47385 خوش رکاب ( خوش رکاب . رِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) مرکوبی که نیکو سواری دهد و تند رود. 1


47386 خوش مزه ( خوش مزه . مَ ز) (ص مر.) آن چه که دارای طعم و مزة نیک باشد. 1


47387 خوش نشین ( خوش نشین . نِ) (ص فا.) 1 - آن که در هر جا خوشش آید بنشیند و اقامت گزیند. 2 - در اصطلاح کشاورزی آن عده از اهالی ده که نه مالک به حساب آیند و نه زارع . 3 - به مستأجر نیز اصطلاحاً خوش نشین می گویند. 1


47388 خوش یمن (خُ. یُ) [ فا - ع . ] (ص مر.) خجسته . 1


47389 خوشاب ( خُ ) (ص مر.) 1 - آبدار. 2 - تر و تازه . 1


47390 خوشانیدن ( خُ دَ) (مص م .) خشک کردن . 1


47391 خوشباش (خُ) (اِمر.) تهنیت، تبریک . 1


47392 خوشبخت ( خوشبخت . بَ) (ص مر.) نیک بخت، خوش اقبال . 1


47393 خوشدلی ( خوشدلی . د) (حامص .) شادی، سرور. 1


47394 خوشنوا ( خوشنوا . نَ)(ص مر.) خوش آواز، خوش - نغمه . 1


47395 خوشنویس ( خوشنویس . نِ) (ص فا.) خطّاط . 1


47396 خوشه (ش ) (اِ.) 1 - چندین دانة میوه که به هم پیوسته و از شاخة درخت یا ساقة گیاه آویزان باشد. 2 - سُنبله، ششمین بُرج از بروج دوازده گانه که خورشید در حرکت ظاهری خود شهریور ماه در این برج دیده می شود. 1


47397 خوشه چین ( خوشه چین .)(ص فا.)1 - آن که خوشه های غلات یامیوه های درختان را می چیند. 2 - آن که پس از درو و جمع آوری محصول خوشه های باقی مانده را برای خود جمع می کند. 3 - آن که از هرجا چیزی (مادی یا معنوی ) برای خود اندوخته کند. 1


47398 خوشگل ( خوشگل . گِ) (ص مر.) زیبا، قشنگ . 1


47399 خوشگوار ( خوشگوار . گُ) (ص فا.) خوش مزه، گوارا. 1


47400 خوشی (خُ) (حامص .) 1 - نیکی، خوبی . 2 - شادمانی . 1


47401 خوشیدن (دَ) [ په . ] (مص ل .) خشک شدن، خشکیدن . 1


47402 خوشیده (د) (ص مف .) خشک شده، خشکیده . 1


47403 خوص [ ع . ] (اِ.) برگ درخت خرما. 1


47404 خوض (خُ) [ ع . ] (مص م .) 1 - فرو رفتن در آب . 2 - در فکر فرو رفتن . 1


47405 خوف (خُ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) بیمناکی . 2 - (اِ.) ترس، بیم . 1


47406 خوفناک ( خوفناک .) [ ع - فا. ] (ص مر.) ترسناک، مهیب . 1


47407 خول (خَ وَ) [ ع . ] (اِ.) خَدَم و حَشَم . 1


47408 خول (اِ.) پرنده ای است کوچک و خوش آواز و تیزپرواز. 1


47409 خول (خَ) [ ع . ] (مص ل .) نیک پرستاری کردن . 1


47410 خون [ په . ] (اِ.) مایعی سرخ رنگ که در رگ های بدن جانوران جریان دارد و تغذیة بدن از آن تأمین می شود. خون مرکب از گلبول های سرخ و سفید است . ؛ خون به پا کردن کنایه از: جنگ و جدال سخت و خونین برپا کردن . ؛ خون خود را کثیف کردن کنایه از: عصبانی شدن . 1


47411 خون آشام (ص فا.) 1 - خونخوار. 2 - بی رحم، سنگ دل . 1


47412 خون افشان (اَ) (ص فا.) خونریز، بی رحم . 1


47413 خون سیاوش (نِ وُ) (اِمر.) نک خون سیاوشان . 1


47414 خون سیاوشان (وُ) (اِمر.) صمغی است سرخ رنگ از درخت شیان که بومی هند و حبشه و زنگبار می باشد. 1


47415 خون کردن (کَ دَ) (مص ل .) قتل کردن . 1


47416 خون گرم (گَ) (ص مر.) 1 - جانوری که خونش گرم باشد. 2 - کنایه از: بامحبت . 1


47417 خوناب (اِمر.) 1 - خون آمیخته به آب . 2 - اشک خونین . 1


47418 خونابه (ب) (اِمر.) 1 - خون آمیخته به آب . 2 - اشک خونین . 3 - مایعی که پس از انعقاد خون روی آن می ماند. 1


47419 خونبها (بَ) (اِمر.) دیه، پولی که در ازای خون مقتول به بازماندگان او دهند. 1


47420 خونخواهی (خا) (حامص .) انتقام، کینه جویی . 1


47421 خوند (خُ) (اِمر.) = خداوند: خداوند، امیر، مخدوم . 1


47422 خوندگار (خُ د) (ص مر.) 1 - مخدوم، خداوندگار، سرور. 2 - عنوان هر یک از پادشاهان آل عثمان . 1


47423 خونریز (ص فا.) 1 - کسی که مردم را بکشد. 2 - سفاک . 1


47424 خونسرد (سَ)(ص مر.) 1 - بردبار، کسی که زود خشمگین نشود. 2 - جانوری که حرارت بدنش با حرارت محیط تغییر می کند. مانند بعضی از خزندگان . 1


47425 خونی (ص نسب .) 1 - قاتل، کشنده . 2 - جنگجو. 1


47426 خونین جگر (جِ گَ) (ص مر.) اندوهگین، پ ُ ر - اندوه . 1


47427 خوهل (خُ) (ص .) کج، کژ. 1


47428 خوهلگی (خُ لِ) (حامص .) کجی . 1


47429 خوچ (اِ.) 1 - تاج خروس . 2 - ترک، کلاهخود. 1


47430 خوک [ ع . ] (اِ.) پستانداری از راستة سم داران که در هر دست و پا دارای چهار انگشت است و همه چیز می خورد. 1


47431 خوک دانی (ص مر. اِمر.) 1 - محلی که خوکان در آن زندگی کنند. 2 - (کن .) جایی کثیف و نامناسب برای زندگی و سکونت . 1


47432 خوگر (گَ) (ص فا.) عادت کرده . 1


47433 خوی (اِ.) عادت، خصلت . 1


47434 خوی (خُ) (اِ.) عَرَق . 1


47435 خوید (اِ.) بر وزنِ بید: گیاه نورسته . 1


47436 خویش (خیش ) [ په . ] 1 - (اِ.) از افراد خانواده و خاندان . ج . خویشان . 2 - ضمیر مشترک برای اول شخص و دوم شخص و سوم شخص مفرد و جمع . 1


47437 خویشاوند (وَ) (اِ.) قوم و خویش . 1


47438 خویشتن (تَ) 1 - (اِ.) شخصیت، ذات . 2 - (ضم .) ضمیر مشترک برای اول، دوم و سوم شخص مفرد و جمع . 1


47439 خویشتن دار ( خویشتن دار .) (ص فا.) نک خوددار. 1


47440 خویشتن داری ( خویشتن داری .) (حامص .) نک خودداری . 1


47441 خویشکار (ص .)1 - کشاورز، دهقان . 2 - وظیفه - شناس . 1


47442 خویشکاری (حامص .) 1 - وظیفه شناسی . 2 - پارسایی، تدین . 1


47443 خویشکاری (حامص .) کشاورزی، دهقانی . 1


47444 خویشی (حامص .) خویشاوندی، قرابت . 1


47445 خِمار (خِ) [ ع . ] (اِ.) روبند، روسری . 1


47446 خپله (خِ پِ لِ) (ص .) (عا.) چاق و قدکوتاه . 1


47447 خپک (خَ پَ) (اِ.) نک خبک . 1


47448 خپیدن (خَ دَ) (مص ل .) خفه شدن . 1


47449 خی (اِ.) 1 - خیک، مشک . 2 - کیسه . 1


47450 خیابان (اِ.) جاده، راه عریض و هموار در شهر که مردم از آن عبور کنند و اطراف آن مغازه یا خانه باشد. 1


47451 خیار [ په . ] (اِ.) گیاهی از تیرة کدوییان که اقسام گوناگون دارد و میوه اش دراز و سبز است و در اکثر سالادها مصرف زیادی دارد. خیار [ ع . ] (مص ل .) 1 - اختیار داشتن . 2 - داشتن اختیار برای بر هم زدن معامله یا قرارداد. 3 - برگزیده . 1


47452 خیاره (رِ) [ ع . خیارة ] (ص .) هرچیز لطیف و ظریف و برگزیده، منتخب . 1


47453 خیارک (رَ) (اِمصغ .) ورم و دملی به شکل خیار که در غده های لنفاوی کشالة ران ظاهر شود و تولید درد کند. 1


47454 خیاط (خَ یّ) [ ع . ] (ص فا.) درزی، کسی که لباس می دوزد. 1


47455 خیاط ( خیاط .) [ ع . ] (اِ.) 1 - آنچه بدان جامه دوزند. 2 - سوزن . 3 - گذرگاه، معبر. 1


47456 خیاطت (طَ) [ ع . خیاطة ] (اِمص ) دوزندگی، خیاطی . 1


47457 خیال [ ع . ] (اِ.) 1 - گمان، وهم . 2 - آنچه که در خواب دیده شود. 3 - یکی از حدود اسماعیلیان . 1


47458 خیام (خَ یّ) [ ع . ] (ص .)خیمه دوز، خیمه فروش . 1


47459 خیانت (نَ) [ ع . خیانة ] (اِمص .) 1 - غدر، مکر. 2 - نقض عمد. 3 - نادرستی، دَغَلی . 1


47460 خیبت (خَ یا خِ بَ) [ ع . خیبة ] (اِمص .) 1 - ناامیدی . 2 - زیانکاری . 1


47461 خیدن (دَ) (مص ل .) خمیدن . 1


47462 خیده (د) (ص مف .) خمیده . 1


47463 خیر (خَ) [ ع . ] 1 - (اِ.) نیکویی . 2 - پاداش، پاداش نیک . 3 - (ص .) صواب . 4 - بابرکت . 1


47464 خیر (خَ یِّ) [ ع . ] (ص .) نیکوکار، سخت نیک . 1


47465 خیر (خِ) (ص .) 1 - خیره، سرگشته . 2 - عبث، بیهوده . 1


47466 خیرات (خِ) [ ع . ] (ص . اِ.) جِ خیره ؛ کارهای نیکو، اعمال پسندیده . 1


47467 خیرخواه (خِ یا خَ. خا) [ ع - فا. ] (ص فا.) آن که نیکی دیگران را خواهد، خیراندیش . 1


47468 خیرخیر (خِ خِ) (ق مر.) بیهوده، بی سبب . 1


47469 خیره ( خیره .) [ ع . خیرة ] (ص .) 1 - نیکو، نیکوکار. 2 - منتخب، برگزیده . 3 - کار نیک ؛ ج . خیرات . 1


47470 خیره ( خیره .) (اِ.) = خیرو. خیری : گل همیشه بهار. 1


47471 خیره (رِ) (ص .) 1 - سرگشته، شگفت زده . 2 - لجوج . سرکش . 3 - ناتوان، سُست . 4 - بیهوده، دروغ . 1


47472 خیره کش ( خیره کش . کُ) (ص فا.) ظالم، بی رحم . 1


47473 خیرگی (رِ) (حامص .) 1 - سرگشتگی . 2 - لجبازی . 3 - گستاخی، شجاعت . 1


47474 خیری (خِ) [ په . ] (اِ.) 1 - گل شب بو. 2 - گل همیشه بهار. 1


47475 خیری (اِ.) صفه، ایوان، رواق . 1


47476 خیریه (خَ یا خِ یِّ) [ ع . خیریة ] (ص نسب .) مؤنث خیری ؛ وابسته به خیر: امور خیریه (کارهایی که نفع و خیر همه در آن باشد). 1


47477 خیز 1 - (اِمص .) برخاستن . 2 - جستن، جهش . 3 - (ص .) بلندی، طاق یا ایوان . 1


47478 خیزاب (اِمر.) موج، کوهة آب . 1


47479 خیزان (ص فا.) جهنده . 1


47480 خیزران (خَ یا خِ زَ) (اِ.) قسمی نی مغزدار که دارای ساقه های راست و محکم و بلند و خوشرنگ است . از شاخه های آن عصا و چوبدست سازندواز برگ وپوست آن ریسمان و فرش بافند. 1


47481 خیزیدن (دَ) (مص ل .) 1 - لغزیدن . 2 - آهسته به جایی درشدن . 3 - جهیدن، بستن . 1


47482 خیس (ص .) مرطوب، تر. 1


47483 خیس کردن (کَ دَ)(مص م .) 1 - مرطوب کردن . 2 - کنایه از: شاشیدن از شدت ترس . 1


47484 خیساندن (دَ) (مص م .) خیسانیدن . 1


47485 خیسانیدن (دَ) (مص م .) تر کردن، مرطوب ساختن . 1


47486 خیش [ په . ] (اِ.) گاوآهن . 1


47487 خیش (اِ.) 1 - پارچه ای خشن از کتان . 2 - پرده ای از کتان که آن را در اتا ق می آویختند و برای خنک شدن، آن را نمناک می کردند. 1


47488 خیشخانه (نِ) (اِمر.) خانة تابستانی که از نی یا پارچة کتان درست می کردند و بر آن آب می پاشیدند تا در اثر وزش باد از هوای خنک آن استفاده کنند. 1


47489 خیشوم (خِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - بینی . 2 - بن بینی . ج . خیاشیم . 1


47490 خیط (خَ یا خِ) [ ع . ] (اِ.) رشته، سلک . ج . اخیاط . 1


47491 خیط (اِ.) = خیت : خط دایره مانند که روی زمین کشند. 1


47492 خیط شدن (شُ دَ) (مص ل .) (عا.) بور شدن، شرمنده گشتن . 1


47493 خیل (خِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - گروه اسبان . 2 - گروه سواران . ج . اخیال، خیول . 1


47494 خیلاء (خَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - عجب، خودبینی . 2 - گردنکشی . 1


47495 خیلتاش (خِ) [ ع - تر. ] (اِمر.) 1 - فرماندة سواران . 2 - همقطار، هم گروه . 1


47496 خیلخانه (خِ نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) خاندان، دودمان، طایفه . 1


47497 خیلی (خَ یا خِ) [ ع - فا. ] (ق .) 1 - گروهی، عده ای . 2 - بسیار، فراوان . 1


47498 خیم [ په . ] (اِ.) 1 - خوی، طبیعت . 2 - استفراغ، قی . 1


47499 خیم (اِ.) 1 - زخم، جراحت . 2 - چرک گوشة چشم . 1


47500 خیم (خِ یَ) [ ع . ] (اِ.) جِ خیمه ؛ چادرها، سراپرده ها. 1


47501 خیمه (خِ مِ) [ ع . خمیة ] (اِ.) چادر، سراپرده . ؛ خیمه روی آب زدن کنایه از: کار بی ثبات یا زیان آور کردن . 1


47502 خیمه شب بازی ( خیمه . شَ) [ ع - فا. ] (اِمر.) نمایش عروسکی . یکی از هنرهای نمایشی که در آن عروسک ها را از پشت پرده یا خیمة کوچکی به وسیلة سیم یا نخ به حرکت درآورند و یک تن از داخل خیمه به زبان آن ها سخن گوید. 1


47503 خیمه زدن ( خیمه زدن . زَ دَ) [ ع - فا. ] 1 - چادر زدن . 2 - در جایی ساکن شدن . 3 - فنُی در کشتی . 1


47504 خیو [ په . ] (اِ.) آب دهان، تف . خدو و خوی نیز گویند. 1


47505 خیول (خُ) [ ع . ] (اِ.) جِ خیل . 1 - گروه اسبان . 2 - گروه سواران . 3 - لشکرها، سپاه ها. 1


47506 خیک (اِ.) مَشک، ظرف چرمین که در آن آب، دوغ، روغن و مانند آن ریزند. 1


47507 خیکچه (چِ) (اِمصغ .) خیک کوچک . 1


47508 خیکی (ص نسب .) 1 - منسوب به خیک، در خیک نهاده : پنیر خیکی . 2 - (کن .) شخص بسیار چاق . 1


47509 د (د) (ق .) (عا.) برای تأکید قبل یا بعد از فعل امر درآید: د برو، د زود باش، نزن د. 1


47510 د (حر.) حرف دهم از الفبای فارسی که در حساب ابجد برابر با عدد 4 می باشد. 1


47511 د.د.ت . (د د تَ) [ فر. ] (اِ.) گرد سفید رنگ، تقریباً بی بو و سمی که به عنوان حشره کش و آفت کش به کار می رود. 1


47512 دأب (دَ) [ ع . ] (اِ.) عادت، خوی، شأن . 1


47513 داء [ ع . ] (اِ.) 1 - بیماری، مرض، رنجوری . 2 - درد، رنج . ج . ادواء. 1


47514 داء [ ع . ] (اِ.) بیماری، مرض . 1


47515 داءالثعلب (ءُ ثَّ لَ) [ ع . ] (اِمر.) بیماری ریزش موی سر. 1


47516 دائرة البروج (ئِ رَ تُ لْ بُ) [ ع . ] (اِمر.) مدار حرکت ظاهری خورشید و آن عبارت از دوازده بُرجی است که خورشید - از دید یک ناظرِ زمینی - هر ماه در یکی از آن ها قرار می گیرد. 1


47517 دائرة العلوم ( دائرة العلوم . عُ) [ ع . ] (اِمر.) دانشنامه، کتابی دربردارندة اطلاعاتی دربارة موضوعات مختلف علمی، ادبی، هنری که بیشتر به ترتیب الفبایی تنظیم می شود. 1


47518 دائم الخمر (ئِ مُ لْ خَ) [ ع . ] (ص مر.) اَلْکُلی، معتاد به شراب یا هر نوشابة الکلی دیگر. 1


47519 دائم الصوم (ئِ مُ صَّ) [ ع . ] (ص مر.) آن که پیوسته روزه دارد. 1


47520 دابة الارض (بَّ تُ لْ اَ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - موریانه . 2 - جانوری عظیم الجثه که در آخرالزمان پدید آید وآن نشانة نزدیکی قیامت است ؛ دابة الساعه . 1


47521 دابة الساعه (بَّ تُ سُ عَ) [ ع . دابة الساعة ] (اِمر.) نک دابة الارض . 1


47522 دابر (ب) [ ع . ] (ص فا.) 1 - تابع، پیرو. 2 - دنباله، گذشته . 3 - آخرِ هر چیز. 1


47523 دابه (بَّ) [ ع . دابة ] (اِ.) 1 - هر حیوانی که روی زمین راه رود. 2 - چارپا. ج . دواب . 1


47524 داثر (ثِ) [ ع . ] (ص .) کهنه، مندرس . 1


47526 داخل (خِ) [ ع . ] 1 - (اِفا.) در آینده، درون آینده . ج . دواخل . 2 - (اِ.) درون، تو. 1


47527 داخله (خِ لِ یا لَ) [ ع . داخلة ] 1 - (اِفا.) مؤنث داخل، مق خارجه . 2 - (اِ.) درون، اندرون . 3 - درون یک کشور یا ناحیه . ؛وزارت داخله وزا ر ت کشور. 1


47528 داخلی (خِ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) 1 - درونی، اندرونی . 2 - مربوط به داخل یک کشور یا یک ناحیه یا یک مؤسسه و غیره . 1


47529 داد (مص مر.)، (اِ.) 1 - عطا کردن . 2 - بخشش، عطا. 3 - بهره، نصیب . 4 - گوشه ای در دستگاه ماهور. ؛ داد و ستد دادن و گرفتن . 1


47530 داد و ستد (دُ س ِ تَ) (مص مر.) 1 - فروش و خرید، معامله، تجارت . 2 - دادن و گرفتن . 1


47531 داد [ په . ] (اِ.) 1 - قانون . 2 - عدالت، انصاف . 3 - بانگ، فغان . ؛ داد سخن دادن سخنوری کردن، نطق کردن . ؛ داد کسی به هوا رفتن فریادش برخاستن . 1


47532 داد دادن (دَ) (مص م .) 1 - اجرای عدالت کردن . 2 - قطع نزاع کردن . 1


47533 داد و قال (دُ) [ فا - ع . ] (اِمر.) داد و فریاد، قیل و قال . 1


47534 دادآفرین (فَ) (ص فا.) 1 - آن که عدالت ایجاد کند. 2 - از نام ها و صفات باری تعالی . 3 - یکی از گوشه های موسیقی . 1


47535 دادا [ تر. ] (اِ.) خدمتکار، کنیز، کسی که نگهداری از فرزندان را به عهده دارد. 1


47536 دادائیسم [ فر. ] (اِ.)مکتبی است زاییدة اضطراب و هرج و مرج حاصل از خرابی و آدم کشی و بیداد جنگ جهانی اول . دادائیسم متأثر از سبک فوتوریسم که به سبک سورئالیسم منتهی شد. 1


47537 دادار (اِ.) (عا.) نک دودور. 1


47538 دادار (ص .) 1 - آفریننده . 2 - بخشاینده . 1


47539 داداش [ تر. ] (اِ.) برادر. 1


50761 زوانه (زَ نِ) (اِ.) زبانه . 1


47540 دادباخته (تِ یا تَ) (ص مف .) کسی که حکم به نفع او نباشد، محکوم علیه، مق داد برده . 1


47541 دادبرده (بُ د) (ص مف .) کسی که حکم به نفع او داده شده باشد. مق داد باخته . 1


47542 دادبک (بگ ) (بَ) [ فا - تر. ] (اِمر.) = دادبیگ : متصدی عدلیه، رئیس قضات، امیر - داد، میرداد. 1


47543 دادخواست (خا) (اِمر.) عرضحال، نوشته ای که به موجب آن از دادگاه تقاضای رسیدگی به امری می شود. 1


47544 دادخواه ( دادخواه .) (ص فا.) کسی که به او ظلم شده و تقاضای رسیدگی می کند. 1


47545 دادخواهی ( دادخواهی .) (حامص .) عمل دادخواه، به حاکم یا قاضی شکایت بردن، تظلم . 1


47546 دادر (دَ) (اِ.) 1 - برادر. 2 - دوست . 1


47547 دادرس (رِ یا رَ)(ص فا.) کسی که به دادخواهی رسیدگی کند. 1


47548 دادرسی ( دادرسی .) (حامص .) 1 - به داد مظلوم رسیدن . 2 - رسیدگی به دادخواهی دادخواه، محاکمه . 1


47549 دادستان (س ) (ص فا. اِ.) 1 - اجراکنندة عدالت . 2 - نمایندة دولت در دادگاه که وظیفه اش صدور حکم و نظارت بر اجرای آن است . 3 - مدعی العموم . 1


47550 دادستانی ( دادستانی .)(اِ.) 1 - شغل دادستان . 2 - محل دادگاه، دادسرا. 1


47551 دادسرا (سَ) (اِمر.) اداره ای در دادگستری که تحت نظر دادستان کار کند، ادارة مدعی عمومی . 1


47552 دادن (دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - چیزی را به کسی سپردن . 2 - بخشیدن . 3 - زدن . 4 - حمله کردن . 5 - خوراندن . 6 - برآوردن، رویاندن . 1


47553 دادنامه (مِ) (اِمر.) ورقه ای که حکم دادگاه را بر آن نوشته باشند. 1


47554 داده (د) (ص فا.) 1 - آن که اجرای عدالت کند، عادل . 2 - خدای تعالی . 3 - روز چهاردهم از ماه های ملکی . 1


47555 داده (د) 1 - (ص مف .) بخشیده، عطا شده . 2 - (اِ.) اطلاع، خبر. 3 - قسمت، سرنوشت . 4 - پول یا سندی که به بانکی داده می شود تا به حساب پرداختی برند. 1


47556 دادو (اِ.) غلام (عموماً) هر غلامی که از کودکی خدمت کسی کرده (خصوصاً). 1


47557 دادور (وَ)(ص مر.) 1 - قاضی . 2 - خدای تعالی . 1


47558 دادگان (اِ.) جِ دَدَه . 1


47559 دادگاه (اِمر.) 1 - محل دادرسی . 2 - اداره ای دادگستری که به دادخواست ها رسیدگی می شود، محکمه، عدالتخانه . 1


47560 دادگاه صحرایی (هِ صَ) (اِمر.) دادگاهی که به محض دستگیری متهم و بدون گذراندن مرحله های بازجویی و بازپرسی تشکیل و حکم دادگاه در همان جلسه صادر و بی درنگ اجرا می شود. 1


47561 دادگاهی (ص مر.) مجبور به حضور در دادگاه برای محاکمه شدن . 1


47562 دادگر (گَ) [ په . ] (ص فا.) 1 - داددهنده، عادل . 2 - یکی از صفات باری تعالی . 1


47563 دادگستر (گُ تَ) (ص فا.) 1 - آن که اجرای عدالت کند، عادل . 2 - خدای تعالی . 1


47564 دادگستری ( دادگستری .) (اِمر.) وزارتخانه یا اداره ای که به امور حقوقی و جزایی رسیدگی می کند. 1


47565 دادیار (اِمر.) معاون دادستان . 1


47566 دار و دسته (رُ دَ تِ) (اِمر.) (عا.) 1 - دسته، گروه . 2 - اطرافیان شخص، طرفداران . 1


47567 دار [ ع . ] (اِ.) جایی که در آن سکونت کنند، سرای، خانه . 1


47568 دار (اِ.) 1 - چوبی که مجرمانِ محکوم به مرگ را از آن حلق آویز می کنند. 2 - درختی که میوه نمی دهد. 1


47569 دار [ په . ] (ص فا.) 1 - در ترکیب گاه به معنی «دارنده » آید: آب دار، پول دار. 2 - در ترکیب به معنی «نگاهدارنده » آید: خزانه دار، راه دار. 1


47570 دار زدن (زَ دَ) (مص م .) به دار آویختن . 1


47571 دار و گیر (رُ) (اِمر.) 1 - توقیف و مقید کردن اشخاص . 2 - جنگ، جدال، هنگامه، معرکه . 1


47572 دارا [ په . ] (ص فا.) 1 - دارنده . 2 - مال دار. 3 - خدای تعالی . 1


47573 دارابی (اِ.) میوه ای از نوع مرکبات، کمی بزرگ تر از پرتقال، با طع م ی ترش و شیرین . 1


47574 دارات (اِ.) کر و فر، شکوه و عظمت . 1


47575 دارافزین (اَ) (اِ.) = داربزین . داروزین : 1 - نرده ای که جلو اتاق یا ایوان درست کنند. 2 - تکیه گاه، طارمی . 1


47576 دارالا´خره (رُ لْ خَ رَ) [ ع . دارالا´خرة ] (اِمر.) خانة آخرت، جهان پس از مرگ . 1


47577 دارالادب (رُ لْ اَ دَ) [ ع . ] (اِمر.) مدرسه، مجلس ادب و دانش . 1


47578 دارالاسلام ( دارالاسلام . اِ) [ ع . ] (اِمر.) کشوری که براساس قوانین اسلامی اداره می شود. 1


47579 دارالاماره ( دارالاماره . اِ رَ) [ ع . دارالامارة ] (اِمر.) 1 - سرای امیر. 2 - شهرِ محل اقامت امیر یا سلطان . 1


47580 دارالانشاء ( دارالانشاء . اِ) [ ع . ] (اِمر.) دبیرخانه . 1


47581 دارالبقاء (رُ بَ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - سرای پایداری . 2 - (کن .) عالم آخرت، جهان دیگر. مق دارالفناء. 1


47582 دارالترجمه (رُ تَّ جُ مَ) [ ع . ] (اِمر.) جایی که در آن کتب و نوشته ها را از زبانی به زبان دیگر ترجمه کنند. 1


47583 دارالحزن (رُ لْ حُ) [ ع . ] (اِمر.) سرای اندوهناک، بیت الحزن . 1


47584 دارالحکومه ( دارالحکومه . حُ مِ) [ ع . دارالحکومة ] (اِمر.) استانداری . 1


47585 دارالخرج ( دارالخرج . خَ) [ ع . ] (اِمر.) ادارة مالیات . 1


47586 دارالخلافه ( دارالخلافه . خِ فَ) [ ع . دارالخلافة ] (اِمر.) 1 - شهرِ محل اقامت خلیفة اسلام . 2 - پایتخت سلطان . 1


47587 دارالسلام (رُ سَّ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - جای سلامت . 2 - پایتخت . 3 - بهشت . 1


47588 دارالشفاء (رُ شُِ) [ ع . ] (اِمر.)بیمارستان، مریض - خانه . 1


47589 دارالعجزه (رُ لْ عَ جَ ز) [ ع . دارالعجزة ] (اِمر.) جایی که کوران و عاجزان را در آن نگه داری کنند، جای بینوایان، نوانخانه . 1


47590 دارالعلم (رُ لْ عِ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - مدرسة عالی، دانشگاه . 2 - کتابخانه . 1


47591 دارالعلوم (رُ لْ عُ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - جایی که در آن علوم عالی تدریس کنند. 2 - شهری که در آن حوزة علمیه دایر باشد. 3 - کتابخانه . 1


47592 دارالغرور ( دارالغرور . غُ) [ ع . ] (اِمر.) کنایه از: این دنیا. 1


47593 دارالفناء ( دارالفناء . فَ) [ ع . ] (اِمر.)1 - سرای نیستی . 2 - کنایه از: دنیا. 1


47594 دارالفنون ( دارالفنون . فُ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - مدرسه ای که در آن فن های مختلف آموزند. 2 - مدرسه ای که د ر تهران به اهتمام میرزا تقی خان امیرکبیر در محل کنونی دبیرستان امیرکبیر دایر گردید. 1


47595 دارالقرار ( دارالقرار . قَ) [ ع . ] (اِمر.) 1 - جای آسایش و راحت . 2 - نام یکی از بهشت های هشتگانه . 1


47596 دارالمجانین ( دارالمجانین . مَ) [ ع . ] (اِمر.) تیمارستان، محل نگهداری دیوانگان . 1


47597 دارالمرز ( دارالمرز . مَ) [ ع - معر. ] (اِمر.) 1 - شهری که در مرز واقع شده باشد. 2 - نامی برای گیلان، مازندران و استرآباد. 1


47598 دارالملک ( دارالملک . مُ) [ ع . ] (اِمر.) پایتخت کشور. 1


47599 دارالنعیم (رُ نَّ) [ ع . ] (اِمر.) بهشت . 1


47600 دارایی (اِمر.) 1 - ثروت، مال . 2 - داشت، نگه داشت، نگهبانی . 3 - پارچه ای ابریشمین رنگارنگ موج دار. 4 - وزارتخانه ای که وظیفه اش محاسبه و وصول مالیات می باشد. 1


47601 دارباز (ص فا.) = داربازنده : کسی که روی ریسمان حرکات جالب انجام دهد؛ بندباز، ریسمان باز. 1


47602 داربست (بَ) (اِمر.) چوب بند، چوب بست . 1


47603 داربو (اِمر.) عود، داروی خوشبو که در آتش ریزند. 1


47604 داربوی (اِمر.) چوب عود، شاخة عود. 1


47605 دارت (رْ) [ انگ . ] (اِ.) اسباب ورزش و بازی به صورت صفحه ای با دایره های تو در تو (یا شماره ) که توسط پیکانی از فاصله ای معین به سوی صفحه نشانه گیری می کنند. 1


47606 دارجلینگ (جِ) [ هند. ] (اِ.) نام تجاری نوعی چای مرغوب که در شمال هند کشت می شود. 1


47607 دارحلقه (حَ قِ) [ ع - فا. ] (اِ.) یکی از اسباب های ژیمناستیک شامل دو حلقة آویخته از میله ای به ارتفاع 5/5 متر که ورزشکار با گرفتن حلقه ها و آویزان شدن از آن به اجرای حرکات نمایشی می پردازد. 1


47608 دارخال (اِمر.) 1 - درختی که آن را پیوند نکرده باشند. 2 - درخت تازه نشانده شده . 1


47609 داردار (ق مر.) درنگ و کندی در انجام کار. 1


47610 داردار کردن (کَ دَ) (مص م .) به صبر و درنگ واداشتن . 1


47611 دارس (رِ) [ ع . ] (اِفا.) کهنه، فرسوده . 1


47612 دارشکنک (ش کَ نَ) (اِمر.) دارکوب . 1


47613 دارنده (رَ د یا دَ) (ص فا.) 1 - آن که چیزی را دارد، صاحب، مالک، خداوند. 2 - چیزدار، ثروتمند، مال دار. 1


47614 داره (رِ یا رَ) (اِ.) وظیفه، راتبه . 1


47615 دارو [ په . ] (اِ.) 1 - آن چه پزشک برای درمان بیمار تجویز می کند. 2 - درمان . 1


47616 داروبرد (بَ) (اِمر.) کر و فر، گیرودار. 1


47617 داروخانه (نِ) (اِمر.) دواخانه، محل فروش دارو، دراگ استور. 1


47618 داروزین (وِ ز) (اِ.) نک دارافزین . 1


47619 داروساز (ص فا.) کسی که دارو می سازد، آن که دوا تهیه می کند، دواساز. 1


47620 داروسازی 1 - (حامص .) عمل داروساز. 2 - (اِمر.) کارخانه ای که در آن دارو تهیه می کنند. 1


47621 داروغه (غِ) [ تر. ] (اِ.) 1 - رییس پاسبانان . 2 - محافظ قریه یا شهر. 1


47622 داروگر (گَ) (ص .) داروساز، داروفروش . 1


47623 داروینیسم [ انگ . ] (اِ.) عقاید چارلز داروین (1802 - 1889) طبیعی دان انگلیسی که اساس آن اعتقاد به تکامل جانداران از ساده به پیچیده است . 1


47624 دارچین (اِمر.) درختی است که بیشتر در هندوستان و چین می روید، جزو ردة دولپه ای های جدا گلبرگ می باشد و همیشه سبز است . گل های منظم و سفید مایل به زرد دارد، پوست آن را هم که قهوه ای رنگ است دارچین می گویند که به عنوان نوعی ادویه خوشبو در بعضی از غذاهامی ریزن د. از داروهای گیاهی خوشبو نیز محسوب می شود. 1


47625 دارکوب (اِمر.) پرنده ای که بر تنة درختان می نشیند و با منقار محکم و بلند خود از کرم های موجود در آن تغذیه می کند. 1


47626 داس (اِ.) ابزاری آهنی و سرکج شبیه هلال ماه که دسته ای چوبی دارد، لبة آن تیز و دندانه دار است که با آن محصولات کشاورزی را درو می کنند. 1


47627 داستار (ص . اِ.) = داسار: دلال، سمسار. 1


47628 داستان (اِ.) 1 - سرگذشت . 2 - قصه، حکایت . 3 - مشهور، زبانزد خاص و عام . 1


51261 سبکدل ( سبکدل . د) (ص .) خوشحال . 1


47629 داستان زدن (زَ دَ) (مص ل .) 1 - مَثَل زدن، مثال آوردن . 2 - حکایت کردن . 1


47630 داستان سرایی (سَ) (حامص .) قصه گویی، افسانه پردازی . 1


47631 داستان شدن (شُ دَ) (مص ل .) شهره شدن، مشهور گشتن . 1


47632 داستانی (ص نسب .) منسوب به داستان، قصه ی ی، روایی، اساطیری . مق تاریخی . 1


47633 داسغاله (لِ) (اِ.) نک داسکاله . 1


47634 داسکاله (لِ) (اِمصغ .) داس کوچک . داسخاله و داسغاله نیز گویند. 1


47635 داش (اِ.) کوره، کورة کوزه گری یا آجرپزی . 1


47636 داش مشدی (مَ) (اِمر.) (عا.) 1 - لوطی و پهلوان محله . 2 - آن که غرور جوانی دارد. 1


47637 داشاد (اِ.) 1 - عطا، بخشش . 2 - پاداش، مزد. 1


47638 داشبرد (بُ) [ انگ . ] (اِ.) صندوق کوچکی در داخل اتومبیل که در سمت راست فرمان تعبیه شده و محل قرار دادن ابزار کوچک و مورد لزوم اتومبیل است . 1


47639 داشت 1 - (مص مر.) داشتن . 2 - پرورش، تربیت . 3 - بخشش، انعام . 4 - (اِ.) طاقت، زور. 5 - ملک، دارایی . 1


47640 داشتن (تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - دارا بودن . 2 - نگاه داشتن . 3 - به شمار آوردن، گرفتن . 4 - پنداشتن . 5 - طول کشیدن . 6 - مشغول بودن . 7 - وادار کردن . 1


47641 داشتنی (تَ) (ص لیا.) 1 - لایق داشتن، درخور داشتن . 2 - نگاهداشتن، حفظ کردن . 1


47642 داشته (تِ) [ په . ] 1 - (اِمف .) آن چه که در تصرف شخص درآمده . 2 - نگاه داشته، محفوظ . 3 - (اِ.) دارایی . 4 - (ص .) کهنه، فرسوده، ضایع شده . 1


47643 داشخار (اِمر.) = داشخال : چرک آهن، ریم - آهن، جنت الحدید. 1


47644 داشن (شَ) [ په . ] (اِمص .) 1 - داشتن . 2 - عطا، بخشش . 1


47645 داعی [ ع . ] (اِفا.) 1 - کسی که مردم را به دین خود دعوت کند. 2 - دعا کننده . 3 - یکی از مراتب دعوت اسماعیلیان . ج . دعاة . 1


47646 داعی الدعاة (یَ دَّ) [ ع . ] (اِمر.) یکی از مراتب دعوت اسماعیلیان، که رییس مجلس دعوت بوده و روزهای معینی در هفته تشکیل می شد. این مقام پایین تر از «امام » و بالاتر از «داعی کبیر» بود. 1


47647 داعی الله (یُ لْ لا) [ ع . ] (اِمر.) 1 - خوانندة خدا. 2 - پیغامبر اسلام (ص ). 1


47648 داعیه (یَ یا یِ) [ ع . داعیة ] (اِ.) سبب، موجب . ج . دواعی . 1


47649 داغ [ په . ] (اِ.) سوزاندن جایی از بدن حیوان یا برده با آهن تفته و مانند آن . 1


47650 داغ [ تر. ] (اِ.) کوه، جبل . 1


47651 داغ [ په . ] (ص .) 1 - بسیار گرم، سوزان . 2 - (مجازاً) پررونق . 3 - هیجان انگیز. ؛ داغ دل کسی را تازه کردن باعث یادآوری و تجدید غمی شدن که او در گذشته تحمل کرده است . ؛ داغ چیزی را به دل کسی گذاشتن کسی را از داشتن چیز دلخواهش محروم کردن . ؛ داغ پیشانی نشانی که به سبب سجده کردن بسیار در پیشانی می افتد. 1


47652 داغ دیدن (دَ) (مص ل .) مصیبت دیدن، سوگوار شدن . 1


47653 داغ دیده (د) (ص مف .) مصیبت زده . 1


47654 داغ و درفش (غُ د رَ) (اِمر.) آهن تفته و سیخ سرخ کرده . 1


47655 داغ کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - بسیار گرم کردن . 2 - سوزاندن موضعی به وسیلة آلتی فلزی که در آتش سرخ شده . 1


47656 داغان (ص .) (عا.) از هم پاشیده، متلاشی شده . 1


47657 داغان کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - متفرق کردن، پریشان ساختن . 2 - خرد کردن . ؛درب و داغان کردن خرد و پریشان کردن . 1


47658 داغدار (ص فا.) داغدیده . 1


47659 داغسر (سَ) (ص مر.) کچل، بی مو. 1


47660 داغلمه (لَ مِ) (اِ.) نک داغمه . 1


47661 داغمه (مِ) (اِ.) 1 - خشکی لَب یا پوست . 2 - سفتی روی زخم . 3 - روغن بسته شده . 1


47662 داغول (ص .) نک دغول . 1


47663 داغینه (نَ یا نِ) (ص نسب .) کهنه، مستعمل . 1


47664 دافع (فِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - دفع کننده، دورکننده . 2 - حامی . ج . دافعون . 1


47665 دافعه (فِ عِ) [ ع . دافعة ] (اِفا.) دفع کننده، برطرف کننده . 1


47666 دافق (فِ) [ ع . ] (اِفا.) آب که به شدت از محل ریزد، ریزان . 1


47667 داقو [ تر. ] (اِ.) 1 - تیر بی پر. 2 - بالاپوش ؛ کینک، یاپونچی . 1


47668 دال (اِ.) 1 - عقاب . 2 - مرغی لاشخور از نوع کرکس . 1


47669 دال (لّ) [ ع . ] (اِفا.) دلالت کننده، هدایت کننده، نشان دهنده . 1


47670 دال خال (اِمر.) نهال نو نشانده و پیوند نکرده . 1


47671 دالامب و دولومب (بُ) (اِصت .) (عا.) = دامبول . دیمبول : صدای ناشی از نواختن سازهای موسیقی . 1


47672 دالان (اِ.)1 - راهرو سرپوشیده .2 - کوچة سر - پوشیده . 1


47673 دالان دار (ص فا.) محافظ کاروانسرا. 1


47674 دالان داری (اِمر.) پولی که دالاندار به عنوان انعام از خریداران اجناس کاروانسرا می گرفت . 1


47675 دالای (اِ.) = دولای : 1 - اقیانوس . 2 - دریا. 1


47676 دالایی لاما (اِمر.) رییس روحانیان تبت . 1


47677 دالبر (بُ) (ص مف .) برشی به شکل هفت «7» و هشت «8» که جهت زیبایی در لبة بعضی از لباس های زنانه و یا پرده داده می شود. 1


47678 دالبوزه (ز) (اِمر.) پرستو. دالبوز و دالبزه نیز گویند. 1


48040 درویش (دَ) [ په . ] (ص .) 1 - فقیر، تهیدست . 2 - صوفی، قلندر. 1


47679 داله (لِ یا لَ) [ ع . دالة ] 1 - (اِفا.) مؤنث دال ؛ راهنما، هادی . 2 - (اِ.) آشنایی . 3 - ناز. 4 - جرأت، گستاخی . 1


47680 دام [ په . ] (اِ.) 1 - جانوران بی آزاری مانند آهو، گوزن . 2 - جانور اهلی . 1


47681 دام [ په . ] (اِ.) بند، تله، تور ماهیگیری . 1


47682 دام ظله (مَ ض لُِ) [ ع . ] (جملة دعایی ) سایه اش پاینده باد، بر دوام و پایدار باد سایة وی . 1


47683 داماد [ په . ] (اِ.) 1 - مرد تازه زن گرفته . 2 - شوهر دختر یا خواهر. 1


47684 دامت افاضاته (مَ اِ تُ) [ ع . ] (جملة فعلی دعایی ) پیوسته باد فیض رسانی های او (در خطاب به علما نویسند). 1


47685 دامت برکاتة (مَ بَ رَ تُ) [ ع . ] (جملة فعلی دعایی ) بر دوام و پیوسته باد برکت های او. (پس از ذکر یا ثبت نام فقیهی یا مجتهدی زنده استعمال شود). 1


47686 دامت تأییدانه (مَ تَ تُ) [ ع . ] (جملة فعلی دعایی ) پیوسته و بر دوام باد تأییدهای او (مرد). 1


47687 دامت دولته (مَ دُ لَ تُ) [ ع . ] (جملة فعلی دعایی ) پیوسته باد دولت و نیک بختی او (مرد). 1


47688 دامت شوکته (مَ شُ کَ تُ) [ ع . ] (جملة دعایی ) پیوسته باد شوکت او (مرد). ؛ دامت شوکته شوکتها پیوسته باد شوکت او (زن ). 1


47689 دامدار (ص فا.) کسی که به خرید و فروش حیوانات اهلی می پردازد. 1


47690 دامداری (حامص .) نگاه داری و پرورش جانوران اهلی مانند گوسفند، گاو، اسب، شتر و مانند آن ها. 1


47691 دامع (مِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - اشک ریز، اشک - فشان، سرشک بار. 2 - خاک نمناک . 1


47692 دامغه (مِ غِ یا غَ) [ ع . دامغة ] (اِ.) شکستگی ای است که به دماغ رسد. 1


47693 دامغول (اِ.) غده های زیر پوستی که درد ندارد. 1


47694 دامن خشک ( دامن . خُ) (ص مر.) پاکدامن، پرهیزکار، مق تَردامن . 1


47695 دامن (مَ) (اِ.) = دامان : 1 - بخش پایین جامه . 2 - کنارة هر چیز. 3 - گستره، پهنه . 4 - آغوش، بغل . ؛ دامن آلوده بدکار، بدنام . ؛ دامن از چیزی برافشاندن ترک آن چیز کردن . ؛ دامن افشاندن الف - کوچ کردن، سفر کردن . ب - ترک کردن، روگرداندن . ؛ دامن به کمر زدن کنایه از: آماده شدن برای انجام کاری . ؛پا در دامن کشیدن یا آوردن کنایه از: الف - ترک آمد و شد کردن . ب - قرار داشتن . ج - کناره گرفتن . 1


47696 دامن داشتن ( دامن داشتن . تَ) (مص ل .) کنایه از: توانگری . 1


47697 دامن درکشیدن ( دامن درکشیدن . دَ. کِ دَ) (مص ل .) 1 - خودداری کردن . 2 - دوری کردن . 1


47698 دامن زدن ( دامن زدن . زَ دَ) (مص م .) 1 - باد زدن به آتش برای شعله ور ساختن . 2 - کنایه از: کمک کردن به برپایی فتنه و آشوب . 1


47699 دامن گرد کردن ( دامن گرد کردن . گِ. کَ دَ) (مص ل .) آماده شدن برای ترک کردن و رفتن . 1


47700 دامنه (مَ نِ) (اِ.) کناره، حاشیه . 1


47701 دامنه دار ( دامنه دار .) (ص مر.) دارای وسعت، گسترده . 1


47702 دامنگیر ( دامنگیر .) (ص فا.) 1 - باعث گرفتاری و ماندگی . 2 - آن چه که شخص را وادار به حمایت و نگهداری از کسی یا چیزی می کند. 1


47703 دامنی (مَ) (ص نسب . اِمر.) سرانداز زنان، مقنعه . 1


47704 داموز (وَ) (اِمر.) 1 - سبد 2 - پاروی بزرگ برف روبی . 1


47705 دامپروری (پَ وَ)(حامص .) پرورش و تکثیر جانوران اهلی . 1


47706 دامپزشک (پِ ز) (اِمر.) پزشک مخصوص جانوران . 1


47707 دامگاه (اِمر.) جایی که برای شکار کردن جانوران دام گذارند. 1


47708 دامیار (ص مر.) شکارچی . 1


47709 دامیه (یَ یا یِ) [ ع . دامیة ] (اِ.) سرشکستگی که از وی خون آید، زخم خون افشان . 1


47710 دان 1 - ریشة دانستن . 2 - (فع .) مفرد امر حاضر از «دانستن » 3 - (ص فا.) در ترکیبات به معنی «داننده » آید: حساب دان، ریاضی دان . قدردان . 1


47711 دان (اِ.) 1 - دانه . 2 - بذر گیاه . ؛ دان پاشیدن کنایه از: تطمیع کردن و به جانب خود آوردن . 1


47712 دانا [ په . ] (ص فا.) عالم، دانشمند. ج . دانایان . 1


47713 دانایی [ په . ] (حامص .) 1 - آگاهی، وقوف . 2 - علم، دانش . 1


47714 دانجه (جِ)(اِمصغ .) = دانچه : عدس، مرجمک . 1


47716 دانستن (نِ تَ) [ په . ] (مص ل .)1 - با خبر شدن . 2 - شناختن . 3 - توانستن . 4 - به حساب آوردن، پنداشتن . 5 - فهمیدن . 1


47717 دانسته (نِ تِ یا تَ) (ص مف .) 1 - آن چه که مورد آگاهی و اطلاع است . 2 - معلوم . 3 - مشهور. 4 - توانسته . 1


47718 دانسینگ (نْ) [ فر. ] (اِ.) مجلس رقص، جای رقص دسته جمعی . 1


47719 دانش (نِ) [ په . ] (اِمص .) علم، معرفت . 1


47720 دانش آموز ( دانش آموز .) (ص فا.) 1 - آن که علم آموزد. 2 - شاگرد مدرسه . 1


47721 دانش پژوه ( دانش پژوه . پِ یا پَ)(ص فا.)علم جوینده، طالب علم . 1


47722 دانشجو ( دانشجو .) (ص فا.) 1 - طالب علم، جویندة علم . 2 - شاگرد دورة آموزش عالی . ج . دانشجویان . 1


47723 دانشسرا ( دانشسرا . سَ) (اِمر.) 1 - محل فراگیری دانش . 2 - مدرسه ای که معلم و دبیر برای آموزشگاه ها تربیت می کند. 1


48035 درونسل (دَ رُّ نَ) [ ع . ] (اِمر.) بچه و فرزند، زاد و ولد، زه و زاری . 1


47724 دانشق (نِ شَ) [ تر. ] (اِ.) = دانشمق : 1 - اجتماع برای مشورت، کنکاج . 2 - مجلس مشورت، مجلس عام . 1


47725 دانشمند ( دانشمند . مَ) (ص مر.) = دانشومند: عالم، دانا. 1


47726 دانشنامه ( دانشنامه . مِ) (اِمر.) 1 - گواهی نامه ای که به دانشجو، پس از اتمام دانشکده داده می شود. 2 - دایرة المعارف . 1


47727 دانشور ( دانشور . وَ) (ص مر.) دانشمند. 1


47728 دانشومند (نِ مَ) (ص مر.) دانشمند، عالم، دانا، دانشور. 1


47729 دانشکده ( دانشکده . کَ د) (اِمر.) 1 - محل دانش . 2 - هر یک از شعب دانشگاه، دانشکدة ادبیات، دانشکدة پزشکی . 1


47730 دانشگاه ( دانشگاه .) (اِمر.) 1 - جای دانش، محل تعلیم و تعلم دانش . 2 - مؤسسة علمی وسیع شامل چند دانشکده و مؤسسه . 1


47731 دانشگر ( دانشگر . گَ) (ص فا.) دانشمند، دانا. 1


47732 دانشی (نِ) [ په . ] (ص نسب .) دانا، دانشمند. 1


47733 دانشیار (نِ) (اِمر.) معاون استاد دانشگاه . 1


47734 دانق (نِ) [ معر. ] (اِ.) یک ششم درهم . 1


47735 داننده (نَ د یا دَ) (ص فا.) 1 - واقف، آگاه . 2 - عالم، بامعرفت . ج . دانندگان . 1


47736 دانه (نِ) [ په . ] (اِ.) 1 - هستة میوه . 2 - یک عدد از غله، حب . 1


47737 دانه دانه ( دانه دانه . دانه دانه .)(اِمر.)یکایک، یکی یکی، هر یک پس از دیگری . دانه کردن ( دانه دانه . کَ دَ) (مص م .) پراکنده کردن . 1


47738 دانک (نَ) [ په . ] (اِ.) 1 - هر نوع دانه . 2 - آشی که با گندم و جو و ماش و عدس و مانند آنها پزند. 1


47739 دانگ (نْ) [ په . ] (اِ.) بخش، بهره، حصه، قسمی از چیزی، یک ششم چیزی . 1


47740 دانگانه (نِ) (اِمر.) 1 - پولی که در یک گردش دسته جمعی از افراد گروه گرفته می شود. 2 - چیزی که یک ششم دانگ بیارزد. 1


47741 دانگاه (اِ.) کالا، ابزار. 1


47742 دانی (اِفا. ص .) نزدیک ؛ ج . دناة (دنات ). 1


47743 دانی [ ع . ] (ص .) پست، فرومایه . 1


47744 داه (اِ.) 1 - دایه . 2 - پرستار. 3 - زن باردار. 1


47745 داهل (هُ) [ معر. ] (اِ.) نک داهول . 1


47746 داهول (اِ.) مترسکی که در مزارع برای شکار کردن یا رماندن حیوانات نصب می کنند. 1


47747 داهی [ ع . ] (ص .) زیرک، باهوش . ج . دهات . 1


47748 داهیم (اِ.) نک دیهیم، تاج . 1


47749 داهیه (یِ) [ ع . داهیة ] (ص .) زیرک، باهوش . 1


47750 داو (اِ.) نوبت، نوبت بازی یا تیراندازی . 1


47751 داو دادن (دَ) (مص م .) حق تقدم برای حریف قایل شدن . 1


47752 داو زدن (زَ دَ) (مص ل .) 1 - به نوبت خود بازی کردن . 2 - ادعای امری کردن . 3 - نقش نشستن به مراد، به هدف رسیدن . 1


47753 داودار (ص فا.) مدعی، ادعا کننده . 1


47754 داودی (وُ) (اِ.) نک داوودی . 1


47755 داور (وَ) [ په . ] (ص .) قاضی، حکم . 1


47756 داوری ( داوری .) [ په . ] 1 - (حامص .) قضاوت کردن . 2 - شکایت کردن . 3 - ستیزه، جنگ . 4 - (اِ.) واقعه . 1


47757 داوطلب (طَ لَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) آن که به ارادة خویش آماده شود که کاری را بر عهده گیرد. 1


47758 داوودی (اِ.)نوعی گل درشت و پُر پر به رنگ - های سرخ، زرد و سفید. 1


47759 داویافتن (تَ) (مص ل .) نقش نشستن به مراد، به هدف رسیدن . 1


47760 داوین (اِ.) = داون : یکی از جامه های زنان (در ردیف سماخچه و پیرهن نام برند). 1


47761 دای (اِ.) هر چینه و طبقه از دیوار گلی . 1


47762 دایب [ ع . ] (اِ.) عادت، خو. 1


47763 دایر (یِ) [ ع . دائر ] (ص . اِفا.)1 - گردنده . 2 - آباد، معمور. 3 - رایج، متداول . 4 - گردان، چرخنده . 5 - متعلق، وابسته . 1


47764 دایر شدن ( دایر شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - به گردش افتادن، به جریان افتادن . 2 - آباد شدن، معمور شدن . 1


47765 دایر کردن ( دایر کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م .) 1 - به گردش انداختن . 2 - آباد کردن . 1


47766 دایرة المعارف (یِ رَ ةُ لْ مَ رِ) [ ع . ] (اِمر.) کتابی که تمام لغات و اصطلاحات علمی و ادبی یک زبان به ترتیب حروف هجا در آن ضبط شده است، فرهنگ ن امه، آنسیکلوپدی . 1


47767 دایره (یِ رِ) [ ع . دائرة ] 1 - (اِفا.) دورزننده، گردنده . 2 - (اِ.) شکلی گرد که فاصلة هریک از نقاط محیط آن نسبت به نقطة مرکزی مساوی باشد. ج . دوایر. 3 - یکی از سازهای ضربی . 4 - شعبه ای از یک اداره . 5 - مجازاً، حوزه میدان . 1


47768 دایره زن ( دایره زن . زَ) (ص فا.) آن که دایره نوازد. 1


47769 دایره زنگی ( دایره زنگی . زَ) (اِمر.) یکی از سازهای ضربی که به دور آن زنگ ها یا حلقه های فلزی آویخته اند. 1


47770 دایم (یِ) [ ع . دائم ] 1 - (ق .) همیشه، همواره . 2 - (ص .) جاوید، پایدار. 1


47771 دایم الخمر (یِ مُ لْ خَ) [ ع . ] (ص مر.) آن که معتاد به نوشیدن الکل باشد، مدمن . 1


47772 داین (یِ) [ ع . دائن ] (اِفا.) وام دهنده، قرض - دهنده . 1


47773 دایناسور (سُ) [ انگ . ] (اِ.) هر یک از خزندگان خشکی دوران اولیه به طول یک تا سی متر که برخی گوشت خوار و برخی گیاه خوار بوده اند و نسل شان در طول تکامل حیات منقرض گشته است . 1


47774 دایه (یِ) [ په . ] (اِ.) 1 - شیردهنده، پرستار کودک . 2 - قابله . ؛ دایه دلسوزتر از مادر آن که به دروغ خود را مهربان و فداکار جلوه دهد. 1


47775 دایگان (یِ) (اِ.) جِ دایه ؛ شیردهندگان . 1


47776 دایگانی ( دایگانی .) (حامص .) 1 - پرورش کودک . 2 - دلسوزی و محبت مادری . 1


47777 دایگی (یِ) (حامص .) شیر دادن و پرستاری از کودک . 1


47778 دایی (اِ.) برادر مادر، خال . 1


47779 دب (دُ بّ) [ ع . ] (اِ.) خرس . ج . ادباب . 1


47780 دب (دَ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - نرم رفتن . 2 - سرایت کردن . 1


47781 دب اصغر (دُ ب اَ غَ) [ ع . ] (اِمر.) خرس کوچک، یکی از صورت های فلکی دور قطبی . ستارة قطبی در انتهای دُم آن است که به آن بنات النعش صغری، هفت اورنگ کهین، هفت برادران هم گویند. 1


47782 دب اکبر (دُ بِّ اَ بَ) [ ع . ] (اِمر.) خرس بزرگ ؛ یکی از صور فلکی دور قطبی، بنات النعش کبری . 1


47783 دباب (دَ بّ) [ ع . دَبُابَة ] (اِ.) 1 - تانگ، اتومبیل جنگی . 2 - مجازاً غلام باره . 1


47784 دباغ (دَ بّ) [ ع . ] (ص .) پوست پیرا، چرمگر. 1


47785 دباغت (دَبّ غَ) [ ع . ] (مص م .) پرداخت کردن پوست حیوانات . 1


47786 دباله (دَ لَ) (اِ.) تُرنج . 1


47787 دبداب (دَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - طبل، دهل . ج . دبابیت . 2 - شأن، شوکت، شکوه . 1


47788 دبدبه (دَ دَ ب) [ ع . دبدبة ] (اِ.) عظمت، شکوه . 1


47789 دبر (دُ بُ) [ ع . ] (اِ.) عقب، پشت . ج . ادبار. 1


47790 دبران (دَ بَ) [ ع . ] (اِ.) ستارة سرخ رنگی از قدر اول واقع در چشم صورت فلکی «گاو» یا «ثور»، دیدة گاو، عین الثور. 1


47791 دبز (دَ) (ص .) کلفت، درشت، هنگفت (پارچه ). 1


47792 دبس (دَ بْ یا ب) [ ع . ] (اِ.) 1 - شیرة خرما، دوشاب خرما. 2 - شیرة انگبین . 1


47793 دبستان (دَ ب)(اِمر.)مدرسة ابتدایی، آموزشگاه نوآموزان که بالاتر از کودکستان و پایین تر از دبیرستان است . 1


47794 دبش (د) (ص .) 1 - عالی، بسیار خوب . 2 - گس، دارای مزة تُرش . 1


47795 دبغ (دَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - پیراستن پوست . 2 - رنگ سبز دادن جامه را. 1


47796 دبغ (د) [ ع . ] (اِ.) آن چه با آن پوست را پیرایند. 1


47797 دبق (د بْ) [ ع . ] (اِ.) سریشم، دانة سبزرنگ سیاهی که بر تنة درختانی مانند امرود جا می گیرد. این دانه پس از خشک شدن، پوستش درهم کشیده و تیره رنگ می شود که در میان آن مادة لزجی وجود دارد. در فارسی، مویزه و مَویزک عسلی گویند. 1


47798 دبنگ (دَ بَ) (ص .) (عا.) احمق، کودن . 1


47799 دبنگوز (دَ بَ) (ص .) 1 - دبنگ . 2 - الدنگ، پفیوز، تنبل . 1


47800 دبه (دَ بِّ) [ ع . دبة ] (اِ.) 1 - ظرف روغن . 2 - مجازاً بیضه، خایه . 3 - (مج .) اثاثه، لوازم . ؛ دبه و زنبیل گرفتن کنایه از: گدایی کردن، به دست آوردن روزی با زحمت و رنج . 1


47801 دبه در آوردن ( دبه در آوردن . دَ. وَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) به بهانه ای از انجام تعهد خود سر باز زدن . 1


47802 دبور (دَ) [ ع . ] (اِ.) بادی که از مغرب می وزد. 1


47803 دبور (دَ) (ص .) (عا.) لات، بی سر و پا. 1


47804 دبوس (دَ) (اِ.) گرز آهنی، در عربی با تشدید «ب » خوانده می شود. 1


47805 دبوسک (دَ سَ) (اِ.) پنیرک . 1


47806 دبوکی (دَ) (اِ.) نک دبوسک . 1


47807 دبیب (دَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) خزیدن، به نرمی رفتن . 2 - (اِ.) هر چیزی که آن را نرم کوفته باشند. 3 - هوام ریز که در آب پرواز کند. 1


47808 دبیت (دَ) (اِ.) نوعی پارچة نخی که بیشتر برای آستر لباس از آن استفاده کنند. 1


47809 دبیر (دَ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - نویسنده، کاتب . 2 - کسی که در دبیرستان تدریس کند. 1


47810 دبیرخانه ( دبیرخانه . نِ) (اِمر.) بخشی از اداره که وظیفة وارد یا صادر کردن نامه ها را دارد. 1


47811 دبیرستان (دَ رِ) (اِمر.) مدرسه ای که دانش - آموزان در آن تحصیل کنند که بالاتر از دبستان و پایین تر از دانشگاه می باشد، مدرسة متوسطه . 1


47812 دبیقی (دَ) (اِ.) پارچه ای است از نوع حریر نازک که در مصر می بافند. 1


47813 دثار (د) [ ع . ] (اِ.) روپوش، لباسی که روی لباس های دیگر پوشند. 1


47814 دثور (دُ) [ ع . ] (مص ل .) 1 - کهنه گردیدن رسم . 2 - چرکین شدن جامه . 3 - زنگ آلوده گردیدن شمشیر. 4 - ناپدید شدن نشان، زود فراموش شدن . 1


47816 دجاج (دُ یا دَ) [ ع . ] (اِ.) ماکیان، مرغ خانگی . 1


47817 دجال (دَ جّ) [ ع . ] (ص .) 1 - بسیار دروغگو. 2 - فریب دهنده . 3 - شخصی که می گویند پیش از حضور مهدی موعود پیدا می شود و بسیاری از مردم فریبش را می خورند. 1


47818 دجاله (دَ جّ لِ یا لَ) [ ع . دجالة ] (اِ.) گروه بزرگ، دستة عظیم . 1


47819 دجی (دُ جا) [ ع . ] (اِ.) ج . دجیه ؛ تاریکی ها. 1


47820 دخ (دَ) (اِ.) صف، رده . 1


47821 دخ (دُ) (اِ.) دختر، بنت . 1


47822 دخال (دَ خّ) [ ع . ] (ص .) 1 - کسی که در کارها دخل وتصرف کند. 2 - سود ورز. 3 - گوش بر. 1


47823 دخالت (د لَ) [ ع . دخالة ] (مص ل .) مداخله کردن . 1


47824 دخان (دُ) [ ع . ] (اِ.) دود. ج . ادخنه . 1


47825 دخانیات (دُ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ دخانیه ؛ اقسام توتون و تنباکو که برای دود کردن استعمال کنند. 1


47826 دخت (دُ خْ) [ په . ] (اِ.) دختر. 1


47827 دختر (دُ تَ) [ په . ] (اِ.) 1 - فرزند مادینه، بنت، دخت . 2 - دوشیزه، زن مرد ندیده . 1


47828 دختراندر ( دختراندر . اَ دَ) (اِمر.) دختری که از شوهر دیگر یا زن دیگر باشد. 1


47829 دخترخانم ( دخترخانم . نُ) (اِمر.) دوشیزة نوجوان . 1


47830 دختری (دُ تَ) (حامص .) دوشیزگی، بکارت . 1


47831 دختندر (دُ خْ تَ دَ) (اِ.) نک دختراندر. 1


47832 دخش (دَ) (اِ.) 1 - آغاز، ابتداء. 2 - آغاز معامله . 3 - دستلاف . 1


47833 دخش ( دخش .) (ص .) تیره و تاریک . 1


47834 دخش ( دخش .) [ ع . ] (مص ل .) داخل شدن، درآمدن . 1


47835 دخل (دَ) [ ع . ] (اِ.) درآمد، عایدی . 1


47836 دخله (دُ لَ) [ ع . دُخلَة ] (اِ.) باطن، درون . 1


47838 دخمسه (دَ مَ س ) [ ع . دخمسة ] (مص م .) فریب دادن، گول زدن . 1


47839 دخمه (دَ مِ) (اِ.) سردابه ای که جسد مردگان را در آن نهند. 1


47841 دخنه (دُ نَ یا نِ) [ ع . دخنة ] (اِ.) 1 - رنگ تیره . 2 - آن چه که برای دود دادن خانه به کار برند. 1


47842 دخو ( دخو .) (ص .) ساده لوح، کودن . 1


47843 دخو (دَ) (اِمر.) دهخدا، کدخدا. 1


47844 دخول (دُ) [ ع . ] (مص ل .) داخل شدن، درآمدن . 1


47845 دخیل (دَ) [ ع . ] (ص .) 1 - بیگانه ای که وارد قومی شود وبه آنان مُنتسب شود.2 - کلمه ای که از یک زبان وارد زبان دیگری شود. 3 - پناهنده . 1


47846 دخیل بستن ( دخیل بستن . بَ تَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) بستن بندی به ضریح یکی از بقاع متبرکه به منظور برآورده شدن حاجت . 1


47847 دد (دَ) [ په . ] (اِ.) 1 - جانور درنده . 2 - جانورِ غیراهلی . 1


47848 ددر (دَ دَ) (اِ.) در تداول کودکانه : بیرون . 1


47849 ددر رفتن ( ددر رفتن . رَ تَ) (مص ل .) 1 - بیرون رفتن . 2 - (عا.) خروج زنی بدکار به منظوری نامشروع . 1


47850 ددری (دَدَ) (ص نسب .) 1 - کودکی که میل دارد غالباً به کوچه و خیابان رود. 2 - کنایه از: زنی که گاه گاه از خانه به در رود و با مردان بیگانه درآمیزد. 3 - شخص هرزه و بدعمل . 1


47851 دده (دَ دَ) [ تُر. ] (اِ.) پرستار کودک که زن باشد. ج . ددگان، دادگان . 1


47852 دده (دَ د) [ په . ] (اِ.) 1 - جانور درنده . 2 - قلندر. 1


47853 ددیگر (دُ گَ) (ق .) = دودیگر: دوم، ثانیاً. 1


47854 در (دَ رّ) [ ع . ] (اِ.) 1 - شیر، فراوانی شیر. 2 - نیکی، نیکی بسیار. 3 - غنیمت . 1


47855 در (دُ رّ) [ ع . ] (اِ.) مروارید. ج . دُرَر. 1


47857 در هم شدن ( در . شُ دَ)(مص ل .) 1 - مخلوط شدن . 2 - آشفته شدن، عصبانی گشتن . 1


47859 در (دَ) [ په . ] (اِ.) = درب : 1 - داخل، درون . 2 - دربار. 3 - فصل (کتاب ). 4 - موضوع، مطلب . 5 - حرف اضافه . 1


47860 در جمله (دَ. جُ لِ) [ فا - ع . ] (ق .) خلاصه، بالاخره . 1


47861 در هم کردن ( در . کَ دَ) (مص م .) 1 - مخلوط کردن . 2 - آشفته کردن . 1


47862 در ( در .) [ په . ] (اِ.) آن چه که از چوب یا آهن و غیره سازند و در دیوار و اشکاف و صندوق و جز آن ها کار گذارند و باز و بسته شود. ؛این در و آن در این طرف و آن طرف، این جا و آن جا. ؛ در باغ سبز نشان دادن کنایه از: وعده های فریبنده و پوچ دادن . ؛ در به روی همان پاشنه بودن کنایه از: وضع عوض نشدن . ؛ در و تخته به هم جور بودن کنایه از: سازگار و هماهنگ بودن . 1


47863 در هم (دَ هَ) (ص مر.) آمیخته، مخلوط . 2 - آشفته، شوریده . 1


47864 در به در (دَ. ب. دَ) (ص مر.) کسی که از خانه و خاندان خود آواره شده . 1


47865 در جوال کردن (دَ. جَ. کَ دَ) (مص م .) فریب دادن . 1


47866 در خانه (دَ نِ یا نَ) (اِ.) 1 - دربار پادشاهی، سرای سلطنتی . 2 - دارالحکومه، استانداری (قاجاریه ). 3 - جایی که آدمی در آن سکنی کند؛ منزل . 4 - دولت، درب خانه . 1


47867 در دم (دَ دَ) (ق مر.) بی درنگ، همان دم، در زمان، فوراً. 1


47868 در ساختن (دَ. تَ) (مص ل .) سازگار شدن، سازگاری . 1


47869 در سرآمدن (دَ. سَ. مَ دَ) (مص ل .) 1 - سقوط کردن . 2 - دچار دردسر شدن . 1


47870 در شدن (دَ. شُ دَ) (مص ل .) داخل شدن، به درون رفتن . 1


47871 در غلبکن (دَ غَ یا غُ کَ) (اِمر.) در پنجره دار. 1


47872 در پیش کردن (دَ. کَ دَ) (مص م .) اسیر کردن . 1


47873 در کردن (دَ. کَ دَ) (مص م .) 1 - بیرون کردن . 2 - گنجانیدن، داخل کردن . 1


47874 درآمد (دَ. مَ) (اِمر.) 1 - دخل، عایدی . 2 - شروع، ابتدا. 1


47875 درآمدن (دَ. مَ دَ) (مص ل .) 1 - داخل شدن . 2 - بیرون آمدن . 3 - نزدیک شدن . 1


47876 درآوردن (دَ. وَ دَ) (مص م .) 1 - داخل کردن . 2 - بیرون آوردن . 3 - (عا.) کسب کردن، به دست آوردن . 1


47877 درآویختن (دَ. تَ) (مص م .) 1 - گلاویز شدن، چنگ زدن . 2 - آویزان شدن . 1


47878 درا (دَ) (اِ.) نک درای . 1


47879 دراج (دُ رّ) [ ع . ] (اِ.) پرنده ای است شبیه کبک، اما چاق تر که بال هایش خال های سیاه و سفید دارد. 1


47880 درادوزا (دَ رّ) (ص فا.) 1 - دراننده و دوزنده . 2 - باتجربه، کارکشته . 1


47881 دراری (دَ رِ) [ ع . ] (اِ.) ستارگان درخشان . 1


47882 دراز (د) [ په . ] (ص .) طولانی، طویل، کشیده . 1


47883 دراز دادن ( دراز دادن . دَ) (مص ل .) طول دادن، به درازا کشاندن . 1


47884 دراز کردن ( دراز کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - طولانی کردن . 2 - به فلک بستن . 1


47885 دراز گوش ( دراز گوش .) (اِمر.) 1 - الاغ، خر. 2 - خرگوش . 1


47886 درازا ( درازا .) (اِ.) درازی، کشیدگی . 1


47887 درازدست ( درازدست . دَ) (ص مر.) متجاوز، حریص، طماع . 1


47888 درازدستی ( درازدستی . دَ)(حامص .)1 - تجاوز، تعدی . 2 - دست به مال و ناموس مردم دراز کردن . 1


47889 درازنای ( درازنای .) (اِمر.) درازا، طول . 1


47890 درازنفس ( درازنفس . نَ فَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) (کن .) پرگوی، پرحرف . 1


47891 درازی ( درازی .) (حامص .) درازا، طول . 1


47892 دراست (د سَ) [ ع . دراسة ] (مص ل .) 1 - دانش آموختن . 2 - به درس رو آوردن . 1


47893 دراعه (دُ رّ عِ) [ ع . دراعة ] (اِ.) جامة دراز که مشایخ و زهاد به تن کنند. 1


47894 درافتادن (دَ. اُ دَ) (مص ل .) 1 - درگیر شدن، حمله ور شدن . 2 - روی آوردن . 1


47895 درام (د) [ فر. ] (اِ.)1 - نمایشنامه . 2 - نمایشنامه ای که در آن همه گونه رویدادی وجود دارد، چه غم انگیز، چه شادی آور. 1


47896 دراماتیک (د) [ فر. ] (ص نسب .) نمایشی مربوط به درام . 1


47897 دراندن (دَ دَ) (مص م .) درانیدن . 1


47898 درانیدن (دَ دَ) (مص م .) پاره کردن، چاک دادن . 1


47899 دراهم (دَ هِ) [ ع . ] (اِ.) جِ درهم . 1


47900 دراک (دَ رّ) [ ع . ] (ص .) کسی که امور را دریابد، نیک دریابنده . 1


47901 دراگ استور (د اِ تُ) [ انگ . ] (اِ.) داروخانة بزرگ که در آن علاوه بر دارو اجناس دیگری مانند لوازم آرایش، اسباب بازی و اشیای لوکس و غیره نیز می فروشند. 1


47902 درای (دَ) (اِ.) 1 - زنگ بزرگ، جرس . 2 - پُتک آهنگران . 1


47903 درایت (د یَ) [ ع . درایة ] 1 - (اِمص .) دریافت، آگاهی . 2 - (اِ.) مزاج، عادت . 3 - سرشت، نهاد. 4 - (مص م .) دانستن، دریافتن . 1


47904 دراییدن (دَ دَ) (مص ل .) سخن گفتن، سخنِ بی معنی گفتن . 1


47905 درب (دَ رْ) [ ع . ] (اِ.) درِ بزرگ، دروازة شهر یا قلعه . ج . دروب . 1


47906 دربا (دَ) نک دربایست . 1


47907 درباختن (دَ تَ) (مص م .) 1 - باختن، از دست دادن . 2 - بازی کردن . 3 - خرید و فروش کردن . 1


47908 دربار (دَ) (اِمر.) بارگاه، کاخ شاهی . 1


47909 درباز کن ( درباز کن . کُ) (اِمر.) آلتی برای باز کردن در بطری، کنسرو و امثالهم . 1


47910 دربان (دَ) (اِمر.) نگهبان . 1


47911 دربایست (دَ یِ) (اِمص .) 1 - ضرورت، نیازمندی . 2 - سزاواری، شایستگی . 1


47912 دربت (دُ بَ) [ ع . دُربة ] (اِ.) 1 - عادت، خو. 2 - تجربه . 3 - دلیری، هوشیاری . 1


47913 دربست (دَ بَ) 1 - (ص مف .) آن چه (خانه، اتومبیل کرایه و غیره ) که همة آن در اختیار یک تن یا یک خانواده باشد. 2 - (ق .) تمام یک چیز، کامل . 1


47914 دربند (دَ بَ د) (حراض . مر.) در قید، درصدد، به قصد. ضح - به این معنی لازم الاضافه است . ؛ دربند چیزی بودن بدان علاقه داشتن . 1


47915 دربند (دَ بَ) (اِمر.) 1 - کوچة بن بستی که در داشته باشد. 2 - دره، راه میان دو کوه . 3 - قلعه . 1


47916 دربندان (دَ. بَ) (اِمر.) 1 - حصارداری . 2 - تحصن، قلعه بندان . 1


47917 دربه (دُ ب یا بَ) [ ع . دربة ] 1 - (مص م .) آزمودن، آزمایش کردن . 2 - (اِمص .) کار آزمودگی، خیرگی . 3 - خو گرفتگی . 1


47918 دربی (د) [ انگ . ] (اِ.) 1 - مسابقة اسب دوانی ویژة اسب های سه ساله . 2 - رقابت ورزشی همراه با تعصب بین دو تیم همشهری . 1


47919 درج (دَ رْ) [ ع . ] (مص م .) گنجاندن و داخل کردن مطلبی در کتاب یا هر نوشتة دیگر. 1


47920 درج (دَ رْ) [ ع . ] (اِ.) نامه، طومار. 1


47921 درج (دُ رْ) [ ع . ] (اِ.) صندوقچه، جعبه ای کوچک برای نگهداری جواهر و زینت آلات و عطرها. 1


47922 درج (دَ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ درجه . 1 - نردبان ها. 2 - پایه ها. 3 - مقام ها. 1


47923 درجات (دَ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ درجه . 1


47924 درجه (دَ رَ جِ) [ ع . درجة ] (اِ.) 1 - پایه، رتبه . 2 - نردبان . 3 - حد و اندازة چیزی . 4 - مقام، منزلت . 5 - مرتبة نظامی . 6 - واحد اندازه گیری زاویه و کمان معادل 1360 یک دور کامل . 7 - بالاترین توان مجهول در هر معادله پس از تبدیل معادله به ساده ترین صورت . 8 - هر بخشی از 360 بخش محیط دایره . ج . درجات . 1


47925 درجه دار ( درجه دار .) [ ع - فا. ] (ص فا. اِمر.) 1 - دارای درجه و رتبه . 2 - مدرج، دارای تقسیمات جزیی . 3 - فردی که دارای درجة نظامی است . 1


47926 درخت (د رَ) [ په . ] (اِ.) گیاه بزرگ و ستبر که دارای ریشه و ساقه و شاخه ها باشد. ج . درختان . 1


47927 درخت سنبه ( درخت سنبه ِ سُ ب) (اِمر.) نک دارکوب . 1


47928 درختچه ( درختچه . چِ) (اِمصغ .) 1 - درخت کوچک . 2 - درخت کوچکی به ارتفاع یک تا پنج متر که معمولاً تنة مشخص ندارد و از قاعده منشعب است . 1


47929 درختکاری ( درختکاری .) (حامص .) کاشت درخت یا درختچه، نهال کاری . 1


47930 درخش (دَ یا د رَ) (اِ.) 1 - فروغ، روشنایی . 2 - برق، آذرخش . 1


47931 درخشان (دَ یا د رَ) (ص فا.) تابان، روشنی دهنده . 1


47932 درخشش (دَ یا د رَ ش ) (اِمص .)روشنی دادن . 1


47933 درخشنده (دَ یا د رَ شَ د) (ص فا.) تابنده . 1


47934 درخشندگی (دَ یا د رَ شَ د) (حامص .) تابندگی، پرتوافکنی . 1


47935 درخشیدن (دَ یا د رَ دَ) (مص ل .) 1 - روشن شدن . 2 - تابیدن . 1


47936 درخمی (دَ رَ) (اِ.) = درهمی : واحد وزن معادل یک مثقال، مساوی هیجده قیراط و هفتاد و دو جو. بعضی آن را معادل یک درم دانسته اند. 1


47937 درخواست ( درخواست .) (اِمر.) تقاضا، تقاضانامه . 1


47938 درخواست (دَ. خا) (مص مر.) خواستن، خواهش . 1


47939 درخور (دَ. خُ) (ص فا.) مناسب، سزاوار. 1


47940 درخورد (دَ. خُ) (ص مر.) نک درخور. 1


47941 درد (دَ) [ په . ] (اِ.) 1 - رنج، آزار. 2 - ناخوشی، بیماری . 3 - محنت، اندوه . 1


47942 درد (دُ رْ دْ) (اِ.) رسوب و ته نشستِ مایعات، به ویژه شراب . 1


47943 دردآشام ( دردآشام .) (ص فا.) آن که جام باده را تا ته بنوشد. 1


47944 دردآلود (دَ) (ص مف .) = دردآلوده : دردناک، دردمند. 1


47945 دردا (دَ) (اِصت .) کلمة دال بر افسوس : دریغا؛ آه ! 1


47946 دردار (دَ) [ معر. ] (اِمر.) 1 - درخت پشه، شجرة البق . 2 - سفیدار. 1


47947 دردانه (دُ نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) 1 - مروارید، یکتا. 2 - (کن .) بسیار گرامی . 1


47948 دردمند (دَ. مَ) (ص مر.) 1 - مصیبت کشیده . 2 - بیمار، ناخوش . 1


47949 دردمندی ( دردمندی .) (حامص .) 1 - درد داشتن . 2 - بیماری . 1


47950 دردناک (دَ) (ص مر.) دردآور، الیم . 1


47951 درده (دُ د یا دَ) (اِ.) دردی شراب و روغن و مانند آن . 1


47952 دردو (د دُ) (ص .) (عا.) شوخ چشم، بی حیا. 1


47953 دردکش (دُ. کِ) (ص فا.)1 - کسی که شراب را تا ته پیاله با درد می نوشد. 2 - شرا ب خوار، باده خوار. 3 - به معنی شراب ساز هم گفته شده . 1


47954 دردی (دُ) (ص نسب .) آن چه ته نشین شود از روغن و شراب ؛ درد. 1


47955 درر (دُ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ دُرُ؛ درها، مرواریدها. 1


47956 دررسیدن (دَ. رِ دَ) (مص ل .) 1 - رسیدن، به موقع رسیدن . 2 - فراهم شدن . 1


47957 دررفتن (دَ .رَ تَ) (مص ل .) (عا.) 1 - گریختن . 2 - گسیختن . 3 - از انجام کاری شانه خالی کردن . 4 - در انجام معامله ای به توافق رسیدن . 5 - جابه جا شدن مفاصل در اثر ضربه . 1


47958 درز (دَ رْ زْ) (اِ.) 1 - شکاف باریک . 2 - واحد مساحت تقریباً معادل 21 متر. 1


47959 درز کردن ( درز کردن . کَ دَ) (مص ل .) (عا.) فاش شدن راز یا خبر. 1


47960 درز گرفتن ( درز گرفتن . گِ رِ تَ)(مص م .) 1 - دوختن شکاف جامه . 2 - (عا.) کوتاه کردن سخن برای جلوگیری از فاش شدن رازی . 1


47961 درزن (دَ رْ زَ) (اِ.) سوزن . 1


47962 درزه (دَ ز یا زَ) (اِ.) = درز: 1 - چاک دوخته . (پارچه )، درز. 2 - دختر خردسال . 1


47963 درزه ( درزه .) (اِ.) = درژه : تودة علف، پشتة خار و خاشاک . 1


47964 درزی (دَ رْ) (ص نسب .) خیاط . 1


47965 درس (دَ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) دانش آموزی، آموزش . 2 - (مص م .) آموختن، تعلیم دادن . 3 - (اِ.) هر بخش از کتاب که در یک نوبت آموخته شود ج . دروس . 1


47966 درس خوانده (دَ. خا د) (ص مف .) تحصیل کرده، باسواد، با شعور و فهمیده . 1


47967 درسار (دَ) (اِمر.) 1 - درساره، دیواری که جلو درِ خانه یا قلعه درست کنند. 2 - پرده ای که جلوی در خانه بیاویزند. 1


47968 درست (دُ رُ) [ په . ] (ص .) 1 - کامل، بی عیب، سالم . 2 - امین، استوار. 3 - زرِ تمام عیار، سکّه سالم . 1


47969 درستکار ( درستکار .) (ص فا.) 1 - آن که کارهایش به راستی و درستی انجام گیرد، درست کردار. 2 - امین، معتمد. 1


47970 درستی (دُ رُ) [ په . ] (مص ل .) 1 - درستکاری . 2 - تندرستی، سلامت . 1


47971 درشت (دُ رُ) [ په . ] (ص .) 1 - زبر، خشن . 2 - ناهموار. 3 - دشوار، سخت . 4 - نگران، آشفته . 1


47972 درشت خو ( درشت خو .)(ص مر.) تندخوی، بدخلق . 1


47973 درشتی ( درشتی .) (حامص .) 1 - زبری، ناهمواری . 2 - ترشرویی . 1


47974 درشکه (دُ رُ کِ) [ مأخوذ از روسی . ] (اِ.) گردونة چهارچرخه که با اسب کشیده می شود و اتاقکی برای حمل مسافر دارد. 1


47975 درشکه چی ( درشکه چی .) (ص فا.) آن که درشکه را می راند. 1


47976 درع (د) [ ع . ] (اِ.) زره، جامة جنگی که از حلقه های آهنی سازند. ج . دروع . 1


47977 درغم (دَ غَ)(اِ.)نام نوایی از آهنگ های موسیقی قدیم . 1


47978 درغوش (دَ) (ص . اِ.) درویش، نیازمند، محتاج، تهیدست . 1


48036 درونه (دَ نَ یا نِ) [ سنس . ] (اِ.) 1 - کمان حلاجی . 2 - هر چیز که به شکل کمان باشد. 3 - قوس قزح . 1


47979 درفش (د رَ) (اِ.) آلتی آهنین و نوک تیز شبیه جوالدوز اما ضخیم تر از آن با دسته ای چوبی که کفّاشان از آن برای سوراخ کردن چرم و دوخت و دوز کفش استفاده می کنند. 1


47980 درفش ( درفش .) (اِ.) پرچم، علم . 1


47981 درفشان (دُ یا دَ رَ) (ص فا.) درخشان . 1


47982 درفشی (د رَ) (ص .) رسوا، انگشت نما. 1


47983 درفشیدن (دُ یا دَ رَ دَ) (مص ل .) درخشیدن . 1


47984 درفنجک (دَ فَ جَ) (اِ.) بختک . 1


47985 درقه (دَ قِ) [ ع . درقة ] (اِ.) سپر، سپری که از پوست گاومیش یا کرگدن درست کنند. 1


47986 درلک (د لِ) (اِ.) = درلیک : جامة کوتاه قد آستین کوتاه پیش باز؛ لباچه، صدره، شاماکچه . 1


47987 درم (د رَ) [ یو . ] (اِ.) 1 - مسکوک نقره . 2 - واحد وزن معادل شش دانگ . 1


47988 درم گزین ( درم گزین . گُ) [ یو - فا. ] (ص فا.) صراف . 1


47989 درمان (دَ) [ په . ] (اِ.) 1 - علاج، چاره . 2 - دوا، دارو. 1


47990 درماندن (دَ دَ) (مص ل .) بیچاره شدن، ناتوان گشتن . 1


47991 درمانده (دَ د) (ص مف .) ناتوان، فرومانده . ج . درماندگان . 1


47992 درماندگی (دَ د) (حامص .) بیچارگی، ناتوانی . 1


47993 درمانگاه (دَ) (اِمر.) محل مداوا در بخش های مختلف بیمارستان که بیماران را سرپایی معاینه کنند و نسخه دهند، مطب در بیمارستان، بیمارستان کوچک که بیش از دو یا سه تخت ندارد. 1


47994 درمسنگ (د رَ. سَ) [ یو - فا. ] (اِمر.) وزن یک درم . 1


47995 درمل (دُ مُ) (اِ.) نک دُلمُل . 1


47996 درمنه (د یا دَ مَ نِ) (اِ.) گیاهی است خودرو با ساقه راست و محکم و برگ های ریز و بریده که در بیابان ها می روید، از بوته اش جاروب درست می کنند یا در تنورها و کوره ها می سوزانند، شیره اش نیز در طب مورد استفاده قرار می گیرد. 1


47997 درن (دَ رَ) [ ع . ] (اِ.) چرک، ریم . 1


47998 درنا (دُ) [ تر. ] (اِ.) پرنده ای وحشی و حلال گوشت، با پاهای بلند، گردنِ دراز و دُم کوتاه . بیشتر در کنار آب ها می نشیند. 1


47999 درنا ( درنا .) (اِ.) فوطه و دستار تافته و به هم پیچیده که بدان کسی را کتک زنند. 1


48000 درنده (دَ رَّ دَ یا د) (ص فا.) وحشی، پاره کننده . 1


48001 درنفس (دَ. نَ فَ) [ فا - ع . ] (ق .) دردَم، فوری، بی درنگ . 1


48002 درنوردیدن (دَ. نَ وَدَ) (مص م .) 1 - درهم پیچیدن . 2 - سپری کردن . 3 - پیمودن، طی کردن راه . 1


48003 درنوشتن (دَ. نِ وِ تَ) (مص م .) درنوردیدن . 1


48004 درنگ (د رَ) [ په . ] (اِ.) 1 - توقف، سکون . 2 - آهستگی، کندی . 3 - آسایش، راحتی . 1


48005 درنگ کردن ( درنگ کردن . کَ دَ) (مص ل .) 1 - کُندی کردن . 2 - دیر کردن . 1


48006 درنگی ( درنگی .)(حامص .)1 - آهستگی . 2 - تأخیر. 1


48007 درنگی ( درنگی .) (ص .) 1 - کندرو، سست . 2 - پابر جا، استوار. 3 - به درازا کشیده . 1


48008 درنگیدن (د رَ دَ) (مص ل .) درنگ کردن . 1


48009 دره (دَ رِ یا رِّ) [ اوس . ] (اِ.) راه میان دو کوه . 1


48010 دره (دَ رَ) (اِ.) شکم، شکنبه . 1


48011 دره (د رَ) [ ع . درّة ] (اِ.) تازیانه، شلاق . 1


48012 درهم (د هَ) [ معر - یو. ] (اِ.) 1 - مسکوک نقره . ج . دراهم . 2 - واحد وزن، برابر با 48 جو. 1


48013 درو (د رُ) (اِمص .) بریدن ساقه های گندم، برنج و مانند آن . 1


48014 دروا (دَ) (ص مر.) نک اندروا. 1


48015 دروا کردن (دَ. کَ دَ) (مص م .) برداشتن، به هوا بلند کردن . 1


48016 درواخ (دَ) (اِ.) 1 - استوار، محکم . 2 - سالم، تندرست . 1


48017 دروازه (دَ ز) (اِمر.) 1 - در بزرگ، درب . 2 - جایی در دو سوی میدان فوتبال و برخی بازی های دیگر که بازیکنان می کوشند توپ را در آن وارد کنند. 1


48018 دروانه (دَ نِ) (اِمر.) دریچه ای که بر بام خانه درست کنند و از آن جا با نردبان روی بام روند. 1


48019 درواژ (دَ) (ق .) سرنگون، سرگشته . 1


48020 دروب (دُ) [ ع . ] جِ درب ؛ دروازه ها. 1


48021 درود (دُ) [ په . ] (اِ.) 1 - دعا، ستایش . 2 - سلام، رحمت . 1


48022 درود ( درود .) (اِ.) 1 - چوب، تخته . 2 - درخت بریده شده . 1


48023 درودن (دُ دَ) (مص م .) درو کردن، بریدن گیاهان با داس . 1


48024 درودگر ( درودگر . گَ) (ص .) نجار. 1


48025 درودگری ( درودگری .) (حامص .) نجاری . 1


48027 دروش (د رُ) (اِ.) نک درفش . 1


48028 دروغ (دُ) [ په . ] (اِ.) سخن ناراست، خلاف حقیقت، کذب . مق راست . ؛ دروغ شاخدار کنایه از: دروغ بزرگ . ؛ دروغ مصلحت آمیز دروغی که به خاطر فرو نشاندن فتنه و آشوب و پیشگیری از آسیب و زیان گفته می شود. 1


48029 دروغ پرداز ( دروغ پرداز . پَ) (ص فا.) کسی که دروغ گوید. 1


48030 دروغگو (ی ) ( دروغگو .) (ص فا.) کاذب، دروغ - گوینده . 1


48031 درون ( درون .) (اِ.) دعایی که زردشتیان خوانند و بر خوردنی ها دمند و سپس خورند. 1


48032 درون (دَ) (اِ.) داخل، میان چیزی . 1


48033 دروند (دُ وَ) [ په . ] (اِمر. ص مر.) کافر، بی دین، مرتد. 1


48041 درویشی ( درویشی .) (حامص .) 1 - فقر، تهیدستی . 2 - گوشه نشینی . 3 - تصوف، عرفان . 1


48042 درپی (دَ) (اِ.) پینه، وصله، تکه ای پارچه که بر پارگی جامه دوزند. 1


48043 درک (دَ رَ) [ ع . ] (اِ.) نهایت عمق و گودی چیزی مانند ته دریا، قعر جهنم و غیره . 1


48044 درک (دَ رْ) [ ع . ] (اِمص .) دریافت، اندریافت . ج . ادراکات . 1


48045 درکات (دَ رَ) [ ع . ] (اِ.) جِ درکه . 1


48046 درکشیدن (دَ. کِ دَ) (مص م .) 1 - نوشیدن . 2 - حرکت کردن . 3 - پایین کشیدن . 1


48047 درکه (دَ رَ کِ) [ ع . درکة ] (اِ.) 1 - ته . 2 - سرازیری . 3 - طبقة دوزخ . ج . درکات . 1


48048 درگاه (دَ رْ) [ په . ] (اِ.) 1 - بارگاه . 2 - پیشگاه، آستانة در. 1


48049 درگاهی ( درگاهی .) (اِمر.) تورفتگی در یک دیوار از کف زمین تا بلندی قد انسان به صورت اشکاف یا دولابچة بدون در. 1


48050 درگذاشتن (دَ. گُ تَ) (مص م .) بخشیدن، عفو کردن . 1


48051 درگذشت (دَ. گُ ذَ) (مص مر.) مرگ، وفات . 1


48052 درگذشتن (دَ. گُ ذَ تَ) (مص ل .) 1 - عبور کردن . 2 - گذشت کردن، بخشیدن . 3 - مُردن . 1


48053 درگرفتن (دَ. گِ رِ تَ) (مص ل .) 1 - تأثیر کردن، اثر کردن . 2 - روشن شدن، شعله ور شدن . 3 - در پیش گرفتن، آغاز کردن . 4 - پذیرفتن . 1


48054 درگه (دَ گَ) (اِمر.) درگاه . 1


48055 درگیر (دَ) (اِمر.) 1 - گرفتار. 2 - مشغول . 3 - آغاز زد و خورد. 1


48056 درگیر شدن ( درگیر شدن . شُ دَ) (مص ل .) 1 - دچار شدن . 2 - شروع شدن جنگ . 1


48057 دری (دُ رِّ) [ ع . ] (ص نسب .) روشن، درخشنده، درخشان . 1


48058 دری ( دری .) (ص نسب .) منسوب به دره (کوه ): کبک دری . 1


48059 دری وری (دَ. وَ) (اِمر.) (عا.) سخنان بیهوده، حرف های بی سر و ته . 1


48060 دری (دَ) 1 - (ص نسب .) درباری، منسوب به دربار. 2 - زبانی دنبالة دری قدیم که در عهد ساسانیان به موازات «پهلوی » رایج بود و پس از اسلام زبان رسمی و متداول ایران گردید. 1


48061 دریا (دَ) [ په . ] (اِ.) آب زیادی که محوطة وسیعی را فرا گرفته باشد و به اقیانوس راه دارد، بحر. 1


48062 دریابار ( دریابار .) (اِمر.) 1 - ساحل، کنار دریا. 2 - شهری که در ساحل دریا باشد. 1


48063 دریابان ( دریابان .) (اِمر.) صاحب منصبی در نیروی دریایی، امیرالبحر دوم . 1


48064 دریابیگ ( دریابیگ . ب) [ فا - تر. ] (اِمر.) رییس دریا، دریاسالار، امیرالبحر. 1


48065 دریادار ( دریادار .) (ص فا.) افسر نیروی دریایی که درجة او برابر با درجة سرتیپ است . 1


48066 دریاسالار ( دریاسالار .) (اِمر.) صاحب منصب نیروی دریایی که درجة او برابر با درجة سپهبد است . 1


48067 دریافت (دَ) (مص مر.) 1 - دریافتن، گرفتن چیزی . 2 - گرفتن پول، اخذ وجه . 1


48068 دریانورد ( دریانورد . نَ وَ) (ص فا.) 1 - آن که با کشتی دریا را طی کند. 2 - ملاح . 1


48069 دریاچه ( دریاچه . چِ) (اِمصغ .) دریای کوچکی که به اقیانوس راه ندارد. 1


48070 دریاکش (دَ کِ یا کَ) (ص فا.) = دریاکشنده : شراب خواری که دیر مست شود. 1


48071 دریاکنار ( دریاکنار . کِ) (اِمر.) ساحل دریا، لب دریا. 1


48072 دریبل (د) [ انگ . ] (اِمص .) = دریبلینگ : پیش بردن و عبور دادن توپ با ضربه های آهسته و در فاصله های کوتاه با استفاده از مهارت های ش خصی از مقابل بازیکن تیم مقابل . 1


48073 دریدن (دَ دَ) (مص م .) 1 - پاره کردن . 2 - شکافتن، چاک کردن . 1


48074 دریده (دَ د) (ص مف .) 1 - پاره شدن . 2 - (ص .) (عا.) بی شرم، پررو. 1


48075 دریدگی (دَ د)(حامص .) 1 - پاره شدگی، پارگی . 2 - (عا.) بی شرمی . 1


48076 دریغ (د یا دَ)(اِ.)1 - افسوس، اسف . 2 - کلمه ای که در حسرت و افسوس استعمال شود. 1


48077 دریغ خوردن ( دریغ خوردن . خُ دَ) (مص ل .) متأسف شدن، حسرت خوردن . 1


48078 دریغ داشتن ( دریغ داشتن . تَ) (مص م .) مضایقه کردن چیزی از کسی . 1


48079 دریغا ( دریغا .) (شب جم .) ای دریغا! ای افسوس . 1


48080 دریل (د رِ) [ انگ . ] (اِ.) مته برقی . 1


48081 دریواس (دَ) (اِمر.) 1 - چهارچوب درِ خانه . 2 - چهار طرف در خانه . 1


48082 دریوزه (دَ ز) (اِ.) 1 - فقر، تهیدستی . 2 - گدایی . 1


48083 دریوزگی (دَ ز) (حامص .) 1 - فقیری، بینوایی . 2 - گدایی . 1


48084 دریوش (دَ) (اِ.) گدا، درویش . 1


48085 دریچه (دَ چِ)(اِمصغ .) 1 - در کوچک . 2 - پنجره . 1


48086 دز (دُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - مقدار تجویز شده در یک یا چند وعده، از جمله مقدار خاصی از دارو یا مقدار معینی از اشعه، چنده، مقدار مصرف . (فره ). 1


48087 دزد (دُ) [ په . ] (ص . اِ.) کسی که مال یا پول دیگری را مخفیانه ببرد. 1


48088 دزدافشار ( دزدافشار . اَ) (ص مر.) شریک دزد. 1


48089 دزدکش ( دزدکش . کِ یا کَ) (اِمر.) شکار دزدکش : چنان است که عده ای آهسته و مخفیانه خود را به شکار - که در حال خفتن است - می رسانند و آن را صید می کنند؛ ماهرخ . 1


48090 دزدکی (دُ دَ) (ق مر.) پنهانی، مخفیانه . 1


48137 دست نشانده ( دست نشانده . نِ د) (ص مف .) فرمانبردار، تابع . 1


48091 دزدگیر (دُ)(اِمر.) اسباب برقی یا الکترونیکی که برای پیشگیری از دزدی نصب می شود تا با کشیدن آژیر یا روشن شدن چراغ دیگران را متوجه سرقت بکند. 1


48092 دزدی (دُ) (حامص .) سرقت . 1


48093 دزدیدن (دُ دَ) (مص ل .) بردن مال یا پول دیگران به طور مخفی . 1


48094 دزدیده (دُ د)1 - (ص مف .) مال یا پول دزدیده شده . 2 - (ق .) به طور پنهانی . 1


48095 دزک (د زَ) (اِمصغ .) دز کوچک، قلعة کوچک . 1


48096 دزک (دَ زَ) (اِ.) دستارچه، دستمال . 1


48097 دس (دَ یا د) (اِ.) دیس، نظیر، مانند. 1


48098 دساتیر (دَ) [ معر. ] (اِ.) جِ دستور؛ دستورها. 1


48099 دسامبر (د مْ بْ) (اِ.) دوازدهمین ماه فرنگی مطابق آذر و دی . 1


48100 دسایس (دَ یِ) [ ع . دسائس ] (اِ.) جِ دسیسه . 1


48101 دست افشاندن ( دست . اَ دَ) (مص ل .) 1 - رقص و پایکوبی کردن .2 - صرفنظر کردن، دست برداشتن . 1


48102 دست (دَ) [ په . ] (اِ.) 1 - عضوی از بدن انسان از شانه تا سر انگشتان . 2 - مسند. 3 - قاعده، روش . 4 - واحدی برای شمارش اقلامی مانند: لباس، فنجان . 5 - نوبت، دفعه . 6 - توانایی، قدرت . 7 - دسته، جناح، لشکر. ؛ دست به بغل تعظیم کردن، کرنش نمودن . ؛ دست ُ پا چلفتی کنایه از: بی عرضه، نالایق، بی دست و پا. ؛ دست از پا درازتر کنایه از: بی نصیب، ناموفق، ناکام . ؛ دست از پا خطا نکردن کنایه از: هیچ کار ناشایستی نکردن . ؛ دست به سیاه و سفید نزدن کنایه از: هیچ کاری نکردن . ؛ دست داشتن دخالت داشتن . ؛ دست . دست کردن طول دادن، بی مورد کش دادن . ؛ دست کج دزد. ؛ دست زدن الف - با دست لمس کردن . ب - اقدام کردن . 1


48103 دست آختن ( دست آختن . تَ) (مص ل .) دست برآوردن، تصرّف کردن، تغییر دادن . 1


48104 دست آموز ( دست آموز .) (ص مف .) تربیت یافته، اهلی، انس گرفته . 1


48105 دست افزار (دَ. اَ) (اِمر.) افزاری که در دست گیرند و با آن کار کنند. 1


48106 دست افشار ( دست افشار . اَ)(اِمر.)1 - میوه ای که با دست بفشارند و آبش را بگیرند. 2 - زر خالص . 1


48107 دست افشان ( دست افشان . اَ) (ص فا.) در حال رقص و نشاط . 1


48108 دست انبویه (دَ. اَ یِ) (اِمر.) نک دستنبو. 1


48109 دست انداختن ( دست انداختن . اَ تَ) (مص م .) (عا.) ریشخند کردن، به تمسخر گرفتن . 1


48110 دست انداز ( دست انداز . اَ) (ص فا.) رقص کننده، کسی که از فرط شادی دست افشانی می کند. 1


48111 دست انداز ( دست انداز . اَ) (اِمر) 1 - ناهمواری های خیابان . 2 - کنایه از: مشکل، گرفتاری . 1


48112 دست اندازی ( دست اندازی . اَ)(حامص .) تعدی، تجاوز. 1


48113 دست باز (دَ) (ص فا.) باسخاوت، بخشنده . 1


48114 دست باز داشتن ( دست باز داشتن . تَ) (مص م .) رها کردن، دست برداشتن . 1


48115 دست باز کردن (از چیزی )( دست باز کردن . کَ دَ) (مص م .) رها کردن آن چیز. 1


48116 دست باف ( دست باف .) (ص مف .) 1 - با دست بافته شده . 2 - مجازاً مفت، آسان . 1


48117 دست بردن ( دست بردن . بُ دَ) (مص ل .) 1 - چیره شدن بر حریف، گرو بردن . 2 - پیشی گرفتن . 1


48118 دست برنجن ( دست برنجن . بَ رَ جَ) (اِمر.) دستبند، النگو. 1


48119 دست بند ( دست بند . بَ) (اِمر.) 1 - النگو. 2 - آلتی فلزی که بر دست مجرمان و متهمان زنند. 3 - نوعی رقص . 1


48120 دست به آب ( دست به آب . ب) (اِمر.) قضای حاجت، عمل دفع . 1


48121 دست بوسی ( دست بوسی .) (حامص .) به خدمت رسیدن، تعظیم کردن . 1


48122 دست تنگ ( دست تنگ . تَ) (ص مر.) تنگدست، فقیر. 1


48123 دست جنباندن (جنبانیدن ) ( دست جنباندن . جُ دَ) (مص ل .) کنایه از: فرار کردن . 1


48124 دست خالی ( دست خالی .) [ فا - ع . ] (ص مر.) تهی - دست . ؛ دست خالی خالی برگرداندن کسی را ( کن .) مأیوس برگرداندن او را. 1


48125 دست خط ( دست خط . خَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) نامه یا نوشته ای که کسی با دست خط نوشته باشد. دست نوشت نیز گویند. 1


48126 دست خوان (دَ خا) (اِمر.) سفره و دستار - خوان، پیش انداز، دستارخوان . 1


48127 دست خوش کردن ( دست خوش . خُ. کَ دَ) (مص ل .) مهارت یافتن . 1


48128 دست خوش ( دست خوش . خُ) (ص مر.) 1 - بازیچه، مسخره . 2 - رام، مطیع، زبون . 1


48129 دست خوش ( دست خوش . خُ) 1 - (اِمر.) پولی که از طرف برنده در قمار به عنوان انعام به دیگری داده شود. 2 - (شب جم .) کلمة تحسین به معنی، آفرین، مرحبا. 1


48130 دست دادن ( دست دادن . دَ) (مص ل .) 1 - بیعت کردن، پیمان بستن . 2 - میسر شدن، حاصل شدن . 3 - اتفاق افتادن . 4 - فرصت به دست آوردن . 1


48131 دست دستی (دَ دَ) (ص نسب .) (عا.) 1 - سرسری، سطحی . 2 - بیهوده، بی جهت . 1


48132 دست مایه ( دست مایه . یِ) (اِمر.) سرمایه . 1


48133 دست مردی ( دست مردی . مَ) (حامص .) 1 - یاری، مددکاری . 2 - کنایه از: قدرت، قوت . 1


48134 دست مزد ( دست مزد . مُ) (اِمر.) مزدی که به کسی در مقابل کار وی دهند، حق الزحمه . 1


48135 دست موزه ( دست موزه . ز یا زَ) (اِمر.) 1 - تحفه، ارمغان . 2 - دست آویز، 3 - آلت، وسیله . 1


48136 دست میان ( دست میان .) (اِمر.) غلاف و کمر شمشیر. 1


48139 دست نویس ( دست نویس . نِ) (ص مر.) نسخه ای از یک اثر که نویسنده با دست نوشته است . 1


48140 دست پاچه ( دست پاچه . چِ یا چَ) (ص مر.) عجول، شتابزده . 1


48141 دست پاچگی ( دست پاچگی . چِ) (حامص .) شتابزدگی . ؛ با دست پاچگی با عجله، با شتاب . 1


48142 دست پخت ( دست پخت . پُ) (ص فا.) غذایی که کسی با دست خود پخته باشد. 1


48143 دست پسودن ( دست پسودن . پَ دَ) (مص ل .) درنگ کردن، وقت کشتن . 1


48144 دست پیش کردن ( دست پیش کردن . کَ دَ) (مص ل .) کاری را آغاز کردن، پیشدستی کردن . 1


48145 دست چپی ( دست چپی چَ)(ص فا.) چپ گرا، چپ رو. 1


48146 دست چین ( دست چین .) (ص مر.) برگزیده، منتخب . 1


48147 دست کج (دَ. کَ) (ص مر.) 1 - کسی که دست او کج و معوج باشد. 2 - کنایه از: دزد، جیب بر. 1


48148 دست کشیدن (دَ. کِ دَ) 1 - (مص ل .) دست مالیدن . 2 - ترکِ چیزی گفتن . 3 - (مص م .) تربیت کردن، پرورش دادن . 1


48149 دست گرفتن (دَ. گِ رِ تَ) (مص م .) 1 - منع کردن . 2 - مدد کردن . 3 - پیمان بستن . 4 - (عا.) مسخره کردن . 1


48150 دست گزیدن ( دست گزیدن . گُ دَ) (مص ل .) صدر مجلس طلبیدن، مسند خواستن . 1


48151 دست گزیدن ( دست گزیدن . گَ دَ) (مص ل .) دریغ خوردن، افسوس خوردن، تأسف داشتن . 1


48152 دست گزین ( دست گزین . گُ) 1 - (ص مف .) آن چه که با دست آن را انتخاب کرده باشند؛ دست چین . منتخب، برگزیده . 2 - (ص فا.) آن که پیوسته خواهد در مسند و صدر مجلس نشیند. 3 - اسب جنیبت، اسب کوتل . 1


48153 دست گشادن ( دست گشادن . گُ دَ) (مص م .) 1 - باز کردن دست مقید. 2 - جوانمردی کردن، بخشش نمودن . 1


48154 دست یافتن ( دست یافتن . تَ) (مص ل .) 1 - چیره شدن . 2 - رسیدن، پیدا کردن . 1


48155 دستادست (دَ دَ) (ق مر.) معاملة نقد. 1


48156 دستار (دَ) (اِمر.) عمامه، پارچه ای که به دور سر پیچند. 1


48157 دستاران (دَ) (اِمر.) 1 - مزدی که پیش از کار کردن به مزدور دهند. 2 - شاگردانه . 1


48158 دستاربند (دَ. بَ) (اِمر.) 1 - آن که دستار بندد، معمم . 2 - عالم، دانشمند، فقیه . 3 - صاحب مسند. 1


48159 دستارخوان (دَ. خا) (اِمر.) 1 - سفره، سفره بزرگ . 2 - دستمال سفره . 1


48160 دستارچه (دَ چِ) (اِمصغ .) دستار یا عمامة کوچک . 1


48161 دستاس (دَ) (اِمر.) آسی که با نیروی دست می چرخد و کار می کند. 1


48162 دستاسنگ (دَ سَ)(اِمر.) قلاب سنگ، فلاخن . 1


48163 دستاسین (دَ سْ) (اِ.) آردی که با آس دستی درست شده باشد. 1


48164 دستاق (دُ) [ تر. ] (اِ.) محبوس، بندی، زندانی . 1


48165 دستان (دَ) (اِ.) 1 - سرود، نغمه . 2 - نیرنگ، فریب . 3 - مخفف داستان . 4 - لقب زال پدر رستم . 1


48166 دستان زدن (دَ . زَ دَ) (مص ل .) سرودن، نغمه خواندن . 1


48167 دستبرد ( دستبرد . بُ) (مص مر.) 1 - نیرو، دلیری . 2 - دزدی، چپاول . 3 - مهارت . 1


48168 دسترس (دَ. رِ یا رَ) (اِ.) توانایی، توانمندی . 1


48169 دسترنج ( دسترنج . رَ) (اِمر.) 1 - مزد کار. 2 - چیزی که بر اثر کار و تلاش به دست می آید. 1


48170 دستره (دَ تَ رِ) (اِمر.) داس کوچک دندانه دار. 1


48171 دستشویی (دَ) (اِمر.) جایی دارای شیر آب که در آن جا دست و روی را می شویند، توالت . 1


48172 دستغاله ( دستغاله . لِ) (اِ.) نک داسکاله . 1


48173 دستفال ( دستفال . ) (اِمر.) نک دستلاف . 1


48174 دستفروش ( دستفروش . فُ) (اِمر.) (ص فا.) فروشندة دوره گرد، آن که اجناسی را در دست گیرد و در کوچه و بازار برای فروش عرضه دارد. 1


48175 دستلاف ( دستلاف .) (اِمر.) پولی که از اولین فروش جنس به دست آید. 1


48176 دستمال ( دستمال .) (اِمر.) پارچه ای برای پاک کردن دست و دهان، یا چیزهای دیگر. 1


48177 دستمال ( دستمال .) (ص مف .) 1 - با دست مالیده شده . 2 - مجازاً مغلوب . ؛ دستمال ابریشمی یا یزدی برداشتن کنایه از: شروع به چاپلوسی و تملق کردن . 1


48178 دستمال کاغذی ( دستمال کاغذی . غَ) (اِمر.) قطعه کاغذ مربعی شکل یا لوله ای که به جای دستمال ولی برای یک بار مصرف به کار برند. 1


48179 دستمالی ( دستمالی .)(حامص .)1 - عمل دست مالیدن به چیزی . 2 - استعمال چیزی و مبتذل کردن آن . 1


48180 دستنبو ( دستنبو . تَ) (اِ.) 1 - میوه ای زرد رنگ و خوشبو شبیه گرمک که خط های سبز و سفید دارد. 2 - میوه یا هر چیز خوشبو که برای معطر شدن در دست گیرند. 1


48181 دسته (دَ تِ) (اِ.) 1 - آن چه مانند دست باشد. 2 - آن قسمت از اشیاء مانند شمشیر، اره، تیشه، خنجر و کارد که به دست گیرند. 3 - گروهی از مردم که در جایی گرد آیند. 4 - واحدی از ورزشکاران که با هم در انواع ورزش همکاری کنند. 5 - مجموعه ای از یک چیز. 1


48182 دسته بندی ( دسته بندی . بَ)(حامص .) هماهنگ شدن گروهی برای انجام دادن امری . 1


48183 دسته فراش ( دسته فراش . فَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) جاروب بلند دسته دار. 1


48184 دستوار ( دستوار .) (اِمر.) چوبدستی، عصا. 1


48185 دستوانه ( دستوانه . نِ)(اِمر.)1 - دستبند. 2 - ساعدبند آهنین که در روز جنگ در دست می کردند. 1


48186 دستور (دَ) (اِمر.) 1 - فرمان، امر. 2 - وزیر، مشاور. 3 - قاعده، روش . 4 - اجازه، پروانه . 5 - برنامه . 1


48187 دستورالعمل (دَ رُ لْ عَ مَ) [ معر. ] (اِمر.) دستور کار، دستور. 1


48188 دستوری (دَ) (اِ.) فرمان، اجازه . 1


48189 دستک (دَ تَ) (اِ.) دفترچه ای که حساب های خرده ریز را در آن نویسند. 1


48190 دستک زدن (دَ تَ. زَ دَ) (مص ل .) کف زدن بر طبق حرکات پا. 1


48191 دستکار (دَ) (اِمر.) ساخته شده با دست . 1


48192 دستکش (دَ کَ یا کِ) (اِمر.) پوشاک نخی، ابریشمی، پشمی، چرمی یا پلاستیکی که با آن دست را به منظور گرم نگه داشتن و یا محافظت کردن بپوشانند. 1


48193 دستکش (دَ کِ) 1 - (ص .) رام، مطیع، زبون . 2 - (اِ.) نوعی نان . 1


48194 دستگاه (دَ) (اِمر.) 1 - ثروت . 2 - نیرو، توانایی . 3 - یک آهنگ کامل موسیقی . 4 - هر مجموعه ابزار و آلاتی که برای انجام کاری فراهم شده باشد. 5 - دسترس، دسترسی . 6 - شکوه، جلال . 7 - مساعدت، فرصت مناسب . 8 - پیروزی . 9 - مجازاً رژیم، نظام، حکومت . 1


48195 دستگذار (دَ گُ) 1 - (ص فا.) مددکار، ممد، معاون . 2 - (ص مف .) آن چه بر دست جای گیرد. 3 - تحفه، یادگار. 1


48196 دستگرا (دَ گَ) (اِ.) آزمودن، آزمایش، امتحان . 1


48197 دستگرای (دَ گِ) (ص مف .) مغلوب، زبون . 1


48198 دستگرد (دَ گِ) [ په . ] (اِ.) 1 - قریه . 2 - زمین ناهموار. 3 - زمین و ملک زراعتی . 4 - بنایی مانند کوشک که گرد آن خانه ها باشد. دستگره و دسکره و دستجرد نیز گویند. 1


48199 دستگردان (دَ. گَ) (اِ.) چیزی که به عاریت گیرند. 1


48200 دستگزار ( دستگزار . گُ) (ص .) مددکار، یاری رسان . 1


48201 دستگیر ( دستگیر .) 1 - (ص فا.) کسی که دست دیگران را بگیرد، مددکار. 2 - فریادرس . 3 - (ص مف .) گرفتار، اسیر. 4 - مرشد، مراد. 1


48202 دستگیره ( دستگیره . رِ) (اِمر.) (ص مف .) 1 - آلتی که پشت در نصب کنند و برای باز کردن و بستن در، آن را به دست گیرند. 2 - تکه ای پارچه که در آشپزخانه به دست گیرند و با آن ظرف غذا را از روی اجاق برمی دارند. 1


48203 دستگیری ( دستگیری .) (حامص .) 1 - کمک، اعانت . 2 - اسیر کردن . 1


48204 دستی (دَ) [ معر. ] (ص نسب .) = دستیج : 1 - منسوب به دست، مربوط به دست . 2 - ظرفی که با دست می توان برداشت و استفاده کرد. 3 - دستینه، دست برنجن . دستی و پشت دستی : در جایی که مخاطب را در صفتی و منقبتی ممتاز یابند گویند و مراد آن است که پیش تو پشت دست بر زمین گذاشتیم (بدین وسیله غایت عجز خود را نمایند). 1


48205 دستی دستی ( دستی دستی . دَ)(ق مر.)1 - عبث، بیهوده . 2 - عامداً، قاصداً. 1


48206 دستیابی (دَ) (حامص .) دست یافتن، به دست آوردن . 1


48207 دستیار ( دستیار .) (اِمر.) معاون . 1


48208 دستیاره ( دستیاره . رِ) (اِمر.) دستبند، دست برنجن . 1


48209 دستینه (دَ نِ) (اِمر.) 1 - دستبند. 2 - فرمان پادشاه . 3 - امضاء. 1


48210 دسر (د س ) [ فر . ] (اِ.) آن چه که در پایان غذا می خورند مانند میوه، شیرینی، ژله یا لرزانک و غیره، پس غذا (فره ). 1


48211 دسم (دَ س ) [ ع . ] (ص .) چرب، پرروغن . 1


48212 دسه (دَ سَ یا س ) (اِ.) = دسک : گلولة ریسمانی . 1


48213 دسومت (دُ مَ) [ ع . دسومة ] 1 - (مص ل .) چرب بودن . 2 - (اِمص .) چربناکی . 3 - (اِ.) چربی . 1


48214 دسک (دَ) (اِ.) = دشک . دسه : رشته و ریسمان تابیده . 1


48215 دسکره (دَ کَ رِ) [ معر. ] (اِ.) 1 - قریه . 2 - صومعه، دیر. 3 - خانه هایی که در آن ها اسباب عیش و طرب فراهم باشد. ج . دساکر. 1


48216 دسی لیتر ( دسی لیتر .) [ فر. ] (اِ.) یک دهم لیتر. 1


48217 دسی متر ( دسی متر . مِ) [ فر . ] (اِمر.) یک دهم متر. 1


48218 دسی گرم (د. گِ رَ) [ فر. ] (اِ.) یک دهم گرم . 1


48219 دسیسه (دَ س ) [ ع . دسیسة ] (اِ.) حیله و مکر. 1


48220 دسیسه بازی ( دسیسه بازی .) [ ع - فا. ] (اِمر.) دست زدن به دسیسه های گوناگون برای دست یافتن به هدف . 1


48221 دسین (دَ) (اِ.) = دسینه : خُم شراب، سرکه و غیره . 1


48222 دش (دُ) [ په . ] پیشوندی که در آغاز برخی واژه ها می آید و معنای بد و زشت می دهد. مانند: دشنام . 1


48223 دشت ( دشت .) (اِ.) 1 - دستلاف . 2 - پیش مزد. 3 - (عا.) فروش اول هر کاسب . ؛ دشت کردن نخستین بار پول گرفتن، فروختن جنس اولین بار در هر روز. ؛ دشت کسی را کور کردن کنایه از: اولین بار فروش از او نسیه خریدن، موجب کسادی کار او شدن . 1


48224 دشت (دَ) [ په . ] (اِ.) صحرا، زمین پهناور و ناهموار. 1


48225 دشت بان (دَ) (ص مر. اِمر.) نگاهبان دشت، پاسبان کشتزار و مزرعه . 1


48226 دشتان (دَ) [ په . ] (ص .) حالت زنی که دچار عادت ماهانه باشد، حایض . 1


48227 دشتی (دَ) 1 - (ص نسب .) منسوب به دشت ؛ صحرایی . 2 - نام یکی از آوازهای ایرانی . 1


48228 دشخوار (دُ خا) [ په . ] (ص مر.) سخت، مشکل . 1


48229 دشمن (دُ مَ) [ په . ] (اِ.) آن که بد فرد دیگری را خواهان است ؛ عدو. 1


48230 دشمنی ( دشمنی .)(حامص .)1 - عداوت، خصومت . 2 - کر اهت، نفرت . 1


48231 دشنام (دُ) (اِمر.) فحش، ناسزا. 1


48232 دشنه (دَ یا د نِ) (اِ.) خنجر. 1


48235 دشپیل (دُ) (اِمر.) = دشپل : غده، دژپیه . 1


48236 دشک (دَ) (اِ.) 1 - رشتة تابیده که بر سوزن کشند. 2 - ریسمان خام . 1


48237 دعا (دُ) [ ع . دعاء ] (اِمص .) نیایش، طلب حاجت از خدا. ج . ادعیه . 1


48238 دعاب (دَ عّ) [ ع . ] (ص .) 1 - شوخی کننده، لاغ گوی . 2 - شوخ . 1


48239 دعابه (دَ عّ ب یا بَ) [ ع . دعابة ] 1 - (مص ل .) مداعبت، شوخی کردن، لاغ گفتن . 2 - (اِمص .) شوخی . 1


48241 دعام (د) [ ع . ] (اِ.) 1 - ستون، پایة چوب بست . 2 - بزرگ قوم، سروران ؛ ج . دعائم (دعایم ). 1


48242 دعاوی (دَ) [ ع . ] (اِ.) جِ دعوی . 1 - ادعاها. 2 - مرافعه ها. 3 - اسباب، وسایل . 1


48243 دعایم (دَ یِ) [ ع . دعائم ] (اِ.) جِ دعام و دعامه . 1 - ستون ها. 2 - بزرگان قوم، سروران . 1


48244 دعب (دَ) [ ع . ] (ص .) شوخی، مزاح . 1


48245 دعت (دَ عَّ) [ ع . دعة ] (اِ.) 1 - سکینه، راحت، خفض عیش . 2 - سکون نفس در وقت حرکت شهوت و مالک زمام خویش بودن . 1


48246 دعج (دَ) [ ع . ] (اِمص .) سیاه چشمی . 1


48247 دعوا (دَ) [ ع . دعوی ] (اِ.) پرخاش، دشمنی، زد و خورد. ؛ دعوا (دَ) ی حیدر و نعمتی مشاجرة خونین و طولانی و معمولاً بی هدف . 1


48248 دعوت (دَ وَ) [ ع . دعوة ] (مص م .) خواندن، خواندن کسی به مهمانی یا جایی . 1


48249 دعوی (دَ) [ ع . ] (مص م .) ادعا کردن، خواستن . 1


48250 دعی (دَ) (ص .) پسر خوانده ؛ ج . ادعیاء 1


48252 دغا (دَ) (ص .) 1 - ناراست، نادرست . 2 - سیم و زر ناخالص . 3 - دغل . 1


48253 دغدغه (دَ غْ دَ غِ) [ ع . دغدغة ] (اِ.) نگرانی، بیم، تشویش . 1


48254 دغسر (دَ سَ) (ص .) کچل . 1


48255 دغل (دَ غَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - تغییر دادن چیزی برای گمراه ساختن خریدار. 2 - مکر و حیله . 1


48256 دغل ( دغل .) [ ع . ] (ص .) مزور، حیله گر. 1


48257 دغلی ( دغلی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - ناراستی، نادرستی . 2 - مکاری . 3 - حرامزادگی . 1


48258 دغمسه (دَ مَ س ) (اِ.) گرفتاری، مشکلات . 1


48259 دغول (دَ) (ص .) مکار، حیله گر. 1


48260 دف (دَ فّ) [ معر. ] (اِ.) یکی از سازهای ضربی . ؛ دف کسی را تر کردن کنایه از: 1 - بی اثر کردن کار کسی . 2 - رسوا ساختن . 1


48261 دفاتر (دَ تِ) [ ع . ] (اِ.) جِ دفتر. 1


48262 دفاع (د) [ ع . ] 1 - (مص ل .) از دستبرد دشمن حفظ کردن . 2 - (مص م .) بازداشتن، پس زدن . 3 - پاسخ طرف مقابل در هر دعوی . 4 - جنگی که مسلمانان با کافران کنند برای جلوگیری از حملة آنان . 1


48263 دفاین (دَ یِ) [ ع . دفائن ] (اِ.) جِدفینه ؛ اندوخته ها، گنجینه ها. 1


48264 دفتر (دَ تَ) [ معر. ] (اِ.) 1 - دستة کاغذ سفید ته دوزی شده به شکل کتاب که در آن مطلب نویسند. 2 - جایی که در آن کارهای اداری یا بازرگانی انجام گیرد. 3 - جزوه، کتاب . 1


48265 دفتر معین [ ع . ] ( دفتر معین مُ) (اِمر.) از دفترهای تجارتی که در آن حساب ها به طور تفکیک در صفحه های جداگانه ثبت و نگه داری می شود. 1


48266 دفتر کل ( دفتر کل کُ) (اِمر.) دفتری که هر مؤسسه بازرگانی باید آن را نگه داری و هر هفته لااقل یک بار داد و ستدش را با تفکیک موضوع در آن ثبت کند. 1


48267 دفترخانه ( دفترخانه . نِ) [ معر . ] (اِمر.)اداره ای وابسته به ادارة ثبت که در آن اسناد انواع معاملات یا ازدواج وطلاق را ثبت کنند، دفتر اسناد رسمی، محضر. 1


48268 دفتردار ( دفتردار .) [ ع - فا. ] (اِ.) 1 - کسی که مسئول نوشتن و تنظیم و نگه داری دفترهای یک مؤسسه است . 2 - مدیر یا صاحب دفترخانه . 1


48269 دفترچه ( دفترچه . چِ) (اِمصغ .) دفتر کوچک . ؛ دفترچه پس انداز دفترچه ای که بانک یا مؤسسة مالی به هر دارندة حساب پس انداز می دهد و در آن مبلغ موجودی و دریافتی یا پرداختی را ثبت می کند. 1


48270 دفتریار ( دفتریار .) (اِمر) یکی از کارمندان دفتر - خانه (دفتر اسناد رسمی ) که سمت معاونت دفترخانه را دارد. 1


48271 دفته (دَ تِ) (اِ.) آلتی فلزی دسته دار شبیه شانه که بافندگان پارچه هنگام بافتن پارچه آن را در دست گیرند و روی پود را می کوبند تا آن چه بافته شده جابه جا و محکم شود. 1


48272 دفزک (دَ زَ) (ص .) 1 - گنده، ستبر. 2 - فربه . 1


48273 دفع (دَ) [ ع . ] (مص م .)1 - پس زدن .2 - دور کردن . 1


48274 دفعتاً (دَ عَ تَ نْ) [ ع . دفعة ] (ق .) ناگهان، یکباره . 1


48275 دفعه (دَ عِ) [ ع . دفعة ] (ق .) بار، نوبت، مرحله . 1


48276 دفق (دَ) [ ع . ] (مص م .) ریختن، ریزانیدن . 1


48277 دفن (دَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - به خاک سپردن مرده . 2 - پنهان کردن . 1


48278 دفنوک (دَ) (اِ.) غاشیه، زین پوش . 1


48280 دفین (دَ) [ ع . ] (ص مف .) پنهان شده در زیر خاک، مدفون . 1


48281 دفینه (دَ نِ) [ ع . دفینة ] (اِ.) گنج یا پولی که در زمین دفن کرده باشند. ج . دفاین . 1


48282 دق (د ق یا قّ) [ ع . ] (ص .) 1 - باریک . 2 - اندک، کم . 1


48283 دق (دَ) (اِ.) = دک : خواستن، سؤال کردن، گدایی کردن . 1


51262 سبکسر ( سبکسر . سَ) (ص مر.) نک سبکبار. 1


48284 دق (دَ قّ) [ ع . ] (مص م .) کوبیدن، کوفتن . 1


48285 دق الباب (دَ قُّ لْ) (مص م .) بر در کوفتن . 1


48286 دق دلی (د قِ د) (ص مر.) خشم ناشی از رنج و اندوه . 1


48287 دق و لق (دَ قُّ لَ قُ) (ص مر.) 1 - خشک و خالی، بی آب و علف . 2 - بی موی . دغ و لغ و دک و لک نیز گویند. 1


48288 دق کردن (د. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) مردن، از غصه مردن . 1


48289 دقاق (دَ قّ) [ ع . ] (اِ.) آردفروش . 1


48290 دقاق (دُ) [ ع . ] 1 - (اِ.)باریکی . 2 - (ص .) باریک، دقیق . 3 - خرده ریز. 1


48291 دقایق (دَ یِ) [ ع . دقائق ] (اِ.) جِ دقیقه . 1


48292 دقت (د قَّ) [ ع . دقة ] (اِمص .) 1 - باریکی، نازکی . 2 - باریک بینی، نازک اندیشی . 1


48293 دقل (دَ قَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خرمای بد و پست . 2 - خرما. 1


48294 دقمصه (دَ مَ ص یا صَ) (اِ.) (عا.) دردسر، موجب دردسر. 1


48295 دقیق (دَ) [ ع . ] (ص .) 1 - باریک، نازک . 2 - خرد، کوچک . 1


48296 دقیقه (دَ قِ یا قَ) [ ع . دقیقة ] (اِ.) 1 - یک ششم ساعت . 2 - نکته، نکته باریک . 3 - یک شصتم از یک درجه . ج . دقائق . 1


48297 دقیقی (دَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به دقیق ؛ آردفروش . 1


48298 دل (د) [ په . ] (اِ.) 1 - از اندام های درونی بدن جانداران که ماهیچه ای بوده و با حرکتی یکنواخت و پیاپی، خون را در بدن به گردش درمی آورد. 2 - (عا.) شکم . 3 - خاطر، ضمیر. 4 - دلیری، شهامت . ؛ دل دادن و قلوه گرفتن کنایه از: گرم گفتگوی دوستانه یا عاشقانه بودن . 1


48299 دل (دَ لّ) [ ع . ] 1 - (مص ل .)ناز کردن . 2 - (اِ.) ناز، کرشمه . 3 - روش نیکو، سیرت نیک . 1


48300 دل باختن (د. تَ) (مص ل .) شیفته شدن، عاشق شدن . 1


48301 دل آشوب (د) (ص فا.) 1 - آن چه یا آن که موجب آشوب و ناراحتی گردد. 2 - درختی است که برگ های آن پنج شاخه است . 1


48302 دل افگار (د. اَ) (ص مر.) آزرده، دلتنگ . 1


48303 دل بستن (د. بَ تَ) (مص ل .) انس گرفتن، علاقمند شدن . 1


48304 دل تنگ ( دل تنگ . تَ) (ص .) اندوهیگن، آزرده، ناخوشایند، افسرده . 1


48305 دل تُنُک (د. تُ نُ) (ص .) کم حوصله، کم - ظرفیت . 1


48306 دل جویی ( دل جویی .) (حامص .) 1 - تسلی . 2 - مهربانی، نوازش . 3 - مرغوبیت . 1


48307 دل خراش ( دل خراش . خَ) (ص فا.) آن چه شخص را آزرده و رنجیده سازد. 1


48308 دل خسته ( دل خسته . خَ تِ) (ص مر.) 1 - غمگین، اندوهناک . 2 - دل آزرده . 3 - بیمار. 1


48309 دل خواه ( دل خواه . خا) (ص مف .) 1 - هرچیز که مطلوب باشد. 2 - آرزو. 1


48310 دل دادن ( دل دادن . دَ) 1 - (مص ل .) عاشق شدن . 2 - توجه بسیار کردن . 3 - (مص م .) دلیر ساختن . 4 - دلداری دادن . 1


48311 دل مرده ( د . مُ د)(ص مر.) افسرده، بی انگیزه . 1


48312 دل نمودگی (د. نِ د)(اِمص .) شفقت، مهربانی . 1


48313 دل و دماغ (د لُ دَ) (اِمر.) حوصله و شوق . ؛از دل و دماغ افتادن بی حوصله و دلسرد شدن . 1


48314 دل پر (د پُ) (ص مر.) 1 - بسیار غمگین، اندوهگین . 2 - خشمگین، غضبناک . 1


48315 دل پیچه (د. چِ) (اِمر.) 1 - احساس درد و پیچش در روده ها. 2 - اسهال، شکم روش . 1


48316 دل کشیدن ( دل کشیدن . کِ دَ) (مص ل .) میل داشتن، جذب شدن . 1


48317 دل کندن ( دل کندن . کَ دَ) (مص ل .) قطع علاقه کردن، ترک کردن . 1


48318 دل گرفتن (د. گِ رِ تَ) (مص ل .) کنایه از: شجاع شدن، روحیه گرفتن . 1


48319 دلار (دُ) [ انگ . ] (اِ.) واحد پول ایالات متحدة آمریکا. 1


48320 دلارا (ی ) (د) (ص فا.) = دل آرا: 1 - کسی یا چیزی که سبب سرور و نشاط گردد. 2 - معشوق، زیبا، محبوب . 1


48321 دلارام (د) (ص مر.) = دل آرام : 1 - آرامش - بخشندة دل . 2 - دلبر. 1


48322 دلازار (د)(ص فا.) = دل آزار: 1 - آن چه موجب آزردن خاطر باشد. 2 - معشوق ستمگر. 3 - بی رحم . 1


48323 دلال (دَ لّ) [ ع . ] (ص .) واسطه، واسطه در خرید و فروش . 1


48324 دلال (دَ) [ ع . ] (اِ.) ناز، کرشمه . 1


48325 دلالت (د لَ) [ ع . دلالة ] (مص م .) راهنمایی کردن، راه نمودن . 1


48326 دلاله (دَ لَ یا لِ) [ ع . دلالة ] (ص .) زنی که برای مردان زن پیدا می کند. 1


48327 دلام (د) (اِ.) 1 - نیزة کوتاه . 2 - مکر، فریب . 1


48328 دلاور (د وَ) (ص مر.) = دل آور: 1 - دلیر، شجاع . 2 - جنگجو، غازی . 1


48329 دلاویز (د) (ص فا. ص .) = دل آویز: 1 - مطلوب، مرغوب . 2 - خوشبو، معطر. 1


48330 دلاک (دَ لّ) [ ع . ] (ص .)1 - کیسه کش . 2 - موی تراش، سلمانی . 1


48331 دلایل (دَ یِ) [ ع . دلائل ] (اِ.) جِ دلالت . 1


48333 دلباخته ( دلباخته . تِ) (ص .) عاشق، شیفته . 1


48334 دلباز (د) (ص مر.) 1 - جای وسیع و باصفا. 2 - بلیغ، زبان آور. 3 - شبعده باز. 1


48335 دلبر (د بَ) (ص فا.) محبوب، معشوق . 1


48336 دلبری ( دلبری .) (حامص .) معشوقی، محبوبی . 1


48337 دلبسته ( دلبسته . بَ تِ) (ص مف .) 1 - عاشق، شیدا. 2 - گرفتار، ستمکش . 1


48338 دلبند ( دلبند . بَ) (ص مر.) عزیز، محبوب . 1


51713 سرپیچی ( سرپیچی .) (حامص .) نافرمانی . 1


48339 دلتا (د) [ فر. ] (اِ.) 1 - حرف چهارم از الفبای یونانی. 2- قطعه خاک جزیره مانندی به شکل مثلث در مصب رود که از مواد سیلابی و رسوبی تشکیل می شود. 1


48340 دلخور ( دلخور . خُ) (ص مر.) رنجیده، ناراحت . 1


48341 دلخوری ( دلخوری . خُ) (حامص .) رنجیدگی، آزردگی . 1


48342 دلخوشکنک (د خُ کُ نَ) (اِمر.) آن چه که موقتاً مایة دلخوشی باشد ولی پایه و اساسی نداشته باشد. 1


48343 دلخوشی ( دلخوشی . خُ) (حامص .) 1 - خوشحالی، شادمانی . 2 - خشنودی . 1


48344 دلداده ( دلداده . د) (ص مف .) 1 - عاشق، دلباخته . 2 - علاقه مند، مشتاق . 1


48345 دلدادگی ( دلدادگی . د) (حامص .) عاشق شدن . 1


48346 دلدار ( دلدار .)(ص فا.)1 - معشوق .2 - دلیر، دلاور. 1


48347 دلداری ( دلداری .) (حامص .) تسلی دادن، غم - خواری . 1


48348 دلدل (دُ دُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - خارپشت بزرگ تیرانداز. 2 - نام اسبی که امیر مصر به پیغمبر (ص ) هدیه داده بود. 1


48349 دلریش ( د )(ص مر.)1 - آن که قلبش مجروح باشد. 2 - عاشق . 1


48350 دلسرد ( دلسرد . سَ) (ص مر.) 1 - بی شوق، بی میل . 2 - مأیوس، ناامید. 1


48351 دلشده ( دلشده . شُ د) (ص مف .) عاشق، دلباخته . 1


48352 دلفین (دُ) [ یو. ] (اِ.) 1 - نوعی پستاندار دریایی بزرگ و بسیار باهوش . 2 - یکی از صورت های فلکی شمالی . 1


48353 دلق (دَ لَ) [ معر دله . ] (اِ.) گربة صحرایی، دله . 1


48354 دلق (دَ) [ ع . ] (اِ.) خرقه، جامة درویشان . 1


48355 دلقک (دَ قَ) (اِ.) لوده، مسخره، کسی که با کارهای خنده آور مردم را بخنداند. در اصل مسخره ای بوده در دربار سلطان محمود غزنوی که طلخک نامیده می شد. 1


48356 دلمل (دُ مُ) (اِ.) = درمل : 1 - غلة نارس . 2 - نخود و لوبیای سبز که هنوز در غلاف باشند. 1


48357 دلمه (دُ مَ یا مِ) (اِ.) نوعی خوراک مرکب از برنج، گوشت چرخ کرده، لپه، سبزی مخصوص و غیره که در برگ مو، برگ کلم و غیره پیچند و پزند. 1


48358 دلمه ( دلمه .) (اِ.) کیسة پولی که در جشن عروسی یا اعیاد سال به مهمان و مدعوان دهند. 1


48359 دلمک (دُ مَ) (اِ.) = دلمه : شیری است که بعد از مایه زدن بسته شود، پنیرتر، دلمه . 1


48360 دلنشین (د. نِ) (ص فا.) 1 - خوش آیند، آن چه در دل نشیند. 2 - مؤثر. 1


48361 دلنگ (د لَ یا لِ) (ص .) آویخته . 1


48362 دلنگان (د لَ) (ص .) نک دلنگ . 1


48363 دله (دَ لَ یا لِ) (ص .) (عا.) 1 - چشم چران . 2 - هرزه، ولگرد. 1


48364 دله ( دله .) (اِ.) ظرفی مانند کوزه، دبه . 1


48365 دله دزد ( دله دزد . دُ)(ص مر.) دزد چیزهای بی - ارزش و کم بها. 1


48366 دلهره (د هُ رِ) (اِ.) (عا.) اضطراب، نگرانی . 1


48367 دلو (دَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ظرف آبکشی، سطل . 2 - نام یازدهمین برج از برج های دوازده گانه منطقه البروج که خورشید در حرکت ظاهری خود در بهمن ماه در این برج دیده می شود. 1


48368 دلواپس (د پَ) (ص مر.) (عا.) 1 - نگران، آشفته . 2 - چشم به راه . 1


48369 دلپذیر ( دلپذیر . پَ)(ص مف .) 1 - مطبوع، پسندیده . 2 - مسلّم، یقین . 1


48370 دلک (دَ) [ ع . ] 1 - (مص ل .) به دست مالیدن، مالش دادن . 2 - (اِمص .) مالش . 1


48371 دلکش (د. کَ) 1 - (ص فا.) دلپذیر، خوشایند. 2 - (اِ.) گوشه ای در دستگاه ماهور. 1


48372 دلکو (د کُ) [ انگ . ] (اِ.) دستگاه قطع و وصل جریان برق است در موتور اتومبیل که از دو قسمت ساخته شده : قسمتی مربوط به قطع و وصل جریان برق باتری و قسمت دیگر مربوط به تقسیم جریان برق قوی به سیم سرشمع هاست . که اولی به وسیلة پلاتین و دومی توسط چکش برق انجام می گیرد. 1


48373 دلگرم ( دلگرم . گَ) (ص مر.) امیدوار، متکی . 1


48374 دلگرمی ( دلگرمی . گَ)(حامص .) امیدواری، اعتماد. 1


48375 دلگی (دَ لِ) (حامص .) (عا.) 1 - دله بودن . 2 - چشم چرانی، حیزی . 1


48376 دلیجان (د) [ فر. ] (اِ.) کالسکة بزرگ برای حمل و نقل مسافر در قدیم . 1


48377 دلیر (د) (ص .) 1 - دلاور. 2 - بی باک، گستاخ . 1


48378 دلیری ( دلیری .)(حامص .) 1 - دلاوری، شجاعت . 2 - جرأت، جسارت . 1


48379 دلیل (دَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - مرشد، راهنما. 2 - راه، طریق . 3 - جهت، سبب . 4 - آن چه که برای اثبات امری به کار برند. ج . ادلاء ادله . 1


48380 دم (دَ) [ په . ] (اِ.) 1 - نفس، هوایی که با نفس کشیدن به داخل ریه فرستاده می شود. 2 - لحظه، هنگام . 3 - کنار و لبة چیزی . 4 - دهان . 5 - کنایه از: نخوت و تکبر. 6 - بانگ، خروش . 7 - بوی، عطر. 1


48423 دمدمی (دَ دَ) (ص نسب .) (عا.) کسی که هر آن عقیده اش تغییر می کند. 1


48424 دمده (د مُ د) [ فر. ] (ص .) از مد افتاده . 1


48425 دمر (دَ مَ) (ص .) (عا.) روی سینه و شکم دراز کشیده . 1


48426 دمساز ( دمساز .) (ص فا.) 1 - همدم، همراز. 2 - موافق، سازگار. 1


48427 دمش (دَ مِ) 1 - (اِ.) عمل دمیدن . 2 - (اِ.) نفس، دمام . 1


48428 دمع (دَ) [ ع . ] (اِ.) = دمعه : اشک، سرشک . ج . دموع . 1


48429 دمعه (دَ عِ یا عَ) [ ع . دمعة ] (اِ.) اشک، سرشک . 1


48382 دم (دُ) [ په . ] (اِ.) = دنب : زایده ای است کم و بیش دراز که از تعدد مهره های استخوان در دنبالچه به وجود آمده است . در جانوران چهارپا به شکل دسته ای مو در پشت پاها آویزان است و در پرندگان به شکل پرهایی که در پایان بدن آن روییده . ؛ دم اسبی الف - نوعی بستن موی سر از پشت که شبیه دم اسب باشد. ب - باران شدید و مداوم . ؛ دم بر زمین زدن کنایه از: تسلیم شدن . ؛ دم گاوی به دست آوردن : کنایه از: وسیلة درآمد یا مقامی به دست آوردن . ؛ دم خروس کنایه از: نادرستی یا دروغگویی . ؛ با دم خود گردو شکستن کنایه از: نهایت شادمانی داشتن . 1


48383 دم بخت (دَ مِ بَ) (ص مر.) دختری که زمان شوهر کردنش فرا رسیده . 1


48384 دم بر زدن ( دم بر زدن . بَ. زَ دَ) (مص ل .) 1 - نفس تازه کردن، آسودن . 2 - حرف زدن . 1


48385 دم برآوردن (دَ. بَ. وَ دَ) 1 - (مص ل .) تنفس . 2 - سخنن گفتن . 3 - (مص م .) نیست ونابود کردن . 1


48386 دم بریده ( دُ . بُ د)(ص مف .) کنایه از: شخص زرنگ و آب زیر کاه . 1


48387 دم جنبانک (دُ. جُ نَ) (اِمر.) پرنده ای است کوچک از راستة سبک بالان جزو گروه دندانی نوکان، خاکستری رنگ به اندازة گنجشک که غالباً در کنار آب می نشیند و دم خود را تکان می دهد. دمتک و دمسنجد و طرغلودیس و عصفورالشوک نیز گویند. 1


48388 دم خوردن (دَ. خُ دَ) (مص ل .) فریب خوردن . 1


48389 دم دادن ( دم دادن . دَ) (مص ل .) مغرور کردن . 1


48390 دم در کشیدن ( دم در . دَ.کِ دَ) (مص ل .) 1 - سکوت کردن، خاموش شدن . 2 - مردن، نفس بند آمدن . 1


48391 دم زدن (دَ. زَ دَ) (مص ل .) 1 - نفس کشیدن، نفس تازه کردن . 2 - حرف زدن . 3 - ادعا کردن . 4 - کنایه از: تأخیر کردن . 1


48392 دم سرد ( دم سرد . سَ) (ص .) مأیوس، ناامید. 1


48393 دم قیچی (دَ. قِ) (اِمر.) قطعه های کوچک اضافی که در جریان برش پارچه، کاغذ و مقوا و غیره به وجود می آید. 1


48394 دم لابه (دُ ب) (اِمص .) تملق، چاپلوسی . دمن (دَ مَ) (اِ.) دامن . 1


48395 دم و دستگاه (دَ مُ دَ) (اِمر.) هیبت، جلال، شکوه . 1


48396 دم پخت (دَ پُ) (اِمر.) نک دمپختک . 1


48397 دم کردن (دَ. کَ دَ) 1 - (مص ل .) اشباع شدن مکانی از بخار به طوری که تنفس در آن مشکل باشد. 2 - (مص م .) چای، قهوه و مانند آن را در قوری دارای آب گرم کردن بطوری که طعم مطبوعی یا بد؛ جوشاندن چای و مانند آن . 3 - برنج را پس از آبکش کردن در دیگ برگرداندن و روی دیگ آتش ریختن تا آب خشک گردد و برنچ بپزد. 1


48398 دم کرده (دَ. کَ د) (اِمر.) هر نوع محلول دارویی گیاهی که از ریختن در آب جوش حاصل می شود. 1


48399 دم کل (دُ. کُ) (ص مر.) 1 - کوتاه دم . 2 - بی دم . 1


48400 دم کلفت (دُ. کُ لُ) (ص مر.) (عا.) 1 - پول دار، ثروتمند. 2 - مرد معتبر، بااعتبار. 1


48401 دم گاو (دُ مِ) (اِمر.) گاودم، دوال و تسمه ای که آن را به شکل دم گاو تابند و مانند تازیانه به کار برند. 1


48402 دم گرفتن (دَ. گِ رِ تَ) (مص ل .) 1 - هم آواز شدن . 2 - دست از کار کشیدن برای استراحت و نفس تازه کردن . 1


48403 دم گرگ (دُ مِ گُ) (اِ.) 1 - کنایه از: صبح کاذب . 2 - یکی از منازل قمر؛ شوله، دنبال گرگ، ذنب السرحان . 1


48404 دما (دَ) (اِ.) اندازة گرمی یا سردی یک جسم بر حسب مقیاس های قراردادی . 1


48405 دماء (د) [ ع . ] (اِ.) جِ دم ؛ خون ها. 1


48406 دماثت (دَ ثَ) [ ع . دَماثَة ] (مص ل .) نرم خو شدن، نرم خویی . 1


48407 دمادم (دَ دَ) (ق مر.) لبالب، لبریز. 1


48408 دمادم (دَ دَیا دُ دُ) (ق مر.) پی درپی، لحظه به لحظه . 1


48409 دمار (دَ) [ ع . ] (اِمص .) 1 - تباه، هلاک . 2 - انتقام . 1


48410 دماسنج (دَ. سَ) (اِ.) میزان الحراره، آلتی جهت اندازه گرفتن درجة حرارت . 1


48411 دماغ (د یا دَ) [ ع . ] (اِ.) مغز سر. 1


48412 دماغ (دَ) (اِ.) بینی . ؛ دماغ چاق بودن کنایه از: تندرست و خوشحال بودن . ؛از دماغ فیل افتادن کنایه از: خود را معتبر و والامقام پنداشتن، متکبر بودن . ؛ دماغ کسی سوختن کنایه از: ناکام و ناامید شدن . 1


48413 دماغه (دَ غِ) (اِ.) 1 - هر چیز پیش آمده ای که شبیه دماغ باشد. 2 - پیش رفتگی خشکی در دریا. 1


48414 دمامت (دَ مَ) [ ع . دمامَة ] (مص ل .) 1 - بدمنظر شدن . 2 - زشت رویی . 1


48415 دمامه (دَ مَ یا مِ) (اِ.) نقاره، کوس . 1


48416 دمان (دَ) (ص .) خروشنده، غرنده . 1


48417 دماگوژی (د گُ ژِ) [ فر . ] (اِ.) این واژه از اصل یونانی «دماگوگیا» به معنای «رهبری مردم » گرفته شده است اما رفته رفته در زبان سیاسی امروز معنای عوام فریبی و مردم - فریبی به خود گرفته است . 1


48418 دمبدم (دَ ب یا بَ دَ) (ق مر.) لحظه به لحظه، دمادم . 1


48419 دمبرگ (دُ بَ) (اِمر.) دنبالة باریکی که برگ را به ساقه پیوند دهد. 1


48420 دمبل (دَ ب)(اِمر.)آلتی است که در ورزش های بدنی به خصوص زیبایی اندام به کار رود. 1


48421 دمدمه (دَ دَ مِ) [ ع . دمدمة ] (اِ.) 1 - با خشم سخن گفتن . 2 - شهرت، آوازه . 3 - صدا، آواز. 4 - افسون، مکر. 1


48422 دمدمه دادن ( دمدمه دادن . دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) افسون خواندن، سحر کردن . 1


48430 دمغ (دَ مَ) [ ع . ] (ص .)(عا.)سرشکسته، شرمسار. 1


48431 دمغازه (دُ ز) (اِ.) 1 - بیخ دم . 2 - استخوان میان دم جانور. 1


48432 دمل (دُ مَ یا مَّ) [ ع . ] (اِ.) زخم عفونی شده روی پوست که ورم کرده و در آن چرک و خونابه باشد. 1


48433 دمن (د مَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - ج . دمنه . 2 - در فارسی به معنای دشت و صحرا. 1


48434 دمنده (دَ مَ د)(ص فا.)1 - فوت کننده .2 - وزنده، خروشنده . 3 - نمو کننده . 1


48435 دمنه (د نِ) [ ع . دمنة ] (اِ.) 1 - آثار به جا مانده از خانه و آبادی . 2 - در فارسی به معنی دشت و صحرا. 1


48436 دمه ( دمه .) (اِ.) لبة چیزی مانند دم تیغ . 1


48437 دمه ( دمه .) (اِ.) دم آهنگری . 1


48438 دمه (دَ مِ) (اِ.) باد سخت با برف و سرما. 1


48439 دمور (دُ) [ ع . ] (اِمص .) تباهی، هلاکت . 1


48440 دموکرات (د مُ) [ فر. ] (ص .) طرفدار حکومت دمکراسی . 1


48441 دموکراتیک (د مُ) [ فر. ] (ص نسب .) منسوب به دموکراسی . 1


48442 دموکراسی (د مُ) [ فر. ] (اِمر.) حکومت مردم بر مردم، حکومتی که در آن دولتمردان از طریق مردم یا نمایندگان مردم انتخاب می شوند. 1


48443 دموی (دَمَ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به دم، خونی . 1


48444 دمپایی (دَ) (اِ.) 1 - کفش راحتی که در خانه به پا کنند. 2 - آن چه که دم پا یا دم در گسترند. 1


48445 دمپختک (دَ پُ تَ) (اِمر.) برنجی که آبکشی نشده باشد و گاه به آن عدس، لوبیا، ماش یا باقلا بیفزایند. 1


48446 دمکش (دَ کِ) (ص فا.) 1 - کمک آوازه خوان، کسی که پس از آوازه خوان دیگر آواز خواند تا او نفسی تازه کند. 2 - تشکچه ای که برای دم کشیدن برنج بر روی دیگ می گذارند. 1


48447 دمگاه (دَ) (اِمر.) 1 - محل کار گذاشتن دم در کنار کوره . 2 - کوره، کوره زرگران و آهنگران و مسگران . 1


48448 دمیدن (دَ دَ)(مص ل .)1 - فوت کردن در چیزی . 2 - وزیدن . 3 - روییدن، سر از خاک درآوردن . 4 - طلوع کردن . 5 - خروشیدن . 6 - خشمگین شدن . 1


48449 دمیده (دَ د) (ص مف .) 1 - فوت کرده، پف کرده . 2 - وزیده . 3 - روییده . 4 - طلوع کرده . 1


48450 دمیم (دَ مِ) [ ع . ] (ص .) بدمنظر، زشت رو. 1


48451 دن ( دن .) (اِ.) فریاد و غوغای توأم با نشاط . 1


48452 دن (دَ) [ ع . ] (اِ.) خم قیراندود که بزرگتر از سبو باشد. 1


48453 دن ژوان (دُ ژُ) [ فر. ] (اِ.) کنایه از: کسی که به زن بارگی و جلب توجه زنان شهرت دارد. 1


48454 دن کیشوت (دُ شُ) [ اسپا. ] (اِ.) کنایه از: کسی که دستخوش آرمان های غیرعملی و توهم - های پهلوانی است . 1


48455 دنائت (دَ ئَ) [ ع . دنائة ] (اِمص .) پستی، نانجیبی . 1


48456 دنان (دَ) (ص فا.) خرامان، رفتار از روی خرامیدن و ناز. 1


48457 دنانیر (دَ) [ ع . ] (اِ.) ج . دینار. 1


48458 دنب (دُ) (اِ.) دم . ؛ دنب کسی را در بشقاب گذاشتن به مسخره کسی را احترام کردن . 1


48459 دنبال (دُ) (اِمر.) 1 - دم، دنب . 2 - عقب یا پس چیزی . 1


48460 دنباله (دُ لِ) (اِمر.) 1 - دم . 2 - دم مانند، هر چیز شبیه به دم . 3 - پی، پس، پیرو، عقب . 4 - بقیة چیزی، پس مانده . 1


48461 دنباله دار ( دنباله دار .) (ص فا.) 1 - هر چیز که دنباله و بقیه داشته باشد. 2 - هر چیز که دارای دم باشد. 1


48462 دنبالچه ( دنبالچه . چِ) (اِمصغ .) آخرین استخوان مهره ای که در انسان از التیام چهار یا پنج مهره به وجود آمده . وجود این استخوان در انسان به جای دم در حیوانات می باشد. 1


48463 دنبره (دَ بَ رِ) نک تنبور. 1


48464 دنبلان (دُ بَ) (اِ.) بیضة چهارپایان حلال گوشت . 1


48465 دنبلان (دُ بَ) (اِمر.)1 - خایة گوسفند. 2 - نوعی قارچ خوراکی . 1


48466 دنبه (دُ ب) (اِ.) 1 - دمبه، جزیی از بدن گوسفند که به جای دم در انتهای خلفی تنة او آویخته و محتوی چربی است . 2 - پیه، چربی . ؛ دنبه گذار کردن نوعی رَمل و جادو برای از میان برداشتن یا آسیب رساندن به کسی . با دُنبه آدمکی درست می کردند و با نیت آسیب رساندن به آن شخص، آدمک را می سوزاندند. ؛ دنبه دادن کنایه از: فریب دادن، فریفتن . 1


48467 دنج (د) (اِ.) (عا.) جای خلوت و آرام . 1


48468 دنح (د) [ معر. عبر. اِرمی . دنحا ] (اِ.) روز ششم ماه کانون الا´خر روزة عید دنح مسیحیان است . گویند که یحیی بن زکریا، در این روز مسیح را در آب معمودیه به نهر اردن غسل تعمید داد. 1


48469 دند (دَ) (ص .) احمق، کودن . 1


48470 دند ( دند .) (اِ.) 1 - استخوان پهلو، دنده . 2 - دندان . 3 - افزاری است جولاهگان را و آن چوبی است دندانه دندانه به عرض پارچه ای که بافند و از هر دندانه تاری می گذرانند. 1


48471 دندان (دَ) [ په . ] (اِ.) بخش سخت و محکم در دهان جانوران که عمل جویدن را انجام می دهد. ؛ دندان کسی گیر کردن کنایه از: عاشق یا خواهان شدن . ؛ دندان تیز کردن کنایه از: آماده یا خواستار به دست آوردن چیزی شدن . ؛ دندان روی جگر گذاشتن کنایه از: شکیبایی کردن . ؛ دندان کندن (کشیدن ) کنایه از: صرف نظر کردن، قطع علاقه کردن . 1


48472 دندان آفریز ( دندان آفریز .) (اِمر.) نک دندان آپریش . 1


48473 دندان آپریش ( دندان آپریش .) (اِمر.) خلال . 1


48474 دندان زدن ( دندان زدن . زَ دَ) 1 - گزیدن . 2 - گاز زدن . 3 - (کن .) خصومت ورزیدن، کینه خواستن . 4 - (کن .) برابری کردن . 5 - (کن .) چسبیدن . 6 - میل کردن، طمع کردن . 1


48475 دندان مزد ( دندان مزد . مُ) (اِمر.) پول یا جنسی که پس از اطعام مساکین به آنان دهند. 1


48476 دندان نمودن ( دندان نمودن . نِ دَ)(مص ل .) خشم نشان دادن، ترسانیدن . 1


48477 دندان نهادن ( دندان نهادن . نَ دَ) (مص م .) کنایه از: 1 - قبول کردن . 2 - رغبت نمودن . 3 - طمع بستن . 1


48478 دندان پزشک ( دندان پزشک . پِ ز) (اِمر.)کسی که دندان رامعالجه کند، طبیب دندان . 1


48479 دندان پزشکی ( دندان پزشکی . دندان پزشکی .) 1 - (حامص .) عمل و شغل دندان پزشک، طبابت دندان . 2 - (اِمر.) مطّب دندان پزشک . 1


48480 دندان گرد ( دندان گرد . گِ) (ص مر.) حریص، سخت گیر در معامله، طمّاع . 1


48481 دندانه (دَ نِ) (اِ.) هر چیز شبیه به دندان . 1


48482 دندنه (دَ دَ نِ یا نَ) [ ع . دندنة ] 1 - (مص ل .) با خود سخن نرم گفتن .2 - (اِ.) صدای مگس و زنبور. 3 - سخن آهسته و زیر لبی که فهمیده نشود. 1


48483 دنده (دَ د) (اِ.) 1 - هر یک از استخوان های خمیدة قفسة سینه که از پشت به مهره ها وصل می شود. 2 - وسیله ای برای حرکت یا تغییر دادن سرعت در اتومبیل . ؛ از دنده چپ بلند شدن کنایه از: سر حال نبودن . 1


48484 دندیدن (دَ دَ) (مص ل .) غرغر کردن، زیر لب با خشم سخن گفتن . 1


48485 دنس (دَ نِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - چرکین، پلید، ریمناک . 2 - زشت خوی، بد خلق ؛ ج . ادناس . 1


48486 دنن (دَ نَ) (مص ل .) گوژپشت شدن، خمیده شدن . 1


48487 دنه (دَ نِ یا نَ) (اِمص .) 1 - خوشحالی، شادی . 2 - زمزمة خوشحالی . 1


48488 دنو (دُ نُ) [ ع . ] (مص ل .) نزدیک شدن، نزدیک بودن . 1


48489 دنگ (دَ) (ص .) ابله، کودن . 1


48490 دنگ (دَ یا د) (اِ.) دستگاه قالی کوبی . 1


48491 دنگ و فنگ (دَ گُ فَ) (اِمر.) (عا.) 1 - رفت و آمد، بیا و برو. 2 - تجمل، جاه و جلال . 1


48492 دنگ کسی گرفتن (دَ گِ کَ. گِ رِ تَ) (مص ل .) (عا.) هوس بی موقع برای انجام کاری کردن . 1


48493 دنگال (دَ) (ص .) وسیع، جادار. 1


48494 دنگاله (دَ لِ) (اِمر.) قندیل، آبی که به علت سرمای زمستان، در هنگام چکیدن یخ زده باشد. 1


48495 دنگل (دَ گَ یا گِ) (ص .) 1 - احمق، نادان . 2 - دیوث . 3 - بی اندام . 1


48496 دنگل ( دنگل .) [ تر. ] (اِ.) = دنکل : اجتماع، گرد هم نشستن در مجلس . 1


48497 دنگی (دَ) (ص نسب .) 1 - دنگ کوب . (هوا) 2 - با سر به طرف پایین رفتن هواپیما و مجدد بازگشتن (به وسیلة دستة فرمان ). 1


48498 دنی (دَ یّ) [ ع . ] (ص .) پست، ضعیف . 1


48499 دنیا (دُ) [ ع . ] (اِ.) جهانی که در آن هستیم، کرة زمین . ؛ دنیا را آب ببرد او را خواب می برد کنایه از: الف - به خواب سنگین فرو رفته است . ب - از همه چیز و همه کس غافل است . 1


48500 دنیاوی (دُ) (ص نسب .) منسوب به دنیا؛ دنیایی . 1


48501 دنیدن (دَ دَ) (مص ل .) خرامیدن، بانشاط راه رفتن . 1


48502 دنیی (دُ) [ ع . ] (ص نسب .) منسوب به دنیا، دنیوی . 1


48503 ده (د) [ په . ] (اِ.) روستا، آبادی کوچک . 1


48504 ده (دَ) [ په . ] (اِ.) عدد اصلی پس از نه . 1


48505 ده دلی (دَ د) (حامص .) تشویش، اضطراب . 1


48506 ده دهی (دَ دَ) (ص نسب .) زر و سیم تمام عیار. 1


48507 ده رگه (دَ رَ گِ) (ص مر.) (کن .) 1 - بسیار دلاور و شجاع . 2 - غیرتمند. 3 - کاری، کارآمد. 1


48508 ده نه (دَ نُ) (اِ.) 1 - زیور و آرایش زنان . 2 - نقصان، کاهش . 3 - هر دو چیز که در کیفیت و کمیت به یکدیگر نزدیک باشد. 4 - عدد نود (90 = 9 * 10). تسعین . 1


48509 ده ودار (د هُ) (اِمر.) داروگیر، کروفر. 1


48510 ده وگیر (د هُ) (اِمر.) گیرودار، جنگ . 1


48511 ده پنجی (دَ پَ) (ص نسب .) زر و سیمی که نصف آن با فلز دیگر مخلوط باشد. 1


48512 ده کیا (د) (اِمر.) رئیس ده، دهخدا. 1


48513 دهاء (دَ) [ ع . ] (اِمص .) زیرکی، هوشمندی . 1


48514 دهات (دُ) [ ع . ] (ص .) جِ داهی ؛ زیرکان، هوشمندان . 1


48515 دهاده (د د) (اِمر) زد و خورد، هیاهو. 1


48516 دهار (د) (اِ.) 1 - شکاف کوه . 2 - دره . 1


48517 دهاز (دَ) (اِ.) بانگ، فریاد. 1


48518 دهاق (د) [ ع . ] (ص .) پر، لبریز. 1


48519 دهاقین (دَ) [ معر. ] (اِ.) جِ دهقان ؛ دهقانان . 1


48520 دهان (دَ) [ په . ] (اِ.) = دهن : قسمت مقدم و فوقانی لولة گوارشی که توسط لب ها به خارج باز می شود و در آن اندام های مختلف مانند دندان ها و زبان و غیره وجود دارد. غذا داخل آن می شود و پس از جویده شدن به وسیلة لولة مخصوصی وارد معده می گردد و همچنین صوت از آن خارج می شود. ؛ دهان خود را آب کشیدن کنایه از: استغفار کردن . 1


48521 دهان (دَ هّ) [ ع . ] (ص .) روغن فروش . 1


48522 دهان دره ( دهان دره . دَ رِ)(اِمص .) 1 - گشودن دهان به سبب غلبة خواب یا خماری یا تنبلی . 2 - خمیازه . 1


48523 دهانه (دَ نِ) (اِمر.) 1 - لگام اسب . 2 - مدخل، ورودی . 1


48524 دهباشی (دَ) [ فا - تر. ] (اِمر.) فرماندة ده سرباز. 1


48525 دهخدا (ی ) (د خُ) (اِ.) کدخدا. 1


48526 دهدار (د) (ص فا.) کدخدا. 1


48527 دهر (دَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - روزگار، زمانه . 2 - عهد، دوره . 1


48528 دهره (دَ رَ یا رِ) (اِ.) = داره . دهار: 1 - نوعی حربة دسته دار که دسته اش آهنین و سرش مانند داس است . 2 - داس . 3 - شمشیر کوچک دو د مه که سر آن مانند سر سنان باریک و تیز می باشد. 1


48529 دهری (دَ) [ ع - فا. ] (ص نسب .) کسی که زمان را ازلی و ابدی می داند و همة حوادث را ناشی از زمان می داند، ملحد، طبیعی . 1


48530 دهستان (د هِ) (اِمر.) مجموعة چند ده نزدیک به هم . 1


48531 دهش (د هِ) [ په . ] (اِمص .) بخشش، کرم . 1


48532 دهش (دَ هَ) [ ع . ] (اِ.) سطوت خاصی است که خرد محب را از جهت هیبت محبوب خود مصدوم کند. 1


48533 دهشت (دَ شَ) (اِمص .)1 - سرگشتگی، حیرت . 2 - تعجب، شگفتی . 3 - اضطراب . 4 - ترس، خوف . («دَهَش » از عربی به معنی سرگشتگی، حیرت، سراسیمگی ). 1


48534 دهشت انگیز ( دهشت انگیز . اَ) (ص فا.) ترس آور، وحشت انگیز. 1


48535 دهشتناک ( د شَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) خوفناک، ترسناک . 1


48536 دهق (دَ هَ) [ ع . ] (ص .) دو چوب که با آن ساق پا را شکنجه کنند. 1


48537 دهقان (د) [ معر. ] (اِمر.) 1 - صاحب ده . 2 - کشاورز. 3 - روستایی . 4 - حافظ سنن و روایات ایرانی . ج . دهاقنه، دهاقین . 1


48538 دهقنت (دَ قَ نَ) [ ع . دهقنة ] (اِمص .)1 - صاحب ده بودن، دهداری . 2 - ریاست ده، کدخدایی . 1


48539 دهل (دُ هُ) (اِ.) طبل بزرگ، کوس . ؛ دهل دریده کنایه از: رسوا، مفتضح . 1


48540 دهل زن ( دهل زن . زَ) (ص فا.) آن که دهل می نوازد. 1


48541 دهلیز (د) [ معر. ] (اِمر.) راهرو، دالان، ج . دهالیز. 1


48542 دهلیزی ( دهلیزی .) (ص نسب .) 1 - منسوب به دهلیز. 2 - سخن بی معنی، گفتار بی فایده . 1


48543 دهم (دَ هُ) (ص .) عدد ترتیبی برای ده، در مرحلة ده، عاشر. 1


48544 دهمین ( دهمین .) (ص نسب .) در مرحلة دهم، دهمی . 1


48545 دهن (دُ هْ) [ ع . ] (اِ.) 1 - روغن . 2 - چربی . ج . ادهان . 1


48546 دهن چاییدن (دَ هَ. دَ) (مص ل .) (عا.) کنایه از: از عهده برنیامدن، بی پاسخ گذاشتن . 1


48547 دهناء (دَ) [ ع . ] (اِ.) بیابان، فلات . 1


48548 دهه (دَ هِ) (اِمر.) 1 - ده واحد از چیزی . 2 - ده روز از ماه . 3 - هر ده سال . 1


48550 دهکده (د کَ د) (اِمر.) ده، قریه، روستا. 1


48551 دهگان (د) (اَمر.) نک دهقان . 1


48552 دهیاء (دَ هْ) [ ع . ] (ص .) سخت، شدید، بلای سخت . 1


48553 دو چند (دُ. چَ) (ق مر.) مضاعف، دو برابر. 1


48554 دو ( دو .) (اِمص .) راه رفتن به سرعت، دویدن . 1


48555 دو زانو شدن (دُ. شُ دَ) (مص ل .) کنایه از: مؤدبانه نشستن در برابر کسی که مقام بالاتری دارد. مقابلِ مربع نشستن . 1


48556 دو رنگ (دُ رَ) (ص مر.) 1 - هر چیزی که دارای دو رنگ باشد، ابلق . 2 - منافق، مزور. 1