68464 چرس (چَ) (اِ.) مادة مخدری است که از مالش دادن سرشاخه های گیاه شاهدانه با دست یا روی پارچه بدست می آید و آن را با توتون یا تنباکو می کشند. 1


68465 چرس ( چرس .) (اِ.) چرخشت . 1


68466 چرس ( چرس .) (اِ.) چیزهایی که درویشان و گدایان از گدایی جمع کنند. 1


68624 چلم (چَ لَ) 1 - همیشک . 2 - توت فرنگی . 1


68467 چرس ( چرس .) [ قس . چر، چریدن ] (اِ.) چراگاه چهارپایان . 1


68468 چرسدان ( چرسدان .) (اِمر.) رومال و روپاکی باشد که قلندران چهار گوشة آن را به هم بندند و بر دوش یا ساق اندازند و آن چه از گدایی به هم رسد در آن نهند. 1


68469 چرسی (چَ) (ص .) آدم معتاد به چَرس . 1


68470 چرغ (چَ) (اِ.) پرنده ای است شکاری از نوع باز و به اندازة کلاغ با رنگ خاکستری و لکه های سیاه و سفید. 1


68471 چرغول (چَ) (اِ.) نک بارهنگ . 1


68472 چرم (چَ) (اِ.) پوست گاو یا شتر دباغی شده . 1


68473 چرمه (چَ مَ) (اِ.) 1 - اسب . 2 - اسب سفید. 1


68474 چرمین (چَ) (ص نسب .) هر چیز که از چرم ساخته شده باشد. 1


68475 چرمینه (چَ نِ) (ص نسب .) نک چرمین . 1


68476 چرند (چَ رَ) (ص .) بیهوده، یاوه . 1


68477 چرنده (چَ رَ د) (ص فا.) حیوان علفخوار که چرا کند. ج . چرندگان . 1


68478 چرندو (چَ رَ) (اِ.) غضروف . 1


68479 چره (چَ رِ) (اِ.) چراخور، مرتع . 1


68480 چروک (چُ) (اِ.) چین و شکن روی پارچه یا پوست بدن . 1


68481 چروکیدن (چُ دَ) (مص ل .) چروک شدن . 1


68482 چرچری کردن (چِ چِ یا چَ چَ. کَ دَ) (مص ل .) عیش کردن، خوش گذرانی کردن . 1


68483 چرک (چِ) (اِ.) 1 - مادة سفیدرنگی که از زخم و دمل بیرون آید. 2 - مادة تیره رنگ و چربی که به سبب دیر شستن بدن یا لباس در روی پوست یا لباس ظاهر شود. ؛ چرک دلِ کسی را پاک کردن کنایه از: رفع کدورت از کسی کردن . 1


68484 چرک (چُ رَ) (اِ.) [ تر. ] = چروک . چورک : نان . 1


68485 چرکتاب (چِ) (ص فا.) پارچه یا جامه ای تیره رنگ که چرک و کثیفی را دیر نشان می دهد. 1


68486 چرکین (چِ) (ص نسب .) آنچه که چرک آلود و ناپاک باشد. 1


68487 چریدن (چَ دَ) (مص ل .) چرا کردن، علف خوردن در چراگاه . 1


68488 چریک (چَ یا چِ) (اِ.) سپاهی غیرنظامی، پارتیزان . 1


68489 چزاندن (چِ دَ)(مص م .) (عا.) آزردن، رنجیده - خاطر کردن . 1


68490 چزد (چَ) (اِ.) حشره ای کوچکتر از ملخ که در گندم زارها به هنگام گرما، صدای تیز و کشیده ای دارد. 1


68491 چزک (چِ) (اِ.) خارپشت . 1


68492 چس (چُ) (اِ.) بادی که از مقعد خارج می شود. 1


68493 چس خور (چُ. خُ) (ص .) بخیل، خسیس . 1


68494 چس فیل (چُ س ) (اِمر.) دانة ذرت بو داده شده . 1


68495 چس نفس (چُ. نَ فَ) (ص مر.) بی حال، بی نیرو. 1


68496 چس و فیس (چُ سُ) (حامص .) (عا.) لاف و گزاف بیهوده . 1


68497 چسان (چِ) از ادات استفهام به معنای چگونه، چه جور. 1


68498 چسب (چَ) (اِ.) ماده ای چسبنده که با آن دو قطعه از هر چیزی را به هم بچسبانند. به ویژه انواع صنعتی آن که ترکیب های گوناگون دارد: چسب چوب، چسب آهن، چسب صحافی و غیره . ؛ چسب زخم نوار چسب دار و استرلیزه شده برای زخم بندی . ؛ چسب قطره ای هر نوع چسب مایع فوری . ؛ چسب دوقلو نوعی چسب خمیری که از مخلوط کردن دو مادة چسباننده و سخت کننده درست می شود و قدرت چسبندگی زیادی دارد. 1


68499 چسبان ( چسبان .) (ص .) بسیار تنگ، کیپ . 1


68500 چسبانیدن (چَ دَ) (مص م .) = چسباند: متصل کردن دو چیز به هم، پیوستن دو چیز به یکدیگر. 1


68501 چسبناک ( چسبناک .) (ص مر.) آغشته به مادة چسبنده، نووچ . 1


68502 چسبندگی (چَ بَ د) (حامص .) چسبنده بودن، چسبناک بودن . 1


68503 چسبیدن (چَ دَ) (مص ل .) 1 - متصل شدن چیزی به چیز دیگر چنان که جدا کردن آن ها دشوار باشد. 2 - چیزی را محکم به دست گرفتن . 3 - محکم پیوستن به کسی یا چیزی . 4 - میل کردن، متمایل شدن . 1


68504 چسبیده (چَ د) (ص مف .) 1 - متصل شده . 2 - میل کرده، منحرف شده . 1


68505 چست (چُ) (ص .) 1 - چالاک، چابک . 2 - تند، سریع . 1


68506 چستی ( چُ) (حامص .) چابکی، چالاکی . 1


68507 چسنگ (چَ سَ) 1 - (ص .) کل، کچل . 2 - (اِ.) داغ پیشانی که بر اثر کثرت سجده یا به علتی دیگر حاصل گردد. 1


68508 چسک (چُ سَ) (اِ.) کفش چرمی سبک با کف یک لا. 1


68509 چسکی (چُ سَ) (ص نسب .) بسیار کوچک و حقیر و ناقابل . 1


68510 چسی (چُ) (حامص .) (عا.) لاف و گزاف بیهوده . 1


68511 چسی آمدن (چُ. مَ دَ) (مص ل .) به طور احمقانه ای به خود بالیدن . 1


68512 چشاننده (چِ یا چَ نَ د یا دَ) (ص فا.) کسی که مزة چیزی را به دیگری بچشاند. 1


68513 چشانیدن (چِ یا چَ دَ) (مص م .) کمی از خوردنی در دهان دیگری گذاشتن تا طعم و مزة آن را دریابد. 1


68514 چشایی (چِ) (اِ.) یکی از حواس پنجگانه که با آن مزة چیزها را دریابند و آلت آن زبان است . 1


68515 چشته (چَ یاچِ تِ) (اِمر.) 1 - چاشت . 2 - طعمه . 1


68516 چشته خور ( چشته خور . خُ) (ص فا.) 1 - کسی که مزه چیزی را چشیده باشد و همیشه آرزومند آن باشد. 2 - رشوه خوار. 1


68517 چشم (چَ یا چِ) [ په . ] (اِ.) 1 - عضو بینایی در انسان و حیوان، دیده . 2 - نگاه، نظر. 3 - (عا.) معمولاً هنگام قبول کاری یا خواهش شخصی بر زبان می آورند. 1


68518 چشم آغیل ( چشم آغیل .) (اِمر.) نگاه غضب آلود از گوشة چشم . 1


68519 چشم آلوس ( چشم آلوس .) (اِ.) نک چشم آغیل . 1


68520 چشم آویز ( چشم آویز .) (اِ.) تعویذی که برای دفع چشم زخم درست کنند. 1


68521 چشم انداز ( چشم انداز . اَ) (اِمر.) دورنما، منظره . 1


68522 چشم بلبلی ( چشم بلبلی . بُ بُ) (ص نسب . اِمر.) قسمی لوبیا که در خورش ریزند. 1


68523 چشم بند ( چشم بند . بَ) (اِمر.) آن چه که روی چشم بندند تا جایی را نبیند. 1


68524 چشم بندک ( چشم بندک . بَ دَ) (اِمر.) بازی ای است کودکان را که در آن چشم یکی را بندند و دیگران پنهان شوند سپس چشم او را گشایند تا دیگران را پیدا کند، هر کدام را که پیدا کند بر او سوار شود تا محل معین و بعد از آن چشم کودک پیدا شده را بندند. 1


68525 چشم بندی ( چشم بندی . بَ) (حامص .) افسونگری، ساحری . 1


68526 چشم به راه ( چشم به راه . ب) (ص مر.) منتظر. 1


68527 چشم تنگ ( چشم تنگ . تَ) (ص مر.) 1 - بخیل . 2 - حسود. 1


68528 چشم خواباندن ( چشم خواباندن . دَ) (مص ل .) نک چشم - پوشی . 1


68529 چشم خوردن ( چشم خوردن . خُ دَ) (مص ل .) چشم زخم خوردن، هدف چشم بد شدن . 1


68530 چشم داشتن ( چشم داشتن . تَ) (مص ل .) توقع و امید داشتن . 1


68531 چشم دریده ( چشم دریده . دَ د)(ص مر.)بی شرم، بی حیا. 1


68532 چشم رسیدن ( چشم رسیدن . رِ دَ) (مص ل .) نظر خوردن، چشم زخم خوردن . 1


68533 چشم رسیده ( چشم رسیده . رَ د) (ص مف .) کسی که چشم زخم به او رسیده . 1


68534 چشم روشنی ( چشم روشنی . رُ شَ) (اِمر.) پیشکشی که برای عروس وداماد یا تازه رسیده از سفر ببرند. 1


68535 چشم زاغ ( چشم زاغ .) (ص مر.) 1 - کبود چشم . 2 - کنایه از: بی شرم و حیا. 1


68536 چشم زخم ( چشم زخم . زَ) (اِمر.) آسیبی که از چشم بد به کسی رسد. 1


68537 چشم زد ( چشم زد . زَ) (اِ.) 1 - مهرة سیاه و سفید که برای دفع چشم زخم به گردن کودک آویزند. 2 - کنایه از: زمان بسیار کم . 1


68538 چشم زدن ( چشم زدن . زَ دَ) (مص م .) 1 - چشم زخم خوردن . 2 - کنایه از: بیدار بودن . 1


68539 چشم زده ( چشم زده . زَ د) (ص مف .) کسی که آسیبی از چشم بد به او رسیده باشد. 1


68540 چشم زهره گرفتن ( چشم زهره گرفتن . زَ رِ. گِ رِ تَ) (مص ل .) نگاه خیره و غضب آلود کردن به کسی . 1


68541 چشم سپید ( چشم سپید . س)(ص مر.) = چشم سفید: بی شرم، گستاخ . 1


68542 چشم شور ( چشم شور .) (ص مر.) چشمی که از آن چشم زخم به کسی یا چیزی برسد. 1


68543 چشم غره ( چشم غره . غُ رِ) (عا.) (اِمر.) نگاه خشم - آلود. تهدید، تخویف . 1


68544 چشم فسا ( چشم فسا . فَ) (ص فا.) = چشم فساینده : کسی که افسون چشم زخم کند. 1


68545 چشم نشین ( چشم نشین . نِ) (ص فا.) کنایه از: محبوب، معشوق . 1


68546 چشم نهادن ( چشم نهادن . نَ دَ) (مص م .) مواظب بودن، مراقب بودن . 1


68547 چشم و چراغ (چَ مُ چَ یا چِ) (اِمر.) کنایه از: محبوب، عزیز. 1


68548 چشم وهمچشمی ( چشم وهمچشمی ُ هَ چَ) (حامص .) رقابت، حسادت . 1


68549 چشم پنام ( چشم پنام . پَ) (اِمر.) تعویذی که جهت دفع چشم زخم نویسند. 1


68550 چشم پوشی ( چشم پوشی .) (حامص .) نادیده گرفتن، بخشیدن . 1


68551 چشم پیش ( چشم پیش .) (ص مر.) (کن .) شرمنده، خجل . 1


68552 چشم چران ( چشم چران . چَ) (ص فا.) کسی که از روی هوس به زنان نگاه کند. 1


68553 چشم چرانی ( چشم چرانی . چَ) (حامص .) نظربازی . 1


68554 چشم گرم کردن (چَ. گَ. کَ دَ) (مص ل .) کنایه از: چُرت زدن، کمی آرمیدن . 1


68555 چشم گشته ( چشم گشته . گَ تِ)(ص مف .)احول، کج نظر. 1


68556 چشمارو ( چشمارو .) (اِمر.) نک چشم آویز. 1


68557 چشمة آفتاب ( چشمة آفتاب .) (اِمر.) کنایه از: خورشید. 1


68558 چشمة خضر ( چشمة خضر خِ)(اِمر.) آب حیات، آب زندگانی . 1


68559 چشمخانه ( چشمخانه . نِ) (اِمر.) خانة چشم، حفره ای که چشم در آن جا دارد، کاسة چشم . 1


68560 چشمداشت ( چشمداشت .) (اِ.) 1 - امید. 2 - طمع . 1


68561 چشملان ( چشملان .) (اِمر.) مردمک چشم . حدقه . 1


68562 چشمه (چَ مِ یا چَ مَ) [ په . ] (اِ.) 1 - جایی از زمین یا کوه که به طور طبیعی آب از آن بیرون آید. 2 - سوراخ ریز. 3 - منبع، اصل . 4 - آب اندک . 5 - چیز اندک . 6 - قسم، نوع . 7 - ممر معاش . 1


68563 چشمه سار ( چشمه سار .) (اِمر.) 1 - زمینی که در آن چشمه بسیار باشد. 2 - سرچشمه . 1


68564 چشمه چشمه ( چشمه چشمه . چشمه چشمه .) (ص مر.) سوراخ سوراخ، خانه خانه، مشبک . 1


68565 چشمک ( چشمک . مَ) (اِمصغ .) 1 - چشم کوچک . 2 - اشاره با گوشة چشم . 3 - عینک . 1


68566 چشمیزک (چَ زَ) (اِمصغ .) = چشمیزج . تشمیزج : دانه ای است سیاه به اندازة بهدانه و آن را از گیاهی که در حجاز و سودان روید بدست آرند و در طب قدیم مستعمل بود؛ چشمک، چشام، چشوم، چشم . 1


68567 چشک (چِ شْ یا شَ) 1 - (ص .) افزون، بیش . 2 - (اِ.) افزونی، غلبه . 1


68568 چشیدن (چَ یا چِ دَ) (مص م .) 1 - مزه کردن . 2 - احساس کردن . 1


68569 چشیدنی (چِ یا چَ دَ) (ص لیا.) لایق چشیدن، طعام یا شرابی که برای مزه کردن و آزمودن بر زبان زنند. 1


68570 چشیده (چَ یا چِ د) (ص مف .) 1 - مزه کرده، چاشنی شده . 2 - تجربه شده، آزموده . 1


68571 چغ (چَ) (اِ.) = چق : 1 - چوبی که بدان ماست راهم زنند تا مسکه و کره از آن جدا گردد. 2 - چرخی که زنان رشته بدان ریسند. 1


68572 چغاز (چَ) (ص .) زنِ بی حیا و دشنام ده . 1


68573 چغاله (چَ لِ) (اِمر.) میوة نارس مانند بادام، زردآلو و امثال آن ها. 1


68574 چغامه (چَ مِ) (اِ.) نک چکامه . 1


68575 چغانه (چَ نِ) (اِ.) از سازهای ضربی و آن کدوی خشکی بود که درون آن را سنگریزه می ریختند و هنگام رقص و پایکوبی متناسب با وزن رقص آن را تکان می دادند. 1


68576 چغبلغ (چَ بَ لُ) (اِ.) نعره و فریادی که از روی اضطراب و بی آرامی کشند. 1


68577 چغبوت (چَ) (اِ.) 1 - پنبه یا پشم و مانند آن که داخلِ تشک، لحاف، بالش کنند. 2 - بالش، تشک یا هر چیز آکنده از پشم و پنبه . 1


68578 چغته (چُ تَ یا تِ) (اِ.) آلتی است که بعضی مردم گیلان و طالش، هنگامی که برف زیاد بر زمین نشسته به پای خود بندند تا در برف فرو نروند، قسمی راکت برف . 1


68579 چغر (چَ غَ یا چِ غِ) (اِ.) 1 - پینه ای که در کف دست و پا در اثر کار و راه رفتن زیاد پدید آید. 2 - هر چیز سخت و محکم . 3 - گیاهی است بوته ای و سفیدرنگ . 1


68580 چغز (چَ) (اِ.) 1 - وزغ، قورباغه . 2 - صدای وزغ . 1


68581 چغز ( چغز .) (اِ.) زخم سربسته و چرکین، جراحت سرباز نکرده . 1


68582 چغزواره (چَ غْ رِ) (اِمر.) جُلبک، خزه . 1


68583 چغل (چُ غُ) (ص .) سخن چین . 1


68584 چغل (چَ غَ) (ص .) هر چیز سخت و سفت، چیزی که زیر دندان جویده نگردد. 1


68585 چغل (چِ غِ) (اِ.) = چل : گل و لای . 1


68586 چغل (چُ غَ) (اِ.) جامه ای مرکب از حلقه های آهنین که در روز جنگ پوشند؛ جوش . 1


68587 چغلی ( چغلی .) (حامص .) 1 - سخن چینی کردن . 2 - غیبت . 1


68588 چغندر (چُ غُ دَ) (اِ.) چگندر، چندر، گیاهی است از تیرة اسفنجیان دارای برگ های درشت و پهن که مواد غذایی آن در ریشة ستبرش اندوخته است و بر سه قسم است : چغندر رسمی، چغندر فرنگی و چغندر قند. 1


68589 چغک (چُ غُ) (اِ.) = چغوک . چغو: گنجشک . 1


68590 چغیدن (چَ دَ) (مص ل .) نک چخیدن . 1


68591 چفت (چَ) (اِ.) 1 - چوب بستی که تاک انگور و بیارة کدو و مانند آن را بر بالای آن بخوابانند. 2 - سقف، طاق . 1


68592 چفت ( چفت .) (اِ.) زنجیر در اتاق، قلاب پشت در. 1


68593 چفت (چُ) 1 - (ص .) تنگ و چسبان ؛ مق . فراخ گشاد. 2 - (اِ.) جامة تنگ و چسبان . 1


68594 چفت کردن ( چفت کردن . کَ دَ) (مص م .) 1 - بستن در. 2 - محکم کردن، سفت کردن . 1


68595 چفتن (چَ تَ) (مص ل .) خمیدن، خم شدن . 1


68596 چفته (چَ تِ یا تَ) (ص مف .) خمیده، خم شده . 1


68597 چفته ( چفته .) (اِ.) دروغ، بهتان . 1


68598 چفده (چَ دَ) (ص ) نک چفته . 1


68599 چق (چُ) (اِ.) چوبی که بر گردن گاو گردونه کش نهند . چقو، چغ، جوغ و یوغ نیز گویند. 1


68600 چقر (چَ قَ) [ تر. ] (اِ.) شرابخانه، میخانه، میکده . 1


68601 چقرمه (چَ قِ مِ یا مَ) (اِ.) 1 - غذایی از گوشت و تخم مرغ و پیاز. 2 - هر چیز سخت چون چرم و مانند آن . 1


68602 چل (چِ) (ص .) 1 - کم عقل، نادان . 2 - دیوانه، مجنون . 1


68603 چل (چُ) (اِ.) = چول . چر: آلت تناسل مرد، نره . 1


68604 چل (چَ) (اِ.) سدی از چوب و علف و گل و خاک و سنگ که در پیش رودخانه بندند. 1


68605 چل بند (چِ بَ) (اِمر.) = چهل بند: جامة مخصوص رقاصان که از پارچه های مختلف به الوان گوناگون می ساختند. 1


68606 چل تاج (چِ) [ فا. معر. ] (ص مر.) مرغ یا خروسی که تاج بزرگ زیبا و شعبه شعبه دارد. 1


68607 چل تکه (چِ تِ کِّ) (ص مر.) پارچه ای که از کناره های ماهوت بریده دوزند. 1


68608 چل مرد (چِ. مَ) (اِمر.) چوب گنده ای که پس در بسته گذارند. 1


68609 چل و چو (چِ لُ چَ یا چُ) (اِمر.) (عا.) خبر دروغ، شایعة بی اساس . 1


68610 چل کلید (چِ. کِ) (ص مر.) = چهل کلید؛ صفت جامی که درویشان با خود دارند. 1


68611 چلا (چِ) (اِمر.) = چهله : نک چله . 1


68612 چلاق (چُ) [ تر. ] (ص .) علیل، معلول . 1


68613 چلاندن (چَ دَ) (مص م .) نک چلانیدن . 1


68614 چلانیدن (چَ دَ) (مص م .) فشار دادن، عصاره گرفتن . 1


68615 چلب (چَ لَ) (اِ.) 1 - سنج . 2 - شور و غوغا. 1


68616 چلبله (چُ بُ لَ یا لِ) 1 - (اِ.) شتاب، اضطراب . 2 - (ص .) باشتاب، مضطرب . 3 - انعام شاعر. 1


68617 چلبی (چَ لَ) [ تر. ] (اِ.) خواجه، آقا، سرور. 1


68618 چلتوک (چَ) (اِ.) نک شلتوک . 1


68619 چلزه (چِ لِ ز) (اِ.) سوخته شدة گوشت و نظایر آن . 1


68620 چلسه (چَ سَ یا س ) (ص .) خرد، کوچک ؛ مق . بزرگ . 1


68621 چلغوز (چَ) = چلقوز: 1 - (اِ.) فضلة مرغ خانگی، کبوتر و مانند آن ها. 2 - (عا.) برای توهین و تحقیر به افراد گفته می شود. 1


68622 چلغوزه (چَ ز) (اِ.) بار درخت صنوبر. 1


68623 چلفتی (چُ لُ) (ص .) (عا.) دست و پا چلفتی : بی عرضه، نالایق، بی دست و پا. 1


68625 چلم (چَ لَ یا چِ لِ) (اِ.) = چلیم : 1 - سر قلیان گلی که تنباکو در آن گذاشته آتش بر آن نهند؛ حقة قلیان . 2 - (در افغانستان ) قلیان . 3 - نوعی از مخدرات از قبیل بنگ و چرس . 1


68626 چلمله (چَ مَ لِ) (اِ. ص .) مفت، رایگان . 1


68627 چلمن (چُ مَ) (عا.) (ص مر.) گول، پخمه، بی دست و پا. 1


68628 چلنچو (چَ لَ) (ص .) 1 - کسی که لباس های خود را چرکین و ملوث سازد. 2 - کسی که عقلش ناقص باشد. 3 - بی نزاکت . 1


68629 چلنگر (چِ لِ گَ) (اِص .) قفل ساز. 1


68630 چله (چِ لِّ) (اِ.) نخ تابیده . 1


68631 چله ( چله .) (اِ.) 1 - چهل روز بعد از زایمان . 2 - چهل روزی که درویشان در گوشه ای نشینند و به عبادت و ریاضت پردازند. 3 - چهلمین روز درگذشت کسی . 4 - اربعین (اعم از چهل روز یا چهل سال ). 5 - مدتی معین از فصل زمستان و فصل تابستان . ؛ چله بزرگ الف - چهل روز از زمستان که آغاز آن مطابق هفتم دی ماه جلالی و پایانش شانزدهم بهمن ماه جلالی است . ب - چهل روز از تابستان که اول آن مطابق است با پنجم تیرماه جلالی و آخر آن یازدهم مرداد ماه جلالی می باشد. ؛ چله کوچک الف - بیست روز از فصل زمستان که آغاز آن از هفدهم بهمن ماه جلالی شروع می شود و در پنجم اسفند ماه پایان می یابد. ب - بیست روز تابستان که آغاز آن دوازدهم مردادماه و آخر آن روز اول شهریور ماه می باشد. 1


68632 چله ( چله .) [ تر. ] (اِ.) زه کمان، وتر. 1


68633 چله نشستن ( چله نشستن . نِ شَ تَ) (مص ل .) مدت چهل روز به عبادت و ریاضت پرداختن . 1


68634 چلو (چُ یا چِ لُ) [ هند. ] (اِ.) برنج پخته و آبکش شده که با خورش خورند. 1


68635 چلوار (چِ) (اِ.) پارچة پنبه ای سفید آهاردار که از آن برای پیراهن و زیرجامه و ملافه استفاده می شود. 1


68636 چلوخورش (چِ لُ. خُ رِ) (اِمر.) غذایی مرکب از هر نوع خورش همراه با برنج . 1


68637 چلوزیده (چُ لُ د) (ص مف .) یخ زده، خشکیده . 1


68638 چلوک (چَ) (اِ.) ریسمانی است که بر گردن اسبان بندند؛ عنان، افسار. 1


68639 چلوکباب (چِ لُ. کَ) (اِمر.) غذای معروف ایرانی مرکب از برنج ساده و کباب . 1


68640 چلپ چلپ (چِ لِ یا چَ لَ. چِ لِ یا چَ لَ) (اِصت .) 1 - آواز از راه رفتن در آب . 2 - صدایی که از شلوار و جامة خیس هنگام راه رفتن برخیزد. 1


68641 چلپاسه (چَ س ) (اِ.) مارمولک ؛ کرپاس، کرپاشه، کرپاسو، و کرباسک نیز گویند 1


68642 چلپک (چَ پَ) (اِ.) نک چَربَک . 1


68643 چلچراغ (چِ چِ) (اِمر.) نوعی قندیل بزرگ که شمع ها یا چراغ های بسیار در آن جا شود. 1


68644 چلچله (چِ چِ لِ) (اِ.) پرستو. 1


68645 چلچلی (چِ چِ) (حامص .) (عا.) بی عاری، عیاشی، خوشگذرانی . 1


68646 چلک (چِ یا چُ) (اِ.) 1 - کفچة دیگ، کفگیر. 2 - انگشت وسطی، بنصر. 1


68647 چلک (چُ لَ) (اِ.) 1 - طناب ابریشمی . 2 - کلافه (ریسمان ابریشم ). 1


68648 چلک (چَ لَ) [ تر. ] (اِ.) 1 - کاسة چوبین . 2 - دلو برای کشیدن آب . 1


68649 چلک (چِ لُ یا چِ لِ) (اِ.) دو پارچه چوب که اطفال بدان بازی کنند. 1


68650 چلی (چِ) (حامص .) 1 - احمقی، بی عقلی . 2 - دیوانگی، سفاهت . 1


68651 چلیدن (چَ دَ) (مص ل .) 1 - روان شدن . 2 - رمیدن . 1


68652 چلیم (چَ) [ هند. ] (اِ.) سر قلیان . 1


68653 چلیپا (چِ) (اِ.) 1 - صلیب . 2 - کنایه از: زلف معشوق . 3 - نوعی ترکیب در خوشنویسی . 1


68654 چلیک (چِ) [ روس . ] (اِ.) ظرف حلبی بزرگ . 1


68655 چلیکه (چِ کِ یا کَ) (عا.) 1 - تکه های خرد و باریک که از هیزم شکسته بر جای ماند. 2 - (کن .) دست ها و پاهای سخت لاغر. 1


68656 چم ( چم .) (اِ.) جرم، گناه . 1


68657 چم (چَ) 1 - (اِ.) رفتار به ناز، خرام . 2 - (عا.) رگ خواب یا نقطة ضعف هر کس . 3 - رمز به کار بردن چیزی یا تسلط یافتن بر کسی . 1


68658 چم ( چم .) (اِ.) معنی، شرح . 1


68659 چم ( چم .) (اِ.) سینه، صدر. 1


68660 چم ( چم .) (اِ.) لاف، تفاخر. 1


68661 چم (چُ) (اِ.) جانور، حیوان بارکش . 1


68662 چم (چَ)(ص .) 1 - ساخته، آراسته . 2 - اندوخته، فراهم آمده . 1


68663 چماق (چُ) [ تر. ] 1 - گرز آهنی شش پر. 2 - چوبدستی که نوک آن گره داشته باشد. 1


68664 چماق لو ( چماق لو .)(ص مر.) (عا.) زورگو و مزاحم، قلدر. 1


68665 چماله (چُ لِ) (ص .) (عا.) پارچه یا لباس ِ چین و چروک دار. 1


68666 چمان (چَ) (ص فا.) خرامان، خرامنده . 1


68667 چمان (چَ) (اِ.) پیالة شراب، پیمانة باده . 1


68668 چماندن (چَ دَ) (مص م .) نک چمانیدن . 1


68669 چمانه (چَ نِ) (اِ.) حیوان، جانور. 1


68670 چمانه ( چمانه .) (اِ.) = چمان : 1 - کدویی که در آن شراب کنند؛ صراحی . 2 - پیالة شراب . 1


68671 چمانی (چَ) (ص نسب .) ساقی، باده پیما. 1


68672 چمانیدن (چَ دَ) 1 - (مص ل .) به ناز و خرام راه رفتن . 2 - (مص م .) خرامانیدن . 1


68673 چمباتمه (چُ مِ) [ تر. ] (اِ.) نوعی از نشستن که کف پا را بر زمین بگذارند و زانوها را در بغل بگیرند. چندک و چمبک نیز گویند. 1


68726 چه (چِ یا چَ) (پس .) پسوندی است دال بر تصغیر: باغچه، کوچه، آلوچه، کتابچه . 1


68674 چمخال (چَ) (اِ.) = شمخال : نوعی تفنگ گلوله ای یا ساچمه ای سرپر که در قدیم متداول بود. 1


68675 چمدان (چَ مِ) [ روس . ] (اِمر.) کیف بزرگ چرمی یا برزنتی یا غیره که هنگام سفر لباس ها یا لوازم دیگر را در آن نهند. 1


68676 چمن (چَ مَ) (اِ.) زمین سبز و خرم، مرغزار. 1


68677 چمن زار (چَ مَ) (اِمر.) 1 - زمینی که در آن چمن بسیار باشد. 2 - زمینی که چمن در آن کاشته شود. 1


68678 چمن پیرا ( چمن پیرا .) (ص فا.) باغبان . 1


68679 چمنده (چَ مَ د) (ص فا.) خرامنده . 1


68680 چموش (چَ) (ص .) 1 - لگدزن . 2 - سرکش . 3 - اسب، قاطر یا الاغ بدرفتار. 1


68681 چمچاخ (چَ) (ص .) کج، منحنی . 1


68682 چمچم (چُ چُ) (اِمر.) 1 - گیوه . 2 - سُم اسب و استر و خر و گاو و مانند آن ها. 1


68683 چمچم (چُ چُ یا چَ چَ) (اِمر.) رفتار به ناز، خرام . 1


68684 چمچه (چَ یا چُ یا چِ) (اِ.) کفگیر، قاشق بزرگ . 1


68685 چمیدن (چَ دَ) (مص ل .) 1 - خرامیدن، راه رفتن به ناز. 2 - پیچ و خم خوردن . 1


68686 چمیده (چَ د) (ص مف .) خم شده . 1


68687 چمین (چَ) (اِ.) نک چامین . 1


68688 چنار (چَ) (اِ.) از درختان بی میوه، دارای برگ های پهن و پنجه ای . یکی از درختان زیبا و پر دوام با تنه ای بسیار قطور. چنال، صنار، ارس . 1


68689 چنان (چُ یا چِ)(ق .) = چونان : 1 - آن سان، آن گونه . 2 - مثل آن، مانند آن . 1


68690 چنان چه (چِ یا چُ چِ) 1 - (ق تشب .) آن طور، آن سان . 2 - (حر رب .) از ادات شرط و تعلیق . 1


68691 چنان که (چِ یا چُ کِ) (ق تشب .) به طوری که، بدانسان که . آن طوری که . 1


68692 چنبر (چَ بَ) [ په . ] (اِ.)1 - محیط دایره . 2 - حلقه، هر چیز دایره مانند. 3 - دو استخوان که بطور افقی بین استخوان جناغ و استخوان کتف قرار دارد. 1


68693 چنبر زدن ( چنبر زدن . زَ دَ) (مص ل .) حلقه زدن . 1


68694 چنبره (چَ بَ رِ) (ص نسب .) به شکل چنبر، چنبر مانند. 1


68695 چنبه (چُ ب) (اِ.) چماق، هر چوب درشت و ستبر. 1


68696 چنبک (چُ بَ)(اِ.)1 - خیز، جست . 2 - چمباتمه . 1


68697 چنته (چِ تِ) (اِ.) کیسه ای که درویشان و شکارچیان با خود دارند و در آن توشه و لوازم خود را می گذارند. 1


68698 چند (چَ) [ په . ] (اِ.) 1 - عدد مبهم . 2 - (ادات استف .) در مقدار چه قدر؟ تا کی ؟ 1


68699 چند ( چند .) (حراض .) معادل، مساوی، به اندازة . 1


68700 چندال (چَ)(اِ.) نام طبقه ای پست در هند که به کارهای پست و تمیز کردن شهرها می پردازند. 1


68701 چندان (چَ) (ق .) 1 - آن قدر، آن اندازه . 2 - تا آن زمان . 1


68702 چنداول (چَ وُ) (اِ.) = چندول . چندل : جمعی ا ز مردم که در عقب لشکرهای منظم حرکت می کردند؛ حشر، چریک . 1


68703 چندبر (چَ بَ) (اِمر.) سطحی که چند خط مستقیم بر آن محیط باشد، کثیرالاضلاع، چند ضلعی . 1


68704 چندش (چِ د) [ په . ] (اِمص .) (عا.) حالت بیزاری که از دیدن چیز ناپسند به انسان دست می دهد. 1


68705 چندن (چَ دَ) (اِ.) نک صندل . 1


68706 چندی (چَ) (ق .) یک چند. 1


68707 چندین (چَ) (ق مقدار.) این همه، این اندازه . 1


68708 چنه (چِ نِ) (اِ.) چینه . 1


68709 چنو (چُ) (حر رب . + ضم ) = چون او: مانند او، مثل او. 1


68710 چنگ ( چنگ .) [ په . ] (اِ.) یکی از سازهای سیمی که به وسیلة انگشتان دست نواخته می شود. 1


68711 چنگ (چَ) (اِ.) پنجه و مجموعة انگشتان انسان و دیگر جانوران . 1


68712 چنگ ( چنگ .) (ص .) منحنی، خمیده . 1


68713 چنگ (چُ) (اِ.) = چنگیدن : سخن، گفتار. 1


68714 چنگ رومی (چَ گِ) (اِمر.) شلیاق، یکی از صورت های فلکی شمالی ؛ که به صورت چنگی فرض شده است . پرنورترین ستارة آن نسر واقع می باشد و اثافی و دیگ پایه هم گویند. 1


68715 چنگار (چَ) (اِ.) نک خرچنگ . 1


68716 چنگال (چَ) (اِ.) 1 - پنجه دست انسان یا پرندگان . 2 - آلتی فلزی دارای چهار شاخه که هنگام غذا خوردن همراه قاشق به کار می رود. 1


68717 چنگل (چَ گُ یا گَ) (اِ.) چنگال . 1


68718 چنگلاهی (چَ) (اِ.) نک غلیواج . 1


68719 چنگلوک (چَ) (ص .) انسان یا حیوانی که انگشتان دست و پایش معیوب و ضعیف باشد. 1


68720 چنگوک (چَ) (ص .) نک چنگلوک . 1


68721 چنگک (چَ گَ) (اِمر.) 1 - قلاب (عموماً). 2 - میلة کوتاه فلزی سرکج که چیزی به آن اضافه کنند. 3 - آلتی که بر سر نخ یا ریسمان بندند و بدان ماهی گیرند. 4 - قلابی که فیل را بدان رانند، کجک . 1


68722 چنگی (چَ)(ص نسب .)1 - چنگ زدن .2 - مطرب، خنیاگر. 1


68723 چنیدن (چِ دَ) (مص م .) نک چیدن . 1


68724 چنین (چُ یا چِ) (ق تشب .) = چون این : مانند این، مثل این، این گونه، این طور. 1


68725 چه (چِ) 1 - (حررب .) در صورتی حرف ربط به شمار آید که دو جمله را به هم پیوند دهد. 2 - (موصول .) در صورتی موصول باشد که قسمتی از جمله را به قسمت دیگر پیوند دهد. 3 - (ق .) چقدر، بسیار. 4 - (ادات استف .) پرسش را رساند. 1


68853 چکاچک (چَ چِ) (اِ.) صدای به هم خوردن گرز و سپر و شمشیر. 1


68727 چهار (چِ یا چَ) [ په . ] (اِ.) عدد اصلی میان سه و پنج، دوبرابر دو. 1


68728 چهار ارکان ( چهار ارکان . اَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) 1 - چهار حد جهان : مشرق، مغرب، شمال و جنوب . 2 - نوعی خیمة چهارگانه . 1


68729 چهار مضراب ( چهار مضراب . مِ) [ فا - ع . ] (اِمر.) = چارمضراب : اصطلاحی است در نواختن آهنگ موسیقی، نوعی از آهنگ موسیقی که نوازندة ساز در دستگاه های مختلف آواز می نوازد تا آوازخوان برای خواندن مهیا شود، گونه ای از زدن که زننده خواننده را برای خواندن مهیا سازد. 1


68730 چهارآیین (چَ) (اِمر.) چهار مذهب معروف اهل سنت : حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی . 1


68731 چهارآیینه ( چهارآیینه . نِ) (اِمر.) نوعی جامة جنگ که در قدیم به هنگام جنگ می پوشیدند و آن دارای چهار قطعه آهن صیقل داده بود که روی سینه، پشت سر و سر زانوها نصب می شد. 1


68732 چهاربالش ( چهاربالش . لِ) (اِمر.) 1 - بالش های چهار - گانه، که هنگام بر تخت نشستن پادشاه، پشت سر و زیر پا و دو طرف او می گذاشتند. 2 - تخت، مسند. 3 - چهار عنصر (آب، خاک، آتش و باد). 1


68733 چهارتخم ( چهارتخم . تُ) (اِمر.) = چهارتخمه . چارتخم : مخلوط دانه های قدومه و بارهنگ و بهدانه و سپستان است که جوشاندة آن ها به دلیل داشتن لعاب فراوان به عنوان ملین و نرم کنندة سینه و خلط آور در امراض ریه مصرف می شود. 1


68734 چهارتکبیر ( چهارتکبیر . تَ) [ فا - ع . ] (اِمر.) اشاره است به نماز میت که در آن چهار تکبیر باید بگویند. 1


68735 چهارتکبیر زدن ( چهارتکبیر زدن . تَ. زَ دَ) (مص ل .) ترک دنیا گفتن . 1


68736 چهارجوهر ( چهارجوهر . جَ هَ) (اِمر.) چهار ستاره از بنات النعش که آن ها را نعش گویند. 1


68737 چهارده (چَ یا چِ دَ) (اِ.) عدد اصلی بین سیزده و پانزده، ده به علاوة چهار. 1


68738 چهاردیواری (چَ یا چَ) (اِمر.) 1 - هر جا که از چهارطرف محصور و دیوار باشد، محوطه . 2 - (کن .) خانه و کاشانه . 1


68739 چهارزانو ( چهارزانو .) (اِمر.)حالتی مؤدبانه از نشستن که ساق پای چپ زیر زانوی راست و ساق پای راست زیر زانوی چپ قرار می گیرد. 1


68740 چهارسو ( چهارسو .) [ په . ] (اِمر.) 1 - چهارجانب : شمال، جنوب، مشرق، مغرب . 2 - چهارراه . 3 - چهارراه میان بازار، چارسوق، چارسوک . 4 - (کن .) دنیا، جهان . 1


68741 چهارشاخ ( چهارشاخ .) (اِمر.) آلتی چوبی چهار شاخه و دسته دار که با آن خرمن کوفته را بر باد می دهند تا کاه از دانه جدا شود. 1


68742 چهارشانه ( چهارشانه . نِ) (ص مر.) مرد تنومند که دارای شانه های پهن باشد. 1


68743 چهارشنبه ( چهارشنبه . شَ ب) [ فا - عبر. ] (اِمر.) روز پنجم از ایام هفتة مسلمانان . 1


68744 چهارشنبه سوری ( چهارشنبه سوری . شَ ب) (اِمر.) غروب آخرین سه شنبه سال که در آن شب معمولاً هفت بوته آتش درست می کنند و به ترتیب از روی آن می پرند و می گویند: سرخی تو از من زردی من از تو. 1


68745 چهارضلعی ( چهارضلعی . ض ) [ فا - ع . ] (ص نسب .) صفحه ای است محدود به یک خط شکستة چهاربر و انواع آن عبارت است از: مربع، مربع مستطیل، لوزی، متوازی الاضلاع، ذوزنقه، چهارضلعی محاطی، چهارضلعی محیط، چهاربر. 1


68746 چهارطاق ( چهارطاق .) (اِمر.) 1 - سقف یا گنبدی که بر روی چهارپایه بنا شده و چهار طرف آن باز باشد. 2 - خمیدة چهارگوش . 1


68747 چهارعنصر ( چهارعنصر . عُ صُ)(اِمر.)عناصر اربعه : آب، خاک، باد و آتش باشد. 1


68748 چهارقل ( چهارقل . قُ) [ فا - ع . ] (اِمر.) چهار سوره از قرآن مجید که هر کدام با کلمة قل شروع می شود و عبارت است از: قل هواللهاحد، قل اعوذ برب الفلق، قل اعوذ برب الناس، قل یا ایهاالکافرون . 1


68749 چهارمیخ ( چهارمیخ .) (اِمر.) = چارمیخ : 1 - چهار عدد میخ که روی زمین یا دیوار به شکل مربع یا مستطیل بکوبند. 2 - نوعی شکنجه که چهاردست و پای کسی را به چهار میخ ببندند و شکنجه اش کنند. 1


68750 چهارپا ( چهارپا .) (اِمر.) = چهارپای . چارپا: هر حیوانی که چهار پا (دو دست و دو پا) دارد و غالباً به اسب و الاغ و قاطر و شتر اطلاق می شود. 1


68751 چهارپاره ( چهارپاره . رِ) (اِمر.) = چاپاره . چارپاره : 1 - زنگ های کوچکی که رقاصان به هنگام رقص در انگشتان کنند و به تناسب ضرب موسیقی آن را به صدا در آورند. 2 - نوعی رقص که در قدیم معمول بوده . 3 - نوعی از گلوله ای است که در شکار با تفنگ به کار می رود و معمولاً شکارهای سنگین را با آن می زنند. 1


68752 چهارچشمی ( چهارچشمی . چَ) (ص نسب .) دقت کامل، با همة حواس . 1


68753 چهارگامه ( چهارگامه . مِ) (اِمر.) اسب تندرو، اسب رهوار. 1


68754 چهارگاه ( چهارگاه .) (اِمر.) یکی از هفت دستگاه موسیقی ایرانی که جنبة حماسی و پهلوانی دارد. 1


68755 چهر (چِ) (اِ.) روی، صورت . 1


68756 چهره (چِ رِ) (اِ.) روی، صورت . 1


68757 چهره پرداز ( چهره پرداز . پَ)(ص فا.) صورتگر، نقاش . 1


68758 چهل ستون (چِ هِ. سُ) (ص مر.) 1 - عمارتی که چهل ستون داشته باشد. 2 - بنایی که دارای ستون ها بسیار باشد. 1


68759 چهلم (چِ هِ لُ) 1 - (ص .) عدد ترتیبی چهل . 2 - (اِ.) مراسم بزرگداشت چهلمین روز شخص فوت شده . 1


68760 چهچهه (چَ چَ هِ) (اِصت .) = چهچه : 1 - آواز خواندن بلبل و پرندگان خوش آواز. 2 - تحریر دادن صدا. 1


68761 چوب [ په . ] (اِ.) 1 - ماده ای سخت که ریشه و ساقه و شاخة درخت را تشکیل می دهد و آن را برای ساختن اشیاء به کار می برند . 2 - تنة بریده شدة درخت . 3 - (عا.) واحد پول در معاملات بازار و بسته به بزرگ بودن و یا کوچک بودن معامله : 1000چوب یعنی 1000 تومان . ؛ چوب لای چرخ کاری گذاشتن کنایه از: برای پیشرفت آن کار مانع تراشیدن . ؛ چوب در آستین کسی کردن کنایه از: او را سخت آزار و آسیب رساندن . ؛ چوب کسی یا چیزی را خوردن کنایه از: به خاطر آن دچار مجازات یا آسیب یا زحمت شدن . 1


68762 چوب الف (اَ لِ) (اِمر.) (عا.) 1 - کاغذ باریکی که لای کتاب می گذارند به نشانة اینکه تا اینجا خوانده شده . 2 - چوب باریک . 1


68763 چوب بست (بَ) (اِمر.) مجموعة قطعات چوبی یا آهنی که عمودی و افقی به هم متصل سازند و در کنار دیوار نصب کنند و عمله و بنا روی آن کار کنند، داربست . 1


68764 چوب زدن (زَ دَ) (مص م .) 1 - کتک زدن . 2 - (عا.) قیمت گذاشتن و تقویم اجناس از طریق حراج . ؛ چوب زدن حراج چیزی را زدن آن راحراج کردن یا بسیار ارزان فروختن . 1


68765 چوب لباسی (لِ) [ فا - ع . ] (ص . اِ.) 1 - چوب - رختی . 2 - وسیله ای به شکل میله ای منحنی متصل به قلاب برای آویزان کردن لباس . 1


68766 چوب پا (اِمر.) عصا. 1


68767 چوب پنبه (پَ ب) (اِمر.) نوعی چوب سبک که از پوست درختان مخصوص به اندازه های مختلف سازند، و برای بستن سر بطری و مانند آن به کار برند. 1


68768 چوبدار (ص فا.) 1 - کسی که کارش خرید و فروش گوسفند است ؛ گله دار. 2 - اصطلاحاً قپاندار. 1


68769 چوبدست (دَ) (اِمر.) عصا. 1


68770 چوبدستی (دَ) (ص نسب .) چوبدست . 1


68771 چوبه (ب) (اِمر.) 1 - چوبی که بدان خمیر نان را تنک سازند؛ صوبج (معر.) 2 - خدنگ . 3 - تازیانه . 4 - زخمه . 5 - چوبدستی . 6 - چوبک . 1


68772 چوبک (بَ) (اِ.) 1 - گیاهی دارای گل های مجتمع با برگ های خاردار و ریشة ضخیم . ریشة این گیاه را پس از خشک کردن می کوبند و نرم می کنند و در شستن لباس به کار می برند. 2 - چوب کوتاه و باریکی که بعضی از سازهای کوبه ای مانند طبل را با آن می نوازند. 3 - نام تخته و چوبی که مهتر پاسبانان شب ها در دست می گرفت و آن چوب را ب ر تخته می کوفت تا از صدای آن پاسبانان بیدار شوند. 1


68773 چوبک زن (بَ. زَ)(ص مر.)1 - دُهُل زن، طبل زن . 2 - مهتر پاسبانان . 1


68774 چوبکاری کردن (کَ دَ) (مص م .) (عا.) شرمنده ساختن، خجالت دادن . 1


68775 چوبکی ( چوبکی .) (ص نسب .) 1 - مهتر پاسبانان، چوبک زن . 2 - نوکر عسس و داروغه . 1


68776 چوبکین ( چوبکین .) (اِمر.) افزاری چوبین یا آهنین که بدان پنبه دانه را از پنبه جدا کنند. 1


68777 چوبین (ص نسب .) ساخته شده از چوب . 1


68778 چوخا (اِ.) نوعی جامة پشمی خشن که چوپانان و کشاورزان پوشند. 1


68779 چوخیدن (دَ) (مص ل .) لغزیدن، به سر درآمدن و افتادن . 1


68782 چوشک (شَ) (اِ.) کوزة لوله دار. 1


68783 چوشیدن (دَ) (مص م .) مکیدن . 1


68784 چوق الف (اَ لِ) (اِمر.) (عا.) نک چوب الف . 1


68785 چوقی (ص نسب .) (عا.) مجازاً لاغر و باریک، مانند چوق الف . 1


68786 چول (اِ.) = چل . چر: آلت تناسل نر، نره . 1


68787 چول [ تر. ] (اِ.) بیابان، صحرای خالی از بشر. 1


68788 چول (ص .) خمیده، منحنی . 1


68789 چوله (چَ لَ) (ص ) کج، منحنی . 1


68790 چون [ په . ] 1 - (ق .) مانند، مثل . 2 - (حر رب .) وقتی، هنگامی که . 3 - زیرا، بدین سبب . 1


68791 چونه (نِ) (اِ.) 1 - واحدی برای خمیر آرد گندم یا جو بدان مقدار که یک قرص نان سازد. 2 - گلوله از هر نوع خمیر. 1


68792 چونی (حامص .) چگونگی، کیفیت . 1


68793 چونین (چو یا چُ) چنین . 1


68794 چوپان (اِمر.) نگهبان گلة گوسفند و گاو؛ شبان . 1


68795 چوچوله (لِ) (اِ.) زایده ای که در مهبل پستانداران ماده وجوددارد و ازنظر تحریک - پذیری و چگونگی جریان خون درآن مشابه آلت تناسلی نر است . 1


68796 چوچونچه (چِ) (اِ.) نوعی پارچة لطیف سفید - رنگ که از آن نوعی لباس تابستان ی می دوزند. 1


68797 چوک (اِ.) آلت تناسل مرد، نره . 1


68798 چوک (اِ.) شب آویز، مرغ حق . 1


68799 چوگان (چُ) [ په . ] (اِمر.) چوبی که دستة آن راست و باریک و سرش اندکی پهن و خمیده است و ب ا آن در بازی چوگان، گوی را زنند. 1


68800 چوگان بازی ( چوگان بازی .) (حامص .) نوعی ورزش و بازی که وسیلة آن چوگان و گوی است، و آن را سواره یا پیاده بازی کنند. 1


68801 چوگانی ( چوگانی .) (ص نسب .) اسبی ورزیده که مناسب چوگان بازی باشد. 1


68850 چکاننده (چَ نَ د) (ص فا.) 1 - کسی که مایعی را قطره قطره فرو چکاند. 2 - آلتی که آب یا مایع دیگر را چکه چکه بچکاند. 1


68852 چکاوک (چَ وَ) (اِ.) پرنده ای است خوش آواز، کمی بزرگتر از گنجشک که بالای سرش تاج کوچکی از پر دارد. 1


68802 چپ (چَ) 1 - (ص . ق .) کج، ناراست . 2 - (ص .) واژگون . 3 - لوچ، دو بین . 4 - کسی که با دست چپ کار می کند. 5 - (اِ.) طرف چپ . 6 - اصطلاحی سیاسی و آن عنوانی است برای تمام کسانی که در مرام های سیاسی خود خواستار دگرگونی ها و تحولات انقلابی و تند می باشند. این اصطلاح از انقلاب فرانسه گرفته شده است چون در مجمع ملی آن نمایندگان انقلابی تندرو در طرف چپ و محافظه کارها در طرف راست می نشستند. ؛ چپ افتادن با کسی کنایه از: با کسی بد شدن . 1


68803 چپ اندر قیچی (چَ. اَ دَ. قِ) (اِمر.) (عا.) کج و معوج . 1


68804 چپ دادن (چَ. دَ) (مص م .) 1 - فریفتن . 2 - واگذاشتن . 1


68805 چپ زدن (چَ. زَ دَ) (مص ل .) 1 - از راه دیگر رفتن، راه را کج کردن . 2 - تندروی در عقاید سیاسی . 1


68806 چپ شدن (چَ. شُ دَ) (مص ل .) 1 - منحرف شدن، واژگون گردیدن . 2 - طرف دار سیاست دست چپی شدن . 1


68807 چپان (چَ) (اِ.) لباس کهنه . 1


68808 چپاندن (چَ دَ) (مص م .) چپانیدن . 1


68809 چپانی (چَ) (اِ. ص .) 1 - کهنه پوش، ژنده پوش . 2 - رند بی سر و پا. 1


68810 چپانیدن (چَ دَ) (مص م .) چیزی را با زور و فشار میان چیز دیگر جا دادن . 1


68811 چپاول (چَ وُ) [ تر. ] (اِ.) غارت، تاراج . 1


68812 چپر (چَ پَ) (اِ.) 1 - دیواری ساخته شده از چوب و علف و شاخه های درخت، پرچین . 2 - گروهی از مردم یا جانوران که دایره وار گرد هم آمده و حلقه زده باشند. 1


68813 چپری (چَ پَ) (ق .) زود، بی درنگ . 1


68814 چپش (چَ پِ) (اِ.) بزغالة یکساله . 1


68815 چپق (چُ پُ) [ تر. ] (اِ.) نوعی آلت تدخین دارای دسته ای چوبی و سری سفالی که توتون را در سر آن ریخته و دود کنند. ؛ چپق کسی را کشیدن نهایت خشونت را نسبت به کسی اعمال کردن . 1


68816 چپل (چَ پَ) (ص .) کسی که همیشه لباسش کثیف باشد. 1


68817 چپه (چَ پِّ) (ص .) 1 - چپ دست، کسی که با دست چپ کار می کند. 2 - واژگون . 1


68818 چپه شدن ( چپه شدن . شُ دَ) (مص ل .) واژگون شدن اتومبیل یا هر چیز دیگر. 1


68819 چپو (چَ پَ یا پُ) [ تر. ] (اِ.) یغما، تاراج . 1


68820 چپوچی ( چپوچی . ) [ تر. ] (ص نسب .) تاراج کننده، غارتگر، یغماگر. 1


68821 چپچاپ (چَ) (اِصت .) = چپچپ : صدای بوسه، آواز بوسیدن . 1


68822 چپیدن (چَ دَ) (مص ل .) جا شدن چیزی در چیز دیگر با زور و فشار. 1


68823 چپیره (چَ رِ) (اِ.) آمادگی و گرد آمدن مردم برای انجام کاری . 1


68824 چپین (چُ) (اِ.) = با چبین : طبقی که از چوب بید بافته باشند، طبق چوبین، سله . 1


68825 چپیه (چَ یِ) (اِ.) دستار بزرگی که عربان بر سر گذارند و بر روی آن عگال (عقال ) بندند. 1


68826 چچ (چَ) (اِ.) 1 - چنگگِ چوبی که با آن غلة کوفته باد دهند تا دانه از کاه جدا شود. 2 - غربالی که با آن غله پاک کنند. 1


68827 چچو (چُ) (اِ.) پستان (زن یا جانور ماده ). 1


68828 چچول (چُ) (اِ.) 1 - قطعة کوچک گوشت میان فرج زن، چچوله، خروسه . 2 - آلت تناسلی پسر خردسال . 1


68829 چک ( چک .) (ص . اِ.) معدوم، نابود. 1


68830 چک (چُ) (اِ.) = چوک : آلت تناسلی مرد؛ نره . 1


68831 چک ( چک .) (اِ.) گردویی که مغز آن به آسانی برنیاید. 1


68832 چک ( چک .) (اِ.) = جیک : یک جانب از چهار جانب بجول، دزد؛ مق . پک . 1


68833 چک ( چک .) (اِ.) 1 - (اِ.) قطره . 2 - صدای افتادن قطرة آب . 1


68834 چک (چَ) (اِ.) نک چهارشاخ . 1


68835 چک ( چک .) (اِصت .) = چکاچاک . چکاچک . چقاچاق : آواز ضربت تیغ، صدایی که از چیزی برآید مانند شکستن چوب و نی و خوردن چیزی بر چیزی . 1


68836 چک ( چک .) (اِ.) سخن، کلام . 1


68837 چک ( چک .) (اِ.) فک اسفل، چانه، چک و چانه . 1


68838 چک ( چک .) (اِ.) سیلی، تپانچه . 1


68839 چک ( چک .) [ تر. ] به زانو نشستن، چنباتمه زدن، بر سر دو پای نشستن، جندک زدن . 1


68840 چک (چِ) [ فر. مأخوذ از فارسی ] (اِ.) برگه ای که به موجب آن شخص می تواند از حساب خویش در بانک پول بردارد یا به دیگری بدهد. ؛ چک بی محل چکی که به علتی برگشت داده شود خواه صاحب چک در بانک موجودی داشته باشد یا نه : ؛ چک مسافرتی چک تضمین شده ای با رقم مشخص که بیشتر در مسافرت ها از آن استفاده می شود، تراولر چک . 1


68841 چک زدن (چُ. زَ دَ) (مص ل .) چنباتمه زدن، چندک زدن . 1


68842 چک زدن (چَ. زَ دَ) (مص م .) سیلی زدن . 1


68843 چک و چانه (چَ کُ نِ) (اِمر.) (عا.) 1 - فک پایین . 2 - ریخت، شکل، سر و وضع . 1


68844 چک و چانه زدن ( چک و چانه زدن . زَ دَ) (مص ل .) (عا.) 1 - پرحرفی کردن . 2 - گفت و گوی زیاد برای پایین آوردن نرخ چیزی یا جوش دادن معامله ای . 1


68845 چک کشیدن (چِ. کَیا کِ دَ) (مص ل .) صادر کردن چک توسط صاحب چک . 1


68846 چکاد (چَ) [ په . ] (اِ.) 1 - تارک سر. 2 - بالای پیشانی . 3 - سر کوه، قله . 1


68847 چکامه (چَ مِ) [ په . ] (اِ.) 1 - قصیده . 2 - شعر. 1


68848 چکامه سرا ( چکامه سرا . سَ) (ص فا.) 1 - قصیده سرا. 2 - شاعر. 1


68849 چکاندن (چَ دَ) (مص م .) 1 - قطره قطره ریختن مایعی . 2 - کشیدن ماشة تفنگ و تیر انداختن . 1


68854 چکرنه (چَ کَ نَ) (اِ.) = چگرنه . جگرنه . جکرنه : کاروانک، جفتک . 1


68855 چکره (چَ کَ رِ) (اِ.) = چکله : 1 - قطرة آب، رشحه . 2 - حباب، کف آب . 1


68856 چکری (چُ) (اِ.) ریواس . 1


68857 چکسه (چَ س ) (اِ.) = چکس : آشیانه باز و مرغان شکاری . 1


68858 چکسه ( چکسه .) (اِ.) پارچة کاغذی که در آن دوا و چیزهای دیگر پیچند. 1


68859 چکش (چَ کُّ) (اِ.) وسیله ای آهنین با دسته ای چوبی که با آن آهن یا میخ و امثال آن را می کوبند. 1


68860 چکمه (چَ یا چِ مِ) [ تر . ] (اِ.) کفش ساق بلند که تا زیر زانو می رسد. 1


68861 چکمیزک (چَ زَ) (اِ.) = چک . چکره . چکه : مرضی که انسان نتواند ادرار خود را نگاه دارد و ادرار چکه چکه خارج می شود، سلس البول، تقطیر البول . 1


68862 چکن (چِ کَ یا کِ) (اِ.) نوعی زرکش دوزی و بخیه دوزی . 1


68863 چکنامه (چَ مِ یا مَ) (اِمر.) 1 - قبالة اراضی و املاک . 2 - فهرستی که حدود اراضی و املاک در آن ثبت شده . 3 - فرمان ملکیت املاک خالصة دیوان که به کسی داده شود. 1


68864 چکنویس (چَ یا چِ نِ) (ص فا.) 1 - برات - نویس . 2 - قباله نویس . 3 - مستوفی . 1


68865 چکه (چِ کِّ) (اِ.) قطره، قطرة آب . 1


68866 چکه (چِ کِ یا کَ) [ تر. ] 1 - (اِ.) کوچک، حقیر. 2 - (ص .) شوخ، مسخره . 1


68867 چکوک (چَ) (اِ.) = چعک . جغوک :گنجشک . 1


68868 چکچک (چَ چَ) (اِ.) سخن و خبری که در افواه افتد. 1


68869 چکک (چُ کُ) (اِ.) نک گنجشک . 1


68870 چکی (چَ) (ص نسب . ق .) (عا.) دادوستد اجناس و اشیاء وزن ناکرده و ناپیموده، یک جا و یکباره و به صورت کلی . 1


68871 چکیدن (چِ دَ) (مص ل .) 1 - چکه چکه آمدن آب از جایی یا چیزی . 2 - چکاندن . 3 - پاره شدن، ترکیدن . 1


68872 چکیده (چَ د) (ص مف .) افشره، عصاره . 1


68873 چگال ( چَ) (اِ. ص .) 1 - سختی و به هم پیوستگی جسمی . 2 - هر جسمی که ذرات آن در هم فشرده باشد. 1


68874 چگر (چُ گُ) [ تر. ] (اِ.) نک چگور. 1


68875 چگل (چِ گِ) (اِ.) گل و لای، لجن . 1


68876 چگلی (چِ گِ) (ص نسب .) زیباروی، منسوب به شهر چگل که زیبارویانش معروف بودند. 1


68877 چگور (چُ) [ تر. ] (اِ.) نوعی ساز سیمی ساده که بین روستاییان و ترکان و ترکمانان رواج دارد و نوازندة آن را «عاشق » می نامند. 1


68878 چگونه (چِ نِ یا نَ) [ په . ] = چه گونه : 1 - (ادات استفهام ) از چه نوع، در چه وضع . 2 - (ادات تعجب ) چه جور، چه طور؟ 1


68879 چگونگی (چِ نِ) [ په . ] (حامص .) 1 - کیفیت . 2 - وضع و حالت . 1


68880 چی [ تر. ] (پس . نسبت و اتصاف .) پسوندی است دال بر ورزندة کاری و شغلی و آن به کلمات ترکی : باشماق چی (کفش گر) یالان چی (دروغگوی، مقلد) و غیرترکی : ارابه چی، تماشاچی، درشکه چی پیوندد. 1


68881 چیالک (لَ) (اِ.) = چیلک : گیاهی است از تیرة گل سرخیان که جزو گیاهان پایا است و دارای ساقة خزنده ای می باشد که جابجا از آن ریشه بیرون می زند و ضمناً از همان نقطه ساقة هوایی نیز خارج می گردد؛ توت فرنگی، چلم . 1


68882 چیت [ هند. ] (اِ.) پارچة نخی نازک و گلدار دارای رنگ های گوناگون . 1


68883 چیدن (دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - کندن میوه و گل . 2 - برگزیدن . 3 - دانه برداشتن مرغ از زمین . 4 - بر نظم و ترتیب قرار دادن اشیاء. 1


68884 چیده (د) (ص مف .) 1 - گل یا میوة از درخت کنده شده . 2 - برگزیده، منتخب . 3 - گسترده و پهن شده به نظم . 1


68885 چیر [ په . ] (ص .) = چیره : 1 - پیروز. 2 - مسلط، غالب . 1


68886 چیره (رِ) (ص .) نک چیر. 1


68887 چیره دست ( چیره دست . دَ) (ص مر.) ماهر، زبر - دست . 1


68888 چیره دستی ( چیره دستی . دَ تِ) (حامص .) مهارت، زبردستی . 1


68889 چیرگی (رِ) [ په . ] (حامص .) 1 - پیروزی . 2 - تسلط . 1


68890 چیز [ په . ] (اِ.) 1 - شی ء. 2 - خواسته، دارایی . ؛ چیز خور کردن کسی مخفیانه دارو یا خوارکی راکه خاصیت جادویی داشته باشد به کسی خوراندن . 1


68891 چیز فهم (فَ) (ص مر.) دارای فهم و شعور، باسواد و تحصیل کرده، صاحب اطلاع . 1


68892 چیستان (اِمر.) لغز، معما. 1


68893 چیلان (اِ.) نک ناب . 1


68894 چیلان [ قس . چلنگر ] (اِ.) آلات و ادواتی که از آهن سازند مانند زرفین در و زنجیر و حلقه های کوچک و یراق زین و لگام اسب و رکاب . 1


68895 چیلر (لِ) [ انگ . ] (اِ.) بخشی از دستگاه تهویة مطبوع که کار آن سرد کردن آب در حال گردش در دستگاه است، سردکن . (فره ). 1


68896 چین (اِ.) 1 - شکن، شکنج . 2 - (کن .) روی در هم کشیدن، در غضب شدن . 3 - (کن .) پیر شدن . 1


68897 چین (ص فا.) در بعض ترکیبات به معنی «چیننده » آید: خوشه چین، گلچین . 1


68898 چینه (نِ) [ په . ] (اِ.) 1 - دانه ای که مرغ از زمین برچیند و بخورد. 2 - دیوار گلی، هر طبقه از دیوار گلی . 1


68899 چینه دان ( چینه دان .)(اِ.) کیسه مانندی که در امتداد مری اکثر پرندگان قرار دارد و چینه وارد آن می شود. 1


68900 چینی (اِ.) نوعی از گل نسرین . 1


69006 ژیوه (وِ) (اِ.) جیوه . 1


68901 چینی (ص نسب .) 1 - اهل چین . 2 - هر چیز ساخته شده در چین . 3 - ظروف آبگینه که در قدیم از چین می آوردند. 1


68902 چیپس [ انگ . ] (اِ.) ورقة نازک سیب زمینی سرخ شده . 1


68903 ژ (حر.) چهاردهمین حرف از حروف فارسی . 1


68904 ژئو (ژِ) [ فر. ] (پیش .) از عناصر زبان علمی به معنی «زمین » است . «ژئوپلیتیک »، «ژئولوژی ». 1


68905 ژئوفیزیک (ژِ ئُ) [ فر. ] (اِمر.) دانشی که به مطالعة نیروهای فیزیکی و جریانات داخلی زمین می پردازد. 1


68906 ژئولوژی (ژِ وُ لُ) [ فر. ] (اِ.) زمین شناسی، علمی که دربارة زمین و چگونگی مواد و ترکیبات و تغییرات آن بحث می کند. 1


68907 ژئوپولیتیک (ژِ ئُ پُ) [ فر. ] (اِ.) جغرافیای سیاسی . 1


68908 ژاغر (غَ) (اِ.) چینه دان مرغان . 1


68909 ژالاپ [ فر. ] (اِ.) گیاهی است پایا از تیرة پیچکیان که به کمک پیچک های خود به دور درختان و تکیه گاه های اطراف می پیچد. ریشة آن به دو صورت است : نازک و استوانه ای شکل و متورم و غده ای شکل . ساقه اش به ارتفاع 3 متر می رسد و برگ هایش کامل و به صورت قلب و شفاف و نوک تیز و پایة گلش منتهی به یک و گا ه ب ه دو گل همراه با دو گوشوارک متقابل و فلس مانند است . ریشة متورم آن به صورت پودر به عنوان ملین و مسهل قوی استعمال می شود. 1


68910 ژاله (لِ) [ سنس . ] (اِ.) 1 - شبنم . 2 - تگرگ . 3 - باران . 1


68911 ژاله ( ژاله .) (اِ.) چند قطعه چوب و تخته که به خیک های باد کرده بندند و در آب اندازند و روی آن نشینند و از آب گذر کنند؛ جاله . 1


68912 ژامبون (مْ بُ) [ فر. ] (اِ.) گوشت (ران یا شانه ) دود داده یا نمک سود خوک . 1


68913 ژاندارم [ فر. ] (اِمر.) سربازی که مأمور حفظ نظم و راه ها و جاده های خارج از شهر می باشد. امنیه، ضبطیه . 1


68914 ژاندارمری (مِ) [ فر. ] (اِمر.) اداره ای که مأمور حفظ و تأمین راه ها و امنیت خارج از شهرها است . 1


68915 ژانر (نْ) [ فر. ] (اِ.) مقولة تألیف ادبی و هنری که دارای ویژگی در سبک، شکل یا محتوا است . 1


68916 ژانویه (یِ) [ فر. ] (اِ.) اولین ماه از سال میلادی برابر با اواخر دی و اوایل بهمن . 1


68917 ژانگوله (لِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی عملیات تردستی مانند انداختن گوی های متعدد به هوا و گرفتن آن ها که معمولاً در عملیات تردستی انجام می شود. 1


68918 ژاژ (اِ.) 1 - گیاهی است بی مزه، خاردار و خودرو که در صحراها می روید، شتر آن را می جود ولی نمی تواند فرو ببرد. 2 - کنایه از: سخن بیهوده . 1


68919 ژاژخا (ی ) (ص فا.) بیهوده گوی . 1


68920 ژاژخایی (حامص .) بیهوده گویی . 1


68921 ژاژه (ژِ) (اِ.) نک ژاژ. 1


68922 ژاژک (ژُ) (اِ.) لوبیا. 1


68923 ژاکت (کِ) [ فر. ] (اِ.) جامة بافته شدة نسبتاً ضخیم . 1


68924 ژاکوبنیسم (بْ) [ فر . ] (اِ.) برگرفته از نام جنبشی افراطی در دوران انقلاب فرانسه به رهبری روپسپیر و اعضای «کلوپ ژاکوبن » که هدف های انقلابی را به هر قیمتی و به دور از هر گونه سازش گری دنبال می کردند. بعدها رفته رفته این کلمه اصطلاحی شد برای جنبش های انقلابی و سازش ناپذیر. 1


68925 ژتون (ژِ تُ) [ فر. ] (اِ.) مهرة فلزی یا پلاستیکی و غیره که در بعضی از مؤسسات به جای پول به کار می رود. 1


68926 ژخ (ژَ) (اِ.) ناله، آواز حزین . 1


68927 ژد (ژِ) (اِ.) صمغ، چیزی چسبنده که از ساق درخت برآید. 1


68928 ژرسه (ژِ س ) [ فر. ] (اِ.) 1 - نوعی پارچة نایلونی نازک . 2 - نیم تنة بافته از نخ . 1


68929 ژرف (ژَ) (ص .) 1 - گود، عمیق . 2 - دور، دراز. 1


68930 ژرف اندیش ( ژرف اندیش . اَ) (ص فا.) 1 - آن که به صورت جدی و دقیق می اندیشد. 2 - آن که عادت به فعالیت فکری پی گیر و جدی دارد. 1


68931 ژرف بین ( ژرف بین .) (ص فا.) آن که به مسایل به دقت می نگرد. 1


68932 ژرفا ( ژرفا .) (اِ.) عمق . 1


68933 ژرمن (ژِ مَ) [ فر. ] (اِ.) نژاد مردم آلمان یا هر یک از مردم آن . 1


68934 ژرژت (ژُ ژِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی پارچة کرپ نازک و ریزبافت با سطح زبر. 1


68935 ژست (ژِ) [ فر. ] (اِ.) وضع، رفتار و حرکات شخص . 1


68936 ژغار (ژَ) (اِ.) = ژخار. زغار: سختی . مق سستی . 1


68937 ژغار ( ژغار .) (اِ.) آواز بلند، فریاد سهمناک . 1


68938 ژغاره ( ژغاره .) (اِ.) ناف حیوانات . 1


68939 ژغاره ( ژغاره .) (اِ.) سُرخاب، غازه . 1


68940 ژغاره (ژَ رَ یا رِ) (اِ.) = ژغاله : نان ارزن . 1


68941 ژغاره ( ژغاره .) (اِ.) فریاد، فغان . 1


68942 ژغند (ژَ غَ) (اِ.) غرش جانوران درنده هنگام شکار. 1


68943 ژغند ( ژغند .) (اِ.) سختی، محکمی . 1


68944 ژفک (ژَ فْ) (اِ.) آب و چرک گوشه های چشم خواه تر باشد خواه خشک . 1


68945 ژفکاب (ژَ) (اِمر.) نک ژفک . 1


68946 ژفیدن (ژَ دَ) (مص ل .) تر شدن . 1


68947 ژفیده (رَ د) (ص مف .) تر شده . 1


68948 ژل (ژِ) [ فر. ] (اِ.) مادة ظاهراً جامد از محلول کولوئیدی که به حالت ژله منعقد شده است . 1


69497 کتکار (کَ) (ص .) 1 - کسی که کت سازد. 2 - درودگر، نجار. 1


68949 ژلاتین (ژِ) [ فر. ] (اِ.) ماده ای لزج و چسبنده که از جوشاندن استخوان در آب به دست می آید و در صنعت و تهیة مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرد. 1


68950 ژله (ژِ لِ) [ فر. ] (اِ.) لرزانک، آب میوة پخته شده در شکر که در هوای سرد منعقد می شود. 1


68951 ژن (ژِ) [ فر. ] (اِ.) عامل انتقال دهندة صفات ارثی . 1


68952 ژن درمانی (ژِ دَ) [ فر - فا. ] (حامص . اِ.) درمان اختلال های وراثتی با استفاده از روش های مهندسی ژنتیک . 1


68953 ژنتیک (ژِ نِ) [ فر. ] (اِ.) ارثی، موروثی، علم وراثت . 1


68955 ژند ( ژند .) (اِ.) آتش زنه . 1


68956 ژنده (ژَ د یا دَ) (ص . اِ.) 1 - پاره . 2 - کهنه . 1


68957 ژنده ( ژنده .) (ص .) بزرگ، عظیم . 1


68958 ژنده پوش ( ژنده پوش .) (ص فا.) کهنه پوش . 1


68959 ژنده پوشی ( ژنده پوشی .) (حامص .) پوشیدن لباس کهنه و فرسوده . 1


68960 ژنراتور (ژِ نِ تُ) [ فر. ] (اِ.) وسیله ای که بر اثر القای الکترومغناطیسی انرژی مکانیکی را به انرژی الکتریکی تبدیل کند، مولد برق، مولد. (فره ). 1


68961 ژنرال (ژِ نِ) [ فر. ] (اِ.) عنوانی است مربوط به افسر عالی رتبه در ارتش های خارجی . 1


68962 ژنرال آجودان ( ژنرال آجودان .) [ فر. ] (اِمر.) مقام نظامی تشریفاتی که از سوی فرمانده کل تعیین می شود. 1


68963 ژنریک (ژِ نِ) [ فر. ] (ص .) 1 - کُلّی، همگانی . 2 - فاقد نام تجارتی . 1


68964 ژنه (ژَ نِ) (اِ.) نیش سوزن، نیش حشرات گزنده . 1


68965 ژنژیویت (ژَ) [ فر. ] (اِ.) التهاب و عفونت لثه بر اثر میکرب ها و عوامل خارجی که در صورت مزمن شدن تبدیل به پیوره می شود. 1


68966 ژنگ (ژَ) (اِ.) مخفف آژنگ، چین و چروک روی پوست بدن . 1


68967 ژنگدان (ژَ) (اِ.) نک زنگوله . 1


68968 ژنگله (ژَ گُ لَ یا لِ) (اِ.) سمی که شکافدار باشد مانند سم آهو، گاو و گوسفند. 1


68971 ژوئن (ئَ) [ فر. ] (اِ.) ماه ششم . از سال میلادی . 1


68972 ژور (ژُ) (اِ.) هر یک از شبکه ها یا سوراخ - هایی که برای تزیین در پارچه یا بافتنی ایجاد می کنند. 1


68973 ژوراسیک [ فر. ] (اِ.) دومین دوره از مزوزوئیک از دوران زمین شناسی که دریا کم عمق بوده و ماسه سنگ و سنگ های رستی رسوب کرده و لایه های ذغال سنگ پدید آمده است . در دریاها و خشکی ها و هوا خزندگان بسیار وجود داشته است . موجودات گیاهی مشتمل بر سیکاس ها، مخروطیان و سرخس های درختی نیز موجود بوده است . 1


68974 ژورنال (ژُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - روزنامه . 2 - مجلة مخصوصِ مُ د لباس . 1


68975 ژورنالیست ( ژورنالیست .) [ فر. ] (ص مر.) روزنامه - نگار. 1


68976 ژورنالیسم ( ژورنالیسم .) [ فر. ] (اِمر.) روزنامه نگاری . 1


68977 ژوری [ فر. ] (اِ.) هیئت منصفه . 1


68978 ژول (اِ.) 1 - چین و شکن . 2 - (ص .) ژولیده، پریشان . 1


68979 ژولانیدن (دَ) (مص م .) آشفته کردن . 1


68980 ژوله (لِ یا لَ) (اِ.) چکاوک . 1


68981 ژولک (لَ) (اِ.) پرنده ای خوش آواز شبیه چکاوک . 1


68982 ژولیدن (دَ) (مص ل .) پریشان شدن . 1


68983 ژولیده (د) (ص مف .) پریشان . 1


68984 ژون (ژُ) (اِ.) بت، صنم . 1


68985 ژوپن (پُ) [ فر. ] (اِ.) دامن کوتاه، پاچین (زنان ). 1


68986 ژوپیتر (تِ) [ فر. ] (اِ.) مشتری . 1


68987 ژوپین (اِ.) نک زوبین . 1


68988 ژوژه (ژَ یا ژِ) (اِ.) خارپشت . 1


68989 ژوکر (ژُ کِ) [ فر از انگ . ] (اِ.) 1 - از ورق های بازی که در هر دسته دو عدد وجود دارد و می توان آن را به جای هر ورق دیگر به کار برد. 2 - آن که در بین عده ای بهترین باشد. 3 - دلقک، آن که با رفتار و حرکاتش باعث خندة دیگران شود. 1


68990 ژوکر (کِ) [ فر. ] (اِ.) برگی از دستة ورق بازی که معمولاً روی آن تصویر دلقک دارد. 1


68991 ژویه (یِ) [ فر. ] (اِ.) ماه هفتم از سال میلادی . 1


68992 ژوییه (یِ) (اِ.) نک ژویه . 1


68993 ژک (ژَ) (اِ.) سخنی که از روی خشم و غضب زیر لب گویند. 1


68994 ژکاره (ژَ رِ) (ص .) ستیزه کار، لجوج . 1


68995 ژکال (ژُ) (اِ.) نک زغال . 1


68996 ژکان (ژَ) (ص فا.) کسی که از روی خشم زیر لب با خود حرف بزند. 1


68998 ژکیدن (ژَ دَ) (مص ل .) 1 - غرولند کردن، زیر لب حرف زدن . 2 - از جا در رفتن . 1


68999 ژی (اِ.) آبگیر، آبدان . 1


69000 ژیان (ص .) 1 - خشمگین . 2 - درنده . 1


69001 ژیانی (ص نسب .) تند و خشمناک . 1


69002 ژیر (اِ.) آبگیر. 1


69003 ژیلت (لِ) [ فر. ] (اِ.) نام تجارتی خودتراش . 1


69004 ژیله (لِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی لباس بدون آستین جلو بسته شبیه بلوز. 1


69005 ژیمناستیک (مْ سْ کْ) [ فر. ] (اِ.) ورزشی است به منظور پرورش و آماده سازی بدن برای نمایش حرکت های تعادلی و به کارگیری ابزاری چون پارالل، بارفیکس، خرک و... 1


69007 ژیگلور (لُ) [ فر. ] (اِ.) لوله ای است فلزی که دهانة آن به وسیلة پیچی بسته می شود. این پیچ دارای سوراخی است که به طور دقیق محاسبه شده و مقدار معینی بنزین را وارد کاربوراتور می کند. 1


69008 ژیگو (گُ) [ فر. ] (اِ.) خوراکی شامل گوشت بی استخوان (معمولاً) گوساله که با چاشنی و ادویه پخته می شوند. 1


69009 ژیگولت (گُ لِ) (اِ.) مؤنث ژیگولو؛ دختری که همواره در مجالس لهو و لعب و رقص حضور یابد و وقت خود را به بطالت گذراند. 1


69010 ژیگولو [ فر. ] (ص .) جوانی که به ظاهر خود زیاد می رسد و اهل خوشگذرانی می باشد. 1


69011 ک (حر.) بیست وپنجمین حرف از الفبای فارسی برابر با عدد 20 در حساب ابجد. 1


69012 کأس (کَ) [ ع . ] (اِ.) کاسه، پیاله . ج . کرؤس . 1


69013 کئیب (کَ ئِ) [ ع . ] (ص .) غمگین . 1


69014 کئیر (کَ) (اِ.) نک کهیر. 1


69015 کا (اِ.) در مصر قدیم به معنای همزاد و جفت بوده است . مانند فروهر در دین زرتشتی . 1


69016 کائوچو (ئُ ) [ فر. ] (اِ.) شیره ای است که از تنة درخت هوآبرازیلینسیس که از گیاهان تیرة فرفیون است به دست می آید. شیرة این درخت را هنگامی که گرم کنند، کائوچوی خام فراهم می شود و آن جسم نرمی است که در صنعت برای ساختن اشیاء مختلف به کار می رود. 1


69017 کاباره (رِ) [ فر. ] (اِ.) میکده ای که در آن رقص و آواز و موسیقی هم هست . 1


69018 کابل (بْ لْ) [ فر. ] (اِ.) 1 - رشته های ضخیمی از سیم های تابیده شده با روکش عایق دار برای انتقال جریان برق، تلفن و... . 2 - رشته سیم فولادی ضخیم برای بستن و بلند کردن قطعاتِ سنگین، بافه (فره ). 1


69019 کابنه (ب نَ) (اِ.) چشم، دیده، کاینه و کایینه هم گفته اند. 1


69020 کابوس [ لا. ] (اِ.) بختک، حالت سنگینی و اختناقی که در خواب به انسان دست می دهد. 1


69021 کابوسک (سَ) (اِ.) = کابوشک : خرمایی که هسته اش سخت نشود و آن از جنس خرمای پست است ؛ شیص . 1


69022 کابوک (اِ.) لانة مرغ، زنبیلی که در میان خانه بیآویزند تا کبوتر در آن آشیانه کند. کابک و کاوک و کاواک و کاووک هم گفته شده است . 1


69023 کابوی (بُ) [ انگ . ] (اِ.) گاوچران امریکایی . 1


69024 کابیدن (دَ) (مص م .) 1 - نک کاویدن . 2 - خراشیدن . 3 - شکافتن . 1


69025 کابیله (لِ) (اِ.) هاون، هاون چوبین . 1


69026 کابین [ فر. ] (اِ.) 1 - اتاقکی که از مصالح سبک ساخته شده باشد. 2 - هر یک از اتاق های داخلی کشتی، جایگاه مخصوص خلبان در هواپیما و مانند آن . (فره ). 1


69027 کابین (اِ.) مهر، صداق، مهریة عروس . 1


69028 کابین بستن (بَ تَ) (مص ل .) ازدواج کردن . 1


69029 کابین کردن (کَ دَ) (مص م .) عقد کردن، به نکاح درآوردن . 1


69030 کابینت (نِ) [ انگ . ] (اِ.) قفسه دردار، گنجه ای که دارای طبقه و در است به ویژه قفسة آشپز - خانه . 1


69031 کابینه (نِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - دفتر، اتاق کار. 2 - مجموع وزیران یک دولت . 1


69032 کات (اِ.) زاج، زاگ . ؛ کات کبود زاج کبود، رنگ مس . 1


69033 کات [ انگ . ] (شب جم .) 1 - دستور قطع کار توسط کارگردان هنگام ضبط فیلم یا تمرین : قطع کنید (سینما). 2 - در فوتبال، تنیس، پینگ پنگ و مانند آن ها نوعی ضربه که به توپ حالت چرخشی می دهد (ورزش ). 1


69034 کاتابولیسم (بُ) [ فر. ] (اِ.) فرایندهای شیمیایی تخریبی در موجودات زنده، فروگشت . (فره ). 1


69035 کاتالوگ (لُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - دفترچه ای که طرز کار دستگاهی را نشان دهد، کارنما. (فره ). 2 - فهرست، فهرست راهنمای اشیاء، بروشور، کالانما (فره ). 1


69036 کاتالپسی (لِ) [ فر. ] (اِ.) فقدان ناگهانی حرکات ارادی بدون وجود یک ضایعة عضلانی . در این حالت اندام ها و تنه وضع خود را به یک حالت حفظ می کنند و حواس و اعضای حس نیز وظایف خود را انجام می دهند ولی پاسخ به تحریکات حرکات ارادی سلب می شود. 1


69037 کاتالیزور (زُ) [ فر . ] ماده ای که باعث تغییر سرعت یک فعل و انفعال شیمیایی می شود بدون آن که مستقیماً در آن فعل و انفعال وارد شود، کاتالیزگر، آسان گر. 1


69038 کاتب (تِ) [ ع . ] (اِفا.) نویسنده . 1


69039 کاتد (تُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - قطب منفی لامپ الکترونی که بر اثر گرما الکترون گسیل می کند. 2 - پایانه یا الکترود منفی . 1


69040 کاتر (تِ) [ انگ . ] (اِ.) تیغ دسته دار بسیار تیز. 1


69041 کاتم (تِ) [ ع . ] (اِفا.) 1 - پنهان کننده، پوشنده . 2 - سرپوش، رازدار. 3 - نهفته، مستور. 1


69042 کاتوره (رِ) (ص .) سرگشته، سرگردان، شیفته - سار. 1


69043 کاتوزی (تُ) (ص . اِ.)زاهد، عابد. ج . کاتوزیان . 1


69044 کاتولیک (تُ) [ فر. ] (اِ.) دارای مذهب کاتولیک، کسانی از پیروان مسیح که به پاپ عقیده دارند و از او اطاعت می کنند. 1


69045 کاتیوشا [ روس . ] (اِ.) نوعی موشک زمین به هوا. 1


69046 کاتیون (یُ) [ فر. ] (اِ.) یونی که بار مثبت دارد. مق . آنیون . 1


69047 کاثر (ثِ) [ ع . ] (ص .) بسیار، کثیر. 1


69090 کاربشول (بَ) (ص فا.) = کاربشولنده : آن که کاری را انجام دهد، گزارندة کارها، کار ساز. 1


69048 کاج (اِ.) درختی است با برگ های سوزنی که چون یک دفعه نمی ریزند، همیشه سبز به نظر می آیند. از ساقة آن شیرابه ای تراوش می کند که در مجاورت هوا سخت می شود. کاژ، ناژ، نوژ، ناج هم گفته شده . 1


69049 کاج (ص .) دوبین، لوچ . کاچ، کاژ، کوچ هم گفته شده است . 1


69050 کاج (اِ.) پشت گردنی، سیلی . 1


69051 کاج (ق .) کاچ، کاش، کاشکی . 1


69052 کاجی (ق .) کاش، کاشکی . 1


69053 کاجیره (رَ یا رِ) (اِ.) = کاژیره . کاچیره . کاچره . کاچوره : گیاهی است یک ساله یا دو ساله از تیرة مرکبات . برگ های این گیاه نرم و دندانه دار و پوشیده از تیغ های ظریف و نازک است . گل هایش منفرد، میوه اش فندقه و دارای دسته ای تار نازک در قسمت انتهایی است . از گلبرگ های این گیاه ماده ای به رنگ زرد زیبا و محلول در آب و مادة دیگری به رنگ قرمز به نام کارتامین که آن نیز در آب محلول است به دست آورده اند. 1


69054 کاخ (اِ.) قصر، عمارت بلند. 1


69055 کاخ نشین (نِ) (ص مر.) 1 - ساکن کاخ . 2 - ثروتمند، مرفه . 1


69056 کاخر (خَ) (اِ.)1 - پژمرده و پریشان . 2 - ناخوشی یرقان . 1


69057 کاخه (خَ) (اِ.) 1 - باران . 2 - زردی، یرقان . 1


69058 کادر [ فر. ] (اِ.) 1 - شکلی هندسی یا زینتی که نوشته یا تصویری را برای مشخص یا متمایز شدن در داخل آن قرار می دهند. 2 - اشخاص آموزش دیده یا دارای تخصص لازم برای کار در یک سازمان معین، پایوران (فره ). 3 - چهارچوب، قالب، محدوده . 1


69059 کادو (دُ) [ فر. ] (اِ.) پیشکش، هدیه . 1


69060 کاذب (ذ) [ ع . ] (اِفا.) دروغگو، ناراست . ج . کذبه . 1


69061 کار (اِ.) 1 - آن چه از شخصی یا شیئی صادر شود، آن چه که کرده شود، فعل، عمل . 2 - پیشه، شغل . 3 - سعی و جهد. 4 - رزم، جنگ . 5 - کشت، زراعت . 6 - مسئولیت، وظیفه . 7 - گرفتاری، دشواری . 8 - وضعیت، حال . 9 - حادثه، پیشامد. 10 - صنعت، هنر. 11 - ممارست، اشتغال، تمرین . 12 - بنا، ساختمان . 13 - مرگ، موت . 14 - وسیلة معیشت، معاش . 15 - (پس .) الف - چون به آخر اسم معنی پیوندد صیغة مبالغه سازد: ستمکار، گناهکار. ب - چون به اسم ذات و معنی پیوندد صیغة شغل سازد: خدمتکار، آتشکار. ؛ کار بیخ پیدا کردن کنایه از: بدتر یا وخیم تر شدن . ؛ کار به جای باریک کشیدن کنایه از: سخت یا خطرناک شدن اوضاع . ؛ کار تراشیدن کنایه از: تولید زحمت کردن . ؛ کار حضرت فیل کنایه از: بسیار دشوار. 1


69062 کار (ص فا.) در ترکیب به معنی کارنده و کشت کننده آید: برنج کار، گلکار. 1


69063 کار و بار (رُ) (اِمر.)مشغولیت، معامله، شغل، کسب . 1


69064 کار بستن (بَ تَ)(مص م .)1 - استعمال کردن . 2 - عمل کردن، به جا آوردن، اجرا کردن . 1


69065 کار در سر پیچیدن (دَ. سَ. دَ) (مص ل .) سرگردانی، آشفته شدن کار کسی . 1


69066 کار راه انداختن (اَ تَ) (مص م .) انجام دادن کار. 1


69067 کار زدن (زَ دَ) (مص م .) استعمال کردن، به کار بردن، استفاده کردن . 1


69068 کار ساختن (تَ) (مص م .) چاره نمودن، تهیه دیدن . 1


69069 کار و کیا (رُ) (اِمر.) 1 - کار، عمل . 2 - امیری، پادشاهی، تسلط . 3 - جاه و جلال، شأن و مقام . 1


69070 کار چاق کنی (کُ) [ فا - تر. ] (حامص .) دلالی . 1


69071 کار کردن (کَ دَ) (مص ل .) 1 - عمل کردن، به جا آوردن . 2 - به کاری پرداختن . 3 - تأثیر کردن، کارگر شدن . 1


69072 کارآزمایی (ز) (حامص .) تجربه، آزمایش . 1


69073 کارآزموده (ز د) (ص مف .) باتجربه، کاردیده . 1


69074 کارآمد (مَ) (ص مف .) شایسته، کاردان . 1


69075 کارآمدن (مَ دَ) (مص ل .) شایسته بودن، سر و کار داشتن . 1


69076 کارآموز (ص فا.) = کارآموزنده : 1 - کسی که مشغول آموختن کاری است . 2 - دانشمند، مطلع . 3 - حاذق، مجرب . 1


69077 کارآموزی 1 - (حامص .) عمل کارآموز (فره ). 2 - (اِ.) دوره ای که اشخاص وارد خدمت می شوند و بدون گرفتن حقوق برای آشنا شدن به کار خدمت می کنند. 1


69078 کارآگاه (ص مر.) 1 - مخبر، جاسوس . 2 - پلیسی که لباس شخصی به تن می کند. 1


69079 کارا بودن (دَ) (مص ل .) آمادة انجام کار بودن . 1


69080 کاراته (تِ) [ فر. ] (اِ.) فن ضربه زدن ؛ نوعی از ورزش های رزمی - دفاعی . 1


69081 کاراسته (تَ یا تِ) (اِ.) چوب، تخته و دیگر مصالح بنایی . 1


69082 کارافتادن (اُ دَ) (مص ل .) 1 - با کسی سر و کار پیدا کردن . 2 - حادثه پیش آمدن . 1


69083 کارافتاده (اُ د) (ص .) 1 - با تجربه، آزموده . 2 - در مشکل افتاده، گرفتار. 1


69084 کارامل (مِ) [ فر. ] (اِ.) قند سوخته ؛ ماده ای که از حرارت دادن زیاد به قند معمولی به دست آید. 1


69085 کارانه (نِ) (اِمر.) پولی که در برابر انجام کاری معین (مانند معاینه بیمار) یا ساعت کار (مانند یک ساعت تدریس ) پرداخت می شود، کارمزد. 1


69086 کاراکتر (تِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - شخصیت، منش . 2 - هریک از اشخاص معرفی شده در یک داستان، نمایشنامه یا فیلم نامه . 1


69087 کارایی (اِمص .) سودمندی، اثربخش . 1


69088 کاربان (اِمر.) نک کاروان . 1


69089 کاربرد (بُ) (اِمص .) به کار بردن، بهره گرفتن . 1


69091 کاربن (بُ) [ فر. ] (اِ.) کربن . کاغذ، کاغذی است که یک طرف آن رنگی است و آن را برای کپی برداشتن در هنگام نوشتن مورد استفاده قرار می دهند. 1


69092 کاربند (بَ) (ص .) = کاربندنده : 1 - به کار گیرنده، استعمال کننده . 2 - عمل کننده، اجرا کننده . 3 - عامل، کارگزار، مأمور. 4 - فرمانبردار، مطیع . ؛ کاربند شدن (کن .) اطاعت کردن، فرمانبرداری کردن . 1


69093 کاربوراتور (بُ تُ) [ فر. ] (اِ.) دستگاهی است که هوا و بنزین را به نسبت معینی مخلوط و برای انفجار در محفظه سیلندرها آماده می سازد. 1


69094 کاربیت [ انگ . ] (اِ.) = کاربید: 1 - ترکیب دوتایی کربن و یک فلز، کربوز. 2 - جسم جامدی به رنگ سیاه مایل به خاکستری که برای تولید گاز استیلن در جوشکاری به کار می رود. 1


69095 کاربین (ص فا.) کاردان، کارشناس . 1


69096 کارت [ فر. ] (اِ.) 1 - مقوای نازک که روی آن مشخصات چیزی یاکسی نوشته می شود. ؛ کارت ِ کارت ویزیت کارتی که روی آن نام، نام خانوادگی، شغل، آدرس و تلفن شخص نوشته شده باشد. ؛ کارت شناسایی مدرک رسمی برای اثبات هویت شخص . ؛ کارت ملی ورقه ای دارای شمارة مشخص که حاوی مشخصات فرد بوده و هر شهروند با آن شناخته می شود. ؛ کارت اعتباری کارتی که در معاملات با آن می توان به جای پول استفاده کرد. ؛ کارت تلفن کارتی که به جای سکه در تلفن های عمومی از آن استفاده می شود. ؛ کارت دعوت کارتی که برای دعوت اشخاص به مهمانی، گردهمایی، سخنرانی و مانند آن فرستاده می شود. ؛ کارت زرد کارتی که در مسابقات ورزشی مانند فوتبال و غیره جهت اخطار به بازیکن خاطی نشان می دهند. ؛ کارت قرمز کارتی که در مسابقات ورزشی مانند فوتبال و غیره برای اخراج بازیکن خاطی از زمین مسابقه به او نشان می دهند. 2 - ورقِ بازی . 1


69097 کارت پستال (پُ) [ فر. ] (اِمر.)کارتی که روی آن تصویری چاپ شده و در پشت آن نامه نگاری کوتاه می کنند و تمبر می چسبانند و به مقصدی می فرستند. 1


69098 کارتابل [ فر. ] (اِ.) پوشة مخصوصی که نامه ها و پرونده های جاری را برای صدور دستور در آن قرار می دهند، کارپوشه . (فره ). 1


69099 کارتریچ [ انگ . ] (اِ.) ظرف یا محفظه ای حاوی ماده، وسیله یا جسمی که جا به جا کردن و استفاده از آن با دست دشوار و پردردسر یا ناراحت کننده است . 1


69100 کارتل (تِ) [ فر. ] (اِ.) اتحادیه ای مرکب از چند شرکت یا مؤسسة اقتصادی برای در دست گرفتن بازار و نرخ ها. 1


69101 کارتن (تَ) (اِ.) 1 - عنکبوت . 2 - جولاهه، نساج . 1


69102 کارتن (تُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - جلد مقوایی برای نگه داری برگه ها، پوشه . 2 - جعبة مقوایی . 1


69103 کارتنک (تَ نَ) (اِمصغ .) 1 - عنکبوت . 2 - تار عنکبوت . کارتند و کارتن و کارتینه نیز گویند. 1


69104 کارتون (تُ) [ انگ . ] (اِ.) نقاشی متحرک . 1


69105 کارتکس (تِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - قفسة کشوداری که در کشوهای آن کارت های مربوط به مشخصات کتاب ها، مجلات و مانند آن ها نگه داری می شود. 2 - کارتی که روی آن زمان ورود یا خروج کالای موجود نوشته می شود. 3 - کارت زن . 4 - کارد پهن و دسته داری که نقاشان در و پنجره و ساختمان و اتومبیل را با آن بتونه می کنند. 1


69106 کارخانه (نِ) (اِمر.) جایی که عدة بسیاری کارگر به صنعت یا پیشه ای مشغول هستند. 1


69107 کارخانه دار ( کارخانه دار .) (ص فا.) = کارخانه دارنده : رییس کارخانه، صاحب کارخانه، کارخانه چی . 1


69108 کارد [ په . ] (اِ.) ابزاری مرکب از یک لبة تیز و یک دسته که برای بریدن به کار رود، چاقو. ؛ کارد به استخوان کسی رسیدن کنایه از: وضع بسیار سختی داشتن . ؛ مثل کارد ُ پنیر بودن کنایه از: سخت مخالف و دشمن یکدیگر بودن . 1


69109 کاردار (ص فا.) 1 - وزیر، حاکم . 2 - مأمور سیاسی یک دولت در کشوری دیگر که در غیاب سفیر به انجام کارهای سفارت خانه می پردازد. 1


69110 کاردان (ص فا.) خردمند، کارآزموده . 1


69111 کاردانی 1 - (حامص .) دانندگی کار، شناسندگی کار. 2 - اطلاع، بصیرت . 3 - (اِ.) وزارت . 4 - دورة تحصیلات دانشگاهی دو ساله یا اندکی بیش تر، فوق دیپلم . 1


69112 کاردرمانی (دَ) (حامص .) روشی که بیمار را با کار کردن معالجه می کنند. (به ویژه در مورد معلولیت ها و بیماری های روانی ). 1


69113 کاردستی (دَ) (اِمر.) کالایی که با دست یا ابزارهای سادة دستی ساخته شده است . 1


69114 کاردو (اِ.) 1 - مقراض بزرگی که پشم را بدان می برند. 2 - برش پشم گوسفند. 3 - یک قطعه ابریشم . 4 - آنچه از خرمابن برآید مانند دو نعل بر هم نهادة تیز اطراف و در میان آن بار آن نهاده ؛ شکوفة نخستین خرما، طلع . 1


69115 کاردک (دَ) (اِمصغ .) ابزاری با تیغة فلزی دارای لبة پهن برای گستردن رنگ یا بتونه ساخته شده است . 1


69116 کاردکس (د) کارتی که در آن تعداد و تاریخ ورود و خروج کالای معینی به انبار ثبت شود. 1


69117 کاردیده (د) (ص مف .) کارآزموده، باتجربه . 1


69118 کاردیدگی (د) (حامص .) تجربه، کار - آزمودگی . 1


69119 کاردینال [ فر. ] (اِ.) روحانی کاتولیک که پس از پاپ بالاترین مقام را دارد. 1


69120 کاردیوگرافی (یُ گِ) [ فر. ] (اِ.) ثبت ضربان قلب در حالات مختلف روی نوار. 1


69121 کارران (ص فا.) 1 - دانای کار، مطلع . 2 - کارگزار، پیشکار. 3 - دلال . 1


69122 کاررس (رَ یا رِ) (ص فا.) کسی که به کارها برسد، آن که کارزار راه اندازد. 1


69123 کارروا (رَ) (ص مر.) 1 - شایسته، سزاوار. 2 - نافع، سودمند. 1


69124 کارزار [ په . ] (اِ.) جنگ، جدال، نبرد. 1


69125 کارساز (ص فا.) چاره جو، مشکل گشا. 1


69126 کارسازی (حامص .) 1 - چاره جویی، مشکل - گشایی . 2 - آمادگی . 3 - حیله گری . 1


69127 کارستان (رِ) 1 - (اِمر.) مدل کار. 2 - حکایت، سرگذشت . 3 - (ص .) کار بزرگ، کار شگفت . 1


69128 کارشناس (ش ) (ص فا.) دانای کار، متخصص، دارای تحصیلات در حد لیسانس . 1


69129 کارشناسی ( کارشناسی .) 1 - (حامص .) شناسایی کار، خبرگی . 2 - (اِ.) دورة تحصیلات چهارسالة دانشگاهی . 1


69130 کارشکن (ش کَ) (ص فا.) 1 - کسی که مانع پیشرفت کار باشد. 2 - سخن چین، نمام . 1


69131 کارشکنی ( کارشکنی .) (حامص .)ممانعت از پیشرفت کار. 1


69132 کارفرما (فَ) (ص فا.) 1 - آن که دستور کار بدهد. 2 - صاحب کار. 1


69133 کارمزد (مُ) (اِمر.) اجرت، حق العمل . 1


69134 کارمند (مَ) (ص مر. اِمر.) 1 - آن که کاری دارد. 2 - کسی که در اداره یا مؤسسه ای به کار مشغول است، عضو. 3 - کارآمد، لایق . 1


69135 کارنامه (مِ) [ په . ] (اِمر.) 1 - ورقه ای که در آن نتایج آزمون های تحصیلی نوشته شده است . 2 - شرح حال، سرگذشت . 1


69136 کارناوال [ فر. ] (اِ.) کاروان شادی، کاروانی که در ایام معینی از سال با لباس های مضحک برای تفریح و سرگرمی به راه می افتند. 1


69137 کارنده (رَ د یا دَ) (ص فا.) 1 - کار کننده، عمل - کننده . 2 - کشت کننده، زارع . 1


69138 کارنگ (رَ) (ص فا.) 1 - زبان آور، چرب زبان . 2 - صاحب طرب . 1


69139 کاره ( کاره .) [ ع . ] (اِفا.) ناخوش، ناپسند. 1


69140 کاره ( کاره .) 1 - (ص نسب .) مستعد، لایق کار. 2 - (عا.) صاحب شغل و مقام . 1


69141 کاره (رِ) (اِ.) پشتواره، بستة کوچک از هیزم و علف . 1


69142 کارواش [ انگ . ] (اِ.) کارگاهی که در آن اتومبیل ها را می شویند، خودروشویی (فره ). 1


69143 کاروان [ په . ] (اِمر.) قافله، عده ای مسافر که با هم حرکت کنند. 1


69144 کاروانسالار (ص مر.) رییس کاروان، قافله - سالار. 1


69145 کاروانسرا (سَ) (اِمر.) جایی در داخل شهر یا میان راه ها که کاروان ها در آنجا اقامت می کردند. 1


69146 کاروانک (نَ) [ معر. ] (اِ.) مرغی است شبیه به مرغابی دارای منقاری دراز و بیشتر در کنار آب می نشیند، کروان . 1


69147 کاروانکش (کُ) (اِ.)1 - ستارة شعری، شباهنگ . 2 - زهره . 1


69148 کارورز (وَ) (ص فا.) 1 - آن که به کاری اشتغال دارد، کارکن . 2 - دانشجوی پزشکی که در بیمارستان به دستور سرپزشک کار می کند، انترن . 1


69149 کاروژول (وَ) (ص فا.) کاروژولنده، سرکارگر، سرعمله . 1


69150 کارپرداز (پَ) (ص .) مباشر، مأمور کار - پردازی . 1


69151 کارپردازی ( کارپردازی .) (حامص .) 1 - مباشرت . 2 - بخشی از اداره که وظیفة آن فراهم کردن کار یا نوشت افزار آن اداره است . 1


69152 کارپیچ (اِمر.) 1 - پارچه ای که گلابتون دوزان لفافة کار خود سازند به جهت محافظت از آن . 2 - دسته و بسته، تنگ . 1


69153 کارکرد (کَ) (مص مر.) 1 - عمل و کار. 2 - اندازه و مقیاس کار انجام شده . 1


69154 کارکرده (کَ د) (ص مف .) 1 - کارآزموده، باتجربه . 2 - کهنه، فرسوده . 1


69155 کارکشته (کُ تِ یا تَ) (ص مف ) (عا.) مجرب ورزیده . 1


69156 کارکشتگی (کُ تِ)(حامص .) (عا.) ورزیدگی، آزمودگی . 1


69157 کارکن (کُ) (اِ.) مُسهل . 1


69158 کارکن ( کارکن .) (ص .) دارای عادت یا گرایش به کار کردن، کاری، کوشا، فعال . 1


69159 کارکیا (ص مر.) پادشاه، وزیر، کاردان . 1


69160 کارگاه (اِمر.) محل ساختن چیزها، جای کار کردن کارگران . 1


69161 کارگر (گَ) (ص .) 1 - شاغل، کارکننده . 2 - مؤثر. 1


69162 کارگر شدن (گَ. شُ دَ) (مص ل .) اثر کردن، تأثیر گذاشتن . 1


69163 کارگردان (گَ) (اِ.) 1 - کسی که انجام کارها را اداره می کند. 2 - کسی که بازیگران را راهنمایی می کند و نمایشنامه ها را به روی صحنه می آورد. 1


69164 کارگزار (گُ) (ص فا.) عامل، مأمور. 1


69165 کارگزینی (گُ) (حامص . اِمر.)1 - به کار گماشتن (کسی را). 2 - اداره ای که به کار استخدام، ماموریت، ترفیع، انتقال، بازنشستگی و سایر امور مربوط به کارمندان و کارکنان یک سازمان می پردازد، ادارة استخدام . 1


69166 کارگشا (گُ) (ص فا.) مشکل گشا، چاره جو. 1


69167 کارگشایی ( کارگشایی .) (حامص .) چاره جویی، مشکل گشایی . 1


69168 کاری [ په . ] (ص نسب .) 1 - فعال، مفید. 2 - پهلوان و دلاور جنگی . 3 - بسیار مؤثر، کارگر. 1


69169 کاریر (یِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - سازمانی که کارش برقراری ارتباط تلفنی از راه دور است . 2 - سابقة شغلی . 1


69170 کاریز (اِ.) قنات . 1


69393 کاکو (اِ.) برادر مادر، دایی . 1


69171 کاریزماتیک [ انگ . ] (ص .) شخصیت و جذابیت یک فرد که می تواند در مردم نفوذ کند و آنان را به شور و فداکاری وادار سازد. این مشخصه ابتدا در برخی فرقه های مسیحیت مشاهده شد و بعدها در ادیان دیگر هم به چشم خورد. 1


69172 کاریکاتور [ فر. ] (اِ.) نوعی نقاشی طنزآمیز که در آن طراحی برخی جزییات مبالغه می شود. 1


69173 کاریکاتوریست [ فر . ] (ص .) نقاشی که کارش کشیدن کاریکاتور است . 1


69174 کاریکلماتور (لَ تُ) (اِ.) نوعی کاربرد طنزآمیز و اژه ها. 1


69175 کاز (اِ.) 1 - جایی که در کوه و بیابان یا در زیرزمین کنده باشند برای جا دادن گوسفندان . 2 - صومعه . 1


69176 کازه (ز) (اِ.) 1 - آلاچیق، کلبه . 2 - صومعه . 3 - خانه و منزل . 1


69177 کازینو (نُ) [ فر. ] (اِ.) قمارخانه . 1


69178 کازیه (ز یِ) [ فر. ] (اِ.) جعبة روباز که برای قرار دادن پرونده یا نامه ها جهت اقدام روی میز قرا ر می دهند. 1


69179 کاس (اِ.) کوس، طبل بزرگ . 1


69181 کاس کردن (کَ دَ) (مص م .) (عا.) از شدت اصرار و الحاح کسی را خسته کردن، امان وی را بریدن . 1


69182 کاسب (س ) [ ع . ] (اِفا.) بازاری، سوداگر. ج . کسبه . 1


69183 کاسبرگ (بَ) (اِ.) هر یک از قطعه ها یا بخش های کاسة گل که معمولاً سبز و گاه به رنگ های دیگر است . 1


69184 کاسبی (س ) [ ع - فا. ] (حامص .) تجارت، داد و ستد. 1


69185 کاست (سْ تْ) (مص م .) کاهش، نقصان . 1


69186 کاست (س ) [ فر. ] (اِ.) محفظة کوچک که در آن نوار فیلم یا نوار ضبط صوت قرار دارد، پوش نوار (فره ). 1


69187 کاستن (سْ تَ) (مص ل .) کم کردن . 1


69188 کاستی (حامص .)1 - نقصان، کم شدگی . 2 - کم - خردی، نادانی . 1


69189 کاسد (س ) [ ع . ] (ص .) ناروا، بی رونق . 1


69190 کاسر (س ) [ ع . ] (اِفا.) شکننده . 1


69191 کاسر (سَ) (اِ.) یکی از انواع پست ماهوت چون شالکی . 1


69192 کاسل (س ) [ ع . ] (اِفا.) سست و کاهل . 1


69193 کاسمو (اِ.) موی خوک، موی زبر و خشن . 1


69194 کاسنی (اِ.) گیاهی است علفی و پایا از تیرة مرکبان که در حقیقت سردستة این تیره است . دارای ساقة خشن و برگ های تلخ مزه و پوشیده از کرک . گل های آبی و گاه سفید و قرمز دارد. برگ های این گیاه در تداوی بیماران مبتلا به تب نوبه مورد استفاده قرار می گیرد، تلخک . 1


69195 کاسه (س ) [ ازع . ] (اِ.) 1 - پیاله، ظرف . 2 - کوس . 3 - بیرونی ترین پوشش گل . ؛ کاسه ی داغ تر از آش کنایه از: واسطه ای که از صاحب حق بیشتر جوش می زند. ؛ کاسه ای زیر نیم کاسه بودن کنایه از: نیرنگی در کار بودن . ؛ کاسه کوزة کسی را به هم زدن کنایه از: شر و فساد و خرابی بار آوردن . 1


69196 کاسه بازی ( کاسه بازی .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - بازی با کاسه و آن چنین است که دو سه کاسة چینی را پر آب کنند و کاسه بازان واژگون شده کاسه ها بر پشت گذارند و به تحریک سرین آن را جنبانند و به دوش خود رسانند در حالی که قطره ای آب از آن نریزد. 2 - بیرون آوردن ظرف ها از زیر خرقه برای تفریح تماشاگران . 3 - مجازاً: مکاری، حیله - گری . 1


69197 کاسه بند ( کاسه بند . بَ) 1 - (ص فا.) آن که ظروف شیشه ای و چینی و چوبی شکسته را بند می زند. 2 - (اِمر.) آلتی که پهلوانان کشتی با اجازة استادان و مشایخ به کاسة زانوی خود می بسته و در وسط آن آیینة کوچکی نیز قرار می دادند. این عمل کفایتی بود از این که زانوی صاحب کاسه بند به خاک نمی رسد. 1


69198 کاسه بند کردن ( کاسه بند کردن کاسه بند کردن . کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) تملق گفتن، چاپلوسی کردن . 2 - طمع داشتن . 1


69199 کاسه سیاه ( کاسه سیاه .) (ص مر.) بخیل، خسیس . 1


69200 کاسه شدن ( کاسه شدن . شُ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - کوژ شدن، خمیده گشتن . 2 - کنایه از: کوشیدن، تلاش کردن . 1


69201 کاسه لیس ( کاسه لیس .) (ص فا.) چاپلوس، متملق . 1


69202 کاسه نبات ( کاسه نبات . نَ) (اِ.) نباتی که آن را به شکل کاسه درست کرده اند و معمولاً جزئی از وسایل سفرة عقد است . 1


69203 کاسه نمد ( کاسه نمد . نَ مَ) (اِ.) هر یک از واشرهای لاستیکی گرد در اندازه های مختلف که در موتور برای پیشگیری از نفوذ روغن به بیرون به کار می رود. 1


69204 کاسه پشت ( کاسه پشت . پُ) (اِ.) 1 - لاک پشت، سنگ پشت . 2 - کنایه از: آسمان، فلک . 1


69205 کاسه کوزه ( کاسه کوزه . ز) (اِ.) 1 - مجموعة ظرف های خانه . 2 - مجموعة اثاث و اسباب کار کسی . 1


69206 کاسه کوزه دار ( کاسه کوزه دار . کاسه کوزه دار .) [ ع - فا. ] (ص فا.) (عا.) آن که خانه ای آماده برای قماربازی دارد؛ صاحب قمارخانه ؛ جیزگر. 1


69207 کاسه گر ( کاسه گر . گَ) (ص .) 1 - کسی که ظروف سفالی درست می کند.2 - نام یکی از آهنگ های موسیقی . 1


69208 کاسه گردان ( کاسه گردان . گَ) (ص فا.) گدای دوره - گرد. 1


69209 کاسه گرفتن ( کاسه گرفتن . گِ رِ تَ) (مص ل .) کنایه از: 1 - شراب ریختن . 2 - ادای احترام و تهنیت کردن . 1


69210 کاسه یکی ( کاسه یکی . یِ) [ ع - فا. ] (ص مر.) هم - خوراک، هم غذا. 1


69444 کبوک (کَ) (اِ.) چکاوک . 1


69211 کاسکت (کِ) [ فر. ] (اِ.) = کاسک : 1 - کلاه لبه دار. 2 - کلاهی از جنس فلز و غیره که سر را از خطر حفظ می کند، کلاه ایمنی . 1


69212 کاسیک (اِ.) [ فر. ] پرنده ای است سیاه رنگ به اندازة سار از راستة سبکبالان، بومی آمریکای جنوبی، پرهای پشت آن زرد طلایی است . 1


69213 کاش (شب جم .) واژه ای برای بیان آرزوها. 1


69214 کاشانه (نِ) (اِ.) خانة خرد و کوچک، خانة زمستانی . 1


69215 کاشت (مص مر.) زراعت کردن، کاشتن . 1


69216 کاشتن (تَ) (مص م .) زراعت کردن . 1


69217 کاشته (تِ) (ص مف .) زراعت شده، نشانده . 1


69218 کاشف (ش ) [ ع . ] (اِفا.) آشکار کننده، کشف کننده، ج . کشفه . 1


69219 کاشه (شَ یا ش ) (اِ.) یخ نازکی که روی آب می بندد. 1


69220 کاشکی (ق .) از ادات تمنی است و دال بر تأسف و افسوس و آرزو و حسرت دارد. 1


69221 کاشی 1 - (اِ.) کاچی، آجر لعاب دار ساده یا نقاشی شده . 2 - (ص نسب .) اهل شهر کاشان . 1


69222 کاشی کار 1 - (ص شغل .) آن که کاشی را در بنا کار گذارد. 2 - بنایی که در آن کاشی کار گذاشته شده است . 1


69223 کاظم (ظِ) [ ع . ] (اِفا.) فروخورندة خشم، خاموش . ج . کظمه . 1


69224 کاعب (عِ) [ ع . ] (اِمص .) نار پستان و پستان برآمده . 1


69225 کاغ (اِ.) 1 - فریاد و ناله . 2 - آواز کلاغ . 3 - نشخوار. 1


69226 کاغذ (غَ) [ از چی . ] (اِ.) ورقة نازک، خم پذیر و مسطحی که معمولاً از خمیر الیاف گیاهی ساخته می شود و غالباً بر آن چیز نویسند یا چاپ کنند. ؛ کاغذ سیاه کردن کنایه از: نویسندگی کردن، نوشتن (حالت تحقیر). ؛ کاغذ پاره کاغذی که محتوی آن فاقد ارزش است . 1


69227 کاغذ خرید ( کاغذ خرید . خَ) (اِمر.) ورقه ای معمولاً چاپی که در آن فروش کالایی با مشخصات معین به خریدار گواهی شده است . 1


69228 کاغذ دیواری ( کاغذ دیواری .) (اِمر.) کاغذ کمابیش ضخیم، بادوام و معمولاً دارای نقش، برای پوشش دیوارها. 1


69229 کاغذ لغ ( کاغذ لغ . لُ) (اِمر.) = کاغذ لق : در و پنجرة چوبی که به جای شیشه، بر آن کاغذ چرب شده چسبانند. 1


69230 کاغذ کادو ( کاغذ کادو . دُ) (اِمر.) کاغذ تزیینی که برای بسته بندی هدایا به کار می رود. 1


69231 کاغذ کالک ( کاغذ کالک .) (اِمر.) نوعی کاغذ نیمه شفاف که در نقشه کشی و طراحی و کپی - برداری به کار می رود. 1


69232 کاغذ گلاسه ( کاغذ گلاسه . گِ س ) (اِمر.) کاغذ براق سفید که برای چاپ کتاب های نفیس و تصویرهای رنگی به کار می رود. 1


69233 کاغذبازی ( کاغذبازی .) (اِ.) مجازاً: زیاده روی در تشریفات اداری که باعث پیچیدگی و کندی جریان کارها می شود. 1


69234 کاغذین جامه ( کاغذین جامه . مِ) نک جامة کاغذین . 1


69235 کاغنه (نَ یا نِ) (اِ.) = کاغنو: 1 - کرمی است سیاه و سرخ و زهردار، ذروح . 2 - کرم شب تاب . 1


69236 کاغه (غِ) (ص .) تن زده، اباکرده . 1


69237 کاف (اِ.) نام بیست و پنجمین حرف الفبای فارسی . 1


69238 کاف (اِ.) شکاف، رخنه، چاک . 1


69239 کافئین (فِ) [ فر. ] (اِ.) آلکالوئیدی به فرمول 2 O 4 N 1 H 8 C که در برگ و دانة قهوه و چای و گیاه ماته و گیاه کلااکومیناتا موجود است . کافئین مقوی قلب و مدر است و در ضعف قلب و بیماری های عفونی (تیفوئید ذات الریه ) مصرف می شود. 1


69240 کافتن (فْ تَ) [ په . ] (مص م .) دریدن، چاک کردن، ترکانیدن . 1


69241 کافته (تِ) (ص مف .) 1 - دریده، شکافته . 2 - تفحص شده . 1


69242 کافر (فَ) [ ع . ] (اِفا.) بی دین، ملحد. ج . کفره، کفار. 1


69243 کافرمژه ( کافرمژه . مُ ژِ) (ص مر.) مجازاً: سیاه - چشم . 1


69244 کافل (فِ) [ ع . ] (اِفا.) ضامن . 1


69245 کافنده (فَ د) (ص فا.) شکافنده . 1


69246 کافه (فِّ) [ ع . کافة ] (اِفا.) 1 - همة مردم . 2 - بازدارنده . 1


69247 کافه (فِ) [ فر. ] (اِ.) جایی که در آن قهوه، چای، شیرینی و امثال آن صرف کنند. 1


69248 کافه تریا ( کافه تریا . تِ) [ فر. ] (اِ.) مکانی عمومی که معمولاً در آن جا چای، قهوه، شیرینی و مانند آن ها می خورند، چایخانه (فره ). 1


69249 کافه رستوران ( کافه رستوران . رِ) [ فر. ] (اِمر.) محلی که در آن غذا، مشروب، چای و قهوه صرف کنند. 1


69250 کافه گلاسه ( کافه گلاسه . گِ س ) [ فر. ] (اِ.) شیرقهوه ای که در آن بستنی ریخته و معمولاً هنگام خوردن آن را مخلوط می کنند. 1


69251 کافور [ سنس . ] (اِ.) ماده ای است خوشبو و سفیدرنگ . 1


69252 کافور خوردن (خُ دَ) [ سنس - فا. ] (مص ل .) کنایه از: زایل شدن نیروی جنسی . 1


69253 کافورپوش [ سنس - فا. ] (ص فا.) سفیدپوش . 1


69254 کافی [ ع . ] (اِفا.) 1 - بس کننده، بی نیازکننده . 2 - دارای کمیت، کیفیت یا دامنه ای مناسب برای تأمین نیاز یا تقاضا. 1


69255 کافی شاپ [ انگ . ] (اِ.) = کافه تریا: مکانی عمومی که در آن جا قهوه، چای و شیرینی و مشروبات غیرالکلی صرف می کنند، قهوه سرا (فره ). 1


69256 کافی نت (نِ) [ انگ . ] (اِ.) مکانی عمومی برای استفاده از خدمات اینترنت، ایمیل و مکالمة تلفنی با راه دور همراه با پذیرایی مختصر، نت سرا (فره ). 1


69257 کال 1 - (ص .) میوة نارسیده، خام . 2 - (اِ.) گودال بزرگ، زمین شکافته . 3 - (ص .) کج، خمیده . 4 - (اِ.) جا، مقام، جایگاه . 5 - (ص .) ژولیده، درهم . 1


69258 کالا (اِ.) اسباب، متاع . 1


69259 کالابرگ (بَ) (اِ.) کوپن . 1


69260 کالار (اِ.) 1 - آبکند عمیق که اسب و سوار از آن گذر نتواند کرد. 2 - تخته سنگ پهن و نازک . 1


69261 کالب (لِ) (اِ.) نک کالار. 1


69262 کالب ( کالب .) (اِ.) قالب . 1


69263 کالباس [ فر. ] (اِ.) مخلوطی از گوشت و چربی و حبوبات چرخ کرده و پخته شده که بیشتر به صورت سرد مصرف می شود. 1


69264 کالبد (بُ یا بَ) [ په . ] (اِ.) 1 - قالب هر چیز. 2 - تن و بدن آدمی . 3 - نمونه، سرمشق . 1


69265 کالبدشناسی ( کالبدشناسی . ش ) (حامص .) علم مطالعة ساختمان اندام های جانوران و گیاهان، آناتومی . 1


69266 کالبدشکافی ( کالبدشکافی . ش ) (حامص .) باز کردن و شکافتن کالبد مرده در آزمایشگاه، تشریح علمی . 1


69267 کالبو (ص .) سرگشته، حیران، نادان . 1


69268 کالج (لِ) [ فر. ] (اِ.) آموزشگاه، مدرسة عالی، مدرسة شبانه روزی . 1


69269 کالجار (اِمر.) 1 - کارزار، حرب . 2 - مزرعة برنج، برنجزار. 1


69270 کالجوش (اِ.) = کله جوش : اشکنه، نوعی غذای حاضری . 1


69271 کالری (لُ) [ فر. ] (اِمر.) واحد اندازه گیری حرارت . 1


69272 کالسکه (لِ کِ) [ روس . ] (اِ.)1 - اتاقکی که کالسکه دارای چهار چرخ می باشد و به وسیلة کالسکه یک اسب یا بیشتر حرکت می کند. 2 - چهارچرخه ای که برای حمل و نقل کودک شیرخواره به کار می رود. 1


69273 کالفته (لُ تِ) (ص مف .) آشفته، پریشان حال . 1


69274 کالم (لُ) (ص . اِ.) بیوه، زن بیوه . 1


69275 کالنجه (لِ جِ) (اِ.) فاخته . 1


69276 کالنده (لَ د) (ص فا.) به شتاب رونده، جیم شونده . 1


69277 کالنگ (لَ) (اِ.) نوعی کارد نعلبندان و بیطاران اسب . 1


69278 کاله (لَ یا لِ) (اِ.) 1 - متاع و اسباب خانه . 2 - کدوی شراب . 3 - زمینی که برای کشت آماده شده باشد. 1


69279 کالو (اِ.) 1 - تنه، بدن . 2 - صورت، شکل . 1


69280 کالوج (اِ.) = کالوچ : کبوتر. 1


69281 کالوج (اِ.) انگشت کوچک . 1


69282 کالوخ (اِ.) نوعی گیاه بدبو، گندنا. 1


69283 کالوس (ص .) نادان، ابله . 1


69284 کالوشه (ش )(اِ.) 1 - دیگ، دیگ غذا. 2 - نوعی آش . 1


69285 کالک (لَ) (اِمصغ .) نوعی خربزة کوچک . 1


69286 کالی [ ع . کالی ء ] 1 - (اِفا.) محافظت کننده، نگاهبان . 2 - متأخر. 3 - (اِ.) بیعانه . 4 - وامی که به تأخیر افتد و در پرداخت آن درنگ شود. 1


69287 کالیبر (بْ) [ فر. ] (اِمر.) قطر دهانة لولة توپ یا تفنگ . 1


69288 کالیدن (دَ) (مص ل .) 1 - آشفته شدن، ژولیده شدن . 2 - گریختن . 1


69289 کالیده (د) (ص مف .) درهم شده، آشفته . 1


69290 کالیو (لِ) (ص .) = کالیوه : 1 - سرگشته، حیران . 2 - ابله، احمق . 1


69291 کالیکول [ فر. ] (اِ.) کاسة گل اضافی بر کاسة اصلی گل برخی گیاهان مانند پنیرک، میخک، توت فرنگی . 1


69292 کام (اِ.) = کامه : 1 - مراد و مقصود. 2 - قصد، نیت . 3 - شهوت . ؛ کام ِ کسی را خاریدن باعث شادکامی آن کس شدن . 1


69293 کام (اِ.) سقف دهان . 1


69294 کام بخش (بَ) (ص فا.) دهندة آرزو. 1


69295 کام وریژ (مُ) (اِمر.) = ریژوکام . ریژکام : 1 - مراد و مقصود. 2 - هوی و هوس . 3 - کام . 1


69296 کام گرفتن (گِ رِ تَ) (مص ل .) کامیاب شدن . 1


69297 کامبرین (ب یَ) [ فر. ] (اِ.) اولین دوره از ادوار پنجگانه دوران اول زمین شناسی . 1


69298 کامجو (ص فا.) خوش گذران . 1


69299 کامخ (مَ) [ معر. ] 1 - (اِ.) آبکامه که از آن نانخورش سازند؛ کامه . 2 - کنایه از پلیدی مردم . ج . کوامخ . 1


69300 کامران (ص فا.) خوشگذران، عیاش . 1


69301 کامروا (رَ) (ص مر.) برخوردار، متمتع . 1


69302 کامستن (مِ تَ) (مص م .) بر هم زدن معامله، دبه درآوردن . 1


69303 کامل (مِ) [ ع . ] (ص .) 1 - درست، بی نقص . 2 - فاضل، دانا. 1


69304 کاملاً (مِ لَ نْ) [ ع . ] (ق .) به طور کامل، تماماً. 1


69305 کاملیا (مِ) [ فر. ] (اِ.) درختچه ای است زینتی از خانوادة چای که جزو تیرة پنیرک می باشد. برگ هایش بیضی و شبیه برگ چای است و گل هایش خوش رنگ و زیبا است . در حدود 14 گونه از این گیاه شناخته شده که در جنوب و مشرق آسیا به فراوانی کشت می شوند. این گیاه همیشه سبز است و گل هایش درشت و زیبا و به رنگ های سفید یا صورتی و یا قرمز است . 1


69306 کامن (مِ) [ ع . ] (اِفا.) پنهان شونده، پوشیده شونده . 1


69307 کامنولث (مُ وِ) [ انگ ] (اِمر.) مشترک المنافع ؛ مجموعة کشورهای مرکب از بریتانیا و مستملکات سابق و کنونی آن که تشکیل یک واحد داده اند. 1


69308 کامه (مِ) [ په . ] (اِ.) 1 - مراد، آرزو. 2 - مرجان . 1


69309 کاموا [ انگ . ] (اِ.) = کانوا: نوعی نخ که از کرک یا ابریشم می ریسند و با آن لباس زمستانی می بافند، کاموا. 1


69445 کبچه (کَ چِ) (اِ.) نک کفچه . 1


69310 کامپیوتر (تِ) [ انگ . ] (اِ.)دستگاه الکترونیکی که دارای حافظه ای با ظرفیت زیاد و امکانات پردازش بسیار سریع اطلاعات است، رایانه (فره ). 1


69311 کامکار [ په . ] (ص فا.) کامروا، کامران . 1


69312 کامیاب (ص مر.) برخوردار، خوشبخت . 1


69313 کامیون [ فر. ] (اِ.) اتومبیل بزرگ که برای حمل و نقل بار به کار می رود. 1


69314 کامیونت (نِ) [ فر. ] (اِ.) اتومبیل باری کوچک و کم ظرفیت . 1


69315 کان [ په . ] (اِ.) جایی که از آن فلزات و شبه فلزات استخراج کنند، معدن . ؛ کان به گوهر کردن کنایه از: به نوایی رسیدن . 1


69316 کان شناسی (ش ) (حامص .)علم به شناسایی معادن مختلف ؛ معدن شناسی . 1


69317 کان لم یکن (کَ. لَ. یَ کُ) [ ع . ] (ق مر.) لغو شده، بی اثر، مانند آن که اصلاً وجود نداشت . 1


69318 کان یسار (یَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) توانگر، مالدار. 1


69319 کانا (ص .) نادان، ابله، بی خرد. 1


69320 کاناز (اِ.) = کناز: بن خوشة خرما، آن جا که به نخل چسبیده . 1


69321 کانال [ فر. ] (اِ)1 - ترعه، مجرای وسیع بین دو دریا که برای عبور کشتی ساخته می شود. 2 - راه آب . 1


69322 کاناپه (پِ) [ فر. ] (اِ.) نیمکت بزرگ پشت دار. ؛ کاناپه ی تختخواب شو نوعی کاناپه که باز می شود و به صورت تختخواب درمی آید. 1


69323 کانتینر (نِ) [ انگ . ] (اِ.) 1 - جعبة فلزی بزرگی با ابعاد استاندارد که کالا در آن قرار داده می شود و آن را وسیلة قطار یا کشتی یا هواپیما یا کامیون حمل می کنند، بار گُنج . (فره ). 2 - مجازاً: تریلی، کامیون . 1


69324 کاندیدا [ فر. ] (اِ.) نامزد، داوطلب برای نمایندگی مردم . 1


69325 کانون [ ع . ] (اِ.) 1 - آتشدان، منقل . 2 - نام دو ماه از ماه های رومی . 3 - انجمن، باشگاه . 4 - در فارسی مرکز. 1


69326 کانگورو (گُ رُ) [ فر. ] (اِ.) پستانداری است از دستة بی جفتان و از راستة کیسه داران علفخوار. کانگورو از پستانداران مخصوص استرالیا است . این حیوان دارای دست های کوتاه است که هیچ وقت برای حرکت وی به کار نمی رود و فقط جهت گرفتن علف ها و شاخ و برگ های درختان مورد استفاده قرار می گیرد. کانگورو بر روی دو پای خود می نشیند و از دم خویش جهت حفظ تعادل در نشستن و جستن نیز استفاده می کند. این حیوان در سطح شکمی دارای کیسه ای است و در ته کیسة آن غده های شیری موجود است . نوزاد کانگورو که در ابتدای تولد به اندازة لوبیایی است به وسیلة مادر در ته کیسه قرار داده می شود و در همان جا به وسیلة غده های مترشحة شیر تغذیه می گردد و رشد می کند و پس از آن که قدری بزرگتر شد از کیسه خارج می شود و با مادر چرا می کند و در موقع خطر داخل کیسة مادر می گردد. 1


69327 کانی (ص نسب .) منسوب به «کان »، 1 - معدنی . 2 - موادی را گویند که در طبیعت از معدن استخراج می شوند و به صورت ترکیبات مختلف هستند و معمولاً عنصر و مادة مفید آنها را پس از تصفیه از ترکیب معدنی خارج می کنند؛ ترکیبی که در طبیعت وجود دارد و به همان صورت از معدن استخراج شود. 3 - سنگ های فلزی معدنی که در معدن با ناخالصی های دیگر مخلوط هستند و باید جهت استخراج فلز تصفیه شوند؛ کلوخه، سنگ معدنی . 1


69328 کاه [ په . ] (اِ.) علف خشک . ؛ از کاه کوه ساختن کنایه از: چیزی را بیش از حد بزرگ یا مهم جلوه دادن . 1


69329 کاه دزد (دُ) (ص مر.) کسی که چیزهای بی ارزش و کم بها بدزدد. 1


69330 کاه گل (گِ) (اِمر.) مخلوط کاه و گل که برای اندودن بام و دیوار به کار برند. 1


69331 کاهانیدن (دَ) (مص م .) کاستن، کم کردن . 1


69332 کاهدان (اِمر.) انبار کاه، محل ریختن کاه . 1


69333 کاهربا (رُ) (اِمر.) نک کَهربا. 1


69334 کاهش (هِ) (اِمص .) کاستی، نقصان، کاستن . 1


69335 کاهل ( کاهل .) [ ع . ] (اِ.) شانه، کتف . 1


69336 کاهل (هِ) [ ع . ] (اِفا.) تنبل . 1


69337 کاهلی ( کاهلی .) [ ع - فا. ] (حامص .) سستی، تنبلی . 1


69338 کاهن (هِ) [ ع . ] (ص .) 1 - روحانی مصریان باستان، بابلیان و یهودیان . 2 - فال گیر، غیب گو. ج . کَهَنَه . 1


69339 کاهو (اِ.) گیاهی از تیرة مرکبان با برگهای سبز و درشت قابل خوردن . 1


69340 کاهی 1 - (ص نسب .) منسوب به کاه . 2 - ساخته شده از کاه . 3 - به رنگ کاه (از مایه های رنگ زرد). 1


69341 کاهیدن (دَ) (مص ل .) کاستن، کم شدن . 1


69342 کاو [ فر. ] (اِ.) (بازی پوکر) مقدار معینی پول که در هر دورة بازی توسط بازیکنان اعلام می شود. در پوکر برد و باخت طرفین در حدود کاو است . 1


69343 کاوالیه (یِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - سربازی که در صنف سوار است ؛ سواره . 2 - مردی که زنی را در رقص و ضیافت همراهی کند. 1


69344 کاوان (ص فا.) 1 - کاونده . 2 - به سر و کول هم ور رونده . 1


69345 کاواک (ص .) پوچ، بی مغز، میان تهی . 1


69346 کاواک (اِ.) نک کابوک . 1


69347 کاور (وِ) [ انگ . ] (اِ.) پوشش چیزی مثل کتاب یا لباس که معمولاً مانع دیده شدن شکل اصلی آن نمی شود، پوشن (فره ) . 1


69348 کاوش (وُ) (اِمص .) جستجو، تفحص . 1


69496 کتک زدن ( کتک زدن . زَ دَ) (مص م .) تنبیه بدنی کردن . 1


69349 کاولی ساز (وُ) (ص مر.) = کاولی سازنده : 1 - صنعتگری که اسباب و آلات زشت و ناهموار سازد. 2 - کنایه از کسی که چشم را کج کند یا بینی را در هم کشد. 1


69350 کاونده (وَ د) (ص فا.) جستجوکننده، مفتش . 1


69351 کاونه (وُ نَ یا نِ) (اِ.) 1 - جانورکی است سرخ و زهردار و بر او خال های سیاه باشد و بیشتر در فالیزها به هم رسد و خربزه را ضایع کند. 2 - کرم شب تاب . 1


69352 کاووک (اِ.) آشیانة مرغان . 1


69353 کاوک (وَ) (ص .) پوچ، میان خالی . 1


69354 کاوکاو (وْ) (اِ.) کاوش، جستجو. 1


69355 کاوی [ ع . ] (اِ.) دارویی که سبب سوختن و ضمناً تصلب دهانة عروق و محل بریدگی و زخم در انساج بشود و بالنتیجه مجاری عروق را به هم آرد و مسام را بند کند مانند زاج و اسیدتری کلراستیک . 1


69356 کاویان (ص .) پادشاهی، سلطنتی . 1


69357 کاویانی درفش (دَ رَ) (اِ.) درفش منسوب به کاوة آهنگر. 1


69358 کاویدن (دَ) (مص م .) 1 - جستجو کردن، کندن . 2 - بحث کردن . 1


69359 کاویزنه (زَ نَ) (اِ.) آهنگی است از موسیقی قدیم . 1


69360 کاویش (اِ.) ظرف دوغ و ماست . 1


69361 کاوین (اِ.) کابین، صداق . 1


69362 کاپ [ انگ . ] (اِ.) 1 - فنجان . 2 - جامی که در مسابقات به عنوان جایزه تعیین می شود. 3 - یک دوره مسابقه که در پایان به فرد یا تیم قهرمان جام اهدا شود. ؛ سوپر کاپ جام برتر (فره ). 1


69363 کاپا (اِ.) نام حرف دهم از الفبای یونانی است و چنین نوشته شود: X - و در نجوم آن نمایندة ستاره های قدر دهم است . 1


69364 کاپشن (شَ) (اِ.) نیم تنه ای که سر آستین و لبة پایین آن تنگ تر است و جلو آن با تکمه یا زیپ بسته می شود. 1


69365 کاپوت [ فر. ] (اِ.) 1 - روپوش فلزی موتور اتومبیل . 2 - پوشش لاستیکی بسیار نازک برای آلت تناسلی مرد در هنگام آمیزش جنسی، کاندوم . 1


69366 کاپوچینو (پُ نُ) [ ایتا. ] (اِ.) نوعی قهوه که به همراه شیر داغ صرف شود. 1


69367 کاپیتال [ فر. ] (اِ.) سرمایه، ثروت، دارایی . 1


69368 کاپیتالیسم [ فر. ] (اِ.) 1 - سرمایه داری . 2 - تفوق سرمایه داران در امور صنعتی . 1


69369 کاپیتان [ فر. ] (اِ.) 1 - سروان، فرمانده . 2 - خلبان . 3 - ناخدا. 4 - رهبر یک تیم ورزشی، سر ی ا ر (فره ). 1


69370 کاپیتولاسیون (تُ) [ فر. ] (اِ.) حقی که به اتباع بیگانه در مملکتی دهند مبنی بر این که اگر در آن کشور جرمی مرتکب شدند در محاکم خود آن کشور محاکمه نشوند بلکه در محکمه های مربوط به دولت خود محاکمه شوند. 1


69371 کاپیچ (ص فا. اِ.) 1 - لفافه ای که زردوزان برای قماش سازند. 2 - دسته و بسته . 1


69372 کاچ (اِ.) 1 - آبگینه . 2 - شیشة ساییده شده که کاسه گران روی طبق و کاسة ناپخته مالند. 1


69373 کاچ (اِ.) تارک سر، فرق سر. کاج و کاچک نیز گویند. 1


69374 کاچار (اِ.) آلات و ادوات، اسباب خانه . 1


69375 کاچال (اِ.) ضروریات، وسایل خانه از هر چیز. 1


69376 کاچه (چِ) (اِ.) 1 - چانه و زنخ . 2 - خوشی، طرب . کچول هم گفته شده . 1


69377 کاچول (اِ.) حرکت و جنبش سرین هنگام رقص . 1


69378 کاچی (اِ.) غذایی شبیه حلوا که از شکر و آرد و روغن درست کنند. 1


69379 کاچیک (اِ.) شیرة انگور، شیرة مویز. 1


69380 کاژ (ص .) لوچ و احول . 1


69381 کاک (اِ.) 1 - مرد. 2 - مردمک چشم . 3 - هر چیز خشکیده و باریک . 4 - میان تهی . 1


69382 کاک (اِ.) سر زبان، نوک زبان . 1


69383 کاک (اِ.) نانی که از آرد خشکه با روغن و شیر پزند. 1


69384 کاکا (اِ.) 1 - برادر بزرگتر. 2 - غلام . 1


69385 کاکا (اِ.) 1 - مربی خان زادگان، للة بزرگ - زادگان، اتابیک . 2 - غلامی قدیمی که در خانه پیر شده باشد. 1


69386 کاکائو [ فر. ] (اِ.) درخت کوچک از تیرة پنیرکیان، دارای برگ های بزرگ و منفرد با دمبرگ کوتاه و بی کرک و شفاف، گل هایش کوچک و قرمز رنگ است . میوه اش بسته و زرد رنگ است که پس از چیدن انبار می کنند تا بپوسد و پس از آن دانه ها را جمع می کنند و به مصرف می رسانند (از آن پودر کاکائو تهیه می شود). کاکائو علاوه بر مصارف معمولی به مصرف تهیة شراب های طبی می رسد و به علاوه منشأ تهیة کرة کاکائو است که به عنوان مادة حل کننده به مصرف تهیة شیاف و پماد و غیره می رسد. 1


69387 کاکاسیاه (اِمر.) غلام سیاه . 1


69388 کاکایی (اِ.) تیره ای از پرندگان دریایی راسته آبچلیکان با بال های بلند، مرغ نوروزی . 1


69389 کاکتوس (اِ.) گیاهی بومی آمریکا دارای ساقه های کلفت پرآب و برگ های به خار تبدیل شده (در بیشتر انواع ) دارای گل های درشت و زیبا و میوه های رنگین شبیه انجیر. 1


69390 کاکل (کُ) (اِ.) موی سر، موی پیشانی . 1


69391 کاکل زری ( کاکل زری . زَ) (ص نسب .) پسربچه یا پسر جوان خوش قیافه و مو طلایی . 1


69392 کاکلی (کُ) [ تر - مغ - فا. ] (ص نسب . اِمر.) پرنده ای است از گونه های جل که در روی سر دارای چند پر به شکل کاکل است و در صحاری و مزارع خشک آسیا و اروپا و آفریقا زندگی می کند. یکی از اقسام آن به نام کاکلی کوهی مشهور است . 1


69394 کاکوتی (اِ.) گیاهی است از تیرة نعناعیان که برخی گونه هایش به صورت درختچه می باشند و برخی هم علفی است . چون بوی بسیار مطبوعی دارد از آن برای خوشبو کردن ماست و دوغ استفاده می کنند. کاکوتی مقوی معده است . 1


69395 کاکویه (یَ) (اِ.) برادر مادر، دایی . 1


69396 کاکویی (اِ.) نوعی پارچة نفیس . 1


69397 کاکی (اِ.) گردة نان، قرص نان . 1


69398 کاگل (گِ) (اِ.) 1 - کلک، قلم . 2 - نوعی نی که میان آب می روید. 1


69399 کایت (یْ) [ انگ . ] (اِ.) وسیله ای برای پرواز انفرادی به وسیلة بادبان یا بال هایی بسیار بزرگ . 1


69400 کاید (یِ) [ ع . کائد ] (اِفا.) مکار، حیله گر. 1


69401 کاین (یِ) [ ع . کائن ] (اِفا.) موجود، موجود شونده . 1


69402 کاینات (یِ) [ ع . کائنات ] (اِ.) جِ کاینه و کاین ؛ کُل هستی . 1


69403 کب (کُ) (اِ.) دهان، درون دهان . 1


69404 کباب (کَ) (اِ.) پاره گوشتی که به سیخ بکشند و روی آتش بریان کنند و گونه های مختلف دارد: برگ، کوبیده و غیره . 1


69405 کبابی ( کبابی .) (اِ.)1 - کسی که کارش پختن کباب است . 2 - جایی که در آن کباب می فروشند. 3 - گوشتی که مناسب کباب است . 1


69406 کباده (کَ بّ د) (اِ.) یکی از وسایل ورزش باستانی شبیه کمان ساخته شده از آهن که آن را با دو دست بالای سر گرفته به چپ و راست تکان می دهند. 1


69407 کباده کش ( کباده کش . کِ) (ص فا.) آن که با کباده (زورخانه ) ورزش کند. 1


69408 کباده کشیدن ( کباده کشیدن . کِ دَ) (مص ل .) 1 - کشیدن کمان (کباده ). 2 - ورزشکار تنة کباده را به دست چپ و زنجیر آن را به دست راست گرفته بالای سر خود می برد و طوری حرکت می دهد که دست ها از آرنج تا مچ به طور افقی روی سر قرار گیرد. 1


69409 کبار (کِ) [ ع . ] (ص .) جِ کبیر؛ بزرگان، اعیان، اشراف . 1


69410 کبار (کَ) (اِ.) = کباره . کواره : سبدی که چوب و علف و هیزم و مانند آن از صحرا آورند. 1


69411 کباره (کِ رِ یا رَ) (اِ.) نک کواره . 1


69412 کبال (کَ) (اِ.) ریسمانی که از لیف خرما تابیده شده باشد. 1


69413 کبالت (کُ) [ فر. ] (اِ.) فلزی سفید و مایل به قرمز، سخت و شکننده . 1


69414 کبایر (کَ یِ) [ ع . کبائر ] (ص .) جِ کبیره ؛ گناهان بزرگ . 1


69415 کبت (کَ) (اِ.) زنبور عسل . 1


69416 کبتر (کَ تَ) (اِ.) کبوتر، کفتر. 1


69417 کبد (کَ بَ) (اِ.) = کبید: ماده ای که با آن لحیم کنند، لحام . 1


69418 کبد (کَ ب) [ ع . ] (اِ.) جگر، جگر سیاه . 1


69419 کبر (کِ بَ) [ ع . ] (اِمص .) پیری، سالخوردگی . 1


69420 کبر (کِ) [ ع . ] (اِمص .) تکبر، خودبینی، نخوت . 1


69421 کبر (کَ) [ معر. ] (اِ.) خفتان، لباس جنگ . 1


69422 کبر (کَ ب) [ معر. ] (اِ.) گیاهی است از ردة دو لپه ای های جدا گلبرگ که سردستة تیره ای به نام کبرها می باشد. بوته های گیاه مزبور اکثر به شکل درختچه می باشد و گاهی هم به صورت درخت درمی آید. 1


69423 کبرا (کُ) [ ع . ] (اِ.) نوعی مار سمّی از تیرة کفچه ماران بومی افریقا و آسیا، مار عینکی . 1


69424 کبراء (کُ بَ) [ ع . ] (ص .) جِ کبیر. بزرگان . 1


69425 کبره (کَ بَ رِ) (اِ.) سفت شدن پوستِ بعضی از قسمت های بدن . 1


69426 کبری (کُ را) [ ع . ] 1 - بزرگتر. 2 - در اصطلاح منطق مقدمة دوم در یک قضیة منطقی . 1


69427 کبریاء (کِ) [ ع . ] (اِ.) بزرگ منشی، عظمت . 1


69428 کبریت (کِ) (اِ.) قطعه کوتاه و باریکی از چوب که انتهای آن به مواد آتش زا مثل گوگرد آغشته شده و بر اثر مالش یا اصطکاک با سطح زبر آتش می گیرد. 1


69429 کبس (کَ) [ ع . ] (مص م .) 1 - چاه را انباشتن و پر کردن . 2 - پر کردن شکم از غذا. 1


69430 کبست (کَ بَ) [ په . ] (اِ.) گیاهی است تلخ، حنظل، هندوانة ابوجهل . 1


69431 کبش (کَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - قوچ، گوسفند شاخ دار. 2 - مهتر و بزرگ قوم . ج . اکباش . کبوش . 1


69432 کبل (کَ بَ) (اِ.) کول، پوستینی که از پوست گوسفند درست کنند. 1


69433 کبلا (کَ) (ص نسب .) (عا.) کربلایی . 1


69434 کبه (کُ یا کَ بّ) (اِ.) = کُپّه : 1 - برآمدگی، قبه . 2 - شاخ حجامت . 1


69435 کبوتر (کَ تَ) (اِ.) پرنده ای است حلال گوشت که دارای قدرت پرواز زیاد است و انواع گوناگون دارد، کفتر. ؛ کبوتر با کبوتر باز با باز دستور مجالست با هم خوی و هم زبان . 1


69436 کبوترباز ( کبوترباز .) (ص فا.) 1 - کسی که به نگاه داری و پرورش کبوتران می پردازد. 2 - کنایه از: حیله گر، مکار. 1


69437 کبوترخانه ( کبوترخانه . نِ یا نَ) (اِمر.) = کبوترخان : اتاقک یا برجی که کبوتر در آن آشیانه سازد. 1


69438 کبود (کَ) (ص .) نیلی، لاجوردی . 1


69439 کبودان (کَ) (اِمر.) سیاه دانه . 1


69440 کبوده (کَ د) (اِ.) درخت بیدمشک . 1


69441 کبودی (کَ) 1 - (حامص .)کبود بودن . 2 - (اِمر.) خال سیاه . 1


69442 کبور (کِ بّ) [ عبر. ] (اِ.) روز دهم از ماه تشری و آن را «عاشور» نیز خوانند. در این روز روزه داشتن بر یهودیان فریضه است . 1


69443 کبوس (کَ) (ص .) ناراست، کج . 1


69446 کبک (کَ) (اِ.) پرنده ای است وحشی با دم کوتاه و پرهایی به رنگ خاکی که زیبایی راه رفتنش مَثَل است . ؛ کبک کسی خروس خواندن کنایه از: شاد و شنگول بودن آن کس . 1


69447 کبکاب (کَ) (اِ.) نوعی خرمای درشت و سیاه و پرشهد. 1


69448 کبکبه (کَ کَ بَ) [ ع . کبکبة ] (اِ.) 1 - جماعت مردم، گروه سواران و شتران . 2 - عظمت و شوکت و جلال . 1


69449 کبکنجیر (کَ کَ) (اِ.) 1 - درُاج . 2 - چکاوک . 1


69450 کبی (کَ ب یّ) (اِ.) میمون، بوزینه، کپی هم گفته شده . 1


69451 کبیتک (کُ بَ تَ) (اِ.) آلتی که آسیا را بدان تیز کنند؛ آسیازنه . 1


69452 کبیده (کُ دَ یا د) (اِ.) آردی که گندم، برنج، نخود یا جو آن را بریان کرده باشند. 1


69453 کبیر (کَ) [ ع . ] (ص .) بزرگ . ج . کبراء. 1


69454 کبیره (کَ رِ) [ ع . کبیرة ] (ص .) گناه بزرگ . 1


69455 کبیسه (کَ س ) [ ع . کبیسة ] (اِ.) سالی که به جای 365 روز 366 روز باشد این اتفاق هر چهار سال یک بار می افتد. 1


69456 کبین (کَ) (اِ.) مهر، صداق، کابین . 1


69457 کت (کَ) (اِ.) 1 - تخت پادشاهی . 2 - (عا.) شانه و کتف . ؛ توی کت کسی نرفتن مورد قبول کسی قرار نگرفتن . 1


69458 کت (کُ) [ فر. ] (اِ.) نیم تنة آستین دار مردانه و زنانه . 1


69459 کت و کلفت (کَ تُ کُ لُ) (ص مر.) (عا.) درشت و محکم . 1


69460 کت و کول ( کت و کول .) (اِمر.) (عا.) بازوها و شانه ها. ؛ از کت و کول افتادن احساس خستگی شدید و طاقت فرسا کردن . 1


69461 کت کن (کَ. کَ) (ص فا.) کاریزکن، مقنی . 1


69462 کتاب (کِ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نوشته، مکتوب . 2 - مجموعه چاپی یا خطی از موضوعات مختلف . 1


69463 کتاب (کُ تّ) [ ع . ] (اِ.) جِ کاتب ؛ نویسندگان . 1


69464 کتاب فروشی ( کتاب فروشی . فُ) [ ع - فا. ] 1 - (حامص .) شغل و عمل فروش کتاب . 2 - (اِ مر.) دکان و مغازة فروش کتاب . 1


69465 کتاب نامه ( کتاب نامه . مِ) (اِمر.) فهرستی از کتاب های متعلق به یک نویسنده یا کتابخانه یا مربوط به یک موضوع همراه با اطلاعاتی دربارة تاریخ تألیف و چاپ کتاب و ناشر، کتاب شناسی . 1


69466 کتابت (کِ بَ) [ ع . کتابة ] (مص م .) نوشتن، نویسندگی . 1


69467 کتابخانه (کِ. نِ) [ ع - فا. ] (اِمر.) محل نگهداری کتاب . 1


69468 کتابدار (کِ) [ ع - فا. ] (اِ.) کسی که کارش طبقه بندی، نگه داری و فهرست کردن کتاب - های کتابخانه است، متصدی کتابخانه . 1


69469 کتابداری ( کتابداری .) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - مأموریت حفظ و نظم و ترتیب کتاب های کتابخانه . 2 - تصدی کتابخانه . 1


69470 کتابچه (کِ چِ) (اِ.) 1 - دفترچه . 2 - جزوه . 3 - کتاب کوچک . 1


69471 کتابی (کِ) [ ع - فا. ] 1 - (ص نسب .) منسوب به کتاب : کافر کتابی . 2 - (اِ.) نوعی شیشة مخصوص مشروب ؛ بغلی . 1


69472 کتاره (کِ رَ) (اِ.) کتاله، غداره، سلاح سردی مانند شمشیر با تیغة راست و پهن . 1


69473 کتام (کَ) (اِ.) خانه ای ساخته شده از چوب و تخته . تالار. 1


69474 کتان (کَ یا کِ تّ) [ ع . ] (اِ.) گیاهیست با ساقه های باریک و بلند و برگ های باریک و نوک تیز و گل هایی به رنگ آبی یا سفید. از دانه های این گیاه روغن گرفته می شود و از الیاف آن برای بافت پارچه استفاده می شود. 1


69475 کتانژانت (کُ) [ فر. ] (اِ.) نسبت ضلع مجاور زاویة حاده در مثلث قایم الزاویه به ضلع روبروی آن . 1


69476 کتب (کُ تُ) [ ع . ] (اِ.) جِ کتاب . 1


69477 کتبی (کَ) [ ع . ] (اِ.) نوشتاری، نوشته شده ؛ مقابل شفاهی . 1


69478 کتخ (کَ تَ) (اِ.) کشک، قرقروت . 1


69479 کتر (کَ تَ) (اِ.)افزاری است که برای توده کردن خاک و تقسیم آن به تپه های کوچک یا پشته ها به کار رود. بدین ترتیب که دو مرد روبروی هم می ایستند و کتر را به پس و پیش می کشند. 1


69480 کتران (کَ) (اِ.) قطران، روغنی است سیاه که از درخت عرعر یا درخت صنوبر می گیرند. 1


69481 کتره (کَ رِ یا رَ) (ص .) پاره پاره، دریده . 1


69482 کتره ( کتره .)(ص .) (عا.) بی معنی، بی تربیت . 1


69483 کتره ای (کُ رِ) (ص .) بی خودی، الکی، بی - اساس . 1


69484 کتروم (کُ رُ) (ص .) ناخوش، بستری . 1


69485 کتف (کِ) [ ع . ] (اِ.) شانه، دوش، استخوان شانه . ج . اکتاف . 1


69486 کتل (کُ تَ) (اِ.) = کوتل : 1 - اسب یدک، اسب جنیبت . 2 - تل و پشتة بلند خاک . 1


69487 کتلت (کُ لِ) [ فر. ] (اِ.) خوراکی که با گوشت چرخ کرده و سیب زمینی و تخم مرغ درست می کنند. 1


69488 کتم (کَ) [ ع . ] 1 - (مص م .) پنهان کردن، پوشاندن . 2 - (اِمص .) پوشیدگی، اختفا. 3 - (اِ.) وسمه . 4 - شمشاد. 1


69489 کتمان (کِ) [ ع . ] (مص م .) پنهان داشتن، پنهان کردن . 1


69490 کتنبر (کَ تَ بَ) (ص .) پرخور، تنبل . 1


69491 کتنبل (کَ تَ بَ) (ص .) نک کتنبر. 1


69492 کته (کَ تِ) (اِ.) 1 - دمپخت، برنج دمی . 2 - صندوقخانه، پستو. 1


69493 کتو (کَ تَ) (اِ.) مرغ سنگ خواره . 1


69494 کتو (کُ) (اِ.) غوزه پنبه . 1


69495 کتک (کُ تَ) (اِ.) 1 - عصا و چوبدستی . 2 - (مص م .) زدن، ضربه زدن . ؛ کتک خور سفتی بودن از کتک خوردن پروا نداشتن . 1


69498 کتیبه (کَ ب) [ ع . کتیبة ] (اِ.) 1 - دسته ای از لشگر. 2 - سنگ نبشته . ج . کتایب . 1


69499 کتیر (کَ تِ) (اِ.) شوره زار. 1


69500 کتیرا (کَ) [ سر. ] (اِ.) صمغی است در مغز ساقة گون که چون در آخر بهار آن را ببرند با فشار از ساقه بیرون می آید. این ماده بیشتر در نساجی و پارچه بافی و کاغذسازی و ساختن چسب به کار می رود. 1


69501 کتیم (کَ) (اِ.) مشک یا خیکی که آب از آن تراوش کند. 1


69502 کثافت (کَ یا کِ فَ) [ ع . کثافة ] (مص ل .) پلیدی، آلودگی . 1


69503 کثرت (کِ رَ) [ ع . کثرة ] (مص ل .) بسیاری، فراوانی . 1


69504 کثیر (کَ) [ ع . ] (ص .) فراوان، بسیار. 1


69505 کثیرالانتشار ( کثیرالانتشار ُ لْ اِ تِ) [ ع . ] (ص .) دارای انتشار زیاد از لحاظ وسعت، دامنه یا تعداد. 1


69506 کثیف (کَ) [ ع . ] (ص .) ناپاک، آلوده . 1


69507 کج (کَ) (ص .)1 - خمیده، ناراست . 2 - نافرمان . 1


69508 کج ( کج .) (اِ.) نوعی از ابریشم خام . 1


69509 کج افتادن (کَ . اُ دَ) (مص ل .) (عا.) کج کردن، دشمن شدن . 1


69510 کج بیل (کَ) (اِمر.) بیل سر کج که با آن چیزی را از گودالی که حفر شود برآورند و نیز مواد سوخت را در تنور و کوره ریزند. 1


69511 کج بین ( کج بین .) (ص فا.) 1 - آن که خطا بیند. 2 - احول، لوچ، دوبین . 1


69512 کج تابی ( کج تابی .) (حامص .) بدرفتاری کردن . 1


69513 کج خرام ( کج خرام . خُ یا خَ) (ص فا.) 1 - آن که بد - خرامد. 2 - بدمعامله . 1


69514 کج خلق ( کج خلق . خُ)(ص مر.)بدخوی، بداخلاق . 1


69515 کج دار مریز ( کج دار مریز . مَ) (ص .) (عا.) رفتار همراه با احتیاط و مدارا. 1


69516 کج رفتار ( کج رفتار . رَ) (ص .) بدرفتار. 1


69517 کج نهاد ( کج نهاد . نَ) (ص مر.) بدذات، بداصل . 1


69518 کج و کوله ( کج و کوله ُ کُ لِ) (ص .) دارای شکل یا امتداد نادرست و نازیبا، کج و معوج . 1


69519 کج پلاس ( کج پلاس . پَ) (ص مر.) بدمعامله، مفسد. 1


69520 کج کلاه (کَ . کُ) (ص مر.) کنایه از: مغرور، خودپسند. 1


69521 کجا (کُ) (ق استفهام، ادات پرسش ) کلمه ای است دال بر استفهام ؛ چه جا، کدام جا. 1


69522 کجاوه (کَ وِ) (اِ.) نشیمنی روپوش دار که از چوب سازند و یک جفت آن را به یکدیگر بسته بر شتر و یا استر بار کنند و در هر یک از آن دو کسی نشیند. 1


69523 کجواج (کَ) (ص مر.) کج و معوج، ناراست . 1


69524 کجک (کَ جَ) (اِمصغ .) 1 - میلة آهنی است سرکج و دسته دار که فیلبانان با آن فیل را به هر طرف که خواهند برند. 2 - هر آلت فلزی یا چوبی سرکج . 1


69525 کجیم (کَ جِ) (اِ.) کجین، جامة جنگی که در آن کج یا ابریشم به کار رفته باشد. 1


69526 کحال (کَ حّ) [ ع . ] (ص . اِ.) 1 - سرمه کننده . 2 - چشم پزشک . 1


69527 کحل (کُ) [ ع . ] (اِ.) 1 - سنگ سرمه . 2 - سرمة چشم . 3 - هرچه در چشم کشند برای شفای چشم . 1


69528 کحل الجواهر (کُ لُ لْ جَ هِ) [ ع . ] (اِمر.) سرمة آمیخته با مروارید ساییده شده . 1


69529 کحل دان (کُ حْ لْ) [ ع - فا. ] (اِمر.) سرمه دان . 1


69530 کخ (کُ) (اِ.) 1 - نام عام اکثر بندپایان (خصوصاً ردة حشرات و عنکبوتیان و هزارپایان و کرم ها). 2 - کرم . 1


69531 کخ (کَ یا کُ یا کِ) (اِ.) لولو، بچه ترسان . 1


69532 کد (کُ) [ انگ . ] (اِ.) علایم اختیاری به منظور اختصار، شناسه، رمز (فره ). 1


69534 کد (کَ دّ) [ ع . ] (مص ل .) کوشش کردن، رنج بردن در کار. 1


69535 کدئین (کُ د) [ فر. ] (اِ.) یکی از آلکائیدهایی است که از تریاک به دست آورند و دارای خواصی شبیه مرفین است . 1


69536 کدام (کُ) [ په . ] (حر.) از ادات پرسش . 1


69537 کدامین (کُ) از صفت های پرسشی به معنای کدام، کدامیک . 1


69538 کدبانو (کَ) (ص مر.) بانوی منزل، زن خانه دار. 1


69539 کدخدا (کَ خُ) (ص مر.) 1 - بزرگ ده، رییس . 2 - مرد زن گرفته و عروسی کرده . 1


69540 کدخدامنشی ( کدخدامنشی . مَ نِ) (حامص .) (عا.) حل اختلاف و درگیری با حکمیت بزرگترها. 1


69541 کدر (کَ د) [ ع . ] (ص ل .) تیره، تیرگی . 1


69542 کدرة (کَ رَ) [ ع . ] (اِمص .) تیرگی رنگ، تیرگی . 1


69543 کدری (کُ دَ) (اِ.) نوعی پارچة نخی . 1


69544 کدنگ (کُ دَ) (اِ.) نک کدین . 1


69545 کده (کَ د) (اِ.) پسوندی است که در آخر بعضی واژه ها معنای جا و مکان می دهد. 1


69546 کده (کُ د) (اِ.) 1 - زبان کوچک که در ته حلق قرار دارد. 2 - زبانه قفل، دندانة کلید. 1


69547 کدو (کَ) (اِ.) 1 - گیاهی است یکساله با ساقه های بلند خزنده و برگ های پهن و گل - های زرد، پختة آن خورده می شود. 2 - کوزة شراب و پیاله . 1


69548 کدواده (کَ دَ) (اِمر.) دیوار، پی دیوار و عمارت . 1


69549 کدوخ (کَ) (اِ.) 1 - حمام، گرمابه . 2 - جام و پیاله . 1


69550 کدورت (کُ رَ) [ ع . کدورة ] (اِمص .)1 - تیرگی، سیاهی . 2 - دلتنگی . 1


69551 کدونیمه (کَ مِ) (اِمر.) کوزه، کدویِ میان تهی خشک کرده که در آن شراب ریزند. 1


69552 کدیر (کَ د) [ ع . ] (ص .) هر چیزی که تیرگی داشته باشد. 1


69553 کدیمین (کَ دُ یَ) [ ع . ] (اِمر.) دسترنج، زور بازو. 1


69554 کدین (کَ د) (اِ.) چوبی که رخت شویان با آن جامه را هنگام شستن می کوبیدند. کدنگ و کدینه نیز گفته می شود. 1


69555 کدیه (کُ یِ) [ ع . کدیة ] (اِمص .) 1 - سختی روزگار. 2 - گدایی . 1


69556 کدیور (کَ وَ) (ص مر.) 1 - کدخدای خانه . 2 - کشاورز، بزرگر. 3 - ریش سفید قوم . 1


69557 کذا (کَ) [ ع . ] (ق .) این چنین، چنین . 1


69558 کذاب (کَ ذّ) [ ع . ] (ص .) دروغگو، مکار، حیله گر. 1


69559 کذب (کِ ذْ) [ ع . ] (اِ.) دروغ، دروغ گفتن . 1


69560 کذر (کَ ذَ) (ص .) احمق، ابله، نادان . 1


69561 کذلک (کَ ذا لِ) [ ع . ] (ق .) همچنین، چنین هم . 1


69564 کر ( کر .) (اِ.) زور، توان، قوت . 1


69565 کر (کَ رّ) [ ع . ] (مص ل .) حمله کردن به دشمن در جنگ . 1


69566 کر ( کُ رُ) [ ع . ] (اِ.) پیمانه ای برای آب که در اصطلاح شرع هر یک از طول و عرض و عمق آن سه وجب و نیم باشد. 1


69567 کر (کُ رْ) [ فر. ] (اِ.) گروهی آوازه خوان که آواز دسته جمعی اجرا می کنند. 1


69568 کر زمان (کَ) (اِمر.) آسمان، عرش، سپهر. 1


69569 کرا (کِ) [ ع . کراء ] (اِ.) مزد، کرایه . 1


69570 کرا کردن (کِ. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص ل .) 1 - کرایه کردن . 2 - ارزیدن، اهمیت داشتن . 1


69571 کراب (کِ) [ ع . ] (مص ل .) بار بستن بر ستور. 1


69572 کرات (کَ رّ) [ ع . ] جِ کرت . 1 - حمله ها. 2 - دفعات . 1


69574 کراخ (کَ) (اِصت .) بانگ و فریاد ماکیان به هنگام تخم نهادن . 1


69575 کراد (کُ) (اِ.) جامة کهنه و پاره . کُراده و کُراره نیز گویند. 1


69576 کرار (کَ رّ) [ ع . ] (ص .) بسیار حمله کننده . 1


69577 کراراً (کِ رَ نْ) [ ازع . ] (ق .) مکرراً، به تکرار، به کرامت . 1


69578 کراز (کُ) [ ع . ] (اِ.) تنگ، کوزة آب . 1


69579 کراسه (کُ سَ یا کُ رّ سَ) [ ع . کراسة ] (اِ.) کتاب، دفتر. ج . کراریس . کراس . 1


69580 کراسی (کَ یّ) [ ع . ] (اِ.) جِ کرسی . 1


69581 کراش (کَ) (اِ.) پریشانی، آشفتگی . گراش و خراش و غراش نیز گویند. 1


69582 کراشیدن (کَ دَ) (مص ل .) تباه شدن کار، پریشان شدن . 1


69583 کراشیده (کَ دَ یا د) (ص مف .) آشفته و پریشان گردیده . 1


69584 کرال (کِ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی شنا که به پشت یا سینه روی آب می خوابند و دست ها را از بالای سر در آب فرو می برند. 1


69585 کرام (کِ) [ ع . ] (اِ.) جِ کریم ؛ بزرگوار، بلند - همتان . 1


69586 کرام الکاتبین (کِ مُ لْ تِ) [ ع . ] (اِمر.) فرشتگانی که کارهای خوب و بد انسان را ثبت کنند. 1


69587 کرامات (کَ) [ ع . ] (اِ.) جِ کرامة . کارهای عجیب و خارق العاده که از بعضی اولیاء و صالحان دیده می شود. 1


69588 کرامت (کَ مَ) [ ع . کرامة ] (مص ل .) سخاوت، جوانمردی، بخشندگی . 1


69589 کرامت فرمودن ( کرامت فرمودن . فَ دَ) (مص ل .) بخشیدن، عفو کردن . 1


69590 کرامند (کِ مَ) [ ع - فا. ] (ص مر.) 1 - باقدر و قیمت . 2 - بااهمیت، مهم . 1


69591 کران (کُ) (اِ.) اسبی را می گویند که رنگش زرد، حنایی یا قهوه ای روشن باشد. کُرَند، کُرَن، کُرَنگ و کورنگ هم گفته می شود. 1


69592 کران (کَ) (اِ.) طرف، کنار، حاشیه . 1


69593 کرانجی (کَ) (ص .) کناره گیر. نقیض میانجی . 1


69594 کرانه (کَ نِ) [ په . ] (اِ.) 1 - کنار، لب ساحل . 2 - پایان . 1