markdown:
# phim sex di ghe vu bu
Image source,phim sex của min
sex creampia: phim sex di ghe vu bu, Sau ba năm anh thật sự đổi khác, mạnh mẽ, quyết đoán, như không gì có thể chặn đứng bước chân anh.
|
|
## phim sex cô giáo bích phuong
|
|
|
|
## xem phim hanh dong my sex - phim sex di ghe vu bu
|
|**Đúng, vừa nhìn qua thì không liên quan đến ông… vì tên ông cũng không nằm trên đó… mà là một người tên Nguyễn Ngọc Sơn… Ông Hiển nói.**
# phim sex di ghe vu bu?
Ưưư… cái lưỡi nó linh hoạt khuấy đảo bên trong lại thêm cái mồng đốc liên tiếp bị nó dùng môi kích thích khiến Ngân dần nổi hứng. Nhưng bây giờ, nhìn anh đi qua đi lại xem xét các máy camera, mọi người đều răm rắp nghe theo… Bội Linh có thể chắc chắn rằng vị trí anh tại Hồng Bang không thấp. Lúc này, tất cả ánh mắt mọi người đều đổ dồn về phía đó… Nơi đó không ai ngờ lại xuất hiện một thân hình đứng sừng sững che chắn trước hai người phụ nữ.
Cô ấy mải mê nấu ăn, chẳng hay biết rằng có một tình yêu của một thằng con trai nhỏ tuổi đang hướng đôi mắt say mê ngắm nhìn cô ấy. Khi chị càng có vẻ bối rối, người bắt đầu có những động tác bối rối vô thức, tôi liền rẽ ra cửa, hành động đột ngột của tôi làm chị hơi đơ một chút, có chút thất lạc. Đồ đạc trong phòng được bày trí khá đơn giản, một cái kệ cùng Tivi đặt đối diện với giường ngủ, bên cạnh đó còn có một cái bàn khá lớn kết hợp giữa bàn trang điểm và bàn làm việc.
Khoái cảm kỳ dị như thủy triều quanh co tuôn trào, rồi sau đó nàng không kìm lòng được mà yêu kiều rên lên một tiếng, mà như vậy vẫn còn chưa đủ, nàng theo bản năng còn kẹp chặt hai chân lại. Cái My như nhận tín hiệu từ thằng anh mừng rỡ há to miệng để thằng anh đẩy hông thúc con cặc vô miệng mình. Tôi nuốt nước bọt ực ực liên tục như ngày bé thèm khát có được một qua kem, nhưng lúc này không phải kem, mà là một điều gì đó khác.
Ừ, tầm tuổi em còn nhỏ, xem mấy phim đó hư người, mấy đứa bạn em mà xem thì kệ chúng nó đừng học theo. Ah… cái này còn đẹp hơn nè… Wah… Hoàng Minh ướm cái áo rũ màu cách sen lên người, tay vuốt vuốt xuýt xoa.
Tôi đứng trước mặt cô ấy, cách vài bước chân, người phụ nữ trong bộ đồ đầm màu đen đang ngồi lảo đảo bên vệ đường, đôi má của cô ửng hồng, đôi mắt hơi mỏi mệt.
Nhưng vẫn không tránh thoát được phát súng thù hận đó, bờ vai trái anh đau nhói thốn đến tận óc… Minh vừa ngã xuống lập tức được đám Huyết thủ tràn lên che chắn.
Nga và chị Hoa đi làm hành chính, tôi dù làm IT nhưng lại làm 3 ca và Thắm cũng làm 3 ca giống tôi. Lúc này bàn tay đang vuốt ve sau lưng nàng liền chuyển tới trước ngục nàng, trực tiếp cách lớp áo vuốt ve ngọn núi đầy đã trước ngực nàng. Mẹ tôi không chịu được cảnh khổ, bỏ bố con tôi lại trong một đêm hè mưa gió, nghe theo lời mấy người bạn cùng trang lứa lên thành phố để lập nghiệp.
Tôi nhỏm người dậy đưa cái miệng tham lam của mình ngậm chặt lấy núm vú màu nâu nhạt của chị mà mút chùn chụt, tôi mân mê bằng lưỡi, tôi ray nhẹ nhàng bằng môi, rồi cắn nhẹ nhẹ vào núm vú chị. Mỗi cái tên tương ứng với một tài khoản và số tiền được chia ra thành nhiều cột mốc thời gian. Minh ơi… nó… nó chết rồi sao… Chị Ngọc Nga che miệng hốt hoảng, cả người lùi nhanh ra sát chân giường.
Vì thế nên tinh trùng chỉ tràn ra ngoài thành âm đạo được 1 chút rồi lại bị dương vật của tôi đẩy vào bên trong tử cung như cái Xi lanh, pít tông vậy.
Vẫn không thấy gì bất thường… Sau vài năm đào tạo Minh có thể phân biệt giữa xe lưu thông bình thường và xe đang theo đuôi mình. Hôm đó hai người khóc khủng khiếp, làm em cũng không kìm được, đến nỗi mà an ninh sân bay phải đến hỏi thăm, giờ nghĩ lại vẫn thấy ngượng. Là… là… phòng bên cạnh đó… bắt đầu rồi sao? Cả bốn đứa đều tròn mắt nhìn nhau.
Nhật Vi sẽ không trốn đi gặp Minh, ngược lại họ cũng không được ép nàng gặp gỡ Hoàng Minh. Tôi cũng vất hợp đồng xưởng và việc thanh toán hợp đồng ra sau đầu vì tôi biết chị Nguyệt và chị Phương sẽ lo tiếp những bước sau, tôi chỉ cần tập trung vào việc tổ chức vận hành, sản phẩm và tiêu thụ. Đám Hải Đường Bang phấn khích đến mặt mũi đỏ bừng, mím môi nín thở nhìn Đông Hải lao thẳng tới sát người Minh như một cơn lốc.
Nó quét lên cái logo tên Huyết vệ trên ngực trái của bộ áo liền quần Minh đang mặc.
Cuộc sống của chị có vẻ rất đơn thuần, buổi sáng rời nhà đúng giờ, chị sẽ ngồi ở quán café quen thuộc uống một ly cappuccino, sau đó đến trụ sở và rời trụ trở rất muộn thường là sau chín giờ, cả cuối tuần cũng không thấy chị ra khỏi nhà. Long Gia năm đó có Linh Địa Cảnh tọa trấn, cho nên trong đó tự nhiên có rất nhiều thứ tốt, tuy cái này qua năm ngàn năm xuống cũng không có còn lại bao nhiêu, nhưng tổng có thể tìm được một ít bảo vật bỏ sót!.
phim sex di ghe vu bu Hơi thở tôi trở nên nặng nhọc, tim đập thình thịch cảm giác như sắp nảy ra khỏi lồng ngực mình vậy. Nó chứng kiến Hằng Kiểm và Đao Thần hai người hai bên tả xung hữu đột mạnh mẽ không tưởng.
phim sex di ghe vu bu Năm người bên Hải Đường bang ngã quỵ… Lại năm tiếng rít khác vang lên, thêm năm cơ thể đổ gục trên nền đất đầy nước. Hắn cảm thấy dường như thiên địa đang bài xích hắn, lấn ép hắn, khiến hắn động một ngón tay cũng khó! Nhưng hắn cũng là một người đã trải qua nhiều cuộc chiến sinh tử, hắn liền cắn mạnh đầu lưỡi của mình, đau đớn giúp hắn thoát khỏi sự kìm hãm của Diệt Nhân kiếm pháp.
Đây là chìa khóa để đăng nhập hệ thống quản lý thông tin mật của Hồng Bang… Cả Hồng Bang chỉ có ba cái như vậy… Ta và anh Quy mỗi người giữ một và cái thứ ba ta giao cho cậu.
## clip sex viẹt nam
Là một người phụ nữ có chồng, con trai đã lớn, hơn hết là cô kinh nghiệm vô số đàn ông… rất khó để Khánh Phương cảm thấy ngượng ngùng với chuyện nam nữ. Những lời thì thầm tục tĩu nhận xét về Ngân từ phía bàn trên và bên cạnh khiến thằng Long có chút bực tức. Khuôn mặt trắng hồng hình trái xoan với bờ môi đỏ mọng như cánh hoa cong cong bướng bỉnh.
Minh hét lên một tiếng, chân bước chếch về trước, siết chặt cây đao đã cong oằn chém ngược lên trên. Cái cách ông nhìn về phía âm đạo tràn đầy khát vọng khiến con Tâm khẽ rùng mình mường tượng chuyện sắp tới. Ngay lúc này một giọng nói nhẹ nhàng vang lên phía sau làm cả người Minh chấn động….
Madif đứng lên, hai ống chân đen nhẻm có chút run rẩy… không hiểu do phấn khích hay ngồi xếp bằng thời gian lâu.
Thằng Long đặt phần ăn sáng xuống ngồi đối diện với My, My lúc này mặc bộ đồ ngủ dài màu hồng, mái tóc đen xõa ra hơi rối chưa kịp chải chuốt ánh mắt to tròn đang chăm chú coi tivi quên cả miếng trứng đang nằm trong miệng. Uống xong ngụm nước gã trở ra chỗ hai đứa đang thảo luận, cầm lấy một món trong đó gã hỏi. Nàng cảm nhận được hạ thể Minh có một khối u cứng ngắc đang áp sát cửa động không chút phòng vệ của mình.
Chị Ngân ngon thiệt, anh Tân mà thành công, kiểu gì tao cũng bắt ổng phải khao anh em mình đi chơi gái. Các ngươi muốn biết thật sao? Được… Xem như ta giải đáp cho những kẻ sắp chết vậy…. Thằng Long đưa lưỡi liếm lên vành tai chị nó, hai tay đưa xuống luồn vào bên trong lớp áo, tiếp tục vuốt ve lấy bộ ngực trần, tay nó se se núm vú đang dần cứng lên của Ngân.
Jane la lên kinh hãi, không còn để ý gì đến chuyện đụ đéo nữa mà ôm chầm lấy Iris. Trong lúc liếm lồn em thì tôi đã tuột cái quần của mình xuống nên rất nhanh, cậu nhỏ của tôi đã di ngay cửa mình của em rồi.
Từng chút dịch trắng sót lại hòa cùng nước dãi vương ra khỏi khóe miệng nó chảy dọc thân cặc xuống hai hòn dái đọng lại lên ghế. Tôi cũng lột cái áo chemise trên người, tháo thắt lưng đẩy cái quần âu ra khỏi chân, đẩy cả cái quần sịp xuống. Nếu không biết cách để thằng nhóc tham gia thế nào, chi bằng để nó chủ động muốn tham gia, hai anh em nó đều nghĩ như vậy.
Thời gian chúng tôi dành trọn vẹn cho nhau, cùng nhau háo hức đợi đứa con đầu lòng của chúng tôi ra đời.
Tất nhiên làm như vậy thì uy lực sẽ giảm đi rất nhiều, nhưng đó là trong trường hợp dùng một khẩu súng khác. Sau đó lên xe, đợi chị ngồi ổn định, tôi nổ máy và hơi vít gas một chút để chiếc xe rồ lên một tiếng uy lực, sau đó vào số và phóng vút đi như để thông báo đây là người phụ nữ của tôi. Hôm đó chuyến bay có chút delay, nên em vào hơi muộn, Hiếu phải tìm cách giữ chân anh lại nhưng tí thì em không kịp.
Và thật ra em còn có chút tự hào khi ngay cả những người phụ nữ xuất sắc như vậy cũng bị chồng em chinh phục. Thấy thằng em không có vẻ gì đang cầu xin mà như đang cố chiếm lời từ mình, cô tức mình thụi thêm mấy cái rồi mới đẩy đầu nó ra.
Jane chủ động chồm tới hắn, cầm con cặc mềm xèo của hắn sục mấy cái rồi cho vô miệng mút. Tôi đứng ngây người, cô ấy nhìn tôi, tôi nhìn cô ấy, 2 ánh mắt chạm nhau, cảm giác vẫn như cái lần đầu tiên tôi gặp cô ấy tuy xa lạ nhưng lại gần gũi lắm, có lẽ người phụ nữ ấy cũng có một cảm giác tương tự như thế. Để mặc hai đôi môi lúng túng phân bày với nhau… Chiếc lưỡi nhỏ của Nhật Vi len lỏi tìm qua xâm chiếm miệng Minh.
## beeg gay viet
Nó nhìn cơ thể lõa lồ đỏ ửng rạo rực của Hạ Vi, lại nhìn cặp đùi nàng hé mở phơi bày hai mép âm hộ đỏ hồng ướt át trước ánh mắt nó.
Cậu gọi tôi là chị Phương cũng được… Khánh Phương mỉm cười đưa bàn tay thon dài trắng muốt về phía Minh. Tôi cũng lột cái áo chemise trên người, tháo thắt lưng đẩy cái quần âu ra khỏi chân, đẩy cả cái quần sịp xuống. Tiếng nói cười rôm rả và những tà áo trắng tung bay lộ ra những đường cong hút hồn.
Có ông hậu thuẫn dẫn dắt mày thì mười năm sau cái ghế Bang chủ đó gần như đã nắm trong tay mày rồi. Tôi hôn vào cổ, em nhột rút cổ lại nổi da gà mà vẫn không phản đối gì, một tay tôi sờ vú tay còn lại sờ lên mu em, em mặc quần đùi vải siêu bóng nên sờ lồn rất đã.
**phim sex trấn thành** Tôi nâng đầu Liễu lên, chúng tôi hôn nhau say sưa, cu tôi thì đâm vào lồn My, Liễu ra nước nhiều làm My ngộp, cô bé né đầu qua lại, Liễu sàng theo làm nước dính bê bết trên mặt My.
Chợt nàng cảm thấy từ trên khẩu súng giống như phát ra một làn gió lạnh lẽo mới rùng mình rời tầm nhìn sang khuôn mặt của chàng trai trẻ bên cạnh. Chị nằm hẳn lên người tôi, rồi đưa tay xuống cầm lấy buồi tôi, đẩy mông xuống để cái buồi chui tút vào cái lồn đầy nước của chị.
Hai nắm tay Minh bóp chặt, móng tay đâm sâu vào da thịt… Ánh mắt anh nhìn khẩu súng trong tay ông Định, ngón tay ông ta đặt trên cò súng ghì chặt như đã sẵn sàng siết chặt. Ông lại giao nhiệm vụ sao chép và phá huỷ hệ thống cho Lê Đức, một kẻ ông vốn vô cùng tin tưởng. Phản ứng của cái Thu làm thằng Long thấy hơi tội, nó cười chào lại cái Thu rồi bỏ một mạch lên phòng cất kỹ cái túi mà thằng Tân đưa nó dự định chờ đến đêm nay mới lén xuống lầu một coi.
Ngay lập tức hắn cảm giác được rằng mũi mình, miệng mình đã chạm vào một chỗ rất là mềm mại. Mùi hương này giống như phát ra từ địa phương riêng tư nhất của phụ nữ, cái khác là mùi đó lại nồng hơn, thấp thoáng còn có một hương thơm mê người. Thông thường bốn vị tướng đã bàn bạc cùng Bang chủ để thống nhất lựa chọn thuộc hạ của mình, tùy theo nhu cầu nhân lực của lĩnh vực mình phụ trách, cũng không phải ngẫu nhiên tùy hứng như nhìn bên ngoài.
Lý Hàn buông môi nàng ra rồi nhìn chằm chằm vào ngục nàng, chỉ thấy hai vú nàng vừa to vừa lớn đứng ngạo nghễ, trên đỉnh vú là hai núm vú màu đỏ tươi hết sức mê người.
Vài tuần trước, Minh được Hồng Bang bang thưởng vì hai lần có đóng góp quan trọng hoàn thiện hệ thống đổ trường của Lân tướng… Đến lúc đó Minh mới có đủ tiền để trả dứt tiền nợ của chiếc xe. Không… không thể nào… Minh thì thào, nhìn chằm chằm vào mái tóc đen ướt sũng mùi máu của thằng Tùng.
Dừng trước cửa phòng chị nó, thằng Long cố mở cửa thật khẽ, nó nhìn con My chỉ tay tới bên cạnh cửa ra hiệu cho con nhỏ ngồi xuống đó đợi. Cái tên Huỳnh Quốc Định ngày nào trước khi người ta muốn nói ra phải nhìn trái nhìn phải, bây giờ lại trở thành chiêu bài kéo khách của những thằng bé bán báo. Trong những hình ảnh ký ức nối tiếp kia, Minh thấy bản thân đã rất thân với Nhật Vi.
Từ phía sau, Minh nghiến răng vặn mạnh tay ga để bánh xe trước chồm lên đuôi xe… như lên một cái cầu gập ghềnh, chiếc mô tô địa hình mang theo hai người phóng thẳng lên mui xe ô tô rồi lao xuống đường, vừa đủ vượt qua thảm đinh bên dưới. Anh nghe bảo hôm nay sinh nhật mày nên anh tới chơi nè, hai thằng này không có gì làm nên đi ké… Vừa nói nó vừa chĩa tay về phía hai thằng sau nó. Có lẽ dì rất khổ tâm vì điều này bởi lẽ tối nào trước khi đi ngủ, tôi cũng thấy dì ngồi soi gương, nặn bóp, rồi thoa lên mặt hằng hà sa số những loại kem dưỡng da.
phim sex di ghe vu bu Tôi tất nhiên với danh nghĩa bạn trai, sẽ ôm lấy vai chị tình tứ, cũng có đôi khi sửng cồ vì những lời khiếm nhã. Đang đứng co ro, sự nhẫn lại của tôi đã tới giới hạn, có lẽ cô ấy sẽ không quay trở lại đêm nay đâu, có thể cô ấy giờ đang ấm áp trong vòng tay ông chú trung niên kia hoặc một người đàn ông nào đó khác.
### the owl house hentai
Trong đầu nàng vô thức hiện lên hai hình ảnh đối lập của anh… Một Minh mặc trang phục cảnh sát uy nghiêm lặng lẽ. Tôi cũng không hiểu sao sự hưng phấn của mình cũng tăng lên rất nhanh, tôi cũng có chút run rẩy. Nhưng bất giác, Jane lại xoay theo một tình huống khác, nàng không muốn nghĩ ngợi gì nữa, chỉ còn muốn thỏa mãn thôi.
Chị nói vậy cũng đúng, mà em nghĩ cả người lớn cũng không nên xem, còn phải làm gương cho mấy đứa em nữa chứ. Mãi tới lần thứ ba, lúc này đã cách khá xa căn chòi, vừa bấm gọi lại bên tai gã liền vang lên tiếng chuông báo cuộc gọi từ máy của tên trọc.
**phim sex hoeesp dâm** Minh hôn lên môi Nhật Vi, tay nâng nhẹ bờ mông nàng, kéo quần lót nàng bỏ rơi xuống.
Mà phải công nhận là làm chuyện này ở nơi công cộng khá là lo lắng, hồi hộp vì lỡ có người thấy thì chết, nhưng mà kệ, em không sợ là được rồi.
Thuốc nổ chứa trên chụp đèn… Đó là suy nghĩ duy nhất kịp lóe lên trong đầu ông Hiển. Dũng uống gì để cô lấy? Bia nhé? Hay rượu? My vừa hỏi Dũng vừa đứng lên lấy đồ uống.
Trong lòng hắn nao nao và xen lẫn những nỗi buồn tiếc nuối cho những năm tháng đẹp nhất đời người sắp qua đi. Hắn nghĩ là hắn quả là có tài đóng kịch, với lại con mồi của hắn khờ đến thế là cùng. Chị Nga dạo này rất chịu khó xuống bếp khác hẳn ngày trước chị sẽ lấy đủ các lý do để tránh, có làm cũng chỉ phụ vặt như nhặt rau chẳng hạn, dù thế sau đó cô Duyên hoặc tôi lại phải nhặt lại.
Nhật Vi phì cười vừa quay qua liền thấy vẻ mặt Minh ngơ ngơ, mơ mơ mộng mộng, khóe miệng còn cười bẽn lẽn một mình.
Tôi vác chân em lên vai nắc, đẩy chân lên ngực nắc, em tôi kéo hai chân vuông góc sang 2 bên (em tôi trong đoàn ca múa nên tập nhiều) làm lồn em hả to ra rất thú vị, lỗ lồn tròn xoe. Quay người tôi vẫy người phục vụ, gọi cho chị ly cocktail, còn tôi gọi chai Jack Daniels. Có lẽ nào, mẹ phát hiện ra mình theo dõi mẹ ? Đầu óc tôi đang xử lý và suy nghĩ mọi trường hợp xảy ra với tốc độ cực nhanh, nhưng không thể nào kịp rồi.
[phim sex em hạnh](https://www.proteuxforum.com/phim-sẽx-cổ-trang/gyhaa-20230208)Lúc đầu tôi định đắp chăn lên cho cô ấy nhưng tôi lại bị hấp dẫn bởi mùi nước hoa dịu nhẹ, bầu ngực căng tròn cùng với bộ váy hở vai và một nét mặt thanh tú. Con My cũng không chịu kém, nó tiến lại gần đưa lưỡi liếm lên dương vật như chị nó đang làm, cái đầu khấc nhỏ bé giờ bị hai cái lưỡi ẩm ướt trêu đùa, chút nước nhờn vừa rỉ ra liền bị hai chị em nó liếm sạch.
### sex momoka nashina
Vì thế, người của Vương gia trở thành điểm phát tiết của hắn, mà Vương Nguyên Lân là kẻ đứng đầu nên phải đứng mũi chịu sào!. Đưa cho tôi tấm thiệp, cô Năm lại tất tả quay về chỗ ngồi rót nước phục vụ khách, uống nốt chén nước, chào cô, tôi cũng rời đi. Nàng chỉ nói một câu làm nó vô cùng khó xử… Em chỉ muốn được ở bên cạnh anh, anh ở đâu, làm gì hay còn có ai khác… Em không quan tâm.
Ánh mắt Minh vô tình đảo phía sau sảnh cạnh bàn thờ Quan nhị gia bắt gặp một cặp mắt tròn xoe lấp ló nhìn về phía mình. Lý Hồng Vân nói xong liền duỗi tay sờ trán mâu thân, đích thực có chút nóng, dù sao mẫu thân lại gắt gao trùm chăn, không nóng mới là lạ. Vì đối với một thằng bé lang thang ngoài đường từ năm bảy tuổi thì cái đáng sợ nhất là đói.
Các mợ cũng vừa sướng vừa rên to hơn nước lồn chảy ra ướt hết ga giường mợ Tuyền nói:. Thở ra một hơi, thân hình Trần Thiên Bảo chuyển động, hắn nhảy về phía nữ cảnh sát, đồng thời cánh tay phải nâng lên nhắm về phía ngôi nhà hoang đằng kia, ngón tay bóp lên cò súng của khẩu Sát. Ngón tay tôi rời tai chị ta, đẩy hai cái gọng kính lên và một bàn tay tôi đỡ lấy nó nhẹ nhàng đưa ra khỏi khuôn mặt chị, sự hồi hộp khiến bàn tay tôi hơi run.
Phải không? Chỉ như chúng mày cưỡng hiếp đứa con gái nào đó thôi, thậm chí bây giờ nó còn chẳng có chút phản ứng gì. Lần đầu quan hệ với gái, mà lại là một cô học sinh lớp 12 còn đi học, lại còn ở nơi công cộng, chịu đâu nổi.
Mà phải công nhận là làm chuyện này ở nơi công cộng khá là lo lắng, hồi hộp vì lỡ có người thấy thì chết, nhưng mà kệ, em không sợ là được rồi.
Đúng như Minh dự đoán, ông Sang là một người đàn ông nhút nhát… Ông ta rất sợ các vấn đề liên quan đến chính quyền.
[tai phim sex thai lan ve may](https://www.proteuxforum.com/sex-tây/mshnn-20230208)Nó mở ra, ánh mắt có chút thất thần nhìn cái phong bì trắng khá dày bên trong đó. **phim sex lo clip anh thu** Hôm nay chú có một số thông tin đang cần ý kiến của cháu đây… Ông ta nửa đùa nửa thật nói. Nhưng khi hai tay Minh nắm lấy quần lót nàng kéo xuống, Nhật Vi hoảng hốt ngăn lại:.
Lúc này tôi không dám nhấp vội mà để yên đó rồi kích thích bằng cách hôn cổ, mút vú để cho em quên đi cơn đau đầu đời.
Bỗng nhiên, Ngân nhào qua ôm lấy cổ ông Minh, Ngân hôn ông Minh một cách điên dại. Bây giờ thì các thanh niên đã biết tại sao phải thu thập thông tin từ trước càng chi tiết càng tốt và thu thập trong im lặng rồi đấy. Ngược lại suy nghĩ của Minh, không có một cái tát nào, chỉ có hơi thở phì phì và giọng nói nghiến răng trèo trẹo bực tức của chị Ngọc Nga.
Giờ em đang rất ham muốn, ham muốn được tận mắt nhìn ngắm cơ thể nóng bóng được che đậy dưới lớp quần áo, ham muốn được ôm lấy bầu ngực đẫy đà của chị, ham muốn được đi vào trong chị…. Lúc đầu, Giang còn ngại, chỉ dám nhún từng cú nhẹ, nhưng một lúc sau, khi đã cảm nhận được cơn sướng của con cặc đi sâu vào lồn mình, Giang bắt đầu nhấp mạnh hơn. Một lúc sau, sự kích động của tôi được hơi ấm của cơ thể chị, được sự âu yếm của bàn tay đang ve vuốt lưng tôi, được mùi hương quen thuộc đang tràn ngập trong mũi tôi xoa dịu.
#### emi pukada
Không thể nào… Chuyện này không thể nào… Minh gào la, nhưng âm thanh nó phát ra qua cuống họng con chó chỉ là tiếng ẳng ẳng đơn thuần. Tôi và cô ấy đã trở lên thân thiết hơn rất nhiều, giống như hai người bạn, mỗi khi gặp nhau nói chuyện với nhau, chúng tôi đều trao đổi mọi bí mật to nhỏ, cả tôi nữa tôi cũng cho cô ấy biết về giấc mơ của mình đó là trở lên giàu có, có địa vị, có quyền lực trong xã hội. Anh cầm lên nhìn nhận ra đó là một cái usb, lại không có nhãn mác, bất cứ một chữ gì.
Cảnh tượng này rất bình thường, nếu không phải vì những thằng bé chạy ngang chạy dọc nhốn nháo tay vẫy xấp báo miệng la hét inh ỏi:.
Cứ như vậy Phong xem nó như một con búp bê, mặc cho nó có khó chịu ra sao, cánh tay kia vẫn không ngừng nghỉ, túm lấy đầu nó nhấp lên nhấp xuống cho con cặc mình trượt vào bên trong miệng nó.
Hai hàng chữ in rõ ràng giữa thiệp là ông Lê Hồng Khánh, Chủ tịch Tập đoàn Hoàng Minh. Nàng bưng kín hai gò má đỏ như gấc chín, toan chuồn ra khỏi phòng liền bị túm chặt.
**phim sex hồng kông trong rừng** Phạch, phạch, phạch… tiếng va chạm từ hạ thể của hắn dập vào cái mông của nàng vang lên càng lúc càng trầm trọng….
… Rồi Tarzan có còn đi đâu xa nữa không? Chắc chắn có chứ? Jane sẽ lại phiêu lưu nữa? Chắc chắn có chứ? Đó ắt hẳn sẽ là một câu chuyện rất thú vị, nhưng hãy để nó cho lần sau. Người đàn ông cao lớn bệ vệ ngồi trên chiếc ghế cao nhất không phải ai khác chính là Trần Hạ Long, Bang chủ Hồng Bang. Em kéo tôi xuống dưới lâu, hai đứa không mặc gì, trần truồng đi lại như là nơi hoang vắng vậy, người người nhìn tụi tôi tròn cả mắt.
Thế nhưng cô ấy vẫn không cho phép tôi, không cho phép bản thân được đi quá giới hạn. Dù bỏ qua ân oán cá nhân giữa ông Khánh và ông Định, nhưng việc đứa con trai của một doanh nhân lên tiếng nhờ vả một người địa vị cao như ông Định bảo vệ cha mình và được chấp thuận… Điều này thật phi lý, nhưng ông Hiển lại không có cơ sở phản bác.
Cuộc họp rất sôi nổi, có tranh luận, có phản biện có rất nhiều trao đổi không có định nghĩa thống nhất, cũng không có chuẩn mực nhất định, nó phụ thuộc vào cảm nhận của mỗi cá nhân.
Thằng Long lúc này mới nhớ là sáng nay chỉ lo xóa lịch sử duyệt web của nó mà quên thoát yahoo ra. Khệ nệ vác vali đen theo sau lưng hai người, mũi và khứu giác tôi bị quyến rũ bởi mùi nước hoa đắt tiền mà người phụ nữ phía trước xịt lên. Hôm đó tôi và em cùng với một nhóm bạn đi làm thiện nguyện nhưng do trên đường về xảy ra sự cố nên cả nhóm về tới nhà cũng gần 11 giờ khuya.
phim sex cho phu nu Tôi tin lời cô, suốt nhiều năm liền từ khi chỉ là một đứa nhóc, cho đến khi là một thằng con trai 15 tuổi. Mắt con Tâm vẫn cảnh giác nhìn ra ngoài, giọng nó giờ gấp gáp, sợ hãi với ý định của gã.
Hắn tách khỏi Vương Nguyên Lân, linh lực mạnh mẽ từ trong cơ thể Lý Chiến tràn ra rồi bị tay hắn cô đọng thành một cái lưới. Sau đó liên tục những tiếng thét tuyệt vọng cùng với những mảnh đồ bơi vun vút lao đi không trở lại… Minh cười tủm tỉm đứng bên cạnh, không tham gia vào, nhưng nó dùng tấm lưng to bè của mình để che chắn tầm nhìn của đám thằng Sơn. Đó chỉ là đánh giá chủ quan sơ bộ… Minh tin nếu mình giao toàn bộ cho chú Hiển, với kho dữ liệu của cảnh sát, ông sẽ hốt một mẻ lưới không thoát kẻ nào.
##### phim se vietsup
Chú đồng ý ngay lập tức, chú cũng đang phải chịu các khoản nợ của bạn hàng và ngân hàng. Em xin lỗi… Chị cho em cãi lời chị một lần thôi… Chị muốn báo Bang chủ phạt em, em cũng chịu. Nhất là cái đoạn video lão Tú kiếm về lúc cô nàng Dương Huyền bị ướt áo ấy, cái video đấy như thuốc viagra cao cấp dành cho mấy ông yếu sinh lý, chỉ cần bật video lên ngắm nữ thần là chim cò dựng đứng lên liền….
À, hả…ờ tôi quên… thực ra là thế này, tôi cũng không biết là do ma làm hay là tôi bị mộng du nữa, một phần vì an toàn của nhà trường thôi, rồi thằng cháu tôi gợi ý là, sao tôi không thử lắp camera quay lại hình ảnh, là biết ngay tôi có bị mộng du hay không ấy mà. Trở về phòng riêng của mình ngồi vào bàn bật máy tính lên lướt qua một số tin tức.
Nhìn Hạ Vi mím môi, nhắm chặt hai mắt chịu đựng mà khóe mắt vẫn ươn ướt nước mắt.
Hi hi… anh làm gì vậy? Dọa người ta sợ đó… Nhật Vi cười ngất, còn lùi lại che thằng Minh như bảo vệ. Bộ lông của con sói làm Jane thấy ngứa ngứa nơi âm hộ, cảm giác kích thích đến tột cùng. Không phải ở cách ăn mặc, vẫn là cái áo sơ mi cùng quần tây lịch sự như thường ngày.
Hi hi… lát để Minh lên gom hết đồ xuống là được rồi… làm gì căng thẳng mà mặt đỏ ửng vậy. Sau đó Jane còn mút cặc hắn một lúc cho đến khi sạch sẽ không còn một giọt khí và xìu xuống thì mới thôi. Minh trở về thân phận trước đây, trong thân xác cũ của nó mà Hoàng Minh chiếm giữ vài tháng trước.
Vừa nghe ông ta hỏi, Minh đột nhiên bật người đứng dậy, làm cả hai người cảnh sát giật mình.
[phim sex di ghe vu bu](/phim sex di ghe vu bu): Nàng thật hận Minh đem mình về nhà lại bỏ đi mất… Lúc này nàng thật không biết nói gì với Ngọc Nga và Hạ Vi. Còn về loại được dùng bởi Tụ Linh Cảnh mới chính là Linh khí chân chính, được chia làm cửu giai, nhưng cho dù là Linh khí nhất giai thì cũng sẽ tăng sức lên chiến đấu của người dùng lên gấp hai lần cho nên ai cũng muốn một thanh Linh khí thuộc về mình.
Khi cả người trần truồng ngã xuống giường Hoành Sơn mới thấy mình như được lên thiên đường. Minh cũng không muốn nói với ông nó từng mỗi ngày đi học bằng một chiếc Bentley ah. Không cần một lời nói cụ thể nào, biên giới của tình bạn giữa Hoàng Minh và Nhật Vi cứ như vậy xóa bỏ.
Cái gì đây… Thanh ngơ ngác cầm cái áo còn hơi nóng của Minh, chất liệu lại có chút lạ, không mỏng như nhìn bên ngoài.
Qua hệ thống camera ông Định mới biết chiếc xe tải chở trái bom đó đã được đưa ra khỏi tầng hầm khách sạn. Hắn nhếch mép cười kéo cổ áo Khánh Phương trễ xuống lộ ra nửa bầu vú căng tròn mơn mởn, chậm chậm đổ xuống. Ngày 25/07 là một ngày đáng nhớ…Trời còn tờ mờ sáng dọc con đường Nguyễn Trãi đã bày hàng những quán cafe cóc với hàng dãy ghế nhựa nhỏ với lác đác người ngồi trên tay là một tờ báo mở rộng.
## Những bài viết liên quan
-
-
-
-
-
-
-
-
[phinh set viet nam](https://www.proteuxforum.com/naruto-porn/dyimp-20230208) [japan masturbate](https://www.proteuxforum.com/18a-film/kiojidw-20230208) [phim xet nhật](https://www.proteuxforum.com/sẽx-han/hpdks-20230208) [lytongthuy](https://www.proteuxforum.com/sex-massage/lxgzrnh-20230208) [3d masturbation](https://www.proteuxforum.com/sex-xxx/sbati-20230208) [bu ku ban trai](https://www.proteuxforum.com/japanese-adult-films/qxclqtm-20230208) [sex ibuki aoi](https://www.proteuxforum.com/anh-sex/anmxk-20230208) [gái xinh thủ dâm trên live](https://www.proteuxforum.com/adult-film/fxjrlad-20230208) [sex/lìe phim](https://www.proteuxforum.com/phim-sex-mới/qtgyz-20230208) [dit nhau tren giong](https://www.proteuxforum.com/séx-thai-lan/dkwpw-20230208) [nhac beat viet nam](https://www.proteuxforum.com/phim-sex.-com/zbhtp-20230208) [anh bu cu nam](https://www.proteuxforum.com/av-anime/cegmaid-20230208) [phim lòng tham vô đáy tập 18](https://www.proteuxforum.com/chat sex/nfvgfhf-20230208) [phim xetviet nam](https://www.proteuxforum.com/phim-sex-việt-nam/bxuxq-20230208) [kích dục video](https://www.proteuxforum.com/sẽx-hoc-sinh/eyrgt-20230208) [phim sex anh chồng em dâu](https://www.proteuxforum.com/sex-top-1/iabsy-20230208) [phim sex rên to](https://www.proteuxforum.com/watch-av-online/zltzgpq-20230208) [phim sex chân dài](https://www.proteuxforum.com/sẽx-gái-xinh/almiw-20230208) [phim sex vuet sub](https://www.proteuxforum.com/adult-free-videos/yeiiysl-20230208) [phim sec hien ho](https://www.proteuxforum.com/sẽx-live/ebamc-20230208) [clip không che](https://www.proteuxforum.com/sex-khong-che/hcjck-20230208) [clip quay len con gai thu dam](https://www.proteuxforum.com/sex-viet/lhhkf-20230208) [anh sex bia om](https://www.proteuxforum.com/mother-and-son-incest/xtlpaww-20230208) [chi hang xom dam dang](https://www.proteuxforum.com/anal-videos/dftyb-20230208) [wap xem phimsex](https://www.proteuxforum.com/free-av/vyqozyq-20230208) [ảnh khoe bướm](https://www.proteuxforum.com/mother-and-son-sex/dwneydr-20230208) [sex spuit game](https://www.proteuxforum.com/cartoon-sex/mygztiy-20230208) [pim set viet nam com](https://www.proteuxforum.com/sex-sites/gqedkec-20230208) [phim sẽ gầy học sinh](https://www.proteuxforum.com/masturbation-videos/mgaacbr-20230208) [hantai sex](https://www.proteuxforum.com/anime-sex/threird-20230208) [xnxx sex thú](https://www.proteuxforum.com/Japanese-a.film/zmwvkly-20230208) [phim sex cap](https://www.proteuxforum.com/japanese-sex/aodjw-20230208) [sex pha trinh vn](https://www.proteuxforum.com/sẽx-vn/oysok-20230208) [xxx gái cực xinh](https://www.proteuxforum.com/phim-sẽx-co-trang/fmgql-20230208) [phim sex cực đỉnh](https://www.proteuxforum.com/3d-porn/kyiodut-20230208) [phim nguoi mau bikini](https://www.proteuxforum.com/phim sex gay/lqevyqi-20230208) [cạ cu vào lồn](https://www.proteuxforum.com/adult-massage/vwfhxxz-20230208) [gái trung quốc khoả thân](https://www.proteuxforum.com/fim-sex/mxvlc-20230208) [gaigoisaigon](https://www.proteuxforum.com/sex-top-1/tyfoh-20230208) [sét viết nam](https://www.proteuxforum.com/phim-sẽx-vietsub/vosae-20230208) [gái mặc váy thủ dâm](https://www.proteuxforum.com/sex-massage/umyzaam-20230208) [lon buoi dit nhau](https://www.proteuxforum.com/game-sex/tvpug-20230208) [phim sét nhất ban](https://www.proteuxforum.com/sex-sud/ihbfj-20230208) [anh phim sec nga](https://www.proteuxforum.com/3d-adult/srzps-20230208) [thichxemsex](https://www.proteuxforum.com/sex-my/xszop-20230208) [truyen sex viet.com](https://www.proteuxforum.com/free-adult/5619254.html) [thu dam phim](https://www.proteuxforum.com/phim-sêx-không-che/vxzhf-20230208) [sex tối cổ việt nam](https://www.proteuxforum.com/shemale-av/oisnt-20230208)


markdown:
Saostar.vn
LIÊN HỆ
Người mẫu & Hoa hậu
Fashion
Đẹp 360
Giải trí
Sao & Đời sống
Âm nhạc
Phim ảnh
Sống khỏe
Sắc màu Cuộc Sống
The Heroes 2022
Bài hát hay nhất 2022
đấu trường nhan sắc
Kết nối với Saostar
Tìm theo từ khóa
# MINA (TWICE) COMEBACK
Saostar cập nhật tin tức, sự kiện, hình ảnh, video clip hot nhất 24h qua về chủ đề MINA (TWICE) COMEBACK
Mina vẫn có thể vắng mặt trong lần trở lại sắp tới của Twice, lý do vì…
Âm nhạc
12/02/2020 - 12:13
Tin vui cho fan Twice: Mina sẽ góp mặt cùng nhóm tại sự kiện &TWICE MEET & GREET
Âm nhạc
08/01/2020 - 11:28
Mina (Twice) khiến fan rộn ràng với thần sắc tươi tắn trong loạt hình mới nhất trên Instagram
Âm nhạc
05/11/2019 - 13:45
Xem thêm

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

Vary: Accept-Encoding

X-Cache: MISS from da003.vn09.swiftserve.com:443, MISS

cache-control: private, no-cache, no-store, max-age=0, must-revalidate

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Edge-Cache-Tag: saostar-pc

X-Crawler-Content-Encoding: br


markdown:
*nguồn:* [New York Times](https://www.nytimes.com/2021/11/03/books/review/the-shattering-kevin-boyle.html), *biên dịch: Thu Phương,*
THE SHATTERING
America in the 1960s
By Kevin Boyle
Illustrated. 480 pp. W.W. Norton & Company. $32.
Chia sẻ:
|
|
The Decade That Changed America Forever
|
|
|
|
Thập kỷ làm thay đổi nước Mỹ mãi mãi
|
||
|
|
|
|
|
Sixteen-year-old Elizabeth Eckford walked alone through the crowd of jeering whites.
|
|
|
|
Elizabeth Eckford, 16 tuổi, một mình bước qua đám đông người da trắng đang giễu cợt.
|
||
|
|
|
|
|
She hadn’t heard about the escorts assigned to the nine Black youngsters integrating Little Rock’s Central High School because her family had no telephone.
|
|
|
|
Gia đình cô không có điện thoại, nên cô không biết tin về đội hộ tống bảo vệ chín thanh niên da đen ghi danh trường Trung học Little Rock.
|
||
|
|
|
|
|
So Elizabeth took the city bus, filed past the screeching adults, went up to the guardsmen who blocked her way with raised bayonets, turned around, returned to the bus stop, sat down and tried not to cry as the mob around her kept screaming.
|
|
|
|
Elizabeth bắt xe buýt, vượt qua hàng người la hét, tiến về phía đội vệ binh -- những người giơ cao lưỡi lê chặn đường cô, cô quay lại trạm xe buýt, ngồi xuống và cố gắng không khóc khi đám đông xung quanh tiếp tục la hét.
|
||
|
|
|
|
|
It was 1957 and Americans were about to plunge into the 1960s.
|
|
|
|
Đó là năm 1957 và người Mỹ chuẩn bị bước vào những năm 1960.
|
||
|
|
|
|
|
A seemingly unified nation would confront its original sin, endure all kinds of vertiginous changes and never quite recover.
|
|
|
|
Một quốc gia mang vẻ ngoài thống nhất, sẽ phải đối mặt với tội nguyên tổ, hứng chịu loạt thay đổi chóng mặt và không thể phục hồi.
|
||
|
|
|
|
|
Kevin Boyle, a professor of history at Northwestern University, tells this story and many others in “The Shattering,” his luminous guide to a tumultuous decade — “a season of hope,” he writes, “and a season of blood.”
|
|
|
|
Câu chuyện này được Kevin Boyle, giáo sư lịch sử tại Đại học Northwestern, kể trong cuốn sách "The Shattering" (“Đảo lộn”), cuốn sách soi sáng một thập kỷ đầy biến động — “thập kỷ của hy vọng”, “và thập kỷ của máu đổ”, ông viết.
|
||
|
|
|
|
|
Boyle grounds his narrative with individuals caught in the whirlwind:
|
|
|
|
Chuyện kể của Boyle dựa trên cuộc sống của những cá nhân bị cuốn vào vòng xoáy:
|
||
|
|
|
|
|
Eckford holds her head high and ignores the obscenities.
|
|
|
|
Eckford tự tin ngẩng cao đầu và phớt lờ những lời chửi rủa.
|
||
|
|
|
|
|
Cpl. James Farley weeps over a dead comrade in an empty supply shed in Da Nang.
|
|
|
|
Hạ sĩ James Farley khóc thương một đồng đội đã chết trong kho dự trữ trống tại Đà Nẵng.
|
||
|
|
|
|
|
Sarah Weddington finally gets her first client (women rarely had the opportunity to practice law) and eventually wins her case by persuading the Supreme Court that the Constitution protects abortion rights.
|
|
|
|
Sarah Weddington cuối cùng cũng có được khách hàng đầu tiên (phụ nữ hiếm khi có cơ hội hành nghề luật) và rồi cô đã thắng kiện nhờ thuyết phục được Tòa án Tối cao rằng Hiến pháp bảo vệ quyền phá thai.
|
||
|
|
|
|
|
And, going back to one of the book’s cover photos, three dozen smiling neighbors pose on July 4, 1961, to celebrate the 38 flags they’ve hoisted over their bungalows on Chicago’s northwest side.
|
|
|
|
Và, quay trở lại một trong những bức ảnh bìa cuốn sách, bức ảnh với 36 người là hàng xóm láng giềng, tươi cười tạo dáng ngày 4 tháng 7 năm 1961, kỷ niệm 38 lá cờ họ đã treo trên các ngôi nhà gỗ của mình phía tây bắc Chicago.
|
||
|
|
|
|
|
It’s a snapshot from the time before: a simple era of patriotism and consensus.
|
|
|
|
Bức ảnh được chụp nhanh trong thời đại đơn thuần: thời đại của lòng yêu nước và sự đồng lòng.
|
||
|
|
|
|
|
But not for everyone.
|
|
|
|
Nhưng thời đại đó không dành cho tất cả.
|
||
|
|
|
|
|
Not for African Americans pushing against white supremacy.
|
|
|
|
Không dành cho người Mỹ gốc Phi đang đe dọa uy quyền của người da trắng.
|
||
|
|
|
|
|
In the South, they demanded simple things — the right to vote, play in the park, get care at the nearest hospital, attend a school whose roof didn’t leak.
|
|
|
|
Ở miền Nam, họ yêu cầu những điều cơ bản — quyền bầu cử, quyền dạo chơi ở công viên, được chăm sóc ở bệnh viện gần nhất, được học ở trường có mái không dột.
|
||
|
|
|
|
|
Boyle emphasizes both the implacable violence they met with and the media images that shocked so many.
|
|
|
|
Boyle nhấn mạnh tình trạng bạo lực man rợ mà họ gặp phải và những hình ảnh gây sốc trên phương tiện truyền thông.
|
||
|
|
|
|
|
Birmingham’s snarling police dogs, leaping at young Black students, flashed onto the front pages of newspapers around the world.
|
|
|
|
Vụ việc chó cảnh sát của Birmingham hung dữ lao vào nhóm học sinh da đen nhỏ tuổi, từng xuất hiện trên trang nhất của các tờ báo trên toàn thế giới.
|
||
|
|
|
|
|
In the early days of television, NBC interrupted its programming with video of helmeted troopers, some on horseback, slamming their clubs into peaceful protesters in Selma.
|
|
|
|
Trong thời kỳ đầu phát sóng, đài NBC tự ngắt sóng chương trình đang phát bằng video về đội quân đội mũ sắt, vài người trong số đó ngồi trên lưng ngựa, dùng gậy đâm vào những người biểu tình ôn hòa ở Selma.
|
||
|
|
|
|
|
Those pictures changed the United States.
|
|
|
|
Những hình ảnh đó đã làm thay đổi nước Mỹ.
|
||
|
|
|
|
|
For starters, as Boyle explains, they transformed both political parties.
|
|
|
|
Đầu tiên, Boyle giải thích, chúng đã làm thay đổi cả hai đảng phái chính trị.
|
||
|
|
|
|
|
Democrats had traditionally defended enslavement and then segregation, but in the 1930s and ’40s Northern Black voters clambered into the party — Republicans were taking their votes for granted while Franklin Roosevelt’s New Deal offered help during the Great Depression.
|
|
|
|
Đảng Dân chủ có truyền thống ủng hộ chế độ nô dịch và sau này là phân biệt chủng tộc, nhưng trong những năm 1930 và 1940, các cử tri người Da đen miền Bắc đã ủng hộ đảng này — phía Cộng hòa coi thường phiếu bầu đó, trong khi Chính sách kinh tế mới của Franklin Roosevelt đưa ra hỗ trợ trong cuộc Đại Suy thoái.
|
||
|
|
|
|
|
Democratic leaders frantically tried to hold together an improbable coalition of Southern segregationists and Northern civil rights activists — till the images streaming out of the South forced a moral reckoning.
|
|
|
|
Các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ sốt sắng thành lập liên minh giữa các nhà phân biệt chủng tộc miền Nam và nhà hoạt động dân quyền miền Bắc, nhưng rất khó có khả năng xảy ra — và chỉ ngừng cho đến khi những hình ảnh kia lan truyền ra ngoài miền Nam, gây ra phản đối về mặt đạo đức.
|
||
|
|
|
|
|
After Selma, President Lyndon Johnson bet everything on civil rights:
|
|
|
|
Sau sự việc ở Selma, Tổng thống Lyndon Johnson đặt cược tất cả vào quyền công dân:
|
||
|
|
|
|
|
“Should we defeat every enemy, and should we double our wealth and conquer the stars, and still be unequal to this issue, then we will have failed as a people and as a nation.”
|
|
|
|
“Nếu chúng ta đánh bại được mọi kẻ thù, chúng ta nhân đôi của cải và chinh phục các vì sao, nhưng vẫn không kham nổi vấn đề này, thì chúng ta sẽ thất bại với tư cách là một dân tộc và một quốc gia.”
|
||
|
|
|
|
|
This was, he insisted in a national address, nothing less than a test of America’s soul.
|
|
|
|
Trong bài diễn văn toàn quốc, ông khẳng định, điều này không khác gì một phép thử đối với tinh thần của nước Mỹ.
|
||
|
|
|
|
|
Across the aisle, Republicans — long the party supportive of Black rights — grabbed the Southern votes that the Democrats were leaving behind.
|
|
|
|
Bên kia lối đi, đảng Cộng hòa — đảng từ lâu ủng hộ quyền của người Da đen — đã giành lấy các phiếu bầu của miền Nam mà đảng Dân chủ bỏ qua trước đó.
|
||
|
|
|
|
|
Barry Goldwater modeled the new approach during the 1964 presidential election:
|
|
|
|
Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1964, Barry Goldwater áp dụng cách tiếp cận mới:
|
||
|
|
|
|
|
Stick to high-minded government bashing and avert your eyes while allies inflame white racial resentments.
|
|
|
|
Hướng tới chỉ trích chính phủ kiêu ngạo, ngoảnh mặt làm ngơ trước phe đồng minh làm bùng phát sự phẫn nộ đối với chủng tộc da trắng.
|
||
|
|
|
|
|
President Nixon, elected in 1968, honed the tactic to a fine art.
|
|
|
|
Chiến lược này đã được tổng thống Nixon (đắc cử năm 1968) áp dụng hết sức bài bản.
|
||
|
|
|
|
|
No Democratic presidential candidate has won the white vote since.
|
|
|
|
Kể từ đó, không ứng cử viên tổng thống nào của đảng Dân chủ giành được phiếu bầu của người da trắng.
|
||
|
|
|
|
|
Beyond the parties, Boyle traces the racial reckoning as it coursed through the nation.
|
|
|
|
Ngoài các đảng phái, Boyle dõi theo phong trào phản đối vì chủng tộc đang lan truyền khắp đất nước.
|
||
|
|
|
|
|
Young African Americans in the North bristled at the Southern violence.
|
|
|
|
Những người Mỹ gốc Phi trẻ tuổi miền Bắc nổi giận trước tình trạng bạo lực ở miền Nam.
|
||
|
|
|
|
|
Up north, they did not face legal segregation, but they were jammed into congested neighborhoods, pushed into marginal jobs and always at risk of violence.
|
|
|
|
Ở phía bắc, họ không phải đối mặt với sự phân biệt về mặt pháp lý, nhưng họ bị dồn vào những khu dân cư đông đúc, bị đẩy cho những công việc vô nghĩa và luôn có nguy cơ bạo lực.
|
||
|
|
|
|
|
White police officers or angry mobs attacked and even killed them for venturing into the wrong part of town.
|
|
|
|
Cảnh sát hay đám đông giận dữ da trắng đã tấn công và thậm chí giết họ vì đã cả gan bước vào khu vực cấm của thị trấn.
|
||
|
|
|
|
|
Violence begot violence, south and north, until Martin Luther King Jr.’s horrific murder.
|
|
|
|
Bạo lực sinh ra bạo lực, từ bắc vào nam, cho đến cái chết kinh hoàng của Martin Luther King Jr.
|
||
|
|
|
|
|
I was in high school at the time.
|
|
|
|
Lúc đó tôi đang học trung học.
|
||
|
|
|
|
|
We were numbed by the killing, uncertain what to say or think.
|
|
|
|
Chúng tôi chết lặng vì vụ giết hại, không biết phải nói gì hay nghĩ gì.
|
||
|
|
|
|
|
Who cared about math class now?
|
|
|
|
Giờ còn ai quan tâm đến lớp toán chứ?
|
||
|
|
|
|
|
Then, just before summer vacation, Robert Kennedy was also murdered.
|
|
|
|
Sau đó, ngay trước kỳ nghỉ hè, Robert Kennedy cũng bị sát hại.
|
||
|
|
|
|
|
We didn’t remember Johnson’s speech, but we knew that America had “failed as a people and as a nation.”
|
|
|
|
Chúng tôi không nhớ chi tiết bài phát biểu của Johnson, nhưng chúng tôi biết rằng nước Mỹ đã “thất bại với tư cách là một dân tộc và một quốc gia”.
|
||
|
|
|
|
|
Boyle twines this story of racial revolution with two others.
|
|
|
|
Boyle đan xen câu chuyện về cuộc cách mạng chủng tộc này cùng hai sự kiện khác.
|
||
|
|
|
|
|
First, the rise of a sprawling military.
|
|
|
|
Thứ nhất, quân đội ngày càng bành trướng.
|
||
|
|
|
|
|
He portrays four presidents — Harry Truman, Dwight Eisenhower, John Kennedy and Lyndon Johnson — flailing to get control of what Eisenhower had called the military-industrial complex.
|
|
|
|
Ông miêu tả bốn vị tổng thống — Harry Truman, Dwight Eisenhower, John Kennedy và Lyndon Johnson — đang vất vả giành quyền kiểm soát tổ hợp công nghiệp-quân sự (theo cách gọi của Eisenhower).
|
||
|
|
|
|
|
College campuses increasingly raged against the government as it blundered into an Asian war that seemed unwinnable.
|
|
|
|
Khi chính phủ sa đà vào cuộc chiến không thành ở châu Á, các trường đại học càng trở nên phẫn nộ.
|
||
|
|
|
|
|
Second, a sexual revolution had taken hold in the country.
|
|
|
|
Thứ hai, cuộc cách mạng giới tính bắt đầu tạo ra sức ảnh hưởng trong nước.
|
||
|
|
|
|
|
Magazines like Playboy were bringing sexuality out of the shadows.
|
|
|
|
Các tạp chí như Playboy đã đưa vấn đề giới tính ra ngoài ánh sáng.
|
||
|
|
|
|
|
And then Estelle Griswold challenged Connecticut’s ban on birth control devices.
|
|
|
|
Sau đó Estelle Griswold đã thách thức lệnh cấm của Connecticut đối với các biện pháp tránh thai.
|
||
|
|
|
|
|
In 1965, the Supreme Court, balancing the rights of married couples against Victorian-era moral codes, found a right to privacy in the penumbra (or shadows) of the Bill of Rights.
|
|
|
|
Năm 1965, Tòa án Tối cao đối chiếu quyền của các cặp đôi đã kết hôn với các quy tắc đạo đức thời Victoria và nhận thấy quyền riêng tư có trong ‘vùng nửa tối’ (hay ‘bóng tối’, gồm những nhóm quyền không có trong hiến pháp) của Tuyên ngôn Nhân quyền.
|
||
|
|
|
|
|
There was not much fuss — until those constitutional shadows began to lengthen.
|
|
|
|
Chúng không được chú ý đến — cho đến khi vùng bóng tối hiến pháp đó bắt đầu kéo dài thêm.
|
||
|
|
|
|
|
Boyle elegantly narrates the ’60s through his three lenses — race, militarism and sexuality — and “The Shattering” wears its scholarship lightly.
|
|
|
|
Boyle cẩn thận kể lại những năm 1960 qua ba góc nhìn — chủng tộc, chủ nghĩa quân phiệt và giới tính — và cuốn sách “The Shattering” nhẹ nhàng mang theo lượng kiến thức đó.
|
||
|
|
|
|
|
Still, there are some things he might have done differently.
|
|
|
|
Tuy vậy, đã có vài điều ông có thể kể khác đi.
|
||
|
|
|
|
|
His early chapters sketch the background decades but try to cover too much ground and end up disjointed.
|
|
|
|
Vài chương đầu ông phác họa bối cảnh hàng thập kỷ nhưng lại che đậy quá nhiều điểm mấu chốt, dẫn đến rời rạc.
|
||
|
|
|
|
|
He also might have made less of the War on Poverty’s original intention — it was a grandiloquent name for a smattering of insignificant programs languishing in Congress.
|
|
|
|
Ông cũng không cần phải làm theo mục tiêu ban đầu của Cuộc chiến chống đói nghèo — cái tên khoa trương dành cho loạt chương trình vô nghĩa bị Quốc hội bỏ mặc.
|
||
|
|
|
|
|
More important were the activists who seized the war’s theme of “maximum feasible participation” and rocked urban America, changing the way the cities were governed.
|
|
|
|
Quan trọng hơn là các nhà hoạt động biết chớp lấy chủ đề của cuộc chiến (“có thể tham gia ở mức tối đa”) và làm rung chuyển khu vực đô thị Mỹ, thay đổi cơ chế quản lý các thành phố.
|
||
|
|
|
|
|
And he could have taken readers to the floor of Congress, where segregationists dropped the word “sex” into the Civil Rights Act, making ribald jokes and trading guffaws with nervous (male) liberals who feared it might sink the entire package.
|
|
|
|
Và ông đã có thể đưa độc giả đến phòng họp của Quốc hội, nơi những người theo chủ nghĩa phân biệt chủng tộc đề xuất từ “giới tính” vào Đạo luật Dân quyền, pha trò tục tĩu và cười hô hố bên cạnh những người theo chủ nghĩa tự do (nam giới) đang lo sợ việc đó có thể phá hỏng toàn bộ đề xuất.
|
||
|
|
|
|
|
“The laughter that greeted this proposal,” Representative Martha Griffiths commented, showed that “women were second-class citizens.”
|
|
|
|
Nghị sĩ Martha Griffiths nhận xét: “Tràng cười chào đón đề xuất này”, cho thấy “phụ nữ chỉ là công dân hạng hai.”
|
||
|
|
|
|
|
But these are all small challenges on the margins of Boyle’s bright narrative.
|
|
|
|
Nhưng đây chỉ là những thách thức nhỏ bên lề câu chuyện tươi sáng của Boyle.
|
||
|
|
|
|
|
“The Shattering” traces each of its themes to a different finale.
|
|
|
|
Mỗi chủ đề trong cuốn “The Shattering” đều dẫn đến một kết luận khác nhau.
|
||
|
|
|
|
|
Racial reform seemed to drift to a dead end when Nixon’s Supreme Court appointees limited school busing.
|
|
|
|
Chỉ định hạn chế đưa đón học sinh của Tòa án tối cao thời Nixon có vẻ đã khiến cải cách chủng tộc đi vào ngõ cụt.
|
||
|
|
|
|
|
Northern whites were fine with racial equality until it impinged on their own privileges.
|
|
|
|
Người Bắc da trắng tỏ ra bình thường đối với vấn đề bình đẳng chủng tộc, cho đến khi đặc quyền của riêng họ bị đụng chạm.
|
||
|
|
|
|
|
Dreams of racial justice would have to await future generations.
|
|
|
|
Giấc mơ về công bằng chủng tộc sẽ phải chờ đợi ở các thế hệ tương lai.
|
||
|
|
|
|
|
The peace movement petered out, too.
|
|
|
|
Phong trào hòa bình cũng dần tan rã.
|
||
|
|
|
|
|
Nixon succeeded in diffusing antiwar politics while troubling questions about the military-industrial complex slipped entirely from sight.
|
|
|
|
Nixon đã thành công trong việc truyền bá chính trị phản chiến, khiến những hoài nghi về tổ hợp công nghiệp-quân sự hoàn toàn trôi vào quên lãng.
|
||
|
|
|
|
|
No future president would warn the country, as Eisenhower had done, about the Pentagon’s voracious grip on both Washington and Wall Street.
|
|
|
|
Không vị tổng thống tương lai nào sẽ cảnh báo đất nước về sự kìm kẹp của Lầu Năm Góc đối với Washington và Phố Wall như Eisenhower đã làm.
|
||
|
|
|
|
|
In contrast, the era’s sexual politics ended with Roe v. Wade.
|
|
|
|
Đối lập với đó, phong trào chính trị giới tính của thời đại chấm dứt bằng vụ án Roe kiện Wade.
|
||
|
|
|
|
|
A terrific hullabaloo — over abortion, gay rights, morality and the nature of sexuality — was about to burst onto the American scene.
|
|
|
|
Tiếng la ó kinh hoàng — trước vấn đề phá thai, quyền của người đồng tính, đạo đức và bản chất giới tính — sắp sửa bùng phát tại Mỹ.
|
||
|
|
|
|
|
“The Shattering” begins with middle-class Americans proudly waving their flags.
|
|
|
|
Cuốn “The Shattering” bắt đầu với hình ảnh những người Mỹ trung lưu tự hào vẫy lá cờ.
|
||
|
|
|
|
|
You could say it ends the same way, with Richard Nixon rousing his “silent majority” against the protesters.
|
|
|
|
Và kết thúc bằng hình ảnh tương tự, tùy cách bạn nhìn nhận. Với việc Richard Nixon vận động “đám đông im lặng” của ông chống lại người biểu tình.
|
||
|
|
|
|
|
But along the way something vital did indeed shatter.
|
|
|
|
Tuy nhiên, điều gì đó quan trọng đã thực sự bị đảo lộn trong quá trình này.
|
||
|
|
|
|
|
White Americans were forced to confront the injustices perpetrated in their name, both at home and abroad.
|
|
|
|
Người Mỹ da trắng buộc phải đối mặt với chính những tội lỗi gây bất công do họ phạm phải, trong nước cũng như ngoài nước.
|
||
|
|
|
|
|
Those flags would continue to fly over Chicago for a few more years, but they would never mean quite the same thing.
|
|
|
|
Những lá cờ đó vẫn sẽ tung bay trên bầu trời Chicago trong nhiều năm nữa, nhưng ý nghĩa sẽ không còn như xưa.

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: private, max-age=0

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

Server: GSE


markdown:
[ra mắt dịch vụ Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám chuyên nghiệp giá rẻ tốt nhất tại Tphcm, sơn xe Yamaha Luvias đẹp như xe mới mua.](http://www.suaxechuyennghiep.net/) **Sơn xe chuyên nghiệp**
- Với công nghệ phối màu sơn hiện đại cùng dịch vụ tân trang, làm mới,
![Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám](https://4.bp.blogspot.com/-ol5WTiq48N0/VYg5TX-nNjI/AAAAAAAAMg0/ERUNjhRN4og/s1600/Son-xe-yamaha-luvias-den-nham-2.jpg)
**nguyên chiếc từ "sơn dàn lông" đến sơn dàn chân sẽ mang đến cho chiếc xe máy Yamaha Luvias của quý khách hàng không những giống hệt với màu sơn gốc của hãng mà còn hoàn toàn mới như vừa mới mua về.** [Sơn phối màu](http://www.suaxechuyennghiep.net/)xe Yamaha Luvias màu đen nhám ![Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám](https://4.bp.blogspot.com/-ol5WTiq48N0/VYg5TX-nNjI/AAAAAAAAMg0/ERUNjhRN4og/s1600/Son-xe-yamaha-luvias-den-nham-2.jpg)
[- Trung tâm] **có đội ngũ nhân viên chuyên về dịch vụ sơn xe máy Yamaha Luvias chuyên nghiệp đã được đào tạo bài bản và lâu dài cùng kinh nghiệm sơn tân trang tất cả các loại xe tay ga lớn như xe Yamaha Luvias phong cách trên tất cả phiên bản mới và cũ chuyên nghiệp với giá nhất tại Tphcm, nên quý khách có thể an tâm về tính thẫm mĩ cũng như chất lượng màu sơn của xe.** [Sơn xe máy](http://www.suaxechuyennghiep.net/)chuyên nghiệp ![ Hot](https://2.bp.blogspot.com/-4GPMReQ3a-k/VXJGCKPrLaI/AAAAAAAAMGQ/jsKI79R2buQ/s1600/hot.gif)
**Sơn màu bóng, nhám, sơn carbon mũ bảo hiểm xe máy**
- Công nghệ pha sơn vi tính khép kín không tiếp xúc với bên ngoài tránh bị bám bụi làm cho nước sơn luôn luôn trong và bóng khi sơn lên xe của bạn.
- Phòng sơn được trang bị đầy đủ các dụng cụ như bàn xoay giúp sản phẩm sơn đều màu, thác nước cuốn bụi sơn thừa, quạt hút để hút hơi và bụi sơn sang phòng xử lý bụi không làm ảnh hưởng đến môi trường bên ngoài.
![Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám](https://2.bp.blogspot.com/-sqxfoP1CN_o/VYg5Tkw7VqI/AAAAAAAAMgs/hcB-VAm6Bu4/s1600/Son-xe-yamaha-luvias-den-nham-3.jpg)
![Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám](https://2.bp.blogspot.com/-sqxfoP1CN_o/VYg5Tkw7VqI/AAAAAAAAMgs/hcB-VAm6Bu4/s1600/Son-xe-yamaha-luvias-den-nham-3.jpg)
- Phòng hấp được trang bị đèn pha chiếu sáng công suất lớn và lớp cách nhiệt giúp cho các sản phẩm đã sơn được hong khô tự nhiên, không bị ẩm ướt.
![Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám](https://3.bp.blogspot.com/-Pe75m5Odjp4/VYg5UJtQwpI/AAAAAAAAMg8/ozgvLWv80Mc/s1600/Son-xe-yamaha-luvias-den-nham.jpg)
![Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám](https://3.bp.blogspot.com/-Pe75m5Odjp4/VYg5UJtQwpI/AAAAAAAAMg8/ozgvLWv80Mc/s1600/Son-xe-yamaha-luvias-den-nham.jpg)
Chúng tôi xin cam đoan với khách hàng về giá
![Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám](https://2.bp.blogspot.com/-vsrnlHR6bhw/VYg5TrruKtI/AAAAAAAAMg4/2jHnQTROlhI/s1600/Son-xe-yamaha-luvias-den-nham-1.jpg)
**Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám tốt nhất tại Tphcm**. Về dịch vụ **Sơn xe máy**nếu sơn không đúng như mẫu Sơn xe máy Yamaha Luvias đen nhám hoặc bị lỗi sẽ sơn lại, báo đảm bảo hành màu sơn từ 2 đến 5 năm cho khách hàng. ![Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám Sơn xe Yamaha Luvias màu đen nhám](https://2.bp.blogspot.com/-vsrnlHR6bhw/VYg5TrruKtI/AAAAAAAAMg4/2jHnQTROlhI/s1600/Son-xe-yamaha-luvias-den-nham-1.jpg)
![ Hot](https://2.bp.blogspot.com/-4GPMReQ3a-k/VXJGCKPrLaI/AAAAAAAAMGQ/jsKI79R2buQ/s1600/hot.gif)
[Bảng giá sơn xe máy](http://www.suaxechuyennghiep.net/2015/06/bang-gia-son-xe-may.html)
![ Hot](https://2.bp.blogspot.com/-4GPMReQ3a-k/VXJGCKPrLaI/AAAAAAAAMGQ/jsKI79R2buQ/s1600/hot.gif)
[Bảo dưỡng xe máy, sửa chữa xe Yamaha chuyên nghiệp](http://www.suaxechuyennghiep.net/2015/06/bao-duong-xe-may-sua-chua-xe-yamaha-chuyen-nghiep.html) **Trung tâm** [Sửa Xe Sài Gòn](http://suaxesaigon.vn/)dịch vụ [sửa xe máy](http://suaxesaigon.vn/)chuyên nghiệp tại Tphcm
Địa chỉ:
**495 Lê Trọng Tấn, phường Sơn Kỳ, quận Tân Phú, Tp.Hồ Chí Minh**
Hotline:
**0902.623.186 - 0981.82.9039**
Email:
**SuaXeSaiGon@gmail.com - TrungTamSonXeMay@gmail.com** **Website:** [SuaXeSaiGon.Vn](http://suaxesaigon.vn/)- [SonXeSaiGon.Net](http://sonxesaigon.net/)- [SonXeMayDep.com](http://sonxemaydep.com/)- [SuaXeChuyenNghiep.Net](http://suaxechuyennghiep.net/)- [DoLen.vn](http://dolen.vn/)- [SonXeMay.info](http://sonxemay.info/) **Chúng tôi chuyên:** [Làm nồi xe chạy mạnh bốc tiết kiệm xăng](http://www.suaxesaigon.vn/2015/09/chuyen-lam-noi-xe-tay-ga-chay-boc-manh.html), làm máy chạy êm, ****
## 0 nhận xét:
## Đăng nhận xét


markdown:
###
**Huế được lựa chọn làm Kinh đô Triều Nguyễn, là trung tâm văn hóa chính trị của dân tộc Việt (1788-1945). Nơi đây hội tụ nhiều nhân tài trên khắp mọi miền đất nước và cũng là nơi giao thoa của các nền văn hóa khác nhau. Chính nơi đây, Nhã nhạc Cung đình Huế được hình thành, đúc kết và phát triển đạt đỉnh cao. Trải qua ngàn năm lịch sử, khi Kinh đô Triều Nguyễn xây dựng ở Huế, thì Nhã nhạc Cung đình Huế được phát triển với sự đa dạng và phong phú về thể loại.**
Thể thức của loại hình Nhã nhạc này thể hiện tính Vương quyền, tính uy nghi, hoành tráng của Triều đại. Nhã nhạc Cung đình Huế được xem là loại hình âm nhạc chính thống, là Quốc nhạc, được sử dụng trong các cuộc tế lễ của Triều đình (như lễ Đăng quang, lễ Băng hà, lễ tế Nam Giao, lễ tế Xã tắc, và nhiều lễ trang nghiêm khác...). Loại hình âm nhạc này trở thành một biểu tượng cho Vương quyền về sự trường tồn, hưng thịnh của Triều đại. Chính vì vậy, các Vua nhà Nguyễn đã coi trọng việc phát triển Nhã nhạc Cung đình. Qua từng thời kỳ lịch sử, âm nhạc Cung đình được kế thừa và tiếp tục phát huy phục vụ cho các Vương triều phong kiến.
Dưới thời Vua Đinh thế kỷ X đã có nhã nhạc nhưng do tình hình lịch sử và hoàn cảnh lúc bấy giờ nên không thấy có tư liệu nào để lại và đến thời Tiền Lê cũng vậy.
Nhã nhạc Cung đình thời Lý - Trần đã bộc lộ khá rõ nét. Sử sách ghi lại những vũ điệu Cung đình nhà Lý có ảnh hưởng của Chiêm Thành. Đến thời Trần, sinh hoạt ca múa Cung đình phong phú về loại hình và bài bản, có tổ chức dàn Đại nhạc và Tiểu nhạc. Qua sử sách và thư tịch cổ cho thấy dưới Triều Vua Lê Thánh Tông đã đạt được những thành tựu rất cao trong việc xây dựng thiết chế, ổn định tổ chức và phong cách âm nhạc trong Triều đình, có thể thấy qua sự kiện lịch sử về vụ tranh chấp giữa nhóm Nguyễn Trãi và Lương Đăng xung quanh việc chế định Nhã nhạc Triều Lê Thánh Tông. Cùng với đó, thiết lập các “Bộ” Đồng Văn, Nhã nhạc và “Ty” Giáo phường, những cơ quan Nhà nước chuyên trách việc nghiên cứu, sáng tác, đào tạo, quản lý các hoạt động nhã nhạc trong Triều cũng như ngoài dân gian. Thời kỳ này, Nhã nhạc được ổn định và chính thức hoá ngôn ngữ âm nhạc truyền thống Việt Nam: lý thuyết “5 cung 7 thanh”, các điệu thức Bắc, Nam, Huỳnh, Pha… Thời kỳ này bắt đầu có sự phân biệt nhạc khí Cung đình với nhạc khí dân gian.
*Nhã nhạc Cung đình Huế được phát triển với sự đa dạng và phong phú về thể loại. (Ảnh: TL)*
Dưới thời Lê, Mạc, Trịnh - Nguyễn, Nhã nhạc Cung đình trải qua thời kỳ suy thoái do hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ. Dưới thời Chúa Nguyễn Phúc Nguyên (1623-1634) lập ra một hệ thống Lễ nhạc, Triều nhạc mới. Hòa thanh thự của các chúa là tổ chức âm nhạc Cung đình lớn của Đàng trong gồm ban nhạc, đội ca, đội múa đông đảo.
Đến thời Nguyễn (1802-1945), vào nửa đầu thế kỷ XIX, âm nhạc Cung đình phát triển trở lại. Những thiết chế tổ chức từ Triều Lê đã được kế thừa và phát triển rộng rãi, đặc biệt ca kịch Cung đình được đẩy lên một trình độ cao dưới thời Vua Nguyễn. Môi trường diễn xướng xuất hiện với sự đầu tư của Triều đình rất công phu, lần lựợt nhà hát Duyệt Thị Đường, Minh khiêm Đường ra đời. Nhã nhạc Triều Nguyễn đã sử dụng hàng trăm nhạc chương có lời ca bằng chữ Hán. Phần lớn các nhạc chương đều do quan Bộ Lễ hoặc Hàn Lâm viện biên soạn có nội dung phù hợp với các cuộc lễ của Triều đình.
Ngoài ra, trong cuốn Minh Mạng chính yếu còn ghi lại những chi tiết về nhạc Lễ Cung đình, đây chính là tài liệu có giá trị lịch sử rất quý báu để nghiên cứu sâu hơn về âm nhạc Cung đình Huế.
Theo lịch sử ghi nhận, thời kỳ vàng son của âm nhạc Cung đình Việt Nam là dưới Triều Nguyễn trước khi Kinh đô Phú Xuân (Huế) thất thủ vào năm 1885. Hai tài liệu chủ yếu là “Lịch triều hiến chương loại chí” của Phan Huy Chú (đầu thế kỉ XIX) và “Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ” của Quốc sử quán (giữa thế kỉ XIX) cho biết: Từ sau khi Gia Long lên ngôi đến khi Tự Đức mất (1883), âm nhạc Cung đình Phú Xuân bây giờ quen gọi là Nhã nhạc Cung đình đã được phục hồi, chấn chỉnh và phát triển mạnh. Các loại giao nhạc, miếu nhạc, ngũ tự nhạc, đại triều nhạc, thường triều nhạc, yến nhạc, Cung trung chi nhạc đã ảnh hưởng qua lại nhiều với nhạc cổ điển thính phòng (ca Huế, đờn Huế) và nhạc tuồng cổ điển, Cung đình (thanh nhạc và nhạc múa của hát bội Huế). Đáng chú ý là nhiều nhà hát, rạp hát lớn nhỏ của Vua, đại thần và dân thường được xây dựng làm nơi biểu diễn nhạc Cung đình, nhạc cổ điển, hát bội hay nhạc dân gian: Duyệt Thị Đường trong Hoàng thành, Minh Khiêm Đường trong lăng Tự Đức, Cửu Tư Đài trong Cung Ninh Thọ, rạp hát ông Hoàng Mười, nhà hát Mai Viên tại Tư dinh Thượng thư Đào Tấn, rạp hát ông Sáu Ớt (Nguyễn Nhơn Từ), rạp hát gia đình họ Đoàn (ở An Cựu), rạp hát bà Tuần (tồn tại đến 1975).
*Theo lịch sử ghi nhận, thời kỳ vàng son của âm nhạc Cung đình Việt Nam là dưới Triều Nguyễn trước khi Kinh đô Phú Xuân (Huế) thất thủ vào năm 1885. (Ảnh: TL)*
Dưới thời Vua Gia Long (1802-1819), “Việt tương đội” là một tổ chức âm nhạc Cung đình lớn được thành lập với 200 nghệ nhân. Vua lại cho dựng đài Thông minh, một sân khấu ca múa nhạc và hát bội trong Cung Ninh Thọ.
Dưới thời Vua Minh Mạng (1820-1840) cho xây dựng Nhà hát lớn Duyệt Thị Đường (1824), đổi Việt tương đội thành Thanh bình thự, lập thêm một đội nữ nhạc với 50 ca nữ, vũ nữ, lại cho xây dựng Nhà thờ các tổ sư nghệ thuật âm nhạc và hát bội Huế: Thanh Bình từ đường (1825). Trước nhà thờ dựng một tấm bia, một sân khấu hát bội và ca vũ nhạc. Theo Văn bia ghi nhận vào đời Minh Mạng, nghệ thuật âm nhạc và sân khấu đã phát triển ở mức cao hơn, hoành tráng hơn. Trong cuốn Đại Nam thực lục đã ghi lại lời của Vua với các quan như sau: “... Trẫm thấy là buổi đầu gây dựng, lễ nhạc còn thiếu, thường muốn sáng chế mà chưa nắm được cốt yếu... Nay tuy nhạc xưa đã bỏ mất, mà đồ bát âm còn có thể khảo được. Nên tìm người hiểu âm nhạc cùng bọn các ngươi chế tác” .
Đến đời Vua Tự Đức (1841-1883), âm nhạc cổ điển, Nhã nhạc Cung đình và hát bội Cung đình đạt tới đỉnh cao. Nhà Vua cho xây dựng Nhà hát Minh Khiêm Đường (1864) trong Khiêm cung (sau khi Vua mất gọi là Khiêm lăng). Tương truyền chính Tự Đức đã sáng tác bản nhạc Tứ đại cảnh nổi tiếng. Là người say mê thơ, nhạc và hát bội hơn chính trị, Vua lập nên Hiệu thơ phòng để cùng các danh nho trong Triều đình xướng họa thơ văn, thưởng thức âm nhạc, sáng tác hay nhuận sắc các vở hát bội.
Từ năm 1858-1885, thực dân Pháp gây hấn và bắt đầu xâm lược nước ta từ Đà Nẵng, rồi chiếm dần Nam Bộ, Bắc Bộ. Tháng 8-1885, Kinh đô Phú Xuân Huế thất thủ, các Vua Nguyễn sau Tự Đức đều được Pháp đưa ra làm vì, mất hết quyền bính. Đời sống Cung đình tẻ nhạt, nên âm nhạc Cung đình cũng không được quan tâm, đầu tư và phát triển.
*Nhã nhạc Cung Đình Huế là một sự kế thừa và phát triển qua các triều đại phong kiến Việt Nam. (Ảnh: TL)*
Năm 1889-1925, Vua Thành Thái lập “Võ can đội”, rồi thêm một đội “Đồng ấu” (nghệ nhân thiếu niên, làm dự bị cho Võ can đội), nhưng tất cả đều hoạt động cầm chừng. Năm 1914-1944, Tập san “Những người bạn cố đô Huế” (Bulletin des Amis du Vieux Huế) ra đời và xuất bản tổng cộng 120 tập, trong đó có nhiều bài nghiên cứu có giá trị về nhạc Huế được công bố, nổi bật nhất là công trình của nhạc sĩ cổ điển Hoàng Yến (1919): “Âm nhạc ở Huế, đàn nguyệt và tranh”.
Năm 1925-1945, dưới thời Vua Bảo Đại, “Võ can đội” thời Vua Thành Thái được đổi thành “Ba vũ đội” gồm cả một đội Đại nhạc và một đội Tiểu nhạc, tổng cộng khoảng 100 nghệ nhân hoạt động rời rạc, trong lúc chờ đợi làm nhiệm vụ chính: tham gia phục vụ Lễ Tế Nam giao. Năm 1942, Nhã nhạc Cung đình Huế được biểu diễn trong cử hành Lễ Tế Nam giao, đây cũng là lần cuối cùng nhã nhạc được sử dụng phục vụ trong Cung đình Triều Nguyễn. Ngày 31-8-1945, khi Hoàng đế cuối cùng của Triều Nguyễn thoái vị, nhã nhạc Cung đình không còn có cơ hội để sử dụng và phát triển. Cuối thời Nguyễn, Triều đình chỉ còn duy trì 2 loại dàn nhạc là Đại nhạc và Tiểu nhạc bên cạnh dàn Quân nhạc ảnh hưởng từ văn hoá Phương Tây. Nhiều bài bản bị rơi vào quên lãng, biên chế các dàn nhạc bị thu hẹp, biến dạng, nhiều dàn nhạc và nhạc cụ bị biến mất hoàn toàn khỏi dàn nhạc Cung đình. Âm nhạc Cung đình Huế mất đi vị trí chức năng xã hội, môi trường diễn xướng nguyên thủy, đi vào suy thoái và có nguy cơ thất truyền. Mãi cho đến những năm cuối thế kỷ XX, Nhã nhạc dần dần được phục hồi, và rồi đạt được một vị thế mới trên trường quốc tế khi trở thành Kiệt tác Di sản Phi vật thể và Truyền khẩu của Nhân loại vào tháng 11-2003. Công cuộc bảo tồn và phát huy di sản Nhã nhạc còn không ít khó khăn đặt ra trước mắt. Việc nghiên cứu, tìm hiểu về cội nguồn lịch sử của nó là một trong những tiền đề quan trọng để di sản văn hoá thế giới này được bảo vệ một cách tốt nhất.
Như vậy, Nhã nhạc Cung Đình Huế là một sự kế thừa và phát triển qua các triều đại phong kiến Việt Nam. Theo đánh giá của UNESCO, “trong các thể loại nhạc cổ truyền ở Việt Nam, chỉ có Nhã nhạc đạt tới tầm vóc quốc gia”. “Nhã nhạc đã được phát triển từ thế kỷ XIII ở Việt Nam đến thời nhà Nguyễn thì Nhã nhạc Cung đình Huế đạt độ chín muồi và hoàn chỉnh nhất”. Hy vọng rằng với sự quan tâm của Nhà nước, cộng đồng quốc tế, chính quyền địa phương, cũng như những nghệ nhân còn sống và thế hệ trẻ sẽ cùng chung tay góp sức khôi phục và phát triển dòng nhạc “uyên bác” này.
**Th.S Lê Thị An Hòa**


markdown:
Phượng Hoàng Trung đô và khát vọng dở dang của vua Quang Trung
Cũng giống như sự nghiệp của Quang Trung, Phượng Hoàng Trung đô – kinh đô đặt tại đất Nghệ An của triều đại Tây Sơn đã phải chịu cảnh dang dở do sự ra đi đột ngột của vị hoàng đế tài ba.
Những kinh đô trong lịch sử dân tộc
Trong lịch sử dựng nước lâu dài của dân tộc ta, có những vùng đất do đặc điểm đặc biệt của nó đã vinh dự được các triều đại chọn làm kinh đô. Đầu tiên, vào thời kỳ đất nước Việt Thường, kinh đô đóng ở vùng Ngàn Hống (nay thuộc huyện Can Lộc, Hà Tĩnh) mà chúng tôi đã có lần giới thiệu. Đến thời đất nước Văn Lang, kinh đô đóng ở Văn Lang, còn gọi là Phong Châu (nay là TP Việt Trì, Phú Thọ).
Thời An Dương Vương, kinh đô đóng ở Cổ Loa (nay thuộc Đông Anh, Hà Nội). Thời Hai Bà Trưng, đóng đô ở Mê Linh (nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc). Ngô Quyền giành lại độc lập tự chủ cho dân tộc, trở lại đóng đô ở Cổ Loa, kinh đô cũ của An Dương Vương. Hai triều đại Đinh – Lê chọn đóng đô ở Hoa Lư (nay là Trường Yên, Ninh Bình). Các triều đại Lý – Trần – Lê – Mạc đều đóng đô ở Thăng Long (nay là Hà Nội). Nhà Hồ đóng đô ở Tây Đô (nay là Vĩnh Lộc, Thanh Hóa). Nhà Tây Sơn và nhà Nguyễn đóng đô ở Phú Xuân (nay là TP Huế).
Năm 1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) chọn đóng đô ở Hà Nội, tức kinh đô Thăng Long của các triều đại Lý – Trần – Lê xưa.
Phượng Hoàng Trung đô và khát vọng của Quang Trung
Ngay từ năm 1788, khi chưa lên ngôi, Quang Trung đã để ý đến việc tìm đất xây dựng kinh đô ở Nghệ An. Trong chiếu gửi La Sơn Phu tử Nguyễn Thiếp về việc chọn đất xây dựng kinh đô, Quang Trung đã viết: “Chiếu truyền cho La Sơn Phu tử Nguyễn Thiếp được biết: Ngày trước ủy thác cho Phu tử về Nghệ An xem đất đóng đô cho kịp kỳ này ngự giá ở Bắc về trú. Sao ta về tới đây thấy chưa được việc gì? Nay ta hãy hồi giá về Phú Xuân cho sĩ tốt nghỉ ngơi. Vậy ban chiếu xuống cho Phu tử nên sớm cùng ông Trấn thủ Thận tính toán và làm việc xem đất đóng đô tại Phù Thạch”.
Tờ chiếu đề ngày 1 tháng 6 năm Mậu Thân (1788), như vậy việc giao trách nhiệm chọn đất đóng đô phải diễn ra trước đó.
Người ta cho rằng, sở dĩ Quang Trung chọn đất đóng đô ở Nghệ An là do Nghệ An là quê hương, gốc gác của ông. Điều đó chỉ đúng một phần. Bởi nếu thế thì sao ông không chọn Tây Sơn (Bình Định) là nơi sinh ra và trưởng thành của ông, lại là nơi ông phất cờ khởi nghĩa?
Chúng tôi cho rằng, sở dĩ Nguyễn Huệ chọn Nghệ An để đóng đô bởi hai lẽ. Một là, nơi đây đất rộng người đông, là đất căn bản của nước nhà. Ngay từ thời Trần, khi quân Nguyên sang xâm lược nước ta lần thứ hai (1285), chúng chiếm được Kinh thành Thăng Long và hầu hết miền Bắc, triều đình nhà Trần đã phải lui về Thiên Trường (Nam Hà) rồi lại phải chạy vào Thanh Hóa, Trần Nhân Tông vẫn tin tưởng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, bởi vẫn còn đất căn bản Nghệ An: “Hoan Diễn do tồn thập vạn binh” (ở châu Hoan Diễn ta còn 10 vạn quân).
Thực tế, nhà Trần đã giải phóng đất nước sau đó không lâu. Thời Lê, đất Nghệ An được coi là đất thang mộc của triều đình, lính bảo vệ kinh thành đều lấy ở Thanh Nghệ. Ta nhớ rằng khi ra Bắc diệt quân Thanh, Quang Trung đã dừng lại ở đây để tuyển quân. Nhân dân Nghệ An (bao gồm Nghệ An – Hà Tĩnh bây giờ) đã nô nức lên đường tòng quân, đóng góp vào chiến thắng thần tốc của Quang Trung
Hai là, về địa lý, Nghệ An cách Thăng Long 300km, cách Phú Xuân trên 300km, nằm vào khoảng giữa rất cân đường ra vào (lúc bấy giờ vùng đất từ Quảng Ngãi trở vào thuộc quyền kiểm soát của Nguyễn Nhạc). Trong chiếu gửi Nguyễn Thiếp, Nguyễn Huệ cũng viết: “Nay kinh đô ở Phú Xuân thì hình thế cách trở, ở xa trị Bắc Hà địa thế khó khăn. Theo đình thần nghị rằng chỉ đóng đô ở Nghệ An là đường vừa cân, vừa khống chế được trong Nam ngoài Bắc và sẽ làm cho người tứ phương đến kêu kiện tiện việc đi về” (chiếu đề ngày 3 tháng 9 năm Thái Đức 11, tức năm 1788). Cũng trong tờ chiếu đó, Nguyễn Huệ còn ghi nhận ở đây “hình thế rộng rãi, khí tượng tươi sáng, có thể chọn để xây dựng kinh đô mới. Thật là chỗ đất đẹp để đóng đô vậy!”. Cũng vì nóng lòng muốn dời đô ra Nghệ An mà Nguyễn Huệ đã đích thân ra tận nơi để đốc thúc công việc (7/1789).
Sau khi Quang Trung mất, việc xây dựng Phượng Hoàng Trung đô bị gác lại. Và đáng tiếc là triều đình Quang Toản không hề nhắc đến việc dời đô ra Nghệ An như ý nguyện của Quang Trung.
Tuy nhiên, Nguyễn Thiếp lại là người không muốn Nguyễn Huệ đóng đô ở Nghệ An, có lẽ ông sợ việc xây dựng kinh đô sẽ làm khổ nhân dân địa phương. Chính vì vậy mà trong một tờ tấu gửi Quang Trung, ông đã nại ra rằng, ở chỗ đó đất chật hẹp, kề núi kề sông, bờ sông lại hay bị sạt lở, việc đóng đô là không thuận lợi.
Quang Trung đã trả lời rằng: “Nếu bảo rằng những chỗ như Phượng Hoàng, Khánh Sơn không được đô hội thì sao chẳng tìm chỗ tốt khác cho thỏa ý quả cung trông mong?… Nhớ buổi hồi loan kỳ trước lúc qua Hoành Sơn, quả cung đã từng mở xem địa đồ, thấy ở huyện Chân Lộc, xã Yên Trường hình thế rộng rãi, khí tượng tươi sáng, có thể chọn để xây kinh đô mới. Thật là chỗ đất đẹp để đóng đô vậy” (trích chiếu của Quang Trung đề ngày 3 tháng 9 năm Mậu Thân (1788).
Đọc nội dung tờ chiếu, ta có thể thấy được khát vọng của Quang Trung trong việc đóng đô ở Nghệ An. Ta có thể thấy rõ ý của ông, muốn nói rằng, không chỗ này thì chỗ khác, không lẽ đất Nghệ An rộng lớn như thế mà không chọn được chỗ đất đẹp để đóng đô hay sao? Từ những tờ chiếu của Quang Trung, ta thấy ông quyết tâm và tha thiết chọn đất đóng đô ở Nghệ An như thế nào!
Phượng Hoàng Trung đô dở dang như sự nghiệp nhà Tây Sơn
Lựa chọn, trao đổi mãi, cuối cùng Nguyễn Thiếp cũng chọn được địa điểm để xây dựng kinh đô. Đó là vùng đất nằm giữa Núi Quyết và núi Kỳ Lân, tên dân gian là Rú Mèo, thuộc làng Dũng Quyết, xã Yên Trường, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An (nay thuộc phường Trung Đô, TP Vinh)
Theo Hoàng Lê nhất thống chí thì ở đây triều đình Tây Sơn đã xây dựng được một số công trình như đắp thành đất xung quanh, xây dựng Lầu Rồng ba tầng, điện Thái Hòa và hai dãy hành lang: “Quang Trung liền sai trưng dụng rất nhiều thợ thuyền, chuyên chở gỗ đá, gạch ngói để xây dựng cung phủ, lâu đài. Đắp thành đất xung quanh và sai các quân lính đào đá ong ở địa phương để xây thành trong. Dựng tòa lầu ba tầng cùng hai dãy hành lang, để phòng dùng đến khi có lễ triều hạ” (trích Hoàng Lê nhất thống chí).
Việc xây dựng Phượng Hoàng Trung đô đang xúc tiến thì Quang Trung đột ngột qua đời (1792). Ngay trước khi mất, Quang Trung còn di chúc lại cho triều đình sớm dời đô ra Nghệ An: “Trước khi mất, Nguyễn Huệ cho triệu viên Trấn thủ Nghệ An là Trần Quang Diệu về kinh và dặn rằng: “Sau khi ta mất, nên trong một tháng táng cho xong. Việc tang làm qua loa mà thôi. Chúng ngươi nên giúp lập Thái tử sớm dời đô ra Nghệ An để khống chế thiên hạ. Nếu không thế thì quân Gia Định sẽ tới, chúng ngươi không có chỗ chôn thân” (trích Đại Nam chính biên liệt truyện).
Thế nhưng, sau khi Quang Trung mất, việc xây dựng Phượng Hoàng Trung đô bị gác lại. Triều đình Quang Toản không hề nhắc đến việc dời đô ra Nghệ An như ý nguyện của Quang Trung trước khi mất. Vào năm 1801, sau khi Phú Xuân mất, triều đình Quang Toản kéo nhau ra Bắc Hà, đóng đô ở Thăng Long. Mùa hè năm đó, Lầu Rồng ba tầng tự nhiên đổ sụp, như điềm báo trước về sự sụp đổ không thể tránh khỏi của triều đại Tây Sơn: “Tháng 6 mùa hè năm ấy (tức 1801), thình lình viên trấn thủ Nghệ An là Nguyễn Thận sai người báo tin là Lầu Rồng ba tầng ở đấy tự dưng đổ sụp, những người nghe tin đều cho là điềm chẳng lành” (trích Hoàng Lê nhất thống chí).
Những dấu tích mờ nhạt về Phượng Hoàng Trung đô
Đến nay, tuy những dấu tích còn lại không nhiều, nhưng nhờ những tư liệu tìm được có thể giúp hình dung phần nào về kinh đô dang dở này. Trải qua mưa nắng thời gian và sự phá hoại của con người (nhất là dưới triều Nguyễn), Phượng Hoàng Trung đô chỉ còn dấu tích mờ nhạt ở phía Nam TP Vinh, Nghệ An.
Trong khoảng những năm 1940, học giả Hoàng Xuân Hãn đã từng đến khảo sát toà thành này và mô tả: “Ngày nay khoảng giữa núi Quyết và núi Mèo còn thấy dấu tích một toà thành cũ hình gần tam giác. Dấu thành và đường hào đang còn rõ. Cửa Tiền ở phía Nam. Núi Mèo (Kỳ Lân) làm nền cho đồn gác, thành phía Nam chắp vào núi ấy. Mặt đông bắc lấy núi Quyết (Phượng Hoàng) làm thành. Địa thế thành rất dễ giữ. Phía trước có sông Cồn Mộc và sông Lam, phía bên có núi Quyết đều là hào và thành thiên nhiên. Ở giữa thành còn dấu thành trong và nền nhà. Nhất là có nền cao ba bậc ở phía Bắc mà ngày sau, đời Nguyễn dùng làm nền Xã Tắc, đó là chỗ Quang Trung ngự triều trong khi tạm nghỉ ở Nghệ An” (trích La Sơn Yên Hồ Hoàng Xuân Hãn, Tập 2, tr.1050).
Những kinh đô trong lịch sử dân tộc
Trong lịch sử dựng nước lâu dài của dân tộc ta, có những vùng đất do đặc điểm đặc biệt của nó đã vinh dự được các triều đại chọn làm kinh đô. Đầu tiên, vào thời kỳ đất nước Việt Thường, kinh đô đóng ở vùng Ngàn Hống (nay thuộc huyện Can Lộc, Hà Tĩnh) mà chúng tôi đã có lần giới thiệu. Đến thời đất nước Văn Lang, kinh đô đóng ở Văn Lang, còn gọi là Phong Châu (nay là TP Việt Trì, Phú Thọ).
Thời An Dương Vương, kinh đô đóng ở Cổ Loa (nay thuộc Đông Anh, Hà Nội). Thời Hai Bà Trưng, đóng đô ở Mê Linh (nay thuộc tỉnh Vĩnh Phúc). Ngô Quyền giành lại độc lập tự chủ cho dân tộc, trở lại đóng đô ở Cổ Loa, kinh đô cũ của An Dương Vương. Hai triều đại Đinh – Lê chọn đóng đô ở Hoa Lư (nay là Trường Yên, Ninh Bình). Các triều đại Lý – Trần – Lê – Mạc đều đóng đô ở Thăng Long (nay là Hà Nội). Nhà Hồ đóng đô ở Tây Đô (nay là Vĩnh Lộc, Thanh Hóa). Nhà Tây Sơn và nhà Nguyễn đóng đô ở Phú Xuân (nay là TP Huế).
Năm 1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) chọn đóng đô ở Hà Nội, tức kinh đô Thăng Long của các triều đại Lý – Trần – Lê xưa.
Phượng Hoàng Trung đô và khát vọng của Quang Trung
Ngay từ năm 1788, khi chưa lên ngôi, Quang Trung đã để ý đến việc tìm đất xây dựng kinh đô ở Nghệ An. Trong chiếu gửi La Sơn Phu tử Nguyễn Thiếp về việc chọn đất xây dựng kinh đô, Quang Trung đã viết: “Chiếu truyền cho La Sơn Phu tử Nguyễn Thiếp được biết: Ngày trước ủy thác cho Phu tử về Nghệ An xem đất đóng đô cho kịp kỳ này ngự giá ở Bắc về trú. Sao ta về tới đây thấy chưa được việc gì? Nay ta hãy hồi giá về Phú Xuân cho sĩ tốt nghỉ ngơi. Vậy ban chiếu xuống cho Phu tử nên sớm cùng ông Trấn thủ Thận tính toán và làm việc xem đất đóng đô tại Phù Thạch”.
Tờ chiếu đề ngày 1 tháng 6 năm Mậu Thân (1788), như vậy việc giao trách nhiệm chọn đất đóng đô phải diễn ra trước đó.
Người ta cho rằng, sở dĩ Quang Trung chọn đất đóng đô ở Nghệ An là do Nghệ An là quê hương, gốc gác của ông. Điều đó chỉ đúng một phần. Bởi nếu thế thì sao ông không chọn Tây Sơn (Bình Định) là nơi sinh ra và trưởng thành của ông, lại là nơi ông phất cờ khởi nghĩa?
Chúng tôi cho rằng, sở dĩ Nguyễn Huệ chọn Nghệ An để đóng đô bởi hai lẽ. Một là, nơi đây đất rộng người đông, là đất căn bản của nước nhà. Ngay từ thời Trần, khi quân Nguyên sang xâm lược nước ta lần thứ hai (1285), chúng chiếm được Kinh thành Thăng Long và hầu hết miền Bắc, triều đình nhà Trần đã phải lui về Thiên Trường (Nam Hà) rồi lại phải chạy vào Thanh Hóa, Trần Nhân Tông vẫn tin tưởng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, bởi vẫn còn đất căn bản Nghệ An: “Hoan Diễn do tồn thập vạn binh” (ở châu Hoan Diễn ta còn 10 vạn quân).
Thực tế, nhà Trần đã giải phóng đất nước sau đó không lâu. Thời Lê, đất Nghệ An được coi là đất thang mộc của triều đình, lính bảo vệ kinh thành đều lấy ở Thanh Nghệ. Ta nhớ rằng khi ra Bắc diệt quân Thanh, Quang Trung đã dừng lại ở đây để tuyển quân. Nhân dân Nghệ An (bao gồm Nghệ An – Hà Tĩnh bây giờ) đã nô nức lên đường tòng quân, đóng góp vào chiến thắng thần tốc của Quang Trung
Hai là, về địa lý, Nghệ An cách Thăng Long 300km, cách Phú Xuân trên 300km, nằm vào khoảng giữa rất cân đường ra vào (lúc bấy giờ vùng đất từ Quảng Ngãi trở vào thuộc quyền kiểm soát của Nguyễn Nhạc). Trong chiếu gửi Nguyễn Thiếp, Nguyễn Huệ cũng viết: “Nay kinh đô ở Phú Xuân thì hình thế cách trở, ở xa trị Bắc Hà địa thế khó khăn. Theo đình thần nghị rằng chỉ đóng đô ở Nghệ An là đường vừa cân, vừa khống chế được trong Nam ngoài Bắc và sẽ làm cho người tứ phương đến kêu kiện tiện việc đi về” (chiếu đề ngày 3 tháng 9 năm Thái Đức 11, tức năm 1788). Cũng trong tờ chiếu đó, Nguyễn Huệ còn ghi nhận ở đây “hình thế rộng rãi, khí tượng tươi sáng, có thể chọn để xây dựng kinh đô mới. Thật là chỗ đất đẹp để đóng đô vậy!”. Cũng vì nóng lòng muốn dời đô ra Nghệ An mà Nguyễn Huệ đã đích thân ra tận nơi để đốc thúc công việc (7/1789).
Sau khi Quang Trung mất, việc xây dựng Phượng Hoàng Trung đô bị gác lại. Và đáng tiếc là triều đình Quang Toản không hề nhắc đến việc dời đô ra Nghệ An như ý nguyện của Quang Trung.
Tuy nhiên, Nguyễn Thiếp lại là người không muốn Nguyễn Huệ đóng đô ở Nghệ An, có lẽ ông sợ việc xây dựng kinh đô sẽ làm khổ nhân dân địa phương. Chính vì vậy mà trong một tờ tấu gửi Quang Trung, ông đã nại ra rằng, ở chỗ đó đất chật hẹp, kề núi kề sông, bờ sông lại hay bị sạt lở, việc đóng đô là không thuận lợi.
Quang Trung đã trả lời rằng: “Nếu bảo rằng những chỗ như Phượng Hoàng, Khánh Sơn không được đô hội thì sao chẳng tìm chỗ tốt khác cho thỏa ý quả cung trông mong?… Nhớ buổi hồi loan kỳ trước lúc qua Hoành Sơn, quả cung đã từng mở xem địa đồ, thấy ở huyện Chân Lộc, xã Yên Trường hình thế rộng rãi, khí tượng tươi sáng, có thể chọn để xây kinh đô mới. Thật là chỗ đất đẹp để đóng đô vậy” (trích chiếu của Quang Trung đề ngày 3 tháng 9 năm Mậu Thân (1788).
Đọc nội dung tờ chiếu, ta có thể thấy được khát vọng của Quang Trung trong việc đóng đô ở Nghệ An. Ta có thể thấy rõ ý của ông, muốn nói rằng, không chỗ này thì chỗ khác, không lẽ đất Nghệ An rộng lớn như thế mà không chọn được chỗ đất đẹp để đóng đô hay sao? Từ những tờ chiếu của Quang Trung, ta thấy ông quyết tâm và tha thiết chọn đất đóng đô ở Nghệ An như thế nào!
Phượng Hoàng Trung đô dở dang như sự nghiệp nhà Tây Sơn
Lựa chọn, trao đổi mãi, cuối cùng Nguyễn Thiếp cũng chọn được địa điểm để xây dựng kinh đô. Đó là vùng đất nằm giữa Núi Quyết và núi Kỳ Lân, tên dân gian là Rú Mèo, thuộc làng Dũng Quyết, xã Yên Trường, huyện Hưng Nguyên, Nghệ An (nay thuộc phường Trung Đô, TP Vinh)
Theo Hoàng Lê nhất thống chí thì ở đây triều đình Tây Sơn đã xây dựng được một số công trình như đắp thành đất xung quanh, xây dựng Lầu Rồng ba tầng, điện Thái Hòa và hai dãy hành lang: “Quang Trung liền sai trưng dụng rất nhiều thợ thuyền, chuyên chở gỗ đá, gạch ngói để xây dựng cung phủ, lâu đài. Đắp thành đất xung quanh và sai các quân lính đào đá ong ở địa phương để xây thành trong. Dựng tòa lầu ba tầng cùng hai dãy hành lang, để phòng dùng đến khi có lễ triều hạ” (trích Hoàng Lê nhất thống chí).
Việc xây dựng Phượng Hoàng Trung đô đang xúc tiến thì Quang Trung đột ngột qua đời (1792). Ngay trước khi mất, Quang Trung còn di chúc lại cho triều đình sớm dời đô ra Nghệ An: “Trước khi mất, Nguyễn Huệ cho triệu viên Trấn thủ Nghệ An là Trần Quang Diệu về kinh và dặn rằng: “Sau khi ta mất, nên trong một tháng táng cho xong. Việc tang làm qua loa mà thôi. Chúng ngươi nên giúp lập Thái tử sớm dời đô ra Nghệ An để khống chế thiên hạ. Nếu không thế thì quân Gia Định sẽ tới, chúng ngươi không có chỗ chôn thân” (trích Đại Nam chính biên liệt truyện).
Thế nhưng, sau khi Quang Trung mất, việc xây dựng Phượng Hoàng Trung đô bị gác lại. Triều đình Quang Toản không hề nhắc đến việc dời đô ra Nghệ An như ý nguyện của Quang Trung trước khi mất. Vào năm 1801, sau khi Phú Xuân mất, triều đình Quang Toản kéo nhau ra Bắc Hà, đóng đô ở Thăng Long. Mùa hè năm đó, Lầu Rồng ba tầng tự nhiên đổ sụp, như điềm báo trước về sự sụp đổ không thể tránh khỏi của triều đại Tây Sơn: “Tháng 6 mùa hè năm ấy (tức 1801), thình lình viên trấn thủ Nghệ An là Nguyễn Thận sai người báo tin là Lầu Rồng ba tầng ở đấy tự dưng đổ sụp, những người nghe tin đều cho là điềm chẳng lành” (trích Hoàng Lê nhất thống chí).
Những dấu tích mờ nhạt về Phượng Hoàng Trung đô
Đến nay, tuy những dấu tích còn lại không nhiều, nhưng nhờ những tư liệu tìm được có thể giúp hình dung phần nào về kinh đô dang dở này. Trải qua mưa nắng thời gian và sự phá hoại của con người (nhất là dưới triều Nguyễn), Phượng Hoàng Trung đô chỉ còn dấu tích mờ nhạt ở phía Nam TP Vinh, Nghệ An.
Trong khoảng những năm 1940, học giả Hoàng Xuân Hãn đã từng đến khảo sát toà thành này và mô tả: “Ngày nay khoảng giữa núi Quyết và núi Mèo còn thấy dấu tích một toà thành cũ hình gần tam giác. Dấu thành và đường hào đang còn rõ. Cửa Tiền ở phía Nam. Núi Mèo (Kỳ Lân) làm nền cho đồn gác, thành phía Nam chắp vào núi ấy. Mặt đông bắc lấy núi Quyết (Phượng Hoàng) làm thành. Địa thế thành rất dễ giữ. Phía trước có sông Cồn Mộc và sông Lam, phía bên có núi Quyết đều là hào và thành thiên nhiên. Ở giữa thành còn dấu thành trong và nền nhà. Nhất là có nền cao ba bậc ở phía Bắc mà ngày sau, đời Nguyễn dùng làm nền Xã Tắc, đó là chỗ Quang Trung ngự triều trong khi tạm nghỉ ở Nghệ An” (trích La Sơn Yên Hồ Hoàng Xuân Hãn, Tập 2, tr.1050).

Content-Security-Policy: upgrade-insecure-requests

Content-Security-Policy-Report-Only: default-src https: blob: data: 'unsafe-inline' 'unsafe-eval'; report-uri https://www.blogger.com/cspreport