70770 گارسون (سُ) [ فر. ] (اِ.)= گارسن :پیشخدمت در رستوران ها. 1


70771 گارسک (سَ) (اِ.) دانه های ریز و سفت که در برنج و گندم می روید. 1


70772 گارمون (مُ) [ روس . ] (اِ.) = گارمن . گارمان . قارمون . قارمان : آلت موسیقی پرده دار شبیه جعبه که به هنگام نواختن آن را در دست گیرند و پرده های آن را با انگشت فشار دهند. 1


70773 گاری [ هند. ] (اِ.) ارابه، ارابه ای که با اسب کشیده می شود. 1


70774 گاری (پس .) پسوندی است که به آخر ریشة فعل، مصدر مرخم و اسم معنی افزوده می شود و معنای حاصل مصدری می دهد. مانند: رستگاری . 1


70775 گاری (ص .) بی ثبات، ناپایدار. 1


70776 گاز [ فر. ] (اِ.) 1 - تور نازک و لطیف که برای بستن زخم به کار می رود. 2 - پدالی که در جلوی اتومبیل و در پیش پای راننده قرار دارد و با فشار دادن بر آن بنزین بیشتری به کاربراتور می رسد و اتومبیل سرعت بیشتری می گیرد. 1


70777 گاز (اِ.) 1 - قیچی، قیچی آهن بری . 2 - ابزاری آهنی مانند انبر که با آن میخ را از جایی که در آن فرو رفته است بیرون می کشند. 3 - دندان . 1


70778 گاز (اِ.) علف، علف چاروا. 1


70779 گاز (اِ.) گاژ، گاه . 1


70780 گاز [ فر. ] (اِ.) بخار، ماده ای بی شکل، سیُال و قابل گسترش . 1


70781 گاز گرفتن (گِ رِ تَ) (مص م .) به دندان گرفتن، دندان گرفتن . 1


70782 گازانبر (اَ بُ) (اِمر.) قیچی، مقراض، یک نوع ابزاری است که در کارهای آهنگری و زرگری و غیره به کار می رود. 1


70783 گازر (زُ یا زَ) (ص . اِ.) رخت شوی . 1


70784 گازرشست ( گازرشست . شُ) (ص مف .) 1 - سخت پاک و تمیز. 2 - آهار کرده . 1


70785 گازرگاه ( گازرگاه .) (اِمر.) رخت شوی خانه . 1


70786 گازوئیل [ فر. ] (اِ.) روغن قابل احتراق برای موتورهای دیزل که از نفت استخراج می شود. 1


70787 گازولین (زُ) [ فر. ] (اِ.) اتر نفت . 1


70788 گاس [ په . ] (اِ.) 1 - تخت، سریر. 2 - گاه، وقت . 1


70789 گاسترولا [ فر. ] (اِ.) مرحله ای از نمو جنین که در دنبالة مرحله بلاستولا قرار دارد. در این مرحله دو طبقة سلول مشخص می شود: یکی طبقة خارجی به نام اکتودرم و دیگر طبقة داخلی به نام آندودرم . 1


70790 گاشتن (تَ) (مص م .) گرداندن، برگردانیدن . 1


70791 گاف (حر.)بیست و ششمین حرف از حروف الفبای فارسی . 1


70792 گاف زدن (زَ دَ) (مص ل ) (عا.) خراب کردن، خیط کاشتن، گند زدن . 1


70793 گال (اِ.) 1 - نوعی ارزن، گاورس . 2 - پشگل گوسفند که به پشم های زیر دنبه چسبیده و خشک شده باشد. 3 - غوزه و غلاف پنبه . 4 - نوعی بیماری پوستی . 1


70794 گال (اِ.) آواز بلند، فریاد. 1


70795 گال (اِ.) فریب، بازی (دادن ). 1


70796 گالاکتوز (تُ) [ فر . ] (اِ.) قندی است سفید از اجزای سازندة قند، شیر و بعضی قندهای گیاهی که در آب به خوبی حل می شوند. 1


70797 گالری (ل ) [ فر. ] (اِ.) 1 - سرسرا، دالان . 2 - جای نگه داری و نمایش آثار هنری . 1


70798 گالش (لِ یا لُ) [ فر. ] (اِ.) کفش لاستیکی که یا مستقیماً آن را به پا کنند و یا کفش چرمی را برای حفظ از گل و باران داخل آن نمایند. 1


70799 گالش (لِ یا لَ) [ گیل . - ماز. ] (اِ.) چوپان گاو، گاودار. 1


70800 گالن (لُ) [ فر. ] (اِ.) مقیاس وزن برای مایعات برابر با 4 لیتر (در کشورهای انگلیسی زبان ). 1


70801 گاله (لَ یا لِ) (ص .) دور؛ مق . نزدیک . 1


70802 گاله ( گاله .) (اِ.) غایط . 1


70803 گاله ( گاله .) (پس .) پسوند دال بر تصغیر است : پر گاله . 1


70804 گاله (لِ) (اِ.) 1 - کیسة بزرگ جوال . 2 - پنبة زده شده که آمادة ریسیدن باشد. 1


70805 گالوانومتر (نُ مِ) [ فر. ] (اِ.) اسبابی برای آشکارسازی یا اندازه گیری جریان های الکتریکی ضعیف . 1


70806 گالوانیزه (ز) [ انگ . ] (ص .) دارای روکشی از فلز روی (در مورد آهن یا فولاد). 1


70807 گالیدن (دَ) (مص ل .) گریختن، دور شدن، کناره گرفتن . 1


70808 گالینگور (گُ) [ فر. ] (اِ.) نوعی کاغذ ضخیم به رنگ های گوناگون که بیشتر در ساختن جلد کتاب به کار می رود. 1


70809 گام [ فر. ] (اِ.) توالی طبیعی هشت نُت موسیقی که به طور طبیعی پشت سر هم قرار بگیرند. 1


70810 گام [ په . ] (اِ.) فاصله میان دو پا، قدم . 1


70811 گام بیرون نهادن (نَ دَ) (مص ل .) از حد خویش تجاوز کردن . 1


70812 گام زدن (زَ دَ) (مص ل .) رفتن، راه پیمودن . 1


70813 گام سپردن (س پُ دَ) (مص ل .) طی کردن، طی کردن راه . 1


70814 گام گام (ق مر.) آهسته آهسته، آرام آرام . 1


70815 گاما [ یو. ] (اِ.) 1 - حرف سوم از الفبای یونانی که بدین صورت نویسند: گاما . 2 - یک میلیونم گرم . 3 - واحد شدت مغناطیسی . 1


70816 گامبو (ص .) (عا.) دارای اندام درشت و چاق و بدقواره . 1


70817 گامت (مِ) [ فر. ] (اِ.) هر یک از سلول های جنسی گیاهان یا جانوران . 1


70818 گامزن (زَ) (ص فا.) تندرو. 1


70819 گان [ په . ] پسوندی است که به آخر کلمه اضافه می شود و علامت نسبت و صفت است مانند: رایگان، گروگان . 1


70820 گان [ فر. ] (اِ.) لباس ویژه اطاق عمل . 1


70821 گانه (نِ) [ په . ] به آخر عدد ملحق شود و افادة نسبت و تکرار کند: دوگانه، سه گانه . 1


70822 گانگاه (اِمر.) جایی که در آن جماع به عمل آید؛ محل آرامش، زفافگاه . 1


70823 گانگستر (گِ تِ) [ انگ . ] (اِ.) هریک از اعضای یک دسته بزه کار، به ویژه دزد مسلحی که دارای همدستانی است . 1


70824 گاه [ په . ] (اِ.)1 - آهنگ، آواز.2 - (پس .)به صورت پسوند در نام های آهنگ های موسیقی به کار رود: سه گاه، چهارگاه . 1


70825 گاه 1 - (پس .) علامت اسم زمان که در آخر کلمه درمی آید مانند شامگاه صبح گاه، و علامت اسم مکان نیز می باشد مانند دانشگاه، آرامگاه . 2 - (اِ.) زمان، وقت . 3 - عصر، دوره . 1


70826 گاه [ په . ] (اِ.) 1 - تخت شاهی، سریر. 2 - مسند. 3 - جا، مکان . 4 - بوتة زرگران . 1


70827 گاه به گاه (ب) (ق مر.) وقت به وقت، بعضی اوقات . 1


70828 گاه شمار (شُ) (ص فا.) کسی که دربارة تقویم و اوقات کار می کند. 1


70829 گاه شماری (شُ یا ش ) (اِ.) روش اندازه گیری و تقسیم بندی زمان به بخش های مساوی، تقویم . 1


70830 گاه نامه (مِ) [ په . ] (اِمر.) تقویم . 1


70831 گاه گاه (ق .) به ندرت، کم و بیش . 1


70832 گاه گدار (گُ) (ق مر.) (عا.) بندرت، بعضی اوقات . 1


70833 گاه گیر (ص فا.) 1 - اسبی که گاه گاه رم می کند. 2 - غافل گیر. 1


70834 گاهبد (بَ) (ص مر.) 1 - صراف . 2 - .خزانه دار. 1


70835 گاهنبار (هَ) [ په . ] (اِ.) نام شش جشن که ایرانیان به مناسبت آفریده شدن عالم در شش روز برپا می کردند. 1


70836 گاهواره (رِ) [ په . ] (اِ.) گهواره، وسیله ای که کودک را در آن می خواباندند. 1


70837 گاهی (ق .) 1 - زمانی، هنگامی . 2 - باری، نوبتی، دفعه ای . 1


70838 گاو (اِ.) 1 - از حیوانات اهلی علفخوار. 2 - نام دومین برج از برج های منطقه البروج که خورشید در اردیبهشت ماه در این برج دیده می شود، ثور. ؛ گاو ِ پیشانی سفید کنایه از آدم خیلی معروف . ؛ گاو بی شاخ و دم کنایه از: آدم درشت هیکل و بی فرهنگ، شخص ابله . ؛ گاو کسی زاییدن کنایه از: اتفاق نامساعدی برای کسی افتادن . 1


70936 گراته (گِ تَ یا تِ) (اِ.) (عا.) مانع پیشرفت کار، عایق، مشکل . 1


70839 گاو زمین (وِ زَ)(اِمر.) گاوی که طبق افسانه ها در زیر زمین است و زمین روی شاخ این گاو قراردارد و خود گاو بر پشت ماهی ایستاده است . 1


70840 گاو سامری (وِ مِ)(اِمر.) گاو زرینی که سامری نامی از بنی اسرائیل آن را ساخته بود و مردم را به پرستیدن آن دعوت می کرد. 1


70841 گاو فریدون (وِ فِ) (اِمر.) نام گاوی که فریدون به هنگام کودکی در مازندران از شیر آن تغذیه می کرد. نام این گاو برمایه و برمایون بود. 1


70842 گاو فلک (وِ فَ لَ) (اِمر.) برج ثور، دومین برج از برج های منطقه البروج که در اردیبهشت خورشید در این برج قرار دارد. 1


70843 گاو ماهی (اِمر.) نک گاوزمین . 1


70844 گاو موسی (وِ) (اِ.) گاوی که طبق روایت قرآن می بایست قوم بنی اسرائیل به امر حضرت موسی قربانی کنند. 1


70845 گاو کون کردن (کَ دَ) (مص ل .) قضای حاجت کردن، ریدن . 1


70846 گاو گردون (وِ گَ) نک گاو فلک . 1


70847 گاوآب (اِمر.) جُلبک . 1


70848 گاوآهن (هَ) (اِ.)ابزاری برای کندن و شخم زدن زمین دارای تیغه یا تیغه های فولادی سنگین که به وسیله چهارپا به ویژه گاو بر روی زمین کشیده می شود. 1


70849 گاوبازی (اِ.) 1 - جنگ با گاو نر که در برخی از کشورها از ورزش های رایج است . 2 - نوعی مسابقه در برخی از روستاهای ایران به صورت جنگ میان گاوهای نر. 1


70850 گاوبند (بَ) (ص فا.) صاحب گاوی که می تواند با پرداخت سهمی در قسمتی از ملک دیگری زراعت کند. 1


70851 گاوبندی کردن ( گاوبندی کردن . کَ دَ) (مص ل .) بند و بست کردن، موافقت میان دو یا چند نفر برای انجام عملی (معمولاً ناروا)، زد و بند. 1


70852 گاوتکیه (تِ یَ یا یِ) [ فا - ع . ] (اِمر.) تکیه و متکای بزرگ طولانی که بزرگان چون بر مسند نشینند آن را بر پشت گذارند. 1


70853 گاودانی (اِمر.) آغل گاو، زاغه . 1


70854 گاودل (د) (ص مر.) 1 - نادان، احمق . 2 - ترسنده، جبان . 1


70855 گاودم (دُ) (اِمر.) نفیر، بوق . 1


70856 گاودوش (اِمر.) ظرفی سرگشاده که شیر گاومیش و گاو را در آن دوشند. 1


70857 گاورس (وِ یا وَ) (اِ.) دانة تلخ مزة گیاهی از نوع ارزن که در کشتزار گندم روید. 1


70858 گاورسه (وَ رْ س ) (ص .) 1 - هرچیز خرد و ریز مانند گاورس . 2 - ریزه کاری در زرگری به ویژه در انگشتر. 1


70859 گاورنگ (رَ) (ص مر.) آنچه به هیئت گاو است . گرز (گرزة ) گاورنگ : گرز فریدون که سر آن به شکل سر گاو بود. 1


70860 گاوزبان (زَ) [ معر . ] (اِمر.) گیاهی است علفی و یکساله با برگ های منفرد و پوشیده از تارهای خشن . گل های آن ابتدا قرمز مایل به بنفش ولی به تدریج به رنگ آبی زیبا درمی آیند. قسمت مورد استفادة این گیاه غالباً گل و گاهی هم سرشاخه های گل دار آن است . گل گاوزبان دارای اثر معرق و مدر و نرم کنند است و جهت رفع سرفه نیز مصرف می شود. 1


70861 گاوزنبور (زَ) (اِمر.) زنبور درشت قرمز. 1


70862 گاوسر (سَ) (ص مر.) = گاوسار: گرزی که به شکل سر گاو ساخته باشند. 1


70863 گاوشنگ (شَ) (اِمر.) چوبی که با آن گاو را می رانند. 1


70864 گاوصندوق (صَ دُ) (اِمر.) صندوق بسیار بزرگ آهنی . 1


70865 گاومیش [ په . ] (اِمر.) 1 - گاو درشت هیکل با شاخ های دراز. 2 - (عا.) نفهم و بی شعور. 3 - درشت و کت و کلفت . 1


70866 گاوچشم (چَ یا چِ) (ص مر.) 1 - نوعی گل که گلبرگ هایش شبیه به چشم است . 2 - فراخ چشم . 1


70867 گاوگون (ص مر.) تاریک و روشن، سیاه و سفید. 1


70868 گاویار (ص مر.) گاوبان، آن که از گاوان مراقبت می کند. 1


70869 گاویال [ فر. ] (اِ.) خزنده ای است از راستة تمساح ها که مخصوص هند و مجمع الجزایر سوئد است و طولش گاهی بالغ بر 6 متر می شود. این خزنده دارای پوزه ای دراز و نسبتاً باریک است و به واسطة دندان های کوچک و ضعیفی که در حاشیة فکینش قرار دارد به انسان نمی تواند آزاری برساند و از تغذیة ماهیان می زید. 1


70870 گاویزن (زَ) (اِمر.) زهرة گاو. 1


70871 گاژ (اِ.) جا، مکان، مقام . 1


70872 گاگول (ص .) (عا.) احمق، گیج . 1


70873 گایه (یَ یا یِ) (اِمص .) جماع، مباشرت . 1


70874 گاییدن (دَ) (مص م .) 1 - انجام عمل جماع به وسیلة جنس نر. 2 - (عا.) کسی را به زحمت انداختن و کلافه کردن . 1


70875 گبت (گِ) (اِ.) زنبور عسل، نحل . 1


70876 گبر (گَ) (ص .) آتش پرست، مجوس . 1


70877 گبر (گَ بَ) (اِ.) 1 - نوعی سنگ که از آن دیگ و کاس ه و امثال آن درست می کنند. 2 - خیمه که به یک ستون برپای باشد. 1


70878 گبرگه (گَ بُ گَ یا گِ) (اِ.) = گبورگه : آلتی است مانند کمان و کشتی گیران با آن در گود زورآزمایی کنند. 1


70879 گبز (گَ) (ص .) هر چیز گنده و قوی . 1


70880 گبست (گَ بَ) (اِ.) نک کبست . 1


70881 گبه (گَ بِّ) (اِ.) نوعی گلیم دست باف خاص ایران که نقشه اش از داستانی حکایت می کند. 1


70882 گبه ( گبه .) (اِ.) شیشة حجام که بدان حجامت کنند، شاخ حجامت . 1


70883 گترم (گُ رُ) (اِ.) سخنی که از حد و اندازة گوینده متجاوز باشد. 1


70884 گتره ای (گُ رَ) (ق مر.) (عا.) 1 - به قیمت مقطوع، بی آن که وزن کنند و یا بشمرند. 2 - به تخمین، بدون حساب دقیق . 3 - بیهوده . 1


70885 گته (گَ تِ) (ص .) 1 - بزرگ، عظیم . 2 - درشت، کلان . 1


70886 گجستک (گُ جَ تَ) [ په . ] (ص .) خبیث، ملعون . گجسته هم گفته می شود. 1


70888 گدا (گَ یا گِ) (ص .) سایل، دریوزه گر. ؛ گدا ی سامره کنایه از: گدای بسیار سمج . ؛ گدا گشنه بسیار فقیر. 1


70889 گدا ارمنی ( گدا ارمنی . اَ مَ) (اِمر.) 1 - ارمنیی ای که گدا باشد. 2 - مجازاً: گدای پست، سایل دون طبع . 1


70890 گدابازی ( گدابازی .) (حامص .) کم خرج کردن، در خرج کردن امساک نمودن . 1


70891 گداختن (گُ تَ) [ په . ] 1 - (مص م .) آب کردن، ذوب کردن . 2 - (مص ل .) آب شدن فلز و روغن و غیره به وسیلة حرارت، ذوب شدن . 3 - لاغر کردن، کاستن . 1


70892 گداخته (گُ تِ) (اِمف .) ذوب شده، مذاب . 1


70893 گداخته شدن ( گداخته شدن . شُ دَ) (مص ل .) ذوب شدن، آب شدن، حل شدن . 1


70894 گدار (گُ) (اِ.) معبر و گذرگاه در آب، پایاب، جای کم عمق رودخانه که می توان پهنای آن را بدون شنا کردن پیمود. 1


70895 گداره (گُ رِ) (اِ.) بالاخانة تابستانی . 1


70896 گداز (گُ)(اِمص .)1 - ذوب، گدازش . 2 - لاغری . 1


70897 گدازش (گُ ز) (اِمص .) 1 - عمل گداختن، ذوب . 2 - کاهش تن، لاغری . 1


70898 گدازنده (گُ زَ د) (ص فا.) ذوب کننده، آب کننده . 1


70899 گدازه (گُ ز) (اِ.) موادی که از دهانة آتشفشان یا شکاف زمین بیرون ریزد. 1


70900 گدایی (گَ یا گِ) (اِ.) 1 - عمل خواستن پول و کمک مالی از دیگران برای گذران زندگی . 2 - کار گدا. 1


70901 گدر (گَ دَ یا د) (اِ.) سلاح جنگ . 1


70902 گده (گَ د یا دَ) (اِ.) دندانة کلید، زبانة کلید. 1


70903 گدوک (گَ) (اِ.) گردنة کوه، جایی در کوه که برف زیادی می بارد و رفت و آمد مشکل است . 1


70904 گدیه (گَ یِّ) (حامص .) گدایی کردن . 1


70905 گدیور (گَ وَ) (ص فا.) گدا، گدایی کننده . 1


70906 گذار (گُ) 1 - (اِمص .) عبور، گذشتن . 2 - (اِ.) گذرگاه، راه عبور. 1


70907 گذارد (گُ) (مص مر.) نهادن، گذاشتن . 1


70908 گذاردن (گُ دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - گذاشتن، نهادن . 2 - طی کردن، سپردن . 3 - منعقد کردن، برقرار کردن . 1


70909 گذارده (گُ د) (ص مف .) وضع شده، قرارداد شده . 1


70910 گذارش (گُ رِ) (اِمص .) 1 - عبور، گذشتن . 2 - عبور دادن، گذرانیدن . 1


70911 گذاره (گِ رِ) (اِمص .) گذر کردن، گذر. 1


70912 گذاره شدن ( گذاره شدن . شُ دَ) گذر کردن . 1


70913 گذاشتن (گُ تَ) 1 - (مص م .) نهادن، قرار دادن . 2 - عبور دادن، گذرانیدن . 3 - سپری کردن . 4 - (مص ل .) عبور کردن . 5 - اجازه دادن، مهلت دادن . 6 - واگذاشتن، تسلیم کردن . 7 - وضع کردن، تأسیس کردن . - به جا گذاشتن، باقی گذاشتن . 9 - ترک کردن، رها کردن . 10 - عفو کردن، بخشودن . 1


70914 گذاشته (گُ تِ یا تَ) (اِمف .) 1 - عبور داده، گذرانیده . 2 - عبور کرده، گذشته . 3 - سپری کرده . 4 - نهاده، قرار داده . 5 - جا داده، مقیم کرده . 6 - رها کرده، ترک کرده . 7 - عفو کرده، بخشوده . 1


70915 گذر (گُ ذَ) (اِ.) راه، معبر، جاده . 1


70916 گذر افتادن ( گذر افتادن . اُ دَ) (مص ل .) اتفاقاً عبور کردن، از جایی به طور اتفاقی رد شدن . 1


70917 گذر کردن ( گذر کردن . کَ دَ) (مص ل .) گذشتن، عبور کردن . 1


70918 گذرا (گُ ذَ) (ص فا.) 1 - گذرنده . 2 - زودگذر، موقت . 1


70919 گذراندن (گُ ذَ دَ) (مص م .) 1 - عبور دادن، رد کردن . 2 - پشت سر نهادن، طی کردن . 3 - بالاتر بردن از، برتر بودن . 4 - تجاوز دادن . 1


70920 گذربان (گُ ذَ) (ص مر. اِمر.) 1 - محافظ، راهدار. 2 - آن که باج و خراج راه نزد وی جمع شود. 3 - ملاح . 1


70921 گذرنامه ( گذرنامه . مِ) (اِمر.) ورقة اجازة عبور از مرز، پاسپورت . 1


70922 گذرگاه ( گذرگاه .) (اِ.) معبر، جای گذر. 1


70923 گذشت (گُ ذَ) (اِمص .) بخشش، چشم - پوشی . 1


70924 گذشت داشتن ( گذشت داشتن . تَ) (مص ل .) بخشش داشتن . 1


70925 گذشت کردن ( گذشت کردن . کَ دَ) (مص م .) عفو کردن، بخشیدن . 1


70926 گذشتن (گُ ذَ تَ) (مص ل .) 1 - گذر کردن، عبور کردن . 2 - سپری شدن . 1


70927 گذشته (گُ ذَ تِ) (ص مف .) رفته، سرآمده . 1


70928 گذشتگان (گُ ذَ تِ) (ص مر.) جِ گذشته، پیشینیان . 1


70930 گر ( گر .) [ په . ] (اِ.) از بیماری های پوستی که باعث خارش و سوزش پوست بدن می شود. 1


70931 گر (گَ) (حر رب . شرط .) مخفف اگر. 1


70932 گر (گُ) (اِ.) (عا.) شعله، زبانة آتش . 1


70933 گر ( گر .) [ په . ] (پس .) 1 - به آخر اسم معنی پیوندد و صفت فاعلی سازد: بیدادگر، کارگر. 2 - به آخر اسم ذات پیوندد و صیغة شغل سازد: آهنگر، درودگر. 1


70934 گر گرفتن (گُ. گِ رِ تَ) (مص ل .) 1 - (عا.) مشتعل شدن . 2 - مجازاً: بسیار خشمگین و تحریک شدن . 1


70935 گرا (گَ رّ) (اِ.) 1 - حجام، سرتراش، دلاک . 2 - بنده، غلام . 1


70937 گراد (گِ) [ معر . ] (اِ.) پارچة کهنه و پاره پاره . 1


70938 گراد ( گراد .) [ فر . ] (اِ.) قوسی است معادل 1400 پیرامون دایره . 1


70940 گراز ( گراز .) 1 - (اِمص .) رفتاری با ناز و تکبر. 2 - (اِ.) کوزة سرتنگ . 3 - بیل پهن و بزرگ که با آن زمین شیار کرده را هموار می کنند. 1


70941 گرازان (گُ)(ص فا.)خرامان، در حال خرامیدن . 1


70942 گرازیدن (گُ دَ) (مص ل .) خرامیدن، به ناز راه رفتن . 1


70943 گراس (گَ) (اِ.) تکه، نواله، لقمه . 1


70944 گراش (گَ) 1 - (اِ.) خراش . 2 - (ص .) پریشان، پراکنده . 1


70945 گرافیت (گِ) [ فر. ] (اِ.) نوعی زغال که از آن در ساختن مداد استفاده می کنند. 1


70946 گرافیست (گِ) [ فر. ] (اِ.) کسی که با کمک خط ها و نوشته ها نقش هایی زینتی پدید می آورد. 1


70947 گرافیک (گِ) [ فر. ] (اِ.) 1 - هنر ترسیم خط و نوشته و پدید آوردن نقش های تصویری بر یک سطح برای القای پیامی معین، هنر ترسیمی ارتباط تصویری . 2 - نمودار. 1


70948 گرامافون (گِ فُ) [ فر. ] (اِ.)دستگاه مخصوصی که صدا را روی صفحه ضبط و پخش می کند. 1


70949 گرامر (گِ مِ) [ فر. ] (اِ.) دستور زبان . 1


70950 گرامی (گِ) [ په . ] (ص .) عزیز، محبوب، مکرم، بزرگ . 1


70951 گرامی داشتن ( گرامی داشتن . تَ)(مص م .) عزیز داشتن، م حترم داشتن . 1


70952 گران سنگی ( گران . سَ) (حامص .) سنگینی، وقار. 1


70953 گران شدن ( گران . شُ دَ) (مص ل .) 1 - سنگین شدن، وزین شدن . 2 - بالا رفتن نرخ . 1


70954 گران (گِ) [ په . ] (ص .) 1 - سنگین، ثقیل . 2 - پربها. 3 - بسیار، بی شمار. 4 - سنگینی، سنگینی غم . 5 - ناگوار، ناپسند. 6 - طاقت فرسا، مشکل . 7 - عظیم، بزرگ . 8 - مؤثر، کاری . 1


70955 گران آمدن ( گران آمدن . مَ دَ) (مص ل .) ناگوار افتادن، ناگوار آمدن . 1


70956 گران جان ( گران جان .) (ص مر.) 1 - سخت جان . 2 - پست، دون . 1


70957 گران روح ( گران روح .) (ص مر.) [ فا - ع . ] بدخوی، بدمعاشرت . مق سبک روح . 1


70958 گران رکاب (گِ. رِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - آن که در روز جنگ به حملة دشمن از جای نرود و ثابت قدم باشد. 2 - آرمیده، باوقار. 1


70959 گران سایه ( گران سایه . یِ) (ص مر.) کنایه از: شخص عالی مق ام . 1


70960 گران سر ( گران سر . سَ)(ص مر.) متکبر، خو د خواه . 1


70961 گران سرشت ( گران سرشت . س ِ رِ) (ص مر.) 1 - متکبر. 2 - باوقار. 1


70962 گران سنگ ( گران سنگ . سَ) (ص مر.)وزین، سنگین . 1


70963 گران قدر ( گران قدر . قَ)(ص مر.) گران پایه، ارجمند. 1


70964 گران قیمت ( گران قیمت . قِ مَ) [ فا - ع . ] (ص مر.) گران بها، پرارزش . مق ارزان قیمت . 1


70965 گران مغز ( گران مغز . مَ) (ص مر.) نک گران سر. 1


70966 گران پایه ( گران پایه . یِ) (ص مر.) گران قدر، بلند - مرتبه . 1


70967 گرانبار (گِ) (ص مر.) 1 - کسی که بار سنگینی بر دوش دارد. 2 - درخت پُر میوه . 1


70968 گرانبها ( گرانبها . بَ) (ص مر.) نفیس، باارزش، قیمتی . 1


70969 گراندهتل (گِ. هُ تِ) [ فر . ] (اِمر.) مهمانخانه بزرگ و عالی شهر. 1


70970 گرانمایه ( گرانمایه . یَ یا یِ) (ص مر.) نفیس، باارزش . 1


70971 گرانی (گِ) (حامص .) 1 - بالا بودن نرخ و بها. 2 - دیدار شخصی که ناگوار و ناپسند باشد. 1


70972 گرانی کردن (گِ. کَ دَ) (مص ل .) سبب ملال بودن . 1


70973 گرانیت (گِ) [ فر. ] (اِ.) سنگ خارا. 1


70974 گرانیگاه (گِ) (اِمر.) مرکز ثقل . 1


70975 گراه (گِ) (اِ.) میل، رغبت، قصد. 1


70976 گراور (گِ وُ) [ فر. ] (اِ.) 1 - قطعه فلزی که برای چاپ تصویر یا دستخط در چاپ مسطح به کار می رود و نخست نوشته یا تصویر را به طریقه ای شبیه چاپ عکس بر روی این قطعه فلز ثبت می کنند. 2 - عکس چاپ شده در یک متن . 1


70977 گراورساز ( گراورساز .) [ فر - فا. ] (ص فا.) کنده کار، حکاک، نقار. 1


70978 گرایستن (گِ یِ تَ) (مص ل .) متمایل شدن، گراییدن . 1


70979 گرایش (گِ یِ) (اِمص .) 1 - میل و رغبت . 2 - قصد، اراده، آهنگ . 3 - سرپیچی، نافرمانی . 4 - سنجش، توزین . 1


70980 گراینده (گِ یَ د) (ص فا.) مایل، متمایل . 1


70981 گراییدن (گِ دَ) 1 - (مص ل .) روی آوردن، میل کردن . 2 - قصد کردن، آهنگ کردن . 3 - (مص م .) سنجیدن، آزمودن . 1


70982 گرباس (گَ) (اِ.) بیل گونه ای که زمین را با آن زیر و رو کنند. 1


70983 گربال (گَ) (اِ.) غربال . 1


70984 گرباک (گُ) (اِ.) طبق پهن . 1


70985 گربز (گُ بُ) (ص .) زیرک، حیله گر. 1


70986 گربه (گُ ب) [ په . ] (اِ.) حیوانی است پستان دار و گوشت خوار از تیرة گربه سانان، دارای جثه ای نسبتاً کوچک، سرِ گرد، سبیل های حساس، گوش های راست و متحرک و پنجه ها و دندان هایی تیز. این حیوان به بی صفتی و نمک نشناسی معروف است . ؛ گربه را دم حجله کشتن کنایه از: ترساندن، زهرچشم گرفتن . 1


70987 گربه بید ( گربه بید .) (اِ.) بیدمشک . 1


71078 گرز (گُ) [ په . ] (اِ.) عمود آهنین، کوپال . 1


70988 گربه رقصاندن ( گربه رقصاندن . رَ دَ) (مص ل .) (عا.) در انجام کار خلل وارد کردن و آن را به تأخیر انداختن . 1


70989 گربه شانه کردن ( گربه شانه کردن . نِ. کَ دَ) (مص ل .) حیله گری کردن . 1


70990 گربه شور کردن ( گربه شور کردن . کَ دَ) (مص م .) بدون دقت و با سهل انگاری شُستن چیزی . 1


70991 گربه چشم ( گربه چشم . چَ) (ص مر.) کبود چشم، ازرق . 1


70992 گربه کوره ( گربه کوره . رِ) (ص مر.) 1 - حیله گر، مکار. 2 - نمک نشناس . 1


70993 گربه گون ( گربه گون .) (ص مر.) فریبنده، ذغاباز، محیل . 1


70994 گربگی و راسویی (گُ ب یُ)(ق مر.)1 - رفتاری از روی شوخی وشنگی . 2 - تهدیدی که شوخی باشد نه جدی . 1


70995 گرته برداری (گَ تِ. بَ) (حامص .) 1 - طراحی چیزی به کمک گرده (یا خاکه ) زغال و غیره . 2 - یکی از شیوه های ترجمه . 3 - عمل تقلید یا نسخه برداری از یک تصویر یا طرح . 1


70996 گرختن (گُ رِ تَ) (مص ل .) مخفف گریختن . 1


70997 گرد (گَ) 1 - (اِمص .) گردیدن، گشتن، گردش . 2 - (اِفا.) در ترکیب به معنی گردنده آید: ولگرد، دوره گرد. 3 - (اِ.) آسمان، فلک، گردون . 1


70998 گرد ( گرد .) [ اوس . ] 1 - (اِ.) خاک . 2 - چیزی که به صورت آرد یا پودر درآمده باشد. 3 - از اشکال دارویی که در آن دارو به شکل پودر عرضه می شود. 4 - (عا.) مواد مخدر: هرویین . 5 - گور، قبر. 6 - بهره، نصیب . 7 - اثر، نشانه . 1


70999 گرد (گِ) (ص .) هر چیز مدور و دایره شکل . 1


71000 گرد (گُ) [ په . ] (ص .) دلیر، پهلوان . 1


71001 گرد آمدن (گِ. مَ دَ) (مص ل .) جمع شدن، فراهم آمدن . 1


71002 گرد آوردن ( گرد آوردن . وَ دَ) (مص م .) جمع کردن، فراهم آوردن . 1


71003 گرد آورنده ( گرد آورنده . وَ رَ د) (ص فا.) فراهم - کننده . 1


71004 گرد برآوردن (گَ. بَ وَ دَ) (مص م .) نیست و نابود کردن . 1


71005 گرد برانگیختن ( گرد برانگیختن . بَ. اَ تَ) (مص م .) نک گرد برآوردن . 1


71006 گرد برخاستن ( گرد برخاستن . بَ تَ) (مص ل .) 1 - گرد بلند شدن، غبار برآمدن . 2 - به نهایت ویران شدن . 1


71007 گرد سر کسی گردیدن ( گرد سر کسی گردیدن ِ سَ رِ کَ. گَ دَ) (مص م .) قربان و صدقة آن شدن . 1


71008 گرد و خاک کردن (گَ دُ. کَ دَ) (مص ل .) (عا.) جار و جنجال به راه انداختن، قشقرق راه انداختن . 1


71009 گرد و قلنبه (گِ دُ. قُ لُ ب) (ص مر.) کوتاه و چاق . 1


71010 گرد پیری ( گرد پیری ِ) (ص مر.) (عا.) کنایه از: سفید شدن مو. 1


71011 گرد چیزی برآمدن (گِ د. بَ. مَ) (مص ل .) از عهدة آن چیز برآمدن . 1


71012 گرد کار برآمدن (گِ د. بَ مَ دَ) (مص ل .) مقدمات انجام کاری را فراهم کردن . 1


71013 گرد کردن (گِ. کَ دَ) (مص م .) 1 - جمع کردن، فراهم آوردن . 2 - سر راست کردن، روُند کردن . 1


71014 گرد گرفتن (گَ. گِ رِ تَ) 1 - (مص م .)خاکروبی کردن . 2 - (مص ل .) خاک آلود شدن . 1


71015 گردآوری ( گردآوری . وَ) (حامص .) جمع آوری، گرد آوردن . 1


71016 گرداب (گِ) (اِمر.) جایی عمیق در رودخانه یا دریا که آب در آن می چرخد و به قعر فرو می رود. 1


71017 گرداس (گُ) (ص .) ستمگر، ظالم . 1


71018 گردافشانی ( گَ. اَ) (حامص .)1 - غبار افشاندن . 2 - در گیاه شناسی عبارت از دوره ای است که دانه گرده از بساک خارج شده و برای رشد و نمو خود روی کلالة مناسبی قرار گیرد. گردافشانی به دو طریق مستقیم و غیرمستقیم صورت می گیرد. 1


71019 گرداله (گِ لِ) (اِمر.) 1 - خاکه ذغال که آن را به صورت گلوله درمی آورند و به عنوان سوخت استفاده می کردند. 2 - قطعه سنگ تقریباً صاف و معمولاً بزرگتر از قلوه سنگ . 1


71020 گردالی (گِ) (ص مر.) (عا.) گرد، مدور. 1


71021 گردان (گُ) (اِ.) 1 - پهلوانان . 2 - یک سوم هَنگ، سه گروهان . 1


71022 گردان (گَ)(ص فا.)1 - چرخنده، دوار، متحرک . 2 - متغیر، متحول . 1


71023 گرداندن (گَ دَ) (مص م .) 1 - تغییر دادن، دگرگون کردن، چرخاندن . 2 - به گردش درآوردن و تعارف کردن . 3 - تغییر جهت دادن، برگرداندن . 4 - اداره کردن . 1


71024 گرداننده (گَ نَ د) (ص فا.) کسی که ادارة کارها را به عهده دارد. 1


71025 گرداگرد (گَ گَ) (ص مر.) همیشه گردنده . 1


71026 گرداگرد (گِ گِ) (اِ مر.) اطراف، پیرامون . 1


71027 گردباد (گِ) (اِ.) بادی باحرکت چرخشی توأم رو به جلو و رو به بالا. 1


71028 گردبان (گَ) (اِ.) کوهان شتر. 1


71029 گردبر (گِ بُ) (ص فا.) = گردبرنده : 1 - افزار نجاران که بدان چوب ها را سوراخ کنند. 2 - مثقب، بیرم، برماه . 3 - دست افزاری که چرم - دوزان خیمه را بدان سوراخ کنند تا طناب از آن بگذرد. 1


71030 گردسوز (گِ) (اِمر.) نوعی چراغ نفتی . 1


71031 گردش (گَ د) (اِمص .) 1 - گردیدن، دور زدن . 2 - حرکت . 3 - تحول . 4 - پیچ و خم، چین و شکن . 5 - جابه جایی . 6 - رفتن به جایی برای هواخوری و تفریح یا تماشا. 1


71032 گردشگاه ( گردشگاه .) (اِمر.) جای تفریح و گردش . 1


71033 گردشگر ( گردشگر . گَ) (اِ.) کسی که برای گردش و تماشای دیدنی ها به جایی سفر کند، سیاح، توریست . 1


71034 گردشگری ( گردشگری . گَ) (حامص .) سفر کردن به کشورها و جاهای مختلف برای دیدن و تماشا کردن و تفریح و...، توریسم . 1


71035 گردل (گِ د) (ص .) (عا.) 1 - خرد. 2 - آهسته . ؛ گردل . گردل راه رفتن (کن .) خرامان و خوش طبع و مطبوع راه رفتن . 1


71036 گردماه (گِ) (اِمر.) 1 - قمر در شب های سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم که مدور باشد. 2 - ماه شب چهاردهم، بدر (خصوصاً). 1


71037 گردمشت (گِ مُ) (ص مر.) 1 - مُشت، پنجة جمع شده . 2 - قبضه، قبضة کمان . 1


71038 گردن (گَ دَ) (اِ.) 1 - بخشی از بدن جانداران که سر را به تنه وصل می کند. 2 - بخش باریکی که بدنة ظرفی را به دهانه آن متصل می کند. ؛ گردن از مو نازک تر کنایه از: اظهار عجز و غالباً در قبولِ حقیقت و حرف حق . ؛ گردن کسی را تبر نزدن کنایه از: گردن کلفتی در بی عاری و زورمندی آن کس . 1


71039 گردن افراز (گَ دَ. اَ) (ص فا.) 1 - متکبر، خودپسند. 2 - گردنکش، عاصی . 3 - نیرومند، قوی . 1


71040 گردن افراشتن ( گردن افراشتن . اَ تَ) (مص ل .) طغیان کردن، سرکشی . 1


71041 گردن برده (گَ دَ. بُ د) (ص مر.) عاصی، غیرمنقاد؛ مق . گردن داده . 1


71042 گردن بند ( گردن بند . بَ) (اِ.) پیرایه ای معمولاً از سنگ ها یا فلزهای قیمتی که آن را خانم ها به گردن می آویزند، گلوبند. 1


71043 گردن تافتن ( گردن تافتن . تَ) (مص ل .) سرباز زدن، اعراض، سرپیچی . 1


71044 گردن خاریدن ( گردن خاریدن . دَ) (مص ل .) عذر آوردن، بهانه آوردن . 1


71045 گردن دادن ( گردن دادن . دَ) (مص م .) اطاعت کردن، تسلیم شدن . 1


71046 گردن زدن ( گردن زدن . زَ دَ) (مص م .) کشتن، سر بریدن . 1


71047 گردن شق ( گردن شق . شَ) (ص مر.) = گردن شخ : کنایه از: مغرور، سرکش . 1


71048 گردن فراز ( گردن فراز . فَ) (ص فا.) کنایه از: متکبر و سرکش . 1


71049 گردن نهادن ( گردن نهادن . نِ دَ) (مص م .) اطاعت کردن . 1


71050 گردن پیچیدن ( گردن پیچیدن . دَ) (مص ل .) سر باز زدن، نا فرمانی کردن . 1


71051 گردن کلفت ( گردن کلفت . کُ لُ) (ص .) 1 - نیرومند. 2 - دارای قدرت اجتماعی یا اقتصادی . مجازاً زورگو. 1


71052 گردن گرفتن (گَ دَ. گِ تَ) (مص م .) 1 - اقرار کردن . 2 - پذیرفتن، به عهده گرفتن . 1


71053 گردنا (گَ دَ) (اِ.) 1 - سیخ کباب . 2 - گوشة عود و رباب و مانند آن که سیم ها را بر آن بندند و بگردانند تا ساز گوک شود. 3 - چوب چرخ چاه که گرد و طناب دلو را به آن پیچند و از آن گشایند ؛ گردنا ی چرخ (کن .) آسمان . 1


71054 گردنا (گِ) 1 - (حامص .) گردی . 2 - (اِمر.) کاسة زانو. 3 - پیرامون، گرداگرد. 1


71055 گردناج (گَ یا گِ) (اِمر.) = گردناگ . گردنای : کبابی که گوشت آن را در آب جوشانیده باشند و سپس به سیخ کشند و کباب کنند؛ گردانیده . 1


71056 گردنامه (گِ. مَ یا مِ) (اِمر.) طلسم، دعایی است که دربارة کسی که دوستش دارند می نویسند تا از آن ها دور نشود. 1


71057 گردنه (گَ دَ نِ) (اِ.) راه پُر پیچ و خم و سخت در بالای کوه . 1


71058 گردنه ( گردنه .) (اِ.) نک وردنه . 1


71059 گردنکش ( گردنکش . کَ) (ص فا.) نافرمان، سرکش، باقدرت . 1


71060 گردنگ (گَ دَ) (ص .) 1 - دیوث، ابله، احمق . 2 - بی اندام . 1


71061 گردنی (گَ دَ)(حامص .) 1 - شجاعت، دلاوری . 2 - ریاست . 1


71062 گردنی کردن ( گردنی کردن . کَ دَ) (مص ل .) سرکشی کردن . 1


71063 گرده (گِ د) [ په . ] (ص مر.) 1 - هرچیز گرد و مدور مانند: نان . 2 - نوعی برنج . 1


71064 گرده (گُ د) (اِ.) 1 - شانه، دوش . 2 - کلیه . ؛بر گرده ی کسی سوار شدن کنایه از: اراده و اختیار او را به دست گرفتن . 1


71065 گرده (گَ د) (اِمر.) 1 - طرح یا تصویری که از طرح یا تصویر دیگری کپیه کنند. 2 - پودر، گردی که زنان برای بزک مورد استفاده قرار می دادند. 1


71066 گرده بان (گِ د) [ معر. ] (ص مر.) نگاهبان، نگهبان، حارس . 1


71067 گردهم آیی (گِ د هَ) (حامص .) کمیسیون، جلسه، همایش . 1


71068 گردو (گِ) (اِ.) تیره ای از گیاهان دولپه ای بی گلبرگ با میوة کوچک و کروی دارای پوسته ای سخت و ضخیم که مغز آن خوراکی و پُر روغن است . 1


71069 گردوغند ( گردوغند . غَ) (ص مر.) (عا.) کسی که فربه و کوتاه باشد: گرد اندام . 1


71070 گردون (گَ) [ په . ] 1 - (ص فا.) هرچه دور خود بگردد. 2 - (اِ.) ارابه . 3 - آسمان، گنبد لاجوردی . 1


71071 گردونه (گَ نِ) (اِ.) ارابه، گاری، چرخ . 1


71072 گردپا ( گردپا .) (اِ.) = گردپای : پیرامون تخت، جای نشستن . ؛ گردپا نشستن : مربع نشستن، چهار زانو نشستن . 1


71073 گردک (گِ دَ) 1 - (اِمصغ .) مصغر گرد به معنی خیمة کوچک . 2 - (اِ.) حجلة عروس . 1


71074 گردکان (گِ د) (اِ.) گردو، جوز. 1


71075 گردگاه (گِ) (اِمر.) = گردگه : 1 - کمر، میان . 2 - لگن خاصره . 1


71076 گردگیری ( گردگیری .) (حامص .) 1 - خاکروبی . 2 - (عا.) نزاع، زد و خورد. 1


71077 گردیدن (گَ دَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - گشتن، شدن، چرخیدن . 2 - تغییر یافتن، تحول یافتن . 3 - حرکت کردن، راه پیمودن . 4 - متوجه بودن، روی آوردن . 5 - مقابله کردن، نبرد کردن . 1


71079 گرز گران (گُ ز گِ) (اِمر.) کوپال سنگین . 1


71080 گرزمان (گَ زْ) (اِ.) عرش اعظم، فلک . 1


71081 گرزن (گَ زَ) (اِ.) تاج، تاج مرصع . گرزین هم گفته شده . 1


71082 گرزه (گَ ز) (اِ.) مار بزرگ، نوعی مار بد زهر و کشنده . 1


71083 گرزه (گِ ز) (اِ.) موش . 1


71084 گرزین (گَ) (اِمر.) تیر پیکان دار. 1


71085 گرس (گُ) (اِ.) گرسنگی . مق سیری . 1


71086 گرس ( گرس .) (اِ.) 1 - موی پیچیده . 2 - موی باف زنان، موی پیچه . 1


71087 گرست (گَ رَ) (ص .) سیاه مست . 1


71088 گرستن (گِ رِ تَ) (مص ل .) مخفف گریستن . 1


71089 گرسنه (گُ رُ نِ) (ص .) مقابل سیر. مجازاً: بسیار نیازمند. 1


71090 گرسنه چشم ( گرسنه چشم . چَ) (ص مر.) کنایه از: بخیل و ممسک . 1


71091 گرسنگی (گُ رُ نِ) (حامص .) حالت یا وضعیت گرسنه بودن . 1


71092 گرشال (گُ) (اِمر.) گرگ + شغال . جانوری است که از پیوند گرگ و شغل حاصل شود. 1


71093 گرفت (گِ رِ) (مص مر.) 1 - مؤاخذه، ایراد. 2 - گرفتن، اخذ. 3 - غرامت، تاوان . 4 - خسوف، کسوف . 5 - گرفتاری . 6 - جرم، جنایت . 1


71094 گرفتار (گِ رِ) [ په . ] (ص مف .) 1 - اسیر، مبتلا. 2 - عاشق، دلباخته . 1


71095 گرفتار آمدن ( گرفتار آمدن . مَ دَ) (مص ل .) 1 - اسیر شدن . 2 - عاشق شدن . 1


71096 گرفتاری ( گرفتاری .) (حامص .)بیچارگی، درماندگی . 1


71097 گرفتن (گِ رِ تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - دریافت کردن، به دست آوردن . 2 - شروع کردن . 3 - اثر کردن . 4 - مؤاخذه کردن، مورد عتاب قرار دادن . 5 - انتخاب کردن . 6 - فرض کردن . 7 - پوشانیدن . 8 - به تصرف درآوردن، تسخیر کردن . 9 - پر کردن، فراگرفتن . 10 - کرایه کردن، اجاره کردن . 11 - سلب کردن . 12 - پنداشتن، تلقی کردن . 1


71098 گرفته (گِ رِ تِ) (ص مف .) 1 - به دست آمده . 2 - اندوهگین، دلتنگ . 1


71099 گرفتگی (گِ رِ تِ) (حامص .) 1 - سد شدن، بسته شدن . 2 - اندوهگینی، ملال خاطر. 1


71100 گرل فرند (گِ. فِ رِ) [ انگ . ] (اِ.) دوست دختر. 1


71101 گرم ( گرم .) (اِ.) (عا.) میان دو دوش، گوشت پس گردن نزدیک به مازه . 1


71102 گرم (گِ رَ) [ فر. ] (اِ.) یک هزارم کیلو. 1


71103 گرم (گُ) (اِ.) اندوه، زحمت، غم . 1


71104 گرم (گَ) [ په . ] (ص .) 1 - آن چه دارای گرماست، ض د سرد. 2 - با محبت، صمیمی . 3 - تندخو. گرم 4 - دلنشین، دلچسب . ؛ گرم و سرد چشیده کنایه از: آن که تجربه های بسیار کرده و ورزیده شده . 1


71105 گرم خو (گَ) (ص مر.) تندخو. 1


71106 گرم راندن (گَ. دَ) (مص ل .) تاختن، چهارنعل رفتن . 1


71107 گرم سخن ( گرم سخن .سُ خَ)(ص مر.) خوش صحبت، خوش گفتار. 1


71108 گرم شدن ( گرم شدن . شُ دَ) (مص ل .) 1 - حرارت پذیرفتن . 2 - سرحال شدن، به شوق آمدن . 1


71109 گرم شکمی ( گرم شکمی . ش کَ)(حامص .)پُرخوری، شکم بارگی . 1


71110 گرم عنان ( گرم عنان . عِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) 1 - تند، سریع، 2 - پرشور، پرشوق . 1


71111 گرم کن (گَ. کُ) (اِ.) 1 - وسیله ای که برای گرم کردن به کار می رود. 2 - لباس کشباف نرم و ضخیم به صورت بلوز یا بلوز و شلوار. 1


71112 گرم گاه ( گرم گاه .) (اِمر.) میان روز که هوا بسیار گرم است . 1


71113 گرم گرفتن ( گرم گرفتن . گِ رِ تَ) (مص م .) کسی را مورد تفقد قرار دادن . 1


71114 گرم گشتن ( گرم گشتن . گَ تَ)(مص ل .)بی قرار شدن، خشمگین شدن . 1


71115 گرما (گَ) [ په . ] (اِ.) حرارت، سختی گرما. 1


71116 گرمابه (گَ ب) (اِمر.) حمام، به ویژه حمام عمومی . 1


71117 گرمازده (گَ. زَ د) (ص .)دستخوش گرمازدگی . 1


71118 گرماسنج ( گرماسنج . سَ) (اِمر.) وسیلة اندازه گیری مقدار گرمایی که دفع، جذب یا از جسمی به جسمی دیگر منتقل می شود، کالری متر. 1


71119 گرماگرم ( گرماگرم . گَ) (ق .) 1 - بحبوحه . 2 - در حال گرمی . 1


71120 گرمایش ( گرمایش . یِ) (اِ.) عمل یا فرآیند پدید آوردن گرما. 1


71121 گرمایی ( گرمایی .) (ص نسب .) 1 - مربوط به گرما. 2 - کسی که تحت تأثیر گرما قرار گرفته . 1


71122 گرمب (گُ رُ) (اصط .) (عا.) صدای سقوط چیزی سنگین از جایی بلند. ؛ گرمب گرمب صدای پی در پی افتادن یا کوفتن و زدن چیزی . 1


71123 گرمخانه (گَ. نِ)(اِ.) محوطه ای برای پرورش گل و گیاه که بخشی از سقف و دیوارهایش شیشه ای است و دما و رطوبت آن نسبتاً ثابت نگه داشته می شود. 1


71124 گرمسیر ( گرمسیر .) (اِمر.) جایی که آب و هوای آن گرم است . 1


71125 گرمک (گَ مَ) (اِ.) 1 - نوعی خربزه که پیش رس است و دارای پوست زرد و سفید مایل به زرد می باشد. شکلش شلغمی و یا متمایل به کروی است . معمولاً نرم تر از خربزه ولی بی مزه تر از آن است . 2 - باقلای در آب جوشانیده . 1


71126 گرمی نمودن ( گرمی نمودن . نُ یا نَ دَ)(مص ل .)مهربانی کردن . 1


71127 گرنج (گُ رِ) (اِ.) 1 - چین، شکن . 2 - کنج، گوشه، بیغوله . 1


71128 گرنجار (گُ رِ) (اِمر.) برنجزار، شالیزار. 1


71129 گرنگ (گُ رَ) (اِ.) = کرنگ : 1 - لشکرگاه . 2 - میدان جنگ . 1


71130 گره (گَ رَ) [ معر. ] (اِ.) ظرف آب، سبو. 1


71131 گره (گِ رِ) (اِ.) واحد طول قدیم مساوی 116 ذرع . 1


71132 گره (گِ رَ یا رِ) [ په . ] (اِ.) 1 - پیچیدگی و درهم شدگی نخ و ریسمان یا چیز دیگر. 2 - برآمدگی هایی از ساقه که برگ ها روی آن قرار دارند. 3 - مشکل، گرفتاری . ؛ گره بر ابرو زدن کنایه از: رو ترش کردن، عبوس شدن . 1


71133 گره خوردن ( گره خوردن . خُ دَ) (مص ل .) 1 - گره به وجود آمدن . 2 - کنایه از: بروز مشکل و مانع در کار. 1


71134 گره گشا ( گره گشا . گُ) (ص فا.) دارای توانایی یا امکان حل مشکل . 1


71135 گره گیر ( گره گیر .) (ص .) مجعد، پُرپیچ و تاب . 1


71136 گرو (گِ) (اِ.) کوزة سفالین که آن را لعاب کاشی دهند. 1


71137 گرو (گِ رُ) (اِ.) رهن، شرط . 1


71138 گرو بردن ( گرو بردن . بُ دَ) (مص ل .) پیروز شدن در شرط بندی . 1


71139 گرو بستن ( گرو بستن . بَ تَ) (مص ل .) شرط بستن . 1


71140 گروس (گُ) (اِ.) موی پیچه . موی باف زنان . 1


71141 گروس ( گروس .) (اِ.) چرک جامه و بدن، ریم . 1


71142 گروش (گِ رَ وِ) (اِمص .) ایمان آوردن . 1


71143 گرونده (گِ رَ وَ د) (ص فا.) مؤمن، متدین، معتقد. 1


71144 گروه (گُ) [ په . ] (اِ.) 1 - دسته، جمعیت . 2 - امت، فرقه . 3 - واحدی از سربازان شامل 9 نفر. 4 - امتیاز کارمند از جهت مدرک تحصیلی و سابقة کار که خود به چند پایه تقسیم می شود. 5 - اصطلاحی است که در دانشگاه ها به جای کلمة انگلیسی دپارتمان یعنی جزوی از دانشگاه که در آن دروس مشابه و مربوط به یکدیگر تدریس می شود اطلاق می کنند. مثلاً: گروه آموزش ادبیات فارسی و مانند آن . 1


71145 گروهان (گُ) (اِ.) 1 - جِ گروه ؛ گروه ها، دسته ها. 2 - در اصطلاح ارتش یک دسته سرباز از 140 تا 170 نفر. 1


71146 گروهبان (گُ) (اِمر.) مسئول تعلیم سرباز و این درجه ای است بالاتر از سرجوخه . شامل سه رتبه : گروهبان سوم، گروهبان دوم و گروهبان یکم . 1


71147 گروهه (گُ هِ) (اِ.) گلوله، گلوله ای که از پنبه، خمیر یا هر چیز دیگر باشد. 1


71148 گروهک (گُ هَ) (اِمصغ .) 1 - گروه کوچک . 2 - حزب یا جمعیت سیاسی کوچک یا بی اهمیت . 1


71149 گروگان (گِ رُ) (اِمر.) چیزی یا کسی که در مقابل وامی که دریافت می شود به گرو می گذارند. 1


71150 گروگان (گُ) (اِمر.) آلت تناسل، شرم مرد، نره، قضیب . 1


71151 گروگر (گَ رُ گَ) 1 - (ص .) قابل پرستش، معبود. 2 - خدای تعالی . 1


71152 گروگر (گُ رُّ گُ) (ق مر.) (عا.) پشت سرهم، پیاپی . 1


71153 گرویدن (گِ رَ دَ) (مص ل .) ایمان آوردن، پذیرفتن، قبول کردن . 1


71154 گرویده (گِ رَ د) (اِمف .) مؤمن، معتقد. 1


71155 گرگ (گُ) [ په . ] (اِ.) جانوریست پستان دار و گوشت خوار شبیه سگ اما بسیار خطرناک و وحشی با رنگ سفید، خاکستری، خرمایی و صدایی زوزه مانند. ؛ گرگ باران دیده کنایه از: آدم باتجربه و کهنه کار. 1


71156 گرگ آشتی ( گرگ آشتی .) (اِ مر.) آشتی ظاهری که در باطن دل های طرفین بر دشمنی باقی باشد؛ صلح به نفاق و مکر و فریب . 1


71157 گرگ بند ( گرگ بند . بَ) (ص مر.) 1 - کنایه از: گرفتار و اسیر، زبون، خفیف . 2 - بسیار ترسان . 1


71158 گرگ میش (گُ) (ص مر.) منافق، دورو. 1


71159 گرگ و میش (گُ گُ) (ص مر.) (عا.) هوای تاریک و روشن . 1


71160 گرگر (گَ گَ) (اِ.) 1 - دادگر، یکی از نام های خداوند. 2 - تخت پادشاهان . 1


71161 گرگر (گُ گُ) (ق .) بسیار و پیوسته . 1


71162 گرگم به هوا (گُ گَ. ب. هَ) (اِمر.) (عا.) نوعی از بازی های کودکان . 1


71163 گرگن (گُ گُ) (اِ.) غله ای که هنوز خوب نرسیده باشد، و آن را گاه در آتش بریان کنند و خورند. 1


71164 گرگین (گَ) (ص مر.) کسی که بیماری گَر دارد. 1


71165 گرگینه (گُ نِ) (اِمر.) پوستین . 1


71166 گری ( گری .) (حامص .) بیماری جرب . 1


71167 گری (گَ) (پس .) در ترکیب با بعضی واژه ها، معنای حاصل مصدری می دهد. مانند: دادگری . 1


71168 گری ( گری .) (اِ.) 1 - پیمانه، کیل . 2 - جریب . 1


71169 گریان (گِ) (ص فا.) در حال گریستن، کسی که گریه می کند. 1


71170 گریاندن (گِ دَ) (مص م .) وادار به گریه کردن، به گریه انداختن . 1


71171 گریبان (گَ) (اِمر.) بخشی از جامه که گردن را در برمی گیرد، یقه . 1


71172 گریبانگیر ( گریبانگیر .) (ص فا.) مبتلا سازنده، دامن - گیر. 1


71173 گریبانگیر شدن ( گریبانگیر شدن . شُ دَ) (مص ل .) دچار شدن، دامن گیر شدن . 1


71174 گریبانی ( گریبانی .) (اِ.) جامه ای که دامن و آستین ندارد و بر روی قبا پوشند. 1


71175 گریج (گُ) (اِ.) 1 - بیغوله و زندان . 2 - خانة کوچک . 1


71176 گریختن (گُ تَ) [ په . ] (مص ل .) در رفتن، به هزیمت شدن . 1


71177 گریز (گُ) (اِ.) گریختن، فرار کردن، رهایی . 1


71178 گریز زدن ( گریز زدن . زَ دَ)(مص ل .)1 - هنگام نوشتن یا سخن گفتن از مطلبی به مطلب دیگر پرداختن . 2 - فرار کردن . 1


71179 گریزان ( گریزان .) (ق .) گریزنده، در حال فرار. 1


71180 گریزه (گُ زَ یا ز) (اِ.) قاچاق . 1


71181 گریزپا ( گریزپا .) (ص مر.) 1 - فراری . 2 - بی دوام . 1


71182 گریس (گِ) [ انگ . ] (اِ.) روغن، چربی . 1


71183 گریستن (گِ تَ) [ په . ] (مص ل .) گریه کردن . 1


71184 گریسه (گِ سَ یا سَ) (اِ.) 1 - مکر، فریب . 2 - چاپلوسی . 1


71185 گریغ (گُ) [ په . ] (اِ.) گریز، فرار. 1


71186 گریم (گِ) [ فر. ] (اِ.) تغییر قیافة چهرة هنرپیشه با آرایش و ابزاری خاص . 1


71187 گریمور (گِ مُ) [ فر. ] (اِفا.) گریم کنندة صورت هنرپیشه . 1


71188 گریه (گِ یِ) (اِمص .) اشک ریختن، سرشک . 1


71189 گریه انداختن ( گریه انداختن . اَ تَ) (مص م .) (عا.) گریاندن، گریانیدن . 1


71190 گریوه (گَ وِ) [ په . ] (اِ.) 1 - گردن، پشت گردن . 2 - کوه پست، پشته، تپه . 1


71191 گریپ (گِ) [ فر. ] (اِ.) زکام، آنفلونزا. 1


71192 گریپ فروت ( گِ. فُ)(اِ.)میوة درخت گریپ - فروت از تیرة مرکبات از جنس دارابی، قدری ترش، معطر و خوراکی . 1


71193 گز ( گز .) (اِ.) نوعی پارچه . 1


71194 گز ( گز .) (اِ.) 1 - درختچه ای زینتی از تیرة گزها با برگ های ریز و به هم فشرده که دارای گل های منظم و صورتی یا سفید رنگ است . از ساقة آن ماده ای شیرین و مطبوع به نام گزانگبین خارج می شود. 2 - نوعی شیرینی که آن را با شیرابة گیاه گز درست می کنند. 1


71195 گز ( گز .) (اِ.) نوعی تیر بی پر. 1


71197 گز (گَ یا گِ) (اِ.) = گاز: دندان، سن . 1


71198 گز (گَ) (اِ.) واحد طول که در قدیم معادل 24 انگشت بود. ؛ گز نکرده پاره کردن کنایه از: کاری را نسنجیده و از روی بی فکر کردن . 1


71199 گزار (گُ)1 - (ص فا.) در ترکیب با بعضی واژه ها معنای گزارنده می دهد. مانند: نمازگزار. 2 - (اِ.) طرح یا نقشی که با مداد آن را روی کاغذ یا پارچه می کشند و بعد رنگ می کنند. 1


71200 گزار ( گزار .) (اِ.) نیشتر حجام . 1


71201 گزاردن (گُ رْ دَ) [ په . ] (مص م .) 1 - ادا کردن، انجام دادن . 2 - بیان کردن . 1


71202 گزارش (گُ رِ) (اِمص .) 1 - تعبیر خواب . 2 - شرح و تفسیر. 3 - بیان، اظهار. 1


71203 گزارش دادن ( گزارش دادن . دَ) (مص م .) خبر رساندن . 1


71204 گزارش کردن ( گزارش کردن . کَ دَ) (مص م .) شرح و تفسیر کردن . 1


71205 گزارشگر ( گزارشگر . گَ)(ص فا.)شرح دهنده، مخبر، خبرنگار. 1


71206 گزاره (گُ رِ) (اِمص .) نک گزارش . 1


71207 گزاره ( گزاره .) (اِ.) مسند، عبارتی که آگاهی نسبت به مسندالیه می دهد. 1


71208 گزاره کردن ( گزاره کردن . کَ دَ) (اِمص .) گذشتن، عبور کردن . 1


71209 گزاف (گُ یا گِ) 1 - (ص .) بیهوده، عبث . 2 - بسیار، بی اندازه . 1


71210 گزاف گویی ( گزاف گویی . ) (حامص .) اغراق گویی، مبالغه کردن . 1


71211 گزافه (گَ یا گِ فِ) (ص .) بیهوده، عبث . 1


71212 گزافه گو ( گزافه گو .) (ص فا.) عبث گو، بیهوده گو، پرحرف . 1


71213 گزافکاری ( گزافکاری .) (حامص .) افراط، مبالغه . 1


71214 گزان (گَ) (ص فا.) گزنده، در حال گزیدن . 1


71215 گزانگبین (گَ زَ گَ) (اِمر.) شکرک مترشح از بوته های گز را گزانگبین گویند. این شکرک سفت و شکننده و دارای قند و الکل های مختلف است و خواص دارویی دارد. از جمله به عنوان مسهل جهت اطفال و ضد راشیتیسم استعمال می شود. به علاوه ازآن نوعی شیرینی به نام گز درست می کنند. 1


71216 گزاونگان (گَ وَ) (ص فا. ق حا.) شتابان، به تعجیل . 1


71217 گزاییدن (گَ دَ) (مص م .) گزیدن . 1


71218 گزر (گَ زَ) (اِ.) زردک، هویج . 1


71219 گزر (گُ ز) (اِ.) مخفف گزیر، چاره، علاج . 1


71220 گزردن (گُ زَ دَ) (مص م .) علاج کردن، چاره نمودن . 1


71221 گزریدن (گُ ز دَ) (مص م .) علاج کردن، چاره کردن . 1


71222 گزش (گَ ز) (اِمص .) گزیدن . 1


71223 گزلک (گِ لِ) [ تر. ] (اِ.) نک گزلیک . 1


71224 گزلیک (گَ یا گِ) [ تر. ] (اِ.) چاقوی کوچک دسته دار. 1


71225 گزمر (گَ مَ) (اِمر.) حساب مساحت ساختمان ها و عمارات . 1


71226 گزمه (گَ مِ) [ تر. ] (اِ.) شبگرد، پاسبان . 1


71227 گزند (گَ زَ) [ په . ] (اِ.)1 - آسیب، آفت . 2 - چشم زخم . 1


71228 گزند رسانیدن ( گزند رسانیدن . رَ دَ) (مص م .) صدمه زدن، گزند رساندن . 1


71229 گزنه (گَ زَ نِ یا نَ) (اِ.) گیاهی است یک ساله یا پایا با برگ های متقابل . گونه های مختلف گزنه پوشیده از خارهای گزنده است که پس از لمس، محتویات سوزآور غدة زیر آن در پوست بدن وارد می شود و ایجاد سوزش می کند. 1


71230 گزک (گَ زَ) (اِ.) 1 - مزه، چیزی که با آن تغییر ذائقه دهند. 2 - سرما زده . 3 - موقع، فرصت مناسب . 4 - (عا.) بهانه، دستاویز. ؛ گزک دست کسی دادن یا افتادن : بهانه یا مدرک به دست کسی افتادن یا دادن . 1


71231 گزک ( گزک .) (اِ.) 1 - نوبت، دفعه، کرت . 2 - نوبت آب در زراعت (معمولاً در 8 یا 16 روز). 1


71233 گزگز کردن (گِ گِ. کَ دَ) (مص ل .) (عا.) سوزش داشتن . 1


71234 گزیت (گَ ز) (اِ.) باج و خراج . 1


71235 گزیدن (گُ دَ) (مص م .) 1 - پسند کردن، انتخاب کردن . 2 - جدا کردن . 1


71236 گزیده (گَ د) (ص مف .) نیش خورده . 1


71237 گزیده (گُ د) (ص مف .) پسندیده، انتخاب کرده . 1


71238 گزیده کردن ( گزیده کردن . کَ دَ)(مص م .) دست چین کردن، انتخاب کردن . 1


71239 گزیر (گُ) (اِ.) چاره، علاج . 1


71240 گزیر ( گزیر .) [ معر. ] (اِ.) 1 - پاکار، پیشکار. 2 - داروغه، عسس . 1


71241 گزیرش (گُ رِ) (اِمص .) چاره گری، علاج . 1


71242 گزیره (گُ رِ) (اِ.) چاره، علاج . 1


71243 گزین (گُ) 1 - (ص مف .) انتخاب شده . 2 - (ص فا.) انتخاب کننده . 1


71244 گزین کردن (گُ. کَ دَ) (مص م .) انتخاب کردن، برگزیدن . 1


71245 گزینش (گُ نِ)(اِمص .)برگزیدن، انتخاب کردن . 1


71246 گزینه (گُ نِ) (اِ.) 1 - مجموعه ای از نوشته های انتخاب شده . 2 - هر یک از پاسخ های یک آزمون . 3 - هر یک از دو یا چند شیئی، پیشنهاد یا راه حلی که بتوان انتخاب کرد. 1


71247 گس (گَ) (ص .) (عا.) مزه ای که دهان را می بندد. 1


71248 گسار (گُ) (پس .) پسوندی است که در ترکیب با بعضی واژه ها معنای خورنده می دهد. مانند: غم گسار، می گسار. 1


71249 گساردن (گُ دَ) (مص م .) 1 - نهادن، گذاشتن . 2 - خوردن، خوردن شراب و غم . 1


71250 گسارنده (گُ رَ د) (ص فا.) ساقی . 1


71251 گساریدن (گُ دَ) (مص م .) نک گساردن . 1


71252 گست (گَ) (ص .) زشت، قبیح، نازیبا. 1


71253 گستاخ (گُ) [ په . ] (ص .) جسور، بی ادب . 1


71254 گستاخ شدن ( گستاخ شدن . شُ دَ) (مص ل .) بی باک شدن، دلیر شدن . 1


71255 گستاخی ( گستاخی .) (حامص .) دلیری، بی پروایی . 1


71256 گستاخی کردن ( گستاخی کردن . کَ دَ) (مص ل .) جسارت کردن . 1


71257 گستراندن (گُ تَ دَ) (مص م .) 1 - پهن کردن . 2 - فرش کردن . 3 - منتشر کردن . 4 - پخش کردن . 1


71258 گسترانیدن (گُ دَ) (مص م .) نک گستراندن . 1


71259 گستردن (گُ تَ دَ) (مص م .) 1 - پهن کردن، باز کردن . 2 - پخش کردن، انتشار دادن . 3 - رواج دادن، متداول کردن . 1


71260 گستردنی (گُ تَ دَ) (ص .) هرآنچه که بگسترانند. 1


71261 گسترده (گُ تَ د) (ص مف .) پهن کرده، پهن شده . 1


71262 گسترده شدن ( گسترده شدن . شُ دَ) (مص ل .) منتشر شدن . 1


71263 گسترش (گُ تَ رِ) (اِمص .) 1 - گستردگی، پهن شدگی . 2 - فرش، هر چیز گستردنی . 3 - رواج، توسعه، بسط . 1


71264 گستریدن (گُ تَ دَ) (مص م .) پراکنده کردن، گستردن . 1


71265 گستن (گُ تَ) (اِمص .) کوفتن . 1


71266 گسته (گَ تَ یا تِ) (اِ.) 1 - هرچیز زشت و پلید. 2 - فضلة چارپایان . 1


71267 گستی (گَ) (حامص .) زشتی، نازیبایی، پلیدی . 1


71268 گسستن (گُ سَ تَ) [ په . ] (مص ل .) بریدن، جدا کردن . 1


71269 گسسته (گُ سَ تِ) (ص مف .) جدا کرده، از هم جدا شده، باز شده . 1


71270 گسستگی (گُ سَ تِ) 1 - (حامص .) بریدگی، انقطاع . 2 - پراکندگی . 1


71271 گسل (گُ سَ) (اِ.) شکست در بخشی از پوستة جامد زمین که باعث جابه جایی چینه ها می شود. 1


71272 گسل (گُ س ) (پس .) با بعضی واژه ها، معنای گسلنده می دهد. مانند: پیمان گسل . 1


71273 گسل کردن (گُ سَ. کَ دَ) (مص م .) فرستادن، روانه کردن . 1


71274 گسلاندن (گُ سَ دَ) (مص م .) گسیختن، پاره کردن . 1


71275 گسلانیدن (گُ سَ دَ) (مص م .) نک گسلاندن . 1


71276 گسلیدن (گُ سَ دَ) (مص م .) = گسیلیدن : گسیختن، گسستن . 1


71277 گسی بنده (گُ. بَ د) (ص مر. اِمر.) پیک، قاصد، چاپار؛ ج . گسی بندگان . 1


71278 گسی داشتن (گُ. تَ) (مص م .)فرستادن، روانه شدن . 1


71279 گسیختن (گُ تَ) (مص ل .) = گسیلیدن : پاره شدن، جدا کردن . 1


71280 گسیخته (گُ تِ یا تَ) (ص مف .) بریده، از هم جدا شده . 1


71281 گسیختگی (گُ تِ یا تَ) (حامص .) جداشدگی، پاره شدگی . 1


71282 گسیل (گُ) (اِ.) روانه ساختن . 1


71283 گسیل کردن ( گسیل کردن . کَ دَ) (مص م .) فرستادن، روانه کردن . 1


71284 گش (گُ) (اِ.) هر یک از اخلاط چهارگانة صفرا، بلغم، خون، سودا. 1


71285 گش (گَ) (ص .) = کش : خوش، خوب، با ناز و تکبر، نازنین . 1


71286 گش (گِ) (اِ.) دل، قلب . 1


71287 گشاد (گُ) 1 - (ص .) پهن، فراخ . مق تنگ . 2 - دارای پهنا، قطر، گنجایش، ظرفیت یا وسعت بیش از حد معمول . 3 - (اِمص .) رها کردن تیر از شست . 4 - فتح، تسخیر. 5 - گشایش . 6 - حمله . 7 - (ق .) با فاصله از یکدیگر. 8 - (عا.) آن که تن به کار نمی دهد، تنبل . 1


71288 گشادبازی ( گشادبازی .) (اِ.) وضع یا عمل نسنجیده و همراه با بی احتیاطی، به ویژه بی حساب و کتاب خرج کردن و حساب دخل و خرج و سود و زیان خود را نداشتن . 1


71289 گشادن (گُ دَ) 1 - (مص م .) آزاد کردن، باز کردن . 2 - فتح کردن . 3 - جدا کردن . 4 - چاره کردن، حل کردن . 5 - روان کردن، جاری ساختن . 6 - گشودن یا گشوده شدن . 7 - خلاص کردن، رها کردن . 8 - شاد کردن . 9 - روان کردن (شکم و مانند آن ). 10 - راست شدن، درست شدن . 11 - جدا شدن، منفصل شدن . 12 - قطع رابطه کردن، گسستن . 1


71290 گشادنامه (گُ. مِ) (اِمر.) 1 - فرمان پادشاهان . 2 - دیباچة کتاب . 1


71291 گشاده دست ( گشاده . دَ) (ص مر.) بخشنده، جوانمرد. 1


71292 گشاده (گُ د) (ص مف .) 1 - باز شده، مفتوح . 2 - فتح شده . 3 - جاری کرده، روان ساخته . 4 - شاد کرده . 1


71293 گشاده دل ( گشاده دل . د) (ص مر.) بشاش، جوانمرد. 1


71294 گشاده رویی ( گشاده رویی .) (حامص .) خوشرویی، بشاشت . 1


71295 گشاده زبان ( گشاده زبان . زَ) (ص .) خوش بیان . 1


71296 گشاده شدن ( گشاده شدن . شُ دَ) (مص ل .) باز شدن، رها شدن . 1


71297 گشاده میان ( گشاده میان .) (ق .) بدون آمادگی، مقابل بسته میان . 1


71298 گشاده کار ( گشاده کار .) (ص مر.) کسی که در انجام کارها جسور است . 1


71299 گشایش (گُ یِ) (حامص .) گشودن، فتح . 1


71300 گشاینده (گُ یَ د) (ص فا.) 1 - باز کننده . 2 - فاتح . 1


71301 گشت (گَ) (مص مر. اِمص .) 1 - سیر و سیاحت . 2 - گردیدن، گشتن . 3 - گردش در شب جهت پاسبانی . 4 - تفرج، تماشا. 5 - جست و جو، تفحص . 6 - تغیر، تبدل . 7 - محو. 1


71302 گشت (گِ) (ق .) همه، همگی، کلاً. 1


71303 گشت زدن (گَ. زَ دَ) (مص ل .) سیر کردن، گردیدن، گردش کردن . 1


71304 گشت کردن ( گشت کردن . کَ دَ) (مص ل .) سیر کردن، گردیدن . 1


71305 گشتا (گُ) (اِ.) بهشت . 1


71306 گشتن (گَ تَ) [ په . ] (مص ل .) 1 - دور زدن، گردیدن . 2 - تغییر کردن . 3 - شدن . 4 - جستجو کردن . 5 - گردش، سیر کردن . 6 - چرخیدن، دور زدن . 7 - مراجعت کردن . 8 - جنگ کردن، مبارزه کردن، 9 - انتقال یافتن، رسیدن . 10 - زایل شدن، غروب کردن . 1


71307 گشته (گَ تِ) (ص مف .) 1 - گردیده . 2 - تغییر یافته، عوض شده . 3 - گردش کرده، سیر کرده . گشتی (گَ) (اِ.) پاسبان شب، پلیس . 1


71308 گشن (گَ شَ) (ص .) بسیار، انبوه . 1


71309 گشنه (گُ نِ) (ص .) (عا.) گرسنه . 1


71310 گشنگی (گُ نِ) (حامص .) گرسنگی . 1


71311 گشنی (گُ) (حامص .) جفت گیری حیوان نر با ماده . 1


71312 گشنیدن (گُ دَ) (مص ل .) آمیختن نر و ماده . 1


71313 گشنیز (گِ) [ په . ] (اِ.) 1 - گیاهی است یک ساله با گل های سفید و چتری، از سبزی های خوردنی که مزة آن تند است . 2 - ورقی دربازی که خال های آن شبیه برگ گشنیز است، خاج . 1


71314 گشودن (گُ دَ) (مص م .) باز کردن . 1


71315 گشوده (گُ دَ یا د) (ص مف .) باز شده، وا شده . 1


71316 گشودگی (گُ د) (حامص .) گشایش . 1


71317 گشی (گَ) (حامص .) = کشی : 1 - خوشی، خوشحالی، شادمانی . 2 - خرامیدگی، رفتار توأم با ناز. 1


71318 گفت (گُ) (مص مر.) کلام، قول، گفتار. 1


71319 گفت و شنود (گُ تُ شُ) (اِمص .) 1 - گفتن و شنیدن مکالمه . 2 - مباحثه، جر و بحث . 1


71320 گفت و شنید ( گفت و شنید ُ ش ) (اِمص .) نک گفت و شنود. 1


71321 گفتار (گُ) (حامص .) سخن، حدیث . 1


71322 گفتاردرمانی ( گفتاردرمانی . دَ) (حامص .) 1 - معالجة بیماری های روانی از راه گفت و گوی پزشک و بیمار. 2 - استفاده از روش های توان بخشی برای درمان اختلال های تکلم . 1


71323 گفتمان (گُ تِ) (اِمص .) گفت و گو، مباحثه . 1


71324 گفتن (گُ تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - صحبت کردن، حرف زدن . 2 - به نظم درآوردن، سرودن . 3 - معتقد بودن . 4 - آواز خواندن . 5 - پنداشتن، تصور کردن . 6 - نامیدن . 1


71325 گفتگو (گُ تُ) (حامص .) = گفت و گوی : مباحثه، مجادله، مکالمه . 1


71326 گل (گُ) [ په . ] (اِ.) 1 - عضو تولید مثلی و تکثیر گیاهان که از برگ های تغییر شکل یافته به وجود آمده است . گل ممکن است سلول های هر دو جنس نر و ماده را شامل باشد و یا فقط ممکن است سلول های یک جنس (نر و یا ماده ) را دربرداشته باشد. اکثر گل ها دارای رنگ های مختلف و بوی مطبوع می باشند و زیبایی خاصی دارند و از این جهت به عنوان زینت نگه داری می شوند. 2 - به طور عام هر گیاه علفی گل دار. 3 - غنچه وا شده، غنچه شکفته . 4 - مطلق گُل سرخ . 5 - اخگر، شعله . 6 - خوب، دوست داشتنی . 7 - محبوب، معشوق . 8 - هر چیز زیبا و محبوب . 9 - نوایی است از موسیقی قدیم . 10 - قسمت مرکزی هندوانه که خوش خوراک تر است . 11 - چهرة سرخ و خوش آب و رنگ . 12 - اشکال هندسی شش گوشه و هشت گوشه و ده گوشه و دوازده گوشه و غیره که در خاتم سازی به کار می رود. ؛ گل از گل کسی شکفتن چهرة کسی از شادی درخشیدن . ؛ گل سرسبد کنایه از: نمونة اعلاء، نمونة بهترین . ؛ گل کاشتن کنایه از: هنرنمایی کردن، کار نظرگیری انجام دادن . 1


71327 گل باقالی (گُ) (ص .) دارای خال ها یا لکه های رنگی در یک زمینة مشخص . 1


71328 گل ( گل .) [ انگ . ] (اِ.) 1 - دروازه، در بازی هایی مانند فوتبال، جایی که باید توپ داخل آن شود تا امتیاز به دست بیاید. 2 - امتیازی که پس از عبور توپ از دروازه یا سبد یک تیم به تیم مقابل تعلق گیرد. 1


71329 گل (گِ) [ په . ] (اِ.) خاک آمیخته با آب . ؛ در جایی را گل گرفتن کنایه از: جایی را یک باره تعطیل کردن . 1


71330 گل (گَ) (اِ.) (عا.) گردن، گلو. 1


71331 گل آذین (گُ) (اِمر.) 1 - آرایش و چگونگی قرار گرفتن گل ها بر روی ساقة گیاهان . 2 - نامی از نام های زنان . 1


71332 گل آرایی ( گل آرایی .) (حامص .) هنر ترکیب و تنظیم گل و متفرعات آن از قبیل برگ و شاخه در گلدان به کمک عناصر و عواملی از قبیل سنگ ریزه و کندة درخت و امثال آن به نحو متناسب . 1


71333 گل افشان (گُ. اَ) = گل افشاننده : 1 - (ص فا.) افشانندة گل، گل ریز. 2 - (حامص .) گل افشاندن خاصه در ایام جشن (مانند نوروز). 3 - (اِمر.) نوعی آتشبازی . 4 - مخملک، سرخک و آبله مرغان . 1


71334 گل انداختن ( گل انداختن . اَ تَ) (مص ل .)(عا.) 1 - سرخ شدن، برافروخته شدن . 2 - گرم شدن (گفتگو). 3 - نقش انداختن . 1


71335 گل اندود کردن (گِ. اَ. کَ دَ) (مص م .) مالیدن گل بر بام و غیره . 1


71336 گل بیز (گُ) (ص فا.) 1 - گل افشان، گلریز. 2 - معطر، خوشبو. 1


71337 گل خواندن ( گل خواندن . خا دَ) (مص ل .) در اصطلاح قماربازان همة نقد خود را یکباره بر داو نهادن، در این موقع کلمة «گل » را بر زبان رانند. 1


71338 گل خوچه ( گل خوچه . چَ یا چِ) (اِ.) نک غلغلج، غلغلک . 1


71339 گل ریزان ( گل ریزان .)(ص مر.) مراسم گلریزی به سر عروس و د اماد یا به سر پهلوان در زورخانه . 1


71340 گل سرسبد (گُ لِ سَ. سَ بَ)(ص مر.)کنایه از: آدم محبوب و برگزیده . 1


71341 گل سوری ( گل سوری ) (اِمر.) گل سرخ . 1


71342 گل فروشی ( گل فروشی . فُ) (اِ.) 1 - عمل فروختن گل . 2 - فروشگاهی که در آن گل می فروشند. 1


71343 گل قند ( گل قند . قَ) [ فا - معر. ] (اِمر.) نوعی مربا که از برگ های گل سرخ و شکر (یا قند) در آفتاب پرورش دهند و آن به منظور تقویت و لینت مزاج تجویز می شده، گلشکر، گلنگبین . 1


71344 گل مهره (گِ مُ رِ) (اِمر.) 1 - گلوله و مهره ای که از گِل سازند. 2 - کرة زمین . 1


71345 گل مولا (گُ لِ مُ) (اِمر.) عنوانی است که به درویشان دهند. 1


71346 گل مژه (گُ. مُ ژِ) (اِمر.) دانه یا جوشی که در پلک چشم به وجود آید. 1


71347 گل میخ (گُ) (اِمر.) نوعی میخ که سرش پهن است . 1


71348 گل نمودن (گُ. نُ دَ) (مص ل .) جلوه کردن، ظاهر شدن . 1


71349 گل نوش ( گل نوش .) (اِمر.) نام نوایی است در موسیقی . 1


71350 گل و گردن (گَ لُ گَ دَ) (اِمر.) (عا.) گردن و شانه . 1


71351 گل و گشاد ( گل و گشاد . گُ) (ص مر.) (عا.)گشاد، پهن . 1


71352 گل پارسی (گِ لِ) (اِمر.) گل سرشوی . 1


71353 گل چهره (چِ رِ یا رَ) (ص مر.) آن که چهره اش در لطافت و طراوت به گل ماند. 1


71354 گل چین کردن ( گل چین کردن . کَ دَ) (مص م .) انتخاب کردن، بهترین ها را برگزیدن . 1


71355 گل کاری ( گل کاری .) (اِ.) 1 - عمل یا فرایند کاشتن و پرورش گل . 2 - جایی که در آن گل کاشته اند. 1


71356 گل کردن ( گل کردن . کَ دَ) (مص ل .) بسیار نیکو از انجام کاری برآمدن، خوب جلوه کردن . 1


71357 گل کوبی ( گل کوبی .) (حامص .) سیر و گشت در اول بهار در گلزار. 1


71358 گل گفتن ( گل گفتن . گُ تَ) (مص ل .) حرف نیکو و به جا گفتن . 1


71359 گل گیر (گِ) (اِ.) پوشش آهنی که بالای چرخ اتومبیل و دوچرخه و موتورسیکلت قرار می دهند برای جلوگیری از پاشیده شدن گِل . 1


71360 گل گیر ( گل گیر .) (اِمر.) آلتی شبیه قیچی که با آن زبانه شمع را می گیرند. 1


71361 گلاب (گُ) (اِمر.) عرقی که از یک قسم گل مشهور به گل محمدی یا گل سرخ گرفته می شود و معطر است . 1


71362 گلاب پاش ( گلاب پاش .) 1 - (ص فا.) آن که گلاب پاشد. 2 - (اِ.) ظرفی بلورین و غیره دارای لوله که در آن گلاب ریزند و از لولة آن گلاب پاشند. 1


71363 گلابتون (گُ بَ) (اِ.) گل های برجسته که با رشته های طلا یا نقره روی پارچه می دوزند. 1


71364 گلابدان (گُ) (اِ.) ظرفی مانند تُنگ کوچک دسته دار باگردن باریک و بلند و معمولاً دارای لوله که در آن گلاب می ریزند، گلاب پاش . 1


71365 گلابه (گِ بَ) (اِمر.) گل و لای . 1


71366 گلابی (گُ) (اِ.) 1 - از جمله میوه هایی که دانه های آن لعاب بسیار دارد و تقریباً به شکل بیضی است . 2 - وسیله ای بیضی شکل که مانند توپ از باد پُر می شود و از آن در ورزش مشت زنی استفاده می کنند. 1


71367 گلاج (گُ) (اِ.) = گولاج . گولانج : نانی است تنک چون کاغذ که از نشاسته و سفیدة تخم مرغ پزند و در شربت قند و نبات ریزه کنند و خورند؛ لابرلا. 1


71368 گلادیاتور (گِ تُ) [ فر. ] (اِ.) در روم قدیم به بردگان و غلامانی می گفتند که می بایست در میدان های عمومی با یکدیگر یا با حیوانات درنده تا دم مرگ بجنگند. 1


71369 گلاله (گُ لَ یا لِ) (اِ.) = کلاله . غلاله : 1 - کاکل مجعد، موی پیچیده . 2 - زلف (به طور اعم ). 1


71370 گلاله ( گلاله .) [ معر. ] (اِ.) 1 - بالشچه ای که زنان بر سرین بندند تا کلان نماید. 2 - شاماکچه که زیر جامه و زره پوشند. 3 - پیراهن، قمیص . 1


71371 گلانی (گُ) (ص نسب . اِ.) 1 - گلفروشی . 2 - باغبانی . 1


71372 گلاویز (گَ) (ص فا.) دست به گریبان، دست به یقه . 1


71373 گلاویز شدن ( گلاویز شدن . شُ دَ) (مص م .) دست به گریبان شدن . 1


71374 گلاگل (گَ گَ) (اِ.) (عا.) شکم سخت پیش آمده (آبستن ). 1


71517 گندا (گَ) (ص فا.) هر چیزی که از آن بوی ناخوش آید. 1


71375 گلایدر (گِ د) [ انگ . ] (اِ.) هواگردی با بال ثابت که برای پرواز بدون استفاده از نیروی موتور طراحی شده باشد و اغلب برای اهداف آموزشی و تفریحی استفاده شود، بادپَر. (فره ). 1


71376 گلایول (گِ یُ) [ فر. ] (اِ.) گلی است با ساقه های بلند، برگ های دراز و باریک و گل هایی به رنگ های سفید، سرخ . پیاز این گل سفت و پوشیده از الیاف می باشد. 1


71377 گلبام ( گلبام .) (اِمر.) 1 - آواز بلندی باشد که نقاره چیان و شاطران و قلندران و معرکه گیران در وقت نقاره نواختن و معرکه بستن یکباره کشند. 2 - لحنی است از موسیقی قدیم . 1


71378 گلبانگ ( گلبانگ .) (اِمر.) 1 - آواز بلند. 2 - نام لحنی از لحن های موسیقی . 1


71379 گلبرگ ( گلبرگ . بَ) (اِمر.) برگ گل . 1


71380 گلبن ( گلبن . بُ) (اِمر.) 1 - درخت و بوتة گل . 2 - بیخ بوتة گل . 1


71381 گلبول (گُ لُ) [ فر. ] (اِ.) یاخته های بسیار کوچک و کروی شکل که در خون پیدا می شود و بر دو قسم است گلبول سفید و گلبول قرمز. 1


71382 گلخانه ( گلخانه . نِ) (اِ.) جایی برای پرورش گل به ویژه جای سرپوشیده ای با گرما و روشنایی مناسب و کمابیش ثابت . 1


71383 گلخن ( گلخن . خَ) (اِمر.) 1 - تون حمام . 2 - جای انداختن زباله . 1


71384 گلخن تاب ( گلخن تاب .) (ص فا.) تون تاب، کسی که آتش خانة حمام را روشن می کند. 1


71385 گلدان ( گلدان .) (اِ.) 1 - ظرفی دهان گشاد برای کاشتن و عمل آوردن گل . 2 - چنین ظرفی با گل های داخل آن . 3 - ظرفی برای گذاشتن شاخه های گل در آن . 1


71386 گلدسته ( گلدسته . دَ تِ) (اِمر.) 1 - دسته ای گل . 2 - مناره، منارة مساجد و معابد. 1


71387 گلدوزی ( گلدوزی .) (حامص .) دوختن گل روی پارچه های رنگین . 1


71388 گلر (گُ لِ) [ انگ . ] (اِ.) دروازه بان در بازی هایی ک ه دارای دروازه است . 1


71389 گلرنگ (گُ. رَ) (ص مر.) به رنگ گل، سرخ رنگ . 1


71390 گلریز ( گلریز .) 1 - (ص فا.) گل افشان . 2 - (اِ.) پارچه ای که در آن گل های سرخ بافته باشند. 3 - نام آهنگی است در دستگاه شور در موسیقی . 1


71391 گلزار ( گلزار .) (اِمر.) 1 - نام لحنی در موسیقی . 2 - جای گل بسیار. 1


71392 گلسازی ( گلسازی .) (اِ.) هنر یا فن ساختن گل از پارچه، پلاستیک، کاغذ یا مواد دیگر. 1


71393 گلست (گَ لَ) (ص .) سیاه مست . 1


71394 گلستان (گُ لِ) (اِ.) باغ گل، باغی که در آن گل - های گوناگون پرورش می دهند، گلشن . 1


71395 گلسنگ (گُ. سَ) (اِمر.) گیاهی است که از اجتماع قارچ و جلبک بر روی سنگ ها بوجود می آید. 1


71396 گلشن ( گلشن . شَ) (اِمر.) گلزار، گلستان . 1


71397 گلشکر ( گلشکر . ش کَ یا کَّ) (اِمر.) معجونی از برگ گل سرخ و شکر یا قند که برای تقویت معده به کار می بردند. 1


71398 گلعذار ( گلعذار . عِ) [ فا - ع . ] (ص مر.) زیباروی، خوش سیما. 1


71399 گلغر (گِ غَ) (ص شغل .) = گل گر: بنا، گل کار. 1


71400 گلغر (گُ غَ) (اِمر.) کُرک، پشم نرم . 1


71401 گلغنده (گُ غَ د) (اِمر.) پنبة زده شده و گلوله کرده . 1


71402 گلف (گُ) [ انگ . ] (اِ.) نوعی بازی شبیه به چوگان که در آن با چوبی سرکج به توپ ضربه می زنند تا وارد چاله ای بشود که در زمین تعبیه شده است . 1


71403 گلفام (گُ) (ص مر.) گلگون، گلرنگ . 1


71404 گلنار ( گلنار .) (اِمر.) 1 - گل انار. 2 - هر گل سرخ صد برگ . 1


71405 گلناری ( گلناری .) 1 - (ص .) هرآنچه به رنگ گلنار بود. 2 - (اِمر.) نوعی یاقوت ک ه رنگش مانند گل انار می باشد. 1


71406 گلنگدن (گَ لَ گَ دَ) [ تر. ] (اِمر.) شیئی فلزی در تفنگ و تیربارها که متصل به محفظة فشنگ است و با حرکت دادن و پیچانیدن آن فشنگ به محفظه وارد و یا پوکة فشنگ از محفظة انتهای آن خارج شود. 1


71407 گله ( گله .) (اِ.) دانة انگور که از خوشه جدا شده باشد. 1


71408 گله (گِ لِ یا لَ) [ په . ] (اِ.) شکایت، شکوه، اظهار دلتنگی و عدم رضایت . 1


71409 گله (گُ لِ یا لَ) (اِ.) زلف پیچیده و مجعد زنان چون موی زنگی . 1


71410 گله ( گله .) پارچه ای که بر سقف خانه ها مانند سایبان بندند؛ آسمانگیر. 1


71412 گله ( گله .) (اِ.) توده (هرچیز). 1


71413 گله (گَ لَّ یا لُِ) (اِ.) رمه، رمة گاو و گوسفند. 1


71414 گله ( گله .) (اِ.) راهی که در میان دو کوه واقع شده باشد. 1


71415 گله به گله (گُ لِ. ب. گُ لِ) (ق .) (عا.) جابه جا، همه جا. 1


71416 گله دار (گَ لَّ یا لُِ) (ص فا.) دارندة گله (گاو و گوسفند و غیره )، آن که گله را نگهبانی کند و پرورش دهد. 1


71417 گله مند ( گله مند . مَ) (ص .) دارای گله و شکایت، دارای آمادگی برای گله کردن . 1


71418 گله گزاری (گِ لِ. گُ) (حامص .) شکایت کردن، شکوه کردن . 1


71419 گلو (گِ یا گَ) (اِ.) 1 - قسمت جلوی گردن، مجرای غذا و هوا در درون گردن، حلق . 2 - لوله یا مجرای باریکی که یک مخزن را به دهانه پیوند می دهد (فنی ). ؛ گلو پیش چیزی (کسی ) گیر کردن (کن .) سخت خواهان آن کس بودن . 1


71420 گلو تر کردن ( گلو تر کردن . تَ. کَ دَ)(مص ل .)نوشیدن . 1


71421 گلو پاره کردن ( گلو پاره کردن . رِ. کَ دَ) (مص ل .) فریاد زدن . 1


71422 گلوبند ( گلوبند . بَ) (اِمر.) 1 - گردن بند، سینه - ریز. 2 - دستمال گردن . 1


71423 گلوله (گُ لِ) (اِ.) 1 - هرچیز گرد و گلوله مانند. 2 - فشنگ، جسمی ساخته شده از سرب که برای تیراندازی در سلاح های گرم به کار می رود. 1


71424 گلوند (گَ وَ) (اِمر.) 1 - گلوبند. 2 - هر چیز که به طریق تحفه و هدیه به کسی فرستند، مرسله . 3 - گلوبند مانندی از گردو و انجیر که آن را به هدیه فرستند. 1


71425 گلوه (گُ وَ یا وِ) (اِ.) سوراخ تنور نان پزی . 1


71426 گلوکز (گُ لُ کُ) [ فر. ] (اِ.) قندی که در تمام سلول های گیاهان خصوصاً میوه ها یافت می شود. 1


71427 گلوگاه (گَ) (اِمر.) 1 - حنجره . 2 - گذرگاهی که بتوان از آن وارد جایی شد. 1


71428 گلوگیر (گَ) (ص .) خفه کننده . 1


71429 گلپر (گُ پَ) (اِمر.) گیاهی دو ساله از تیرة چتریان . این گیاه ساقه های ضخیم و برگ های بزرگ دارد و از برگ ها و جوانه ها و دانه های آن جهت ادویه استفاده می شود. 1


71430 گلچین ( گلچین .) (اِ.) 1 - کسی که گل می چیند. 2 - آن چه از میان یک مجموعه انتخاب شده است . 1


71431 گلکار (گُ) (ص شغ .) آن که گل در باغ ها و باغچه ها می کارد. 1


71432 گلکار (گِ) (ص شغ .) آن که در کارهای ساختمانی کار گِل کاری و درست کردن گِل بااوست . 1


71433 گلگشت ( گلگشت . گَ) (اِمر.) 1 - گردش در گلزار. 2 - جای تفریح و گردش در گلزار. 1


71434 گلگون ( گلگون .) (ص مر.) سرخ رنگ، به رنگ گل سرخ . 1


71435 گلگونه ( گلگونه . نِ) (اِمر.) 1 - گلگون . 2 - سرخابی که زنان به گونه های خود مالند. 3 - شراب قرمز. 1


71436 گلگچه (گُ گَ چِ یا چَ) (اِ.) = کلگجه : رسوم و آدابی باشد که از اول تولد اطفال تا اوان عقیقه و گاهواره به طریق سنت رعایت کنند. 1


71437 گلی (گُ) (اِ.) دارای رنگ قرمز روشن . 1


71438 گلی (گِ) (ص .) 1 - آلوده یا آغشته به گِل، گل آلود. 2 - ساخته شده از گل . 1


71439 گلیز (گِ) (اِ.) آب دهان، آب لزجی که از دهان انسان یا حیوان بیرون می ریزد. 1


71440 گلیسیرین (گِ) [ فر. ] (اِ.) = گلیسرل : مایعی است بی رنگ، روغنی، بی بو، کمی شیرین و محلول در آب . 1


71441 گلیم (گِ) (اِ.) نوعی فرش که از پشم می بافند. ؛ گلیم خود را از آب درآوردن کنایه : از عهدة کار خود برآمدن . 1


71442 گلیم گوش ( گلیم گوش .) (اِمر.) موجودی متوهم به شکل آدمی با گوش های بزرگ به حدی که یک گوش را بستر و دیگری را لحاف می کرده اند؛ گوش بستر. 1


71444 گلین (گِ) (ص نسب .) ساخته شده از گل . 1


71445 گلیون (گَ) (اِ.) بوقلمون، نوعی پارچة هفت رنگ . 1


71446 گلیکوژن (گِ کُ ژِ) [ فر. ] (اِ.) هیدرات کربنی که در سلول های جانوری ذخیره می شود، نشاستة حیوانی . 1


71447 گم (گُ) (ص .) ناپدید، سرگشته، آواره . 1


71448 گم شده (گُ. شُ د) (ص .) واقع در جایی نامعلوم یا فراموش شده . 1


71449 گم و گور ( گم و گور ُ مُ) (ص مر.) (عا.) نیست و نابود، ناپدید. 1


71450 گم گشتن ( گم گشتن . گَ تَ) (مص م .) گم شدن، گم گردیدن . 1


71451 گم گشتگی ( گم گشتگی . گَ تِ) (حامص .) گمراهی، ضلالت . 1


71452 گمار ( گمار .) (اِ.) چمچه، کفگیر بزرگ . 1


71453 گمار ( گمار .) (اِفا.) گمارنده . 1


71454 گمار (گُ) (اِ.) جای ناآشنا، به ویژه در جنگل انبوه که موجب گمراه شدن شخص شود. 1


71455 گماردن (گُ دَ) (مص م .) نک گماشتن . 1


71456 گماشتن (گُ تَ) (مص م .) 1 - منصوب کردن، بر سر کاری گذاشتن . 2 - فرستادن . 1


71457 گماشته (گُ تِ) 1 - (ص مف .) منصوب شده، مأمور شده . 2 - (اِ.) مأمور، عامل . 3 - نوکر، خادم . 1


71458 گمان (گُ یا گَ) (اِ.) 1 - ظن، وهم . 2 - رأی، اندیشه . 1


71459 گمان بردن ( گمان بردن . بُ دَ) (مص ل .) پنداشتن . 1


71460 گمان کردن ( گمان کردن . کَ دَ) (مص ل .) پنداشتن، تصور کردن . 1


71461 گمانه (گُ نَ یا نِ) (اِ.) 1 - گمان، حدس . 2 - چاه با نقبی که مقنی پیش از کندن قنات در محلی که گمان آب می رود حفر می کند. 1


71462 گمانیدن (گُ دَ) (مص م .) اندیشیدن، خیال کردن . 1


71463 گمج (گَ مَ) (اِ.) دیگ سفالین که در آن خوراک پزند. 1


71464 گمج (گُ مَ) (اِ.) نان خمیر ناکرده . 1


71465 گمراه (گُ) (ص مر.) سرگشته، آواره، کسی که راه درست زندگی را انتخاب نکرده . 1


71466 گمراهی (گُ) (حامص .) ضلالت، گم کردگی راه . 1


71467 گمرک (گُ رُ) (اِ.) [ مأخوذ از ترکی ] 1 - اداره ای که مأمور مراقبت از ورود و خروج کالاها (بر اساس قانون واردات و صادرات ) و دریافت حقوق گمرکی از دارندگان آن هاست . 2 - هزینه ها و حقوق گمرکی . 1


71468 گمست (گَ مَ) (اِ.) نوعی جواهر ارزان به رنگ کبود. 1


71469 گمنام ( گمنام .) (ص مر.) بی نام و نشان، خامل . 1


71518 گنداب (گَ) (اِمر.) آب گندیده و بدبوی . 1


71519 گندانه (گَ نَ یا نِ) (اِمر.) جای سکونت و آسایش جانوران . 1


71470 گمولوژی (گِ مُ لُ) [ فر. ] (اِ.) علم مطالعة گوهرسنگ ها که به بررسی منبع و منشأ و توصیف و درجه بندی و شناسایی و ارزیابی آن ها می پردازد، گوهرشناسی . (فره ). 1


71471 گمیختن (گُ تَ) [ په . ] (مص م .) 1 - آمیختن . 2 - ادرار کردن . 1


71472 گمیز (گُ یا گَ) [ په . ] (اِ.) ادرار، شاش . 1


71473 گمیزیدن (گُ دَ) (مص ل .) شاش کردن . 1


71474 گناه (گُ) [ په . ] (اِ.) بزه، کار بد. 1


71475 گناه شستن ( گناه شستن . شُ تَ) (مص م .)1 - پاک کردن گناه . 2 - کنایه از: بدگویی و غیبت از کسی . 1


71476 گناهکار ( گناهکار .) (ص .) خطاکار، مجرم . 1


71477 گنبد (گُ بَ) [ په . ] (اِ.) قُبّه و برآمدگی که بر بالای معابد و مساجد می سازند. 1


71478 گنبدی ( گنبدی .) (ص نسب .) 1 - به شکل گنبد. 2 - خیمة کوچک . 3 - جست و خیز کردن . 1


71479 گنج ( گنج .) (اِ.) خر دم بریده . 1


71480 گنج (گُ) (اِ.) گنجایش، ظرفیُت . 1


71481 گنج (گَ) [ په . ] (اِ.) 1 - خزانة زر و سیم، جواهری که در جایی پنهان باشد. 2 - ثروت بسیار. 3 - انبار، مخزن . ؛ گنج باد آورده گنجی که بی زحمت و رنج به دست آید. 1


71482 گنج افراسیاب (گَ جِ اَ) (اِمر.) نام گنج چهارم از گنج های خسرو پرویز که آن را از افراسیاب به دست آورد. 1


71483 گنج باد آورد (گَ جِ وَ) (اِمر.) 1 - نامِ لحنی از سی لحن باربد. 2 - نام یکی از گنج های خسرو پرویز. 1


71484 گنج خسروی ( گنج خسروی ِ خُ رَ) (اِمر.) نام گنج سوم از هفت گنج خسرو پرویز. 1


71485 گنج خضرا ( گنج خضرا ِ خَ) (اِمر.) نام گنج ششم از گنج های خسرو پرویز. 1


71486 گنج دیبة خسروی ( گنج دیبة خسروی ِ بَ یِ خُ رَ) نک گنج خسروی . 1


71487 گنج دیواربست ( گنج دیواربست ِ بَ) (اِمر.) گنجی که در زیر دیواری در حال فرو ریختن قرار داشت، خضر (ع ) می دانست و آن دیوار را درست کرد. 1


71488 گنج روان ( گنج روان ِ رَ) (اِمر.) نام گنج قارون است و گویند پیوسته در زیر زمین حرکت می کند. 1


71489 گنج سوخته ( گنج سوخته ِ تِ) (اِ.) 1 - نام گنج پنجم از گنج های خسرو پرویز. 2 - نام لحنی از سی لحن باربد. 1


71490 گنج شادآور ( گنج شادآور ِ وَ) نک گنج شادآورد. 1


71491 گنج شادآورد ( گنج شادآورد ِ وَ) (اِمر.) نام گنج هفتم از گنج های خسروپرویز. گنج شادآور، گنج شادورد، گنج شارورد بزرگ هم گویند. 1


71492 گنج شادورد ( گنج شادورد ِ وَ) (اِمر.) نک گنج شادآورد. 1


71493 گنج شایگان ( گنج شایگان ِ یْ) (اِمر.) 1 - گنج بادآورد. 2 - گنج بسیار. 1


71494 گنج عروس (گَ. عَ) (اِمر.) نام گنج اول از گنج های خسرو پرویز. 1


71495 گنج فریدون ( گنج فریدون ِ فَ رِ) (اِمر.) 1 - نام گنجی است منسوب به فریدون . 2 - نام نوایی در موسیقی . 1


71496 گنج قارون (گَ جِ) (اِمر.) نام گنجی بزرگ منسوب به قارون معاصر حضرت موسی (ع ). 1


71497 گنج نامه ( گنج نامه . مِ) (اِمر.) ورقه ای که در آن نشانی گنج پنهان شده نوشته شده باشد. 1


71498 گنج کاووس ( گنج کاووس ِ) (اِمر.) نام لحن هفدهم از سی لحن باربد. 1


71499 گنج گاو ( گنج گاو ) (اِ.) نام گنجی است از گنج های جمشید که گنج گاوان و گنج گاومیش هم گفته شده . 1


71500 گنجا (گُ) (اِ.) نک گنج . 1


71501 گنجار (گُ) (اِ.) سرخاب . 1


71502 گنجاندن (گُ دَ) (مص م .) چیزی را در جایی جای دادن . 1


71503 گنجانیدن (گُ دَ) (مص م .) جای دادن، گنجاندن . 1


71504 گنجایش (گُ یِ) (اِمص .) ظرفیت . 1


71505 گنجشک (گُ جِ) (اِ.) پرنده ای است کوچک از راسته سبک بالان که خانوادة خاصی را به نام خانوادة گنجشکان به وجود می آورد، عصفور. 1


71506 گنجشک دل ( گنجشک دل . د) (ص مر.) ترسو، بزدل . 1


71507 گنجشک روزی ( گنجشک روزی .) (ص .) کنایه از شخص بینوا، کم درآمد یا بی نصیب از نعمت های مادی . 1


71508 گنجفه (گَ جَ فَ یا فِ) (اِ.) = گنجفیه : نوعی بازی ایرانی که اکنون از رواج افتاده است . در این بازی هشت دستة دوازده برگی که نود و شش ورق دارد به کار می رود. هر یک از این دسته های هشتگانه سابقاً نامی به ترتیب زیر داشت : غلام، تاج، شمشیر، اشرفی (زر سرخ )، چنگ، برات، سکه (زر سفید)، قماش . هر دسته 12 برگ داشت : دو تا به نام شاه و وزیر و بقیه به شمارة یک تا ده شناخته می گردید. برای این بازی دستگاهی مخصوص می ساختند و آن را گنجفه می نامیدند. 1


71509 گنجه (گَ جِ) (اِ.) اشکاف، قفسه، کمد کوچک . 1


71510 گنجور (گَ وَ) [ په . ] (ص .) خزانه دار. 1


71511 گنجیدن (گُ دَ) (مص ل .) جا شدن، جا گرفتن . 1


71512 گنجینه (گَ نِ) (اِ.) خزانه، جای نگه داری زر و سیم . 1


71514 گند (گَ) (اِ.) 1 - بوی بد، عفونت . 2 - کثافت، آلودگی . ؛ گند ِ چیزی بالا آمدن (درآمدن ) : (عا.) فساد آن آشکار شدن . ؛ گند چیزی را بالا آوردن : (عا.) کاری را بسیار بد انجام دادن، رسوا شدن . 1


71515 گند ( گند .) (اِ.) (قالی بافی ) کله، گره . 1


71516 گندآور (گُ وَ) (ص فا.) پهلوان، شجاع . 1


71520 گندله (گُ دُ لَ یا لِ) 1 - (ص .) گِرد، مانند گلوله . 2 - ریسمان گلوله شده . 1


71521 گندم (گَ دُ) (اِ.) گیاهی است یک ساله، علفی با ریشة افشان و ساقة میان تهی که از آرد آن برای پختن نان استفاده می شود. 1


71522 گندم زار ( گندم زار .) (اِمر.) زمینی که در آن گندم کاشته باشند. 1


71523 گندم نما ( گندم نما . نَ) (ص فا.) کنایه از: ریاکار، دورو. 1


71524 گندم گون ( گندم گون .) (ص مر.) سبزه، کسی که رنگ پوستش سبزه باشد. 1


71525 گندمه (گَ دُ مِ) (اِ.) زگیل . 1


71526 گندنا (گَ دَ) (اِمر.) تره، از سبزی های خوردنی . 1


71527 گنده (گَ د) (ص .) گندیده، عفن . 1


71528 گنده (گُ دَ یا د) (ص .) درشت، خشن . 1


71529 گنده (گُ دَ یا د) (اِ.) 1 - گلوله ای که از خمیر به جهت یک عدد نان درست کنند؛ چانة خمیر. 2 - (ص .) مدور، گرد. 3 - کوفتة بزرگی که از گوشت سازند و در شله پلو و آتش اندازند. 4 - گرهی که از بدن برآید و درد نکند؛ ثؤلول، آژخ . 5 - تختة کفشگران . 1


71530 گنده بک ( گنده بک . بَ) [ فا - تر. ] (ص مر.) (عا.) دارای هیکل درشت، گردن کلفت . 1


71531 گنده پران ( گنده پران . پَ) (ص فا.) (عا.) کسی که سخنانی بیشتر از فهم خود می زند. 1


71532 گنده پیر (گَ دَ یا د) (ص مر.) پیر، سالخورده و فرتوت . 1


71533 گنده گوزی (گُ د) (حامص .) (عا.) گزافه - گویی، لاف و گزاف . 1


71534 گندیدن (گَ دَ) (مص ل .)خراب شدن غذایی بر اثر فعالیت باکتری ها به صورت پیدا شدن بوی بد و تغییر طعم و رنگ در آن ها. 1


71535 گندیده (گَ د) (ص .) دارای بود یا مزة بد (بر اثر تخمیر شدن )، دارای گندیدگی . 1


71536 گندیدگی (گَ د) (حامص .) تعفن، عفونت . 1


71537 گنه (گُ نَ) (اِ.) مخفف گناه . 1


71538 گنه گنه (گَ نِ گَ نِ) [ لا. ] (اِ.) درختی است با برگ های درشت و گل های ریز سفید یا سرخ رنگ، از پوست آن دارویی برای معالجة مالاریا درست می کنند. 1


71539 گنوستیک (گِ نُ) [ فر ازیو. ] (ص .) = گنوسی : پیرو فرقة گنوسی . 1


71540 گنگ ( گنگ .) (اِ.) = کنگ : امرد قوی جثه . 1


71541 گنگ ( گنگ .) (اِ.) جزیره . 1


71542 گنگ ( گنگ .) (اِ.) بادی است که گویند به سبب سودا در بدن مردم به هم می رسد و بن موها می خارد و تا موی را نکنند خارش برطرف نمی شود. 1


71543 گنگ (گَ) (ص .) خمیده، کج، کوژ (مادرزاد و غیره ). 1


71544 گنگ ( گنگ .) (اِ.) لولة سفالی که برای عبور آب در زیر زمین کار می گذاشتند. 1


71545 گنگ (گُ) [ په . ] (ص .) لال، بی زبان . 1


71546 گنگ ( گنگ .) (ص .) نیکو، خوب، زیبا. 1


71547 گنگ شدن (گُ. شُ دَ) (مص ل .) لال شدن . 1


71548 گنگار (گُ) (اِ.) ماری که تازه پوست افکنده باشد. 1


71549 گنگل (گَ گَ) (اِ.) شوخی، مزاح، مسخرگی . 1


71550 گنگلاج (گُ گُ) (ص .) کسی که زبانش هنگام حرف زدن می گیرد. 1


71551 گنگی (گُ) (حامص .) لکنت و گرفتگی زبان . 1


71552 گه (گَ) (اِ.) 1 - وقت، زمان، هنگام . 2 - بوتة زرگران . 1


71553 گه (گُ) [ په . ] (اِ.) مدفوع آدمی . 1


71554 گهبد ( گهبد .) 1 - خزانه دار. 2 - نقاد، صراف، صیرفی . 3 - مأمور خراج، جهبذ. 4 - دانشمند بزرگ . 1


71555 گهبد (گَ بَ یا بُ) (ص مر.) خداوند رتبه و مقام، صاحب مسند. 1


71556 گهر (گُ هَ) (اِ.) نک گوهر. 1


71557 گهری ( گهری .) (ص نسب .) ذاتی، سرشتی . 1


71558 گهنبار (گَ هَ) (اِمر.) گاهنبار. 1


71559 گهواره (گَ رِ) (اِمر.) نک گاهواره . 1


71560 گو ( گو .) (ص .) دلیر، پهلوان . 1


71561 گو (گَ یا گُ) (اِ.) زمین پست، مغاک، گودال . 1


71562 گو (گُ) (اِ.) 1 - هرچیز گرد و گلوله مانند. 2 - گوی که آن را با چوگان بزنند. 1


71563 گوا (گُ) (اِ.) مخفف گواه . 1


71564 گوا کردن (گُ. کَ دَ) (مص م .) شاهد گرفتن، به شهادت خواستن . 1


71565 گواب (گَ) (اِمر.) = گوآب : 1 - جای پست، مغاک . 2 - آب گیر. 3 - حدقة چشم، چشم خانه . 1


71566 گواتر (گُ) [ فر. ] (اِ.) بزرگ شدن غدة تیروئید در قسمت جلوی گردن، غمباد. 1


71567 گوارا (گُ) [ په . ] (ص فا.) لذیذ، خوش مزه، مناسب برای گوارش . 1


71568 گوارد (گُ) (مص مر. اِمص .) هضم . 1


71569 گواردن (گُ دَ) (مص ل .) هضم شدن . 1


71570 گوارش (گُ رِ) [ معر. ] (اِمص .) هضم غذا. ؛دستگاه گوارش یا جهاز هاضمه دستگاهی است که شامل اعضای مربوط به تغذیة موجود زنده (خوردن، هضم، جذب و دفع ) می باشد. 1


71571 گوارشت (گُ رِ) = گوارش : 1 - (اِمص .) هضم . 2 - میل به خوردن . 3 - (اِ.) معجون هضم غذا. 1


71572 گواره (گَ رَ یا رِ) (اِ.) 1 - مخفف گهواره است . 2 - گله گاو. 3 - خانة زنبور. 1


71573 گواریدن (گُ دَ) (مص ل .) 1 - خوب تحلیل رفتن، نیک هضم شدن . 2 - خوشگوار بودن . 1


71574 گواز (گَ یا گُ) (اِ.) 1 - چوبدستی که با آن گاو و خر را رانند. 2 - هاون چوبین . 1


71575 گوازه (گُ زَ یا ز) (اِ.) [ معر. ] تخم مرغ نیم پخته . 1


71713 گویر (گَ) (ص .) پاکار، پیشکار. 1


71576 گواس (گُ) (اِ.) طرز، روش . گواش و گواسه و گواشه و کواس نیز گویند. 1


71577 گواش (گُ) [ فر. ] (اِ.) مادة رنگی قابل شستشو در نقاشی که خاصیت پوشانندگی دارد. 1


71578 گواشمه ( گواشمه .) 1 - (اِ.) آسانی، سهولت . 2 - (ص .) آسان، سهل . 1


71579 گواشمه (گُ ش مَ یا مِ) (اِ.) مقنعة زنان . 1


71580 گوال ( گوال .) (اِمص .) اندوختن، جمع کردن . 1


71582 گوالش (گُ لِ) (اِمص .) 1 - نمو، نشو و نما. 2 - فزونی . 3 - برکت . 1


71583 گوالیدن (گُ دَ) (مص ل .) رشد کردن، بالیدن . 1


71584 گوانجی (گُ) (ص مر.) دلیر، پهلوان . 1


71585 گوانگله (گُ لَ یا لِ) (اِ.) تُکمه . 1


71586 گواه (گُ) (ص .) شاهد، دلیل، برهان . 1


71587 گواهی ( گواهی .) (حامص .) شهادت، تأیید و تصدیق درستی یا نادرستی امری . 1


71588 گواهی خواستن ( گواهی خواستن . خا تَ) (مص م .) شاهد خواستن . 1


71589 گواهی دادن ( گواهی دادن . دَ) (مص ل .)شهادت دادن . 1


71590 گواهی نامه ( گواهی نامه . مِ) (اِمر.) 1 - پایان نامة تحصیلی . 2 - جواز رانندگی ماشین . 1


71591 گواچو (گُ) (اِ.) ریسمانی است که از درختی آویزند و بر آن نشینند و در هوا تاب خورند؛ گواچه، تاب، گازره، بادپیچ . 1


71592 گواژ (گَ) (اِ.) مسخرگی، مزاح . 1


71593 گواژه (گُ ژَ یا ژِ) (اِ.) 1 - طعنه، سرزنش . 2 - شوخی، مزاح . 1


71594 گوایی (گُ) (حامص .) گواهی دادن، شهادت . 1


71595 گوبروت (بُ) (ص مر.) احمق، گاوریش . 1


71596 گوبلن (لَ) (اِ.) نوعی گلدوزی با نخ ضخیم رنگی روی طرح های آماده . 1


71597 گوت (گَ یا گُ) [ آرا. سر. تر. ] (اِ.)کفل، سرین . 1


71598 گوترو (گُ) (ق مر.) به قیمت مقطوع و بی آنکه وزن کرده یا شمرده شود. 1


71599 گوتیگ (گُ تِ) [ فر. ] (اِ.) شیوة معماری اروپای باختری از قرن 12 تا 16 م . که از ویژگی های آن تکرار عناصر بلندی ساختمان و به کارگیری تاق های نوک تیز و شیشه های پر نقش و نگار بود. 1


71600 گوج [ تر. ] (اِ.) زور، قدرت . 1


71601 گوج (گَ وَ) (اِ.) صمغ درخت . 1


71602 گوجه (گُ جِ) (اِ.) درختی است از تیرة گل سرخیان که میوة آن کوچک و آبدار، دارای پوست نازک به رنگ سبز یا سرخ و یک هستة سخت است . 1


71603 گوجه فرنگی ( گوجه فرنگی . فَ رَ) (اِ.) گیاه علفی از تیرة بادنجانیان، میوة آن کروی، سرخ و گوشت دار و خوراکی است . 1


71604 گود (گَ یا گُ) 1 - (ص .) عمیق، ژرف . 2 - (اِ.) جایی در زورخانه که به شکل های چهارگوش و شش گوش ساخته می شود برای انجام حرکات ورزشی یا کشتی . 1


71605 گوداب (اِمر.) = گوذاب : 1 - دوشاب . آشی است که از گوشت و برنج و نخود و مغز گردکان پزند و قاتق آن را سرکه و دوشاب کنند؛ آشی حبشی . 2 - (عا.) لکة زردی که به هنگام خشک کردن لباس بر اثر عدم مواظبت بر آن افتد؛ اشگو. 3 - لکة زردی که در گچ دیوار افتد. 1


71606 گودال (گُ) (اِمر.) چاله، جای گود. 1


71607 گودبای پارتی [ انگ . ] (اِ.) جشنی که به مناسبت مسافرت کسی و برای خداحافظی کردن با او برپا می شود. 1


71608 گودر (گَ یا گُ دَ) (اِ.) 1 - بچة گاو، گوساله . 2 - بچة گاو کوهی، بچة گوزن . 3 - پوست گوساله . 4 - نوعی غلة خودرو که در میان زراعت گندم و جو روید و آن راجدور یا جودره خوانند. 5 - نام مرغی است کوچک از نوع مرغابی که گوشت آن به غایب بدبو می باشد. 1


71609 گودنشین (گُ. نِ) (ص .)دارای محل سکونت در یک گود. کنایه از: آدم های مفلس و بی خانه . 1


71610 گودی ( گودی .)(اِ.)1 - وضع یا کیفیت گود بودن . 2 - داشتن کف یا بستری در پایین تر از سطح محیط . 1


71611 گور (اِ.) قبر، جای دفن مرده . ؛ گور خود را کندن کنایه از: اسباب نابود خود را فراهم کردن ؛ گور خود را گم کردن کنایه از: رفتن و ناپدید شدن شخص بد یا دشمن . 1


71612 گور (اِ.) 1 - گورخر. 2 - جای بی آب و علف . 1


71613 گور به گور (ب) (ص مر.) نفرین و آرزوی جزای شخصی است برای مرده . 1


71614 گوراب (اِمر.) 1 - میدان اسب دوانی . 2 - محلی که در آن هر هفته یک بار بازار تشکیل شود (در گیلان و مازندران )؛ هفته بازار. 3 - سراب، زمین شوره زار. 1


71615 گوراب (اِمر.) = گورابه : گنبدی که بر سر قبر سازند. 1


71616 گوراسب (اَ) (اِمر.) گونة وحشی اسب که مخصوص آفریقاست . نام علمی این حیوان هیپوتیگریس است که ترجمة آن به فارسی اسب ببری می باشد. وجه تسمیه بدان جهت است که سطح بدن حیوان دارای خطوط تیره و روشنی است که از دور شباهت به پوست ببر پیدا می کند. این حیوان به صورت دسته های بزرگ زندگی می کند و می توان آن را اهلی و تربیت کرد و مانند اسب معمولی استفاده نمود، گورخر آفریقایی . 1


71617 گوراندن (دَ) (مص م .) 1 - درهم و برهم کردن (نخ و ابریشم و مانند آن را). 2 - آشفتن . 1


71618 گوراگور (گُ رّ گُ) (ق مر.) با شعلة سوزان . 1


71619 گورخانه (نِ) (اِمر.) محل قبر، محل دفن، مقبره . 1


71620 گورخر (رِ خَ) (اِمر.) حیوانی است شبیه خر که بدنش خط های سیاه دارد. 1


71621 گورخوان (خا) (ص فا.) = گورخواننده : 1 - آن که بر سر قبر قرآن خواند؛ قاری قرآن بر گور مرده . 2 - آن که بر سر قبر تلقین میت کند؛ ملقن . 1


71622 گوردین (اِ.) = کوردین : 1 - گلیم و پلاس . 2 - جامه ای پشمین مانند کپنک که فقیران و درویشان پوشند. 1


71623 گورزا (ص مف ) = گورزاده : 1 - در گذشته چون زن آبستنی که زادنش نزدیک بود می مرد، او را در گور می نهادند و شخصی را روی گور می گماشتند و نی یا لوله ای از درون گور به بیرون می گذاشتند تا چون کودک زاده شود صدایش از آن لوله شنیده شود و گور را بشکافند و بیرون آورند. عامه این کودکان را گورزا می گفتند و معتقد بودند که چنین کودکی کوتاه قد خواهد شد. 2 - کوتاه قد، کوتوله . 1


71624 گورستان (رِ) (اِمر.) قبرستان . 1


71625 گورماست (اِمر.) = گوره ماست : 1 - ماستی که از شیر گورخر باشد. 2 - ماست چکیده ای است که شیر خام در آن داخل کنند و بر هم زنند و خورند و گاه آب غوره یا سماق در آن زنند. 1


71626 گورن (رَ) (اِ.) [ تر - جغتابی ] 1 - حلقه ای که لشکری در گرد چیزی تشکیل دهد. 2 - نوعی اردوگاه که به وسیلة گردونه هایی - که به شکل دایره تنظیم کنند - سنگربندی شود. 1


71627 گورک (رَ) (اِ.) سنگی که گازران جامه بر آن زنند و شویند. 1


71628 گورک ( گورک .) (اِ.) غوره، حصرم . 1


71629 گورکن ( گورکن .) (اِمر.) پستاندار شبگرد نقب زن از تیرة راسوسانان . 1


71630 گورکن (کَ) (ص فا.) قبرکن . 1


71631 گورگا (گَ وُ) (اِ.) [ مغ . ] = گورگه : طبل، کوس . 1


71632 گوری (حامص .) عشرت، نشاط . 1


71633 گوریده (دَ یا د) (اِمف ) آشفته، درهم و برهم . 1


71634 گوریش (گَ یا گُ) (ص مر.) = گاوریش : احمق، ابله . 1


71635 گوریل [ فر. ] (اِ.) نوعی از میمون شبیه به انسان که بلندی اش تا دو متر هم می رسد، دُم ندارد و بدنش از موهای بلند و زیادی پوشیده شده است . 1


71636 گوز (گُ) (اِ.) چشم، عین . 1


71637 گوز (گَ) (اِ.) گردو، جوز. 1


71638 گوز (اِ.) باد صداداری که از مخرج انسان خارج می شود، تیز، ضرطه . ؛ گوز چه ربطی به شقیقه دارد کنایه از: دو چیز نامتجانس و نامربوط، جواب حرف نامربوط . ؛گنده گوز ی کردن ادعا کردن، تفاخر بی اصل و اساس کردن . 1


71639 گوز معلق (مُ عَ لَ) (اِ.) (عا.) با سر به زمین خوردن، شدیداً به زمین خوردن . 1


71640 گوزن (گَ وَ) (اِ.) هر یک از جانوران متعلق به گونه های مختلف تیرة گوزن ها در اندازه و رنگ های گوناگون ؛ گاو کوهی . 1


71641 گوزو (ص مر.) (عا.) آن که زیاد می گوزد. کنایه از آدم بی اهمیت . 1


71642 گوزگند (گَ) 1 - (اِمر.) ضرطة بد بو. 2 - کنایه از: سخنان لاف و گزاف و هرزه . 1


71643 گوساله (لِ) (اِ.) بچة گاو، گاوی که هنوز بالغ نشده است . 1


71644 گوسفند (فَ) از جانوران اهلی و علف خوار که گوشت و پوست و شیرش مورد استفاده انسان است . 1


71645 گوسپند (پَ) [ په . ] (اِمر.) نک گوسفند. 1


71646 گوش (اِ.) 1 - عضو شنوایی . 2 - گوشه، زاویه . ؛ گوش از چیزی گرفتن آن چیز را ترک کردن، به آن چیز بی توجهی کردن . ؛ گوش کسی بدهکار نبودن کنایه از: به حرف دیگران توجهی نکردن . 1


71647 گوش (گُ) (اِ.) در آیین زردشتی، ایزد نگهبان چارپایان ؛ و نام روز چهاردهم از هر ماه خورشیدی . 1


71648 گوش بدر (ب دَ) (ص مر.) منتظر، انتظارکش . 1


71649 گوش بریدن (بُ دَ) (مص م .) (عا.) با حیله و نیرنگ از کسی پول گرفتن . 1


71650 گوش به زنگ (ب. زَ)(ص مر.) منتظر، مترصد، آمادة عمل . 1


71651 گوش خراش (خَ) (ص .) صدای آزاردهنده . 1


71652 گوش داشتن (تَ) (مص ل .) متوجه بودن، مراقب بودن . 1


71653 گوش ماهی (اِمر.) صدف، غلاف صدف . 1


71654 گوش نهادن (نِ دَ) (مص م .) سخن شنیدن، متوجه شدن . 1


71655 گوش پاک کن (کُ) (اِمر.) میله ای کوچک و باریک که بر سر آن پنبه پیچیده اند و برای پاک کردن گوش به کار می رود. 1


71656 گوش پیچ دادن (دَ) (مص م .) تنبیه کردن . 1


71657 گوش کردن (کَ دَ) (مص ل .) 1 - شنیدن . 2 - توجه کردن، پذیرفتن . 1


71658 گوش کشیدن (کِ دَ) (مص ل .) کنایه از: توجه نکردن، اهمیت ندادن . 1


71659 گوش گرفتن (گِ رِ تَ)(مص م .)(عا.) 1 - گوش دادن، توجه کردن . 2 - پند کسی را پذیرفتن . 1


71660 گوشاسب (اِ.) رؤیا، خواب . 1


71661 گوشان (اِ.) افشرة انگور، شیرة انگور. 1


71662 گوشانه (نِ) (اِ.) گوشه، کمینگاه . 1


71663 گوشت (اِ.) بخش های نرم بدن جانوران به ویژه مهره داران که معمولاً زیر پوست قرا ر دارد این بخش از بدن جانوران حلال گوشت کاربُرد غذایی دارد. 1


71664 گوشت (گُ وِ) = گوش . گویش : 1 - (اِمص .) گفتن، گفتار. 2 - (اِ.) یکی از آوازهای شش گانه است که قدما آن را تشخیص داده اند، گواشت . 1


71665 گوشت تلخ (تَ) (ص مر.) (عا.) بداخلاق، بدمعاشرت . 1


71666 گوشت کوب (اِ.) ابزاری که به وسیلة آن گوشت پخته ر ا در ظرفی می کوبند. 1


71667 گوشتالو (ص مر.) چاق، فربه . 1


71668 گوشتخوار (خا) (ص .) 1 - دارای عادت یا گرایش به خوردن مواد گوشتی .2 - دارای ویژگی تغذیه از جانوران . 1


71669 گوشتخواران (خا) (اِ.) گروهی از پستانداران که فقط از گوشت تغذیه می کنند و اغلب دارای دندان ها و چنگال های قوی می باشند. 1


71670 گوشخار (اِ.) گوشواره . 1


71671 گوشدار (ص فا.) = گوش دارنده : 1 - دارای گوش، دارندة گوش، دارای آلت شنوایی . 2 - شنونده، سامع . 3 - آن که استراق سمع کند. 4 - متوجه، مراقب . 5 - محافظت کننده، نگهبان، حامی، حمایت کننده . 1


71672 گوشزد (زَ) (اِمص .) یادآوری، تذکر دادن، خاطرنشان ساختن . 1


71673 گوشمالی (حامص .) تنبیه . 1


71674 گوشه (ش ) (اِ.) 1 - کنج، زاویه . 2 - هر یک از تقسیمات دستگاه موسیقی ایرانی . 3 - کنایه، حرف کنایه آمیز. 4 - کناره، لبه . 5 - جای خلوت، جای دور از مردم . 1


71675 گوشه دار ( گوشه دار .) (ص مر.) 1 - سخن همراه با طعنه و کنایه . 2 - زاویه دار. 1


71676 گوشه زدن ( گوشه زدن . زَ دَ) (مص ل .) (عا.) طعنه و کنایه زدن . 1


71677 گوشه پسله ( گوشه پسله . پَ لِ) (اِمر.) (عا.) جای دور افتاده . 1


71678 گوشه چشم ( گوشه چشم . چَ) (اِمر.) کنایه از: توجه و التفات مختصر و کوتاه . 1


71679 گوشه گرفتن ( گوشه گرفتن . گِ رِ تَ) (مص م .) گوشه - نشینی کردن . 1


71680 گوشه گیر ( گوشه گیر .) (اِفا.) خلوت نشین، زاهد. 1


71681 گوشواره (رِ) (اِمر.) = گوشوار: 1 - زینتی که زنان در گوش آویزند. 2 - آن است که بر دو جانب در ورودی های ساختمان دو ستون بنا کرده و نیم آجر عقب تر سازند. 1


71682 گوشوان (مص مر.) = گوش بان : محافظ، مراقب، راعی . 1


71683 گوشور (وَ) (ص .) فرمانبر، مطیع . 1


71684 گوشی (اِ.) 1 - گیرندة تلفن که به وسیلة آن صدای طرف مکالمه شنیده می شود. 2 - وسیله ای برای پوشاندن گوش برای سرما و گرما. 3 - اسبابی برای گوش دادن به صداهای درون بدن جاندار مثل قلب و ریه . 4 - سمعک . 5 - نوعی بیماری در سرانگشتان که باعث عفونت آن می شود. 1


71685 گول 1 - (ص .)ابله، نادان . 2 - (اِ.) مکر، فریب . 3 - دلق . 1


71686 گول (اِ.)1 - حوض . استخر، تالاب . 2 - دریاچه . 1


71687 گون (گَ وَ) (اِ.) نوعی گیاه خاردار که دارای ساقه های ستبر و شاخه های بلند می باشد. بیشتر در نقاط کوهستانی می روید و گل های آن سفید یا زرد رنگ می باشد. 1


71688 گون [ په . ] 1 - (اِ.) گونه، رنگ . 2 - (پس .) به صورت پسوند در ترکیبات آید به معنی شکل و رنگ : آبگون، آسمان گون، بنفشه گون . 1


71689 گوناب (اِمر.) سرخی ای که زنان برای زیبایی به چهرة خود مالند، گلگونه، سرخاب، غازه . 1


71690 گوناگون (ص مر.) رنگارنگ، مختلف . 1


71691 گونه (نِ) [ په . ] (اِ.) 1 - رنگ، نوع . 2 - رخ، سیما. 3 - قسمت گوشتی زیر چشم ها و ک نار بینی و دهان، لُپ . 4 - همانند چیزی مانند: پیامبر - گونه . 1


71692 گونی [ هند. ] (اِ.)1 - پارچة خشنی که ریسمانش ا ز لیف کنف و غیره تابیده شود و از آن کیسه بافند. 2 - کیسه ای از پارچة خشن که برای حمل بار سازند. 1


71693 گونیا (اِ.) ابزاری است به شکل مثلث از جنس فلز، پلاستیک یا چوب برای رسم زاویة قائمه یا آزمودن آن . 1


71694 گوه (گُ وِ) (اِ.) تکه چوبی که هنگام شکافتن کُنده آن را در شکاف ایجاد شده می گذارند که دو نیم کردن آن آسان تر شود. 1


71695 گوهر (گُ هَ) [ په . ] (اِ.) 1 - از سنگ های قیمتی . 2 - اصل، نژاد. 3 - ذات، سرشت . 1


71696 گوهربار ( گوهربار .)(ص فا.)1 - نثار کننده گوهر، گوهرافشان . 2 - (کن .) جوانمرد. 3 - ریزنده قطرات (ابر). 1


71697 گوهردار ( گوهردار .) (ص فا.) شمشیر آب داده و جوهردار. 1


71698 گوهری ( گوهری .) (ص نسب .) 1 - گوهرفروش، زرگر. 2 - ذاتی، سرشتی . 3 - اصیل، پاک نژاد. 1


71699 گوهرین ( گوهرین .) (ص نسب .) منسوب به گوهر. 1 - دارای گوهر. 2 - مزین به جواهر. 1


71700 گوچاه (گَ یا گُ) (اِمر.) گودالی که چندان عمیق نباشد و ته آن را بتوان دید، حفره . 1


71701 گوژ (اِ. ص .) خمیده، منحنی . 1


71702 گوژ (اِ.) زنبور (عسل )، نحل . 1


71703 گوژپشت ( گوژپشت . پُ) (ص .) کسی که پشتش قوز و برآمدگی دارد. 1


71704 گوگ (اِ.) تکمة گریبان، گوی گریبان . گوگه و گوک و گوکه و قوقه نیز گویند. 1


71705 گوگار (اِ.) جعل، سرگین غلطان . 1


71706 گوگال (اِ.) جعل، سرگین غلطان . 1


71707 گوگرد (گِ) [ په . ] (اِ.) عنصری با علامت شیمیایی S، جامد و زردرنگ و قابل اشتعال، معادن آن بیشتر نزدیک کوه های آتشفشان است، در صنعت کبریت سازی مصرف زیاد دارد. 1


71708 گوی (اِ.) 1 - جسمی که فاصلة همة نقطه های سطح آن تا مرکزش برابر است، کره . 2 - توپی که از یک ماده سخت و تو پر است و در برخی از بازی ها به کار می رود. 1


71709 گوی بردن (بُ دَ) (مص ل .) پیش افتادن . 1


71710 گوی در افکندن (دَ. اَ کَ دَ) (مص ل .) به مبارزه طلبیدن . 1


71711 گویا (ص فا.) گوینده، سخن گو. 1


71712 گویا (ق .) واژه ای که برای ظن و احتمال به کار رود. مثل : گویا او ایرانی است . 1


71714 گویس (گَ) (اِ.)1 - ظروف شیر و ماست و دوغ . 2 - چوبی که بدان دوغ را جهت برآوردن مسکه زنند، شیرزنه . 1


71715 گویش (یِ) (اِمص .) گفتن، گفتار. 1


71716 گوینده (یَ د) (اِفا.) 1 - سخنگو. 2 - آن که شغلش در رادیو و تلویزیون گویندگی است . 1


71717 گویندگی (یَ د) (حامص .) 1 - سخن گویی، نطق . 2 - خوانندگی (آواز)، قوالی . 1


71718 گویی (ق .) قید شک و تردید. به معنی گویا، پنداری . 1


71719 گپ (گَ) (اِ.) سخن، حرف، گفتگوی دوستانه . 1


71720 گپ ( گپ .) (ص .) گنده و ستبر، کلان . 1


71722 گپ زدن (گَ. زَ دَ) (مص ل .) سخن گفتن، حرف زدن . 1


71723 گپر (گَ) (اِ.) خفتان . 1


71724 گپی (گُ) (اِ.) بوزینه، میمون . 1


71725 گچ (گَ) (اِ.) 1 - نوعی از خاک که پس از استخراج از معدن به کوره می برند و حرارت می دهند تا تبدیل به گچ شود. 2 - (کن .) کندذهن، ناتوان از فهم و شعور. 1


71726 گچ بری ( گچ بری . بُ) (حامص .) نقش و نگار درست کردن با گچ در روی دیوار و سقف ساختمان . 1


71727 گچه (گَ چِ) (ص .) کسی که نتواند روان و فصیح سخن بگوید. 1


71728 گچک (گ چَ)(اِ.)نام سازی است شبیه کمانچه که با آرشه نواخته می شود. 1


71729 گژ (گَ) (ص .) کج، منحنی . 1


71730 گژار (گَ) (اِ.) 1 - چینه دان مرغ . 2 - حوصله . 1


71731 گژدم (گَ دُ) (اِ.) عقرب . 1


71732 گی (گِ) [ انگ . ] (اِ.) مرد، ولگرد، یارو. در جمع به معنای همجنس بازان مذکر. 1


71733 گیا (اِ.) مخفف گیاه . 1


71734 گیاغ (اِ.) گیاه، نبات . 1


71735 گیاه [ په . ] (اِ.) هر رستنی که از زمین بروید. 1


71736 گیاه شناسی (ش ) (اِ.) علمی که موضوع آن تحقیق دربارة گیاهان و رستنی هاست . 1


71737 گیاهک (هَ) (اِمصغ .) بخشی از رویان دانه که پس از رویش دانه و رشد به گیاه جدید تبدیل می شود. 1


71738 گیتار [ فر. ] (اِ.) از سازهای زهی که دارای شش سیم می باشد و با انگشتان دست نواخته می شود. 1


71739 گیتاشناسی (ش ) (اِ.) شناسایی نقشة زمین . 1


71740 گیتی [ په . ] (اِ.) 1 - دنیا، جهان . 2 - کاینات . 1


71741 گیتی نورد (نَ وَ) (اِفا.) جهانگرد. 1


71742 گیج (ص .) پریشان، آشفته . 1


71743 گیجگاه (اِمر.) مابین چشم و گوش، شقیقه . 1


71744 گید (اِ.) مرغ گوشت ربا، غلیواج، زغن . 1


71745 گید [ فر. ] (اِ.) دفتر راهنمای یک شهر یا یک کشور. 1


71746 گیدی (ص .) 1 - قرمساق، دیوث . 2 - بی - جرأت . 1


71747 گیر 1 - (اِمص .) گرفتگی، مانع . 2 - دشواری در کار، اشکال . 3 - (ص .) گرفتار، اسیر. 1


71748 گیر آوردن (وَ دَ) (مص م .) (عا.) 1 - به دست آوردن . 2 - اسیر کردن، مقید ساختن . 1


71749 گیر دادن (دَ) (مص ل .) (عا.)بند کردن، به کسی یا موضوعی پرداختن و از آن دست نکشیدن . 1


71750 گیرا (ص فا.) 1 - گیرنده، جذاب . 2 - فریبنده، زیبا. 3 - اثرگذار، مؤثر. 1


71751 گیراگیر (اِمر.) 1 - بحبوحه، لحظة حساس . 1


71752 گیرایی (حامص .) جذابیت، گرفتگی . 1


71753 گیربکس (بُ) [ انگ . ] (اِمر.) جعبه ای است محتوی دنده های مختلف در اتومبیل ها، قدرت تحرک موتور به این جعبه منتقل می شود و سپس به وسیلة دنده، به دنده های مختلف منتقل می گردد. 1


71754 گیره (رِ) (اِ.) وسیله ای برای گرفتن و نگه داشتن چیزی . 1


71755 گیرودار (رُ) (اِ.) بحبوحه، هنگامه . 1


71756 گیس [ په . ] (اِ.) موی بلند، گیسو. 1


71757 گیس سفید (س ) (اِ.) زن سالخورده و دارای تجربه و آگاهی . 1


71758 گیسو (اِ.) زلف، موی بلند سر زنان که از پشت گردن بلندتر باشد. ج . گیسوان . 1


71759 گیسو بریدن (بُ دَ) (مص ل .) رسمی در سوگواری که زنان به هنگام عزاداری گیسوی خود را می بریدند. 1


71760 گیسو بریده (بُ د) کنایه از: زن بی شرم و حیا. 1


71761 گیشا (گِ) [ ژاپنی . ] (اِ.) هر یک از دختران ژاپنی که برای تأمین عیش و سرگرمی مردان آموزش دیده اند. 1


71762 گیشه (ش ) [ فر. ] (اِ.) باجه، دریچه . 1


71763 گیلاس [ انگ . ] (اِ.) فنجان، لیوان مخصوصاً لیوان پایه دار بلوری . 1


71764 گیلاس (اِ.) درختی است از تیرة گل سرخیان که دارای گونه های مختلف است . میوه اش سفت و خوشمزه و شیرین است . 1


71765 گیلو (اِ.) = گیلوئی : قسمت فاصلة بین طاق عمارت و دیوار که بر آن نقاشی و گچ بری کنند و آن به منزلة گلوی طاق و سقف است . 1


71766 گیلک (لَ) (اِ.) منسوب به گیلان . 1


71767 گیلکی (لَ) (ص نسب .) 1 - منسوب به گیلک، زبان مردم گیلان از زبان های ایرانی از خانوادة هندواروپایی . 2 - (اِ.) گوشه ای در آواز دشتی از ملحقات شور (موسیقی ). 1


71768 گیلی (اِ.) پشته، تل . 1


71769 گیم (گِ) [ انگ . ] (اِ.) دور بازی مثلاً در بازی تنیس یا والیبال . 1


71770 گیوتین [ فر. ] (اِ.) آلتی برای قطع کردن سَر مجرمان که در سال 1792 م . در فرانسه به کار افتاد. 1


71771 گیومه (مِ) [ فر. ] (اِ.) علامتی که به این شکل « » در دو طرف کلمه می گذارند. 1


71772 گیوه (وِ) (اِ.) نوعی کفش که رویة آن از نخ یا ابریشم بافته می شود. ؛ گیوه ها را ورکشیدن کنایه از: تصمیم به رفتن گرفتن و آمادة حرکت شدن . 1


71773 گیپور (اِ.) نوعی پارچة توری زبر و پر از نقش های گل و بوتة برجسته . 1


71774 ی (حر.) سی و دومین حرف از الفبای فارسی برابر با 10 در حساب ابجد. 1


71775 ی (پس .) این حرف به آخر اسم ملحق شود برای افادة نسبت بین دو چیز و آن برای معانی متعدد بود. 1 - مطلق نسبت، و آن بر چند قسم است :الف - نسبت به مکان : شیرازی، اصفهانی، رامسری . ب - نسبت به چیز: ارغوانی، پرنیانی، زعفرانی . ج - نسبت به شخص : اسرافیلی . 2 - سازندگی و فروشندگی را رساند: کبابی، چلوپزی . 3 - اتصاف و دارندگی را رساند به جای «ور»، «مند»: هنری = هنرمند و نامی = نامور. 4 - معنی فاعلی دهد: خونی = خون کننده، خون ریزنده . 5 - معنی مفعولی دهد: زندانی = به زندان انداخته . 6 - گاه به آخر مصدر اضافه شود و معنی لیاقت دهد:خوردنی، پوشیدنی، سوختنی . 1


71776 ی (پس .) به آخر کلمه درآید و نشانة نکره بودن باشد: پادشاهی، مردی، گلی . 1


71777 ی (مجهول ) در قدیم تلفظ ح را به صورت « ی » می نوشتند و آن را یای مجهول می نامیدند (مق . یای معروف ) مانند: دلیر. این تلفظ در قرن های اخیر از میان رفته و بدل به یای معروف شده و امروزه فرقی بین این دو یاء نیست ولی هنوز فارسی زبانان افغانستان و پاکستان و هندوستان بین این دو فرق گذارند. 1


71778 ی (معروف ) تلفظ « i » را به صورت « ی » می نوشتند و می نویسیم و آن را در قدیم یای معروف می نامیدند (مق .) یای مجهول مانند:پذیر. 1


71779 یأجوج (یَ) [ ع . ] (اِ.) 1 - نام یکی از دو قبیلة وحشی ساکن در پشت کوه های قفقاز. 2 - کنایه از: انسان های وحشی . 1


71780 یأس (یَ) [ ع . ] (اِ.) ناامیدی، ناامید شدن . 1


71781 یا [ ع . ] (حر.) حرف ندا به معنای «ای »، «ایا». 1


71782 یا (حر رب .) به معنای ذیل آید: الف - ح رف ربط و عطف که معنای تردید یا اختیار را می رساند. ب - حرف شرط با فعل منفی آید و برای مفهوم مثبت آن فعل معنی ادات شرط دهد. 1


71783 یا کریم (کَ) (اِ.) نوعی کبوتر که آوازش مانند تلفظ «یا کریم » است . 1


71784 یائسه ( یائسه .) [ ع . یائسة ] (ص .) 1 - یائس . 2 - زنی که دیگر عادت ماهانه نشود. 1


71785 یائسگی (ئِ س ) [ ع - فا. ] (حامص .) پایان دوران تولیدمثل و قطع عادت ماهانه در زنان . 1


71786 یاالله (اَ لْ لا) [ ع . ] (ندا.) 1 - لفظی است که مردان هنگام ورود به خانه گویند، تا اگر زن نامحرم در خانه هست روی خود را بپوشاند. 2 - لفظی است که هنگام ورود شخص محترمی به مجلسی گویند و آن علامت بزرگداشت و احترام اوست . 3 - کلمة ختم مجلس سوگواری . 1


71787 یاب (ص .) نابود، ضایع، بیهوده . 1


71788 یاب (اِفا.) در ترکیب، به صورت مزید مؤخر به معنی یابنده آید: دیریاب، فلزیاب . 1


71789 یابر (ب ) (اِ.) زمین یا دهی که پادشاه برای امرار معاش به کسی می داد. 1


71790 یابس (ب ) [ ع . ] (اِفا.) خشک، سخت . ؛رطب و یابس به هم بافتن کنایه از: سخنان در هم و برهم و بی معنی گفتن . 1


71791 یابنده (بَ د ) (اِفا.) 1 - دریابنده، درک کننده . 2 - پیدا کننده . 1


71792 یابو (اِ.) 1 - اسب باری، اسب بارکش . 2 - (عا.) نادان، نفهم . ؛ یابو برداشتن کسی کنایه از: مالی یا امتیازی به دست آوردن و خود را بزرگ پنداشتن . 1


71793 یابیدن (دَ) (مص م .) یافتن، پیدا کردن . 1


71794 یاتاغان [ تر. ] (اِ.)= یاتاقان . یاطاقان : وسیله ای فلزی یا لاستیکی یا چرمی، که از ساییده شدن بازوی چرخ خودرو جلوگیری می کند. 1


71795 یاختن (تَ) 1 - (مص م .) آختن، بیرون کشیدن . 2 - (مص ل .) قصد کردن . 3 - گراییدن، متمایل شدن . 1


71796 یاخته (تِ) 1 - (ص مف .) آخته، بیرون کشیده . 2 - (اِ.) سلول، سلول بدن موجودات زنده که دارای دو قسمت مهم سیتوپلاسم و هسته می باشد. یاخته ها در حقیقت کوچکترین قسمت ساختمانی موجود زنده هستند که دارای تمام خواص و تظاهرات حیاتی می باشند. 1


71797 یاد (اِ.) 1 - حافظه، ذهن . 2 - آموزش، تعلیم . 3 - بیداری . 4 - اندیشه، فکر. 5 - خاطر. ؛ یاد کسی دادن کسی را آموزس دادن . 1


71798 یاد (پس .) دارای معنی قبول فعل : بنیاد، فریاد، زامیاد. 1


71799 یاد آمدن (مَ دَ) (مص ل .) به خاطر آمدن . 1


71800 یاد آوردن (وَ دَ) (مص م .) به خاطر آوردن، متذکر کردن . 1


71801 یاد دادن (دَ) (مص م .) آموختن، آموزاندن . 1


71802 یاد کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - یادآوری کردن، به خاطر آوردن . 2 - (عا.) به دیدار کسی رفتن . 1


71803 یاد گرفتن (گ ِ ر ِ تَ) (مص م .) 1 - آموختن، 2 - حفظ کردن، از بر کردن . 1


71804 یادآور (وَ) (ص فا.) آن که به یاد آورد، آن چه به یاد آورد. 1


71805 یادآور شدن (وَ. شُ دَ) (مص ل .) 1 - به خاطر آوردن . 2 - به خاطر آوردن چیزی یا شخصی . 1


71806 یادآوری (وَ) (حامص .) تذکر. 1


71807 یادباد (اِمر.) یادکرد، یاد، ذکر. 1


72010 یورتمه (مِ) [ تر. ] (اِ.) چهار نعل رفتن اسب . 1


71808 یادبود (اِ.) 1 - یادگار، یادگاری . 2 - مراسمی که به یاد کسی برگزار شود. ؛ مجلس یادبود مجلسی که از برای یادبود و تذکر مرده برپا دارند. 1


71809 یادداشت (اِ.) 1 - آن چه در یاد می ماند. 2 - هر علامت و نشانی که برای یادآوری قرار می دهند. 3 - دفترچه یا کاغذی که مطلبی را در آن می نویسند تا فراموش نشود. 4 - نامة کوتاه . 1


71810 یادمان (اِمر.) 1 - آن چه برای یادبود کسی یا روی دادی ساخته می شود. 2 - مراسمی که برای یادبود کسی یا چیزی برپا می شود. 1


71811 یادنامه (م ِ) (اِمر.) کتابی حاوی مقاله های متعدد که به یاد سال ولادت کسی، در زندگانی وی، یا پس از مرگ او نویسند. 1


71812 یاده (دَ) (اِ.) 1 - قوة حافظه . 2 - رشوه . 1


71813 یادواره (ر ) (اِمر.) مراسمی که به یاد شخصی یا روی دادی برگزار می شود. 1


71814 یادگار (اِ.) 1 - یادبود، آنچه که از کسی به جا ماند و خاطرة او را زنده نگه دارد. 2 - آنچه که به دوستی دهند تا در یاد دوست بمانند، یادگاری . 1


71815 یادگاری (اِ.) 1 - آن چه به عنوان یادگار و یادبود باشد. 2 - (عا.) هر چیز که به عنوان یادبود و هدیه به کسی دهند. 3 - آن چه بر در و دیوارها نویسند یا بر تنة درختان کنده کاری کنند. ؛ یادگاری نوشتن نوشتن خط وجمله یا شعری بر در و دیوار بناها یا در دفتر کسی . 1


71816 یار (پس .) دارندگی : هوشیار (دارای هوش ). 1


71817 یار (اِ.) [ په . ] 1 - دوست، همدم، معشوق . 2 - مجازاً رفیق یک رنگ و موافق . 3 - ناصر، معین . 4 - همراه . ؛ یار گرفتن در بازی یک یا چند تن از بازیکنان را برای کمک به خود برگزیدن . 1


71818 یار غار (ر ) (اِمر.) 1 - لقب ابوبکر که هنگام هجرت پیامبر (ص ) از مکه به مدینه همراه آن حضرت در غار رفت . 2 - مجازاً: دوستی که انسان را در سختی تنها نمی گذارد. 1


71819 یار کردن (کَ دَ) (مص م .) همراه نمودن . 1


71820 یارا (اِ.) توانایی، نیرو. 1


71821 یارانه (ن ) (ص مر. ق مر.) از روی یاری، سوبسید. 1


71822 یارایی (حامص .) 1 - توانایی، طاقت . 2 - جرأت، دلیری . 3 - مجال، فرصت . 1


71823 یارب (رَ) (اِ.) [ ع . ] (ندا.) پروردگارا، ای خدا. 1


71824 یارج (رَ) (اِ.) معرب یاره ؛ دستبند. 1


71825 یارد [ انگ . ] (اِ.) واحد طول در انگلستان تقریباً 92 سانتی متر. 1


71826 یاردانقلی (قُ) [ تر. ] (اِ.) (عا.) آدم ناشناس، کسی که هویت او مجهول باشد. 1


71827 یارستن (ر تَ) (مص ل .) توانستن، توانایی داشتن، از عهده برآمدن . 1


71828 یارغو [ تر. ] (اِ.) دعوا، منازعه . 1


71829 یارمند (مَ) (ص مر.) یاری دهنده، یار، دوست . 1


71830 یاره (ر ) (اِ.) 1 - دستبند. 2 - طوق . 3 - توان، نیرو، جرأت . 1


71831 یاره گیر ( یاره گیر .) (اِفا.) 1 - باج و خراج گیر. 2 - جمع کنندة محصول . 1


71832 یارو (اِ.) (عا.) 1 - فلان، شخصی که نزد گوینده و شنونده هر دو شناخته است و به جهتی خواه اختصار کلام و خواه تمایل به آن که دیگران شخص مورد نظر را نشناسند گفته می شود. 2 - تعبیر استخفاف آمیز از کسی . 1


71833 یارک (رَ) (اِ.) 1 - یار کوچک . 2 - بچه دان، رحم . 1


71834 یارگی (رَ) (اِ.) 1 - یارایی، توانایی . 2 - مجال، فرصت . 1


71835 یاری (حامص .) کمک، مدد. 1


71836 یاری خواستن (خا تَ) (مص ل .) 1 - کمک طلبیدن، استعانت . 2 - توانایی خواستن . 1


71837 یاری دادن (دَ) (مص ل .) 1 - کمک کردن . 2 - توانایی دادن . 1


71838 یاری کردن (کَ دَ) (مص م .) 1 - کمک کردن . 2 - نیرو بخشیدن . 1


71839 یاری گر (گَ) (ص فا.) 1 - کمک کار. 2 - نیرو دهنده . 1


71840 یاریدن (دَ) (مص م .) یاری کردن، حمایت نمودن . 1


71841 یاز (اِ.) 1 - ارش ؛ واحدی در طول و آن از نوک انگشت میانی تا آرنج می باشد. 2 - گام، قدم . 1


71842 یازان (ص فا.)1 - قصدکنان . 2 - در حال اندازه - گیری . 1


71843 یازدن (ز دَ) (مص م .) نک . یازیدن . 1


71844 یازده (دَ) [ په . ] (اِ.) عدد اصلی بین ده و دوازده، 11. 1


71845 یازش (ز) (حامص .) 1 - قصد، آهنگ . 2 - نمو، بالیدگی . 1


71846 یازنده (زَ د ) (ص فا.) قصدکننده، آهنگ - کننده . 1


71847 یازه (ز ) (اِمص .) 1 - خمیازه . 2 - کشش، لرزه . 1


71848 یازیدن (دَ) (مص ل .) 1 - قصد کردن، دست انداختن به چیزی . 2 - بالیدن، نمو کردن . 3 - خمیازه کشیدن . 1


71849 یاس (اِ.) درختچه ای زینتی از تیرة زیتونیان با گل های معطر و سفید. 1


71850 یاسا [ تر - مغ . ] (اِ.) 1 - فرمان و حکم پادشاهی . 2 - قانون و مجازات مغولی . 1


71851 یاسامه (مِ) (اِ.) مالیاتی غیر از مالیات معروف به قلان و قبچور که از عشایر و کشاورزان وصول می شد. 1


71852 یاسج (س ) (اِ.) یاسچ . یاسیج تیر پیکان دار. 1


71854 یاسم (س یا سَ) (اِ.) نک یاسمین . 1


71855 یاسمین (سَ) (اِ.)= یاسمن : گلی است خوشبو به رنگ زرد، سفید یا کبود. 1


71856 یاسه (س ) [ تر - مغ . ] (اِ.) نک یاسا. 1


71857 یاسین [ ع . ] (اِ.) یس ؛ نام یکی از سوره های قرآن . 1


71858 یاعلی (عَ) [ ع . ] (ندا.) این ترکیب در عرف فارسی زبانان در موارد مختلف به کار رود: 1 - هنگامی که دو آشنا به یکدیگر رسند و از دیدار هم خوش حال شوند. ؛ یاعلی گفتن باب دوستی با کسی گشودن . 2 - هنگامی که دسته جمعی بخواهند چیز سنگینی را از جا حرکت دهند. ؛ یاعلی کردن نام علی را گفتن و از او مدد خواستن . 1


71859 یاغی (غِ) [ ع . ] (اِفا.) سرکش، نافرمان . 1


71860 یاغی گری (گَ) [ ع - فا. ] (حامص .) 1 - دشمنی، عداوت . 2 - سرکشی . 1


71861 یافتن (تَ) (مص م .) 1 - پیدا کردن، حاصل کردن . 2 - به دست آوردن . 3 - شناختن . 4 - دیدن، حس کردن . 1


71862 یافته (تِ) (اِمف .) 1 - پیدا کرده . 2 - شناخته . 3 - به دست آورده . 1


71863 یافه (فِ) (ص .) یاوه، بی معنی، بیهوده . 1


71864 یافه درای ( یافه درای . دَ)(ص فا.) بیهوده گو، ژاژخای . 1


71865 یافوخ [ ع . ] (اِ.) محل التقای استخوان مقدم سر به استخوان مؤخر سر، جان دانه . 1


71866 یاقوت [ ع . ] (اِ.) از سنگ های معدنی گران بها به رنگ های سرخ، زرد، کبود. 1


71867 یاقوتی 1 - (اِ.) نوعی از انگور که دانه های آن ریز و سرخ رنگ است . 2 - (ص نسب .) به رنگ یاقوت . 1


71868 یال (اِ.) 1 - گردن . 2 - بن گردن . 3 - موی گردن اسب . 4 - زور، قدرت . 1


71869 یال برآوردن (بَ وَ دَ)(مص ل .)گردن کشیدن، سرافرازی نمودن . 1


71870 یال و کوپال (لُ) (اِمر.) توش و توان، نیرو، زورمندی . 1


71871 یالانچی [ تر. ] (اِ.)1 - بی بند و بار. 2 - ریسمان - باز. 1


71872 یالقوز (اِ.) = یالغوز. 1 - شخص مجرد، بی زن و فرزند. 2 - بی قید و بند، کسی که مشکل و دردسر ندارد 1


71873 یاللعجب (لَ لْ عَ جَ) [ ع . ] (شب جم .) شگفتا! عجبا! 1


71874 یالمند (مَ) (ص .) مخفّفِ عیالمند، شخصی که زن و فرزند دارد. 1


71875 یالیت (لَ تْ یا تَ) [ ع . ] (اِ.) ای کاش . 1


71876 یام (اِ.)1 - اسب قاصد، پیک . 2 - جایی که اسب پیک را با اسب تازه نفس عوض می کردند. 1


71877 یام (حر رب .) نک . یا. 1


71878 یامان [ تر. ] (اِ.) (عا.) نوعی باد است که اگر بیاید یا کسی بدان مبتلا گردد مایة مرگ او می شود. 1


71879 یامخانه (ن ) [ تر - فا. ] (اِ.) پست خانه، چاپارخانه . 1


71880 یامفت (مُ) (اِمر.) (عا.) مفت، رایگان . 1


71881 یان (اِ.) 1 - سخنان بی معنی که بی اراده گفته شود. 2 - هذیان . 1


71882 یانع (ن ) [ ع . ] (اِفا. ص .) رسیده . 1


71883 یانه (ن ) (اِ.) 1 - هاون . 2 - بزرک و تخم کتان . 1


71884 یانکی (اِ.) نامی تحقیرآمیز برای آمریکاییان خاصه نظامیان آمریکا. 1


71885 یاهو (اِ.) نوعی کبوتر که آوازش مانند تلفظ «یاهو» است . 1


71886 یاور ( یاور .) (اِ.) درجة نظامی که سابقاً در ارتش معمول بود و به جای آن سرگرد برگزیده شد. 1


71887 یاور (وَ) (ص .) یاری دهنده، پشتیبان . 1


71888 یاوند (وَ) (اِ.) پادشاه . ج . یاوندان . 1


71889 یاوه (و ) (ص .) 1 - بیهوده، بی معنی . 2 - بی - سرپرست، سرِخود. 1


71890 یاوه کردن ( یاوه کردن . کَ دَ) (مص م .) گم کردن، هدر دادن . 1


71891 یاوه گشتن ( یاوه گشتن . گَ تَ) (مص ل .) گُم شدن . 1


71892 یاوه گو ( یاوه گو .) (ص فا.) بی هوده گو، آن که سخنان بی معنی گوید. 1


71893 یاوگی (وَ) (حامص .) بیهودگی، هرزگی . 1


71894 یاکند (کَ) (اِ.) یاقوت . 1


71895 یب (یَ) (اِ.) تیر پیکان دار. 1


71896 یباب (یَ) [ ع . ] (ص .) خراب، ویرانه . 1


71897 یبس (یُ) [ ع . ] 1 - (اِمص .) خشکی . 2 - (ص .) (عا.) بدخلق، بدمعاشرت . 1


71898 یبوست (یُ سَ) [ ع . یبوسة ] 1 - (اِمص .) خشکی، عدم رطوبت . 2 - در فارسی : خشکی مزاج و کار نکردن شکم . 1


71899 یتاق (یَ) [ تر. ] (اِ.) کشیک، نگهبانی . 1


71900 یتاقی (یَ) (ص .) پاسبان، نگهبان . 1


71901 یتیم (یَ) [ ع . ] (ص .) 1 - کودک پدر مرده . 2 - هر چیز منحصر به فرد و بی همتا. 1


71902 یتیم خانه ( یتیم خانه . ن ) [ ع - فا. ] (اِمر.)جای پرورش یتیمان، دارالایتام . 1


71903 یتیمچه ( یتیمچه چ ) (اِ.) بادمجان یا کدوی آب پز شده که آن را با ماست یا کشک خورند. 1


71904 یحتمل (یُ تَ مَ) [ ع . ] (ق .) شاید، احتمال دارد. 1


71905 یحموم (یَ) [ ع . ] 1 - (ص .) سیاه . 2 - (اِ.) دود. 3 - (اِخ .) نام اسب امام حسین و اسب هشام ابن عبدالملک . 1


71906 یخ (یَ) [ اوس . ] (اِ.) آبی که از سرما جامد شده باشد. ؛ یخ کسی نگرفتن کنایه از: الف - موفق نشدن . ب - مورد توجه قرار نگرفتن . ؛ یخ کسی گرفتن کنایه از: کار او رونق گرفتن . 1


71907 یخ بندان ( یخ بندان . بَ) (اِمر.) 1 - شدت سرمای زمستان و یخ بستن آب . 2 - قسمتی از دوران چهارم زمین شناسی . 1


71908 یخ دان ( یخ دان .) (اِمر.) 1 - ظرفی که یخ در آن نهند. 2 - ظرفی صندوق مانند که در سفر خوراکی ها را در آن نهند. 3 - هرچیز از مال و اسباب که ذخیره گذارند تا وقت حاجت به کار آید. 1


71909 یخ در بهشت ( یخ در بهشت . دَ. ب هِ) (اِمر.) 1 - نوعی نوشیدنی که از شیر و شکر و نشاسته درست کنند. 2 - شربت آبلیمو. 1


71910 یخ شکن ( یخ شکن . ش کَ) (ص مر.) 1 - شکنندة یخ . چکشی که بدان قالب یخ را شکنند. 3 - کشتی ای که بدان قطعات بزرگ یخ اقیانوس های منجمد را شکنند تا رفت و آمد کشتی ها در آن ممکن شود. 1


71911 یخ کردن ( یخ کردن . کَ دَ) (مص ل .) 1 - بسیار سرد شدن . 2 - (عا.) کنایه از: بسیار متعجب شدن . 3 - وا رفتن، دمغ شدن . 1


71913 یخلا بودن (یُ. دَ) (ص .) (عا.) بی خیال، بی قید. 1


71914 یخنی (یَ) (اِ.) 1 - آبگوشت ساده . 2 - پخته . 1


71915 یخه (یَ خِ) (اِ.) 1 - گریبان، یقه . 2 - قسمتی از لباس که در دور گردن قرار می گیرد. 1


71916 یخچال ( یخچال .) (اِمر.) 1 - محل نگاهداری یخ . 2 - وسیله ای که با نیروی برق کار می کند و هرچه را در آن بگذارند سرد نگاه می دارد. 1


71917 یخچه ( یخچه چ ) (اِ.) تگرگ . 1


71918 ید (یَ) [ ع . ] (اِ.) دست . ج . ایدی . ایادی . 1


71919 ید (یُ) [ فر. ] (اِ.) جسمی است جامد، بلوری و خاکستری مایل به سیاه در آب حل نمی شود ولی در الکل محلول است و در داروسازی مورد استفاده قرار می گیرد. 1


71920 ید طولی (یَ د لا) [ ع . ] (ص مر.) مهارت، زبردستی، توانایی . 1


71921 یده (یَ د) (اِ.) ایجاد برف و باران با سحر و جادو. 1


71922 یده چی ( یده چی .) (ص مر.) جادوگری که ایجاد برف و باران با سحر و جادو را می داند. 1


71923 یدک (یَ دَ) [ تر. ] (اِ.) 1 - اسب زین کردة بدون سوار که پیشاپیش موکب پادشاهان و امرا حرکت می دادند. 2 - ابزار یا اسباب که ذخیره نگه دارند تا آن را به جای تباه شدة آن نهند. 1


71924 یدک کش ( یدک کش . کَ یا کِ) [ تر - فا. ] (ص فا.) 1 - آن که افسار یدک را در دست دارد و همراه برد. 2 - کسی که علاوه بر وظیفة خود مسئولیت وظیفة دیگری را نیز به عهده دارد. 1