( آوند .) ( اِ.) دلیل، برهان . 1


37089 آونگ (وَ) ( اِ.) 1 - ریسمانی که خوشه های انگور و دیگر میوه ها را به آن می بندند و از سقف می آویزند تا فاسد نشود. 2 - هر چیز آویخته، معلق . 3 - جسم سنگینی که گرد محور ثابتی حرکت کند، مانند پاندول ساعت . 1


37090 آونگان (وَ) (ص فا.) آویخته، معلق، آونگ . 1


37091 آونگون (وَ) (ص فا.) معلق، آویخته . 1


37092 آوه (وَ) ( اِ.)1 - کوره ای که در آن خشت و آهک و مانند آن می پختند.2 - نقشی به شکل زنجیر که بر حاشیه چیزی بکشند یا بدوزند. 1


37093 آوه ( آوه .) (شب جم .) «کلمة افسوس » دریغ، افسوس . 1


37094 آویختن (تَ) [ په . ] 1 - (مص م .) آویزان کردن . 2 - فرو گذاشتن، پایین انداختن . 3 - حمایل کردن . 4 - دار زدن . 5 - (مص ل .) آویزان شدن . 6 - جنگیدن . 7 - چنگ زدن، تمسک جستن . 1


37095 آویخته (تِ) (ص مف .) 1 - آویزان شده، معلق . 2 - چنگ زده، تمسک جُسته . 3 - مورد سؤال قرار گرفته . 1


37096 آویز 1 - (ص فا.) در ترکیب با برخی کلمات معنی آویزنده می دهد: دست آویز، دل آویز. 2 - ( اِ.) جنگ، نبرد. 3 - جواهری که بر حلقة گوشواره بیاویزند. 4 - بلور و مانند آن که برای زینت به چلچراغ بیآویزند. 5 - منگوله، شرابه . 6 - گیاهی زینتی با گل های قرمز. 1


37097 آویزان (ص فا.) 1 - معلق، آویخته . 2 - در حال جنگ و گریز. 1


37098 آویزان شدن (شُ دَ)(مص ل .)(عا.) 1 - مزاحم کسی شدن . 2 - سور زدن، ط فیلی بودن . 1


37099 آویزش (ز ِ) (اِمص .) 1 - آویختن . 2 - تعلق، پیوستگی . 3 - جنگ، نبرد. 1


37100 آویزه (ز) (اِمر.) 1 - گوشواره . 2 - آپاندیس . 1


37101 آویزه بند ( آویزه بند . بَ) ( اِ.) بند ناف . 1


37102 آویزون ( اِ.) آویزان، کنایه از: آدم مزاحم . 1


37103 آویزگان ( اِ.) پناه، مستمسک . 1


37104 آویشن (شَ)( اِ.)گیاهی است معطر و صحرایی با گل های سفید و برگ های کوچک شبیه نعناع . آویشم، آویشه، آویشنه یا آوشن هم گویند. 1


37105 آویژه (ژِ) (ص . اِ.) 1 - ویژه، خالص . 2 - معشوق، یار یا دوست نزدیک . 1


37106 آپ تو دیت (د یْ) [ انگ . ] (اِمص .) روزآمد کردن، نو یا امروزی کردن، طبق روز درآوردن، در جریان آخرین اطلاعات گذاشتن . 1


37107 آپ گریت (گِ رِ یْ) [ انگ . ] (اِمص .) ترفیع یا ارتقا دادن . (بیشتر در مورد کامپیوتر و برنامه های کامپیوتری و برخی قطعات الکترونیکی به کار می رود). 1


37108 آپارات [ روس . ] ( اِ.) 1 - دستگاه، ابزار، ماشین . 2 - دوربین عکاسی . 3 - دستگاه نمایش فیلم . 4 - دستگاه تعمیر و اصلاح لاستیک اتومبیل . 1


37109 آپارتاید [ انگ . ] ( اِ.) سیاستی که براساس آن یک نژاد از نژاد دیگر جدا نگه داشته می شود و از امتیازات کمتری بهره می برد. 1


37110 آپارتمان (تِ) [ فر. ] ( اِ.) 1 - ساختمان، عمارت . 2 - ساختمان مجزا و مستقل . 1


37111 آپارتی (ص .) بی شرم، حقه باز. 1


37112 آپاندیسیت [ فر. ] ( اِ.) = آپاندیس : ورم ضمیمة رودة کور که بسیار دردناک و گاه کشنده است، آویزه آماس . (فره ). 1


37114 آچار ( اِ.) 1 - تُرشی، چاشنی . 2 - زمین پست و بلند و سراشیب . 3 - درهم آمیخته . 1


37163 آکواریوم [ فر. ] ( اِ.) مخزن شیشه ای که در آن آب می ریزند و انواع ماهی زینتی را در آن نگه داری می کنند، آبزی دان . (فره ). 1


37115 آچار [ تر. ] ( اِ.) آلتی فلزی که به وسیلة آن مهره های آهنین را باز کنند یا ببندند و انواع مختلف دارد: چهارسو، دو سر، شمع، شلاقی، آلن و غیره . 1


37116 آچار فرانسه (فَ س ِ) [ تر - فر. ] (اِ.) 1 - آچار یک دسته با یک فکِ ثابت و یک فکِ متحرک . 2 - (عا.) مجازاً به شخصی گویند که در کارهای مختلف (معمولاً فنی ) وارد است . 1


37117 آچاردن (دَ) (مص ل .) 1 - درهم آمیختن . 2 - چاشنی به خوراک زدن . 1


37118 آچارکشی (کِ) [ تر - فا. ] (حامص .) وارسی شل یا سفت بودن پیچ و مهره ها و سفت کردن پیچ های شُل به ویژه در خودروها. 1


37119 آچمز (مَ) [ تر. ] ( اِ.)اصطلاحی است درشطرنج، و حالت مهره ای که اگر آن را از جوار شاه بردارند، شاه کیش می شود. 1


37120 آژان [ فر. ] ( اِ.) 1 - نماینده، کارگزار. 2 - پاسبان . 1


37121 آژانس [ فر. ] ( اِ.) 1 - نمایندگی . 2 - کارگزار. 3 - بنگاه (فره ) ؛ آژانس خبری مؤسسه ای که خبر را جمع و منتشر می کند. 1


37123 آژدار (ص .) دارای ردیفی از سوراخ های پی در پی روی سربرگ و تمبر و فیلم و مانند آن (فره )، پرفراژ. 1


37124 آژده (د) (ص مف .) آژیده، آجیده . 1


37125 آژغ (ژُ) ( اِ.) = آژوغ : نک ازغ . 1


37126 آژفنداک (فَ)( اِ.) قوس قزح، رنگین کمان . 1


37127 آژند (ژَ) ( اِ.) 1 - رسوب گل و لای . 2 - ملاط . 1


37128 آژندن (ژَ دَ) (مص ل .) ملاط کشیدن بین دو خشت یا سنگ . 1


37129 آژندیدن (ژَ دَ) (مص م .) نک آژندن . 1


37130 آژنگ (ژَ) ( اِ.) 1 - چین و شکن روی پوست . 2 - گره، خم . 3 - چروکی که در جامه افتد. 4 - موج کوچک . 1


37131 آژگن (گِ) ( اِ.) درِ مشبک، درِ سوراخ سوراخ . 1


37132 آژیانه (نِ) ( اِ.) سنگ فرش . 1


37133 آژیدن (دَ) (مص م .) = آژدن : آجیدن . 1


37134 آژیده (د) (ص مف .) آجیده . 1


37135 آژیر 1 - (ص .) زیرک، محتاط . 2 - قوی، توانا. 3 - برحذر کننده، پرهیزگار. 4 - غلبه . 5 - ( اِ.) فریاد. 6 - اعلام خطر. 7 - آماده، مهیا. 8 - قوت . 1


37136 آژیرنده (رَ د) (ص فا.) آگاه کننده . 1


37137 آژیریدن (دَ) (مص م .) 1 - هوشیار کردن . 2 - خبردار کردن . 3 - فریاد زدن . 1


37138 آژینه (نِ) ( اِ.) آزینه ؛ آلتی فولادی شبیه به تیشه که با آن سنگ آسیا را دندانه دار و تیز می کردند. آسیازنه، آسیاژن نیز گویند. 1


37139 آک ( اِ.) آسیب، آفت . 1


37140 آکادمی (د) [ فر. ] ( اِ.) فرهنگستان، آکادمی نام باغی بوده در آتن که افلاطون در آن تدریس می کرد و کم کم با گذشت زمان معنای انجمن علمی یا فرهنگستان را به خود گرفت . 1


37141 آکادمیک ( آکادمیک .) [ فر. ] (اِ.) مبتنی بر علم، علمی، عالمانه . (فره ). 1


37142 آکاردئون (د ئ ُ) [ فر. ] ( اِ.) از ابزار موسیقی با بدنه ای چین دار، دارای زبانه های فلزی، که به ارتعاش درمی آیند و آن را به وسیلة سر انگشتان نوازند. 1